Π -Poetry Ποιηση -χ,ν,κουβέλης c.n.couvelis

 .

.

Π -Poetry Ποιηση

-χ,ν,κουβέλης c.n.couvelis

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

ποιητικά στιχαρια

Μα αν είναι ο έρωτας φωτιά

κι ο χωρισμός χαλάζι

τότε η καρδιά  ποτέ δεν ησυχάζει.

Γιατί όποιος αγάπη αληθινή

στα στήθια του φυλάξει,

και μες στον Άδη αν κατεβεί,

ξανά θα λάμψει.

.

.

Κι αν τού χειμώνα η παγωνιά

τα δέντρα ξεγυμνώσει,

μια σπίθα ανθού στην ερημιά

αρκεί την άνοιξη ν'ανθισει.

.

.

Κι η θάλασσα σκοτείνιασε

κι ο άνεμος εβογγα

κι εσταθει τ’ άστρο τ’ ουρανού

θλιμμένο και σβησμένο

κι η μάννα εθρηνα το παιδι

το κακοθανατισμενο

Παιδί μου,πού’ναι η ακριβή σου νιότη 

που'ναι τα γέλια κι οι χαρες;

Πού είν’η φωνουλα  σου

που δρόσιζε εμε τής άμοιρης 

τα σπλάχνα:

.

Μαύρη είν’η νύχτα στα βουνά

και σκοτεινιά στα δαση

γιατί με μπαμπεσια  λεβεντη εχτροί

λαβωσαν 

Πού πας,αντρειωμένε μου,

μαύρη νυχτιά χωρίς φεγγάρι;

μοιρολογά η ερμη μάνα 

τα στήθη δέρνοντας

και τα μαλλιά τραβωντας

κι εκείνος τ'αδερφια φώναξε

γύρω σιμα να έρθουν 

ορκο βαρύ να παρουν

σαν θα πεθάνω,αδέρφια μου,μην θυμιατισετε λιβάνι,

μον'δεντρο αγριελιάς στο τάφο μου φυτεψτε

να το χτυπά βοριάς βαρύς

νοτιας μην το λυγιζει

για να θυμούνται οι ζωντανοί περαστικοι

πως η ψυχή δεν χανεται

αλλά για πάντα μενει.

.

.

Μάνα,καλομανα,νερό να μην μού'δωσεις

μήτε ψωμί στο χέρι να'χω

γιατί'ναι πόλεμος πέρα στα μαύρα δαση

μον'την ευχη σου δώσε μου

και το χρυσό κοντάρι 

μαζί με το σπαθακι μου,

κι εκείνη αυτά τα λόγια τού'πε,

να'χεις,γιε μου,τ'αγριμιου τη δύναμη

και τ'αετου το ματι

κι η μάνα τρεις φορές 

τονε σταυρωνει

και τον φιλάει στο μέτωπο

κι ο Μαυριανος στα όρη όρμησε

σαν λύκος σαν άγριος λιοντας

κι ως ο ακρίτας πήγαινε στ’ ανήλιαγα περάσματα,

τα ψηλά δεντρά ελυγιζαν

εσειοντανε τα βράχια.

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Ιδεομελα Ποιητικά

στο μπαλκονι ψηλά

ένα κόκκινο άλογο κρέμονταν

κανείς δεν ήξερε ποιος το έσφαξε

μόνο τη νύχτα

άκουγες τα πέταλά του

πάνω στις λαμαρίνες τ'ουρανού

και κάτω στη γη ενας άνθρωπος με χάρτινα χέρια

μοίραζε σπίρτα στους πεθαμένους

-θα κάνει κρύο απόψε,έλεγε,

ανάψτε τα

και μέσα σ'ένα σύννεφο.ασβεστη

αναληφθηκε

εκείνη ακριβώς την ώρα

που ένα παιδί 

στη γωνία τού δρόμου 

έκανε ακροβατικά με ένα κίτρινο πουλί 

δεμένο μ'ενα σπάγκο στο χέρι του

ύστερα είδαμε τη σκιά του πάνω στον τοίχο

και τα παράθυρα άνοιγαν 

με γυναίκες χωρίς προσωπα

να τιναζουν λευκά σεντόνια γεμάτα

οστά κυκνων

και τοτε βγήκε το φεγγάρι ανατολικά

σαν χρυσό δοντι

πάνω από τα όρθια κυπαρίσσια 

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Ιδεομελα Ποιητικά

Ελενη

Κάποτε,ξέρεις,νομίζαμε πως δεν θα συνέβαινε

κανένα κακό στη ζωή μας

Τώρα ακούω το νερό

που στάζει απ’ τη βρύση τής κουζίνας.

Κι όμως,αυτός ο ήχος

έχει κάτι από την επιμονή τού ανθρώπου.

Μη γελάς.

Τα πιο σπουδαία πράγματα τα μάθαμε

όταν τελείωσαν οι θόρυβοι.

Όταν έφυγαν οι φίλοι,

όταν έκλεισαν τα εργοστάσια,

όταν οι γυναίκες μάζευαν αργά τα πιάτα

και κοίταζαν απ’ το παράθυρο

λες και περίμεναν κάποιο τρένο

που είχε χαθεί απ’ τα δρομολόγια δεκαετίες πριν.

Εκείνος ο καθρέφτης απέναντι

κρατά ακόμη τη σκιά μου νεότερη.

Καμιά φορά περνώ μπροστά του επίτηδες.

Όχι από ματαιοδοξία,

από περιέργεια.

Να δω αν έμεινε κάτι αθικτο από μενα.

Τοτε δεν ήξερα ακόμη

πως η μεγαλύτερη ήττα 

είναι η ομορφιά. 

Χθες βράδυ άκουσα βήματα στη σκάλα.

Σηκώθηκα αμέσως.

Κανένας δεν χτύπησε τη πόρτα μου.

Ήταν ο γείτονας τού τρίτου

που βήχει πάντα πριν ανοίξει την πόρτα του.

Κι όμως, για μια στιγμή,

πίστεψα πως θα γύριζες.

Παράξενο πράγμα η καρδιά

κρατά ένα πείσμα σχεδόν γελοίο,

σαν γριά γυναίκα που ποτίζει βασιλικό

σε σπίτι ερειπωμένο

και δεν την ενδιαφέρει οτι μετά από εκείνη

θα μυρίζει ακομα.

Άφησα το φως αναμμένο ως το πρωί.

Επίτηδες, 

για να μην βλέπω.

Να κρυφτώ.

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Ιδεομελα Ποιητικά 

στο χλωμό μετάξι τού ανέμου 

τα δέντρα είχαν τη σιωπή

τών πεθαμένων φυλλων

κι ένα πουλί στο γαλάζιο καλοκαίρι 

άγγιξε τα αλμυρα φύκια τών γυναικών

τότε κατάλαβα πως η λύπη μου 

καθρεφτίζει την αιωνιοτητα

ολόκληρη την άνοιξη καθώς μεγαλώνει 

το φως μέσα στο χωμα

με φτερούγισματα αρχαίων πουλιών

κι υστερα οταν βράδιασε

ενας-ενας οι νεκροί μας

η μάνα ο πατερας

βγήκαν να ποτίσουν τα βασιλικά στη αυλή

κι ας ξερω

πώς δεν επιστρέφει κανείς.

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Ιδεομελα Ποιητικά 

Οδυσσει

κι εγώ κρατώ ένα κουπί στη μνήμη μου

και ταξιδεύω

σε νερά που έχουν τη γλώσσα τών ναυαγών

κάθε λέξη πέφτει στο νερό

και γίνεται κύκλος που δεν κλείνει ποτέ

κανείς,από μας,δεν θυμονταν την πατρίδα του

μόνο η ψυχή μας βαρενε 

και το ταξίδι

η επανάληψη τής απουσιας μας.

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Ιδεομελα Ποιητικά 

Μου είπε:

Τα πράγματα δεν υπάρχουν.

Μόνο η απόσταση ανάμεσά τους.

Κι έπειτα χάθηκε.

Οχι το σώμα,

αλλά η ιδέα τού σώματος.

Και μια αντιστηξη φωνών.

Είμαι.

Δεν είσαι 

Κι ανάμεσά τους πέτρες.

δεν τελειώνει η νύχτα.

Στο μεταίχμιο

στέκονται οι νεκροί και περιμένουν

να αποφασίσουμε

αν υπήρξαν.

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Word Interactions

Interaction words like history

be η θαλασσα στα βραχια

λευκολενος landscape

and morning the Κιρκη at west window

ποιο το κερδος της ψυχης

σ'αυτους τους τοπους

τοσα γεγονοτα

αδειασαν τον χρονο

και η φωνη του Ελπηνορα,ακου

(παλι σ'αυτον επιμενω)

voicing ερωτηματα whirling

τι; που;πως;ποτε;

when what how where?

τοσα ερωτηματα αιων παις παιζων πεσσευων εστι

the idiots men που χαθηκαν

το κερδος μιας κουφιας ματαιοδοξιας

 την γλώσσα 

οποτε θελουμε την οργωνουμε

τη σπερνουμε με τα φωνηεντα και τα συμφωνα μας

κι εχουμε σοδεια τις ελληνικες λεξεις μας

να μην μας λειψει σε κανεναν καιρο

ουτε ο Ομηρος ουτε ο Σολωμος

ουτε ο Μακρυγιαννης ουτε ο Αισχυλος

ουτε κι εγω ακομα ο ταπεινος

φωνη πουλιου σε κλαδι δεντρου

η ρυθμικη ανασα του σπορου

το φωτεινο κυματισμα του πρασινου

και το υφασμα των χωραφιων

η αιωρηση του αερα

το φως ανασαινει στα δεντρα

κυκλοι πρασινοι ισορροπουν τον αερα

ενα φυλλο επιστρεφει ανεπαφο απ'την αιωνιοτητα

τι αναδευει τις πετρες κι ακουγονται οι λεξεις τους

καθαρες ;

μια πνοη αποσταση ολος ο κοσμος

τρολει με βιτρινες ανθρωπων ανεβαινουν την Πατησιων

σιωπη,γιατι δεν μιλας;

πιο κατω στα Χαυτεια η ιδια κατασταση

οι εφημεριδες πυροβολουν τα γεγονοτα

επειτα τα κρεμουν νεκρα αψυχα δερματα στα περιπτερα

να μαθω

στις 4 τι εγινε στις 5 τι εγινε στις 6;

ολα

τα τρολει ανεβαινουν και κατεβαινουν με σκιες ανθρωπων

τα λεωφορεια με σκιες ανθρωπων

οι δρομοι με σκιες ανθρωπων

τα σπιτια

τοσο φως και να υπαρχουν σκιες;

η φωνη οι φωνες

ο πληθυντικος αριθμος ο ενικος

κοιτα

τοσο φως

η εκλειψη της Ιστοριας η' η απουσια

στους δρομους το πληθος

Πατησιων Ομονοια Αθηνας Σταδιου Πανεπιστημιου

στα χερια κρατουν τα κεφαλια τους τα περιφερουν

πετρινα αγαλματα τα πωλουν σε εμπορους

τυμβορυχους εκλιπαρουν

''ειναι ευκαιρια ,σε καλη τιμη''

συμφερει η' δεν συμφερει

Συνταγμα Βουλης Μητροπολεως Ερμου

εξαντλημενο φθινοπωρο αδυνατος χειμωνας

λεξεις κενες το παρελθον

''ειμασταν'',''τα γεγονοτα''

η εκλειψη της Ιστοριας η' η απουσια

Αιολου Αθηνας Βαρβακειος Αγορα Πλατεια Δημαρχειου

οτι εμεινε απ' το σωμα σου τι τιμη εχει;

ρωταω

μια μοτοσυκλετα μ'εκκοφαντικο θορυβο δεν μ'αφηνει

ν'ακουσω την απαντηση

η' δεν απαντησες;

δεν μιλησες;

Πειραιως Ζηνωνος Αγιου Κωνσταντινου Τριτης Σεπτεμβριου

πληθοι ανθρωπων εμπορευονται

''εμπορευομαι εμπορευεσαι εμπορευεται''

κλοιος

γιατι δεν υπαρχουν;

δειχνοντας ειπε

''αυτο''

''εκεινο''

''ολα''

με φυλλωματα λεξεων

ηρθε ο αερας

και

το φως ρηγματωθηκε στα βουνα

τα ψαρια κολυμπησανε στην ασπρη μνημη

οταν ειδε τον αφαλο της και το χαλκινο ποδι του αγαλματος προχωρησε στο τοπιο

τοτε

το πληθος στο σταδιο αποθεωνε τον δημοκρατη

αθλητη,με κανονικο οχταεδρο αντι της κεφελης η Μηδεια 

η' μηπως η Ιοκαστη ξεγεννουσε το μιασμα 

η' μηπως το αινιγμα

της αλληλεγγυης των

λεξεων

on man noone (with words worlds(

Οναρ εστι Time [the light goes in sea

cloths [so why che between [don't tend and

hand does [search ΠΟΛΙΤΕΙΑ Demos cratos [My

words are for truth

ΕΙΝΑΙ

man hear

history is not HISTORY

WITH USURA

a man is ισοδυναμον 40 Pounds money αξια

per day working

Να ενα money Interest ,then world-war [πολεμος],

Ezra , CULTURE

CONTRA NATURAM

Αριστοτελη

and the word

a void of nothing

now,

ο Οδυσσεας says '' ανεφαινετο πατρις [land] αρουρα

οι δ' επεεσσι προς αλληλους αγορευον

χρυσον [cold] τε και αργυρον oikad'agesthai

a payment:no truth no δικαιον /my eyes are for

the LIBERTY ALL .Hear it

ελιγμοί λέξεων εξεων ακροαιφνων

υπερδινωση τοπωνυμιων αντωνυμιων

ιστοριας εξελκωση συρραφη βιας

εκτροφή υπερθετικων κερδοσκοπισμου ανθέων

άμωμος αμολυντη αδηφαγια

εκκοφαντικη λογορροια ιδιοκαταληκτη ιδεολογια

πλεισμονη ελλειπους

Ιδιωματισμος ερμηνειας

ηληθιοτης χειμωνα

εκρυθμος πολιτισμός βαρβαροτητας

αποσιωπητικά δεντρων

ήχος απειρης ταλαντωσης ελάχιστου η ποιηση

συνωθουντων απωθημενων αρμονίας αντισυμμετριας

αειμαχος χρόνος διαπρακτος

διατεμνων φωνηεντα

έγχρωμα διάφανα αντιλογιων εννομα

εκ των αδιαιρετων το εν παν

εκ των διαιρετων η ονείρωξη του πραγματικού αισθητου εντός μας

ζεονζωοναλιον

ορατον αει

συμμετρία αντιφρονούντων

αειρροος ιστορια

επολεμησαμεν

-in -out-η λεξη -

τετραγωνο-φωτοσκιαση του ρο

true trueless αποσπασματα ανθρωπου

στο ασανσερ της ιστοριας the World Bill Payments

silence                   

η σιωπη in Pavarotti voice trumpet

ενα παιδι κρατουσε ενα κιτρινο ψαρι με κοκκινες ριγες

a while later human bodies

το χερι     

fragments νερων       κυκνοι

κυκλοι                                   η πολη is a full of sounds

στο μουσειο η κορη του Ευθυδικου δινει διαλεξη

περι Προσωκρατικων

Υπερ του Εμπεδοκλη και Φιλιας και Νεικος Εμπειρικου

μια φραση μας εκανε μεγαλη εντυπωση

''γνωριζουμε τα ομοια μεσω των ομοιων''

πληθωρισμος ομοιων ανομοιων ο ανθρωπος

''συμφιλιωση ανθεων και πορφυρων χειλεων αιδοιου''

All the World spread out into Ιδεες

αφου  ο Ορεστης  κερδισε τη παρτιδα σκακι

γυρισε στη πατριδα την εποχη που ανθιζαν κοκκινες παπαρουνες

κι ο χρονος ενα αινιγμα που σπαει τα ρο του

L.v.Beethoven - Cello Sonata in F, Op.5, No.1 - 1.Adagio sostenuto-2.Allegro.

ησυχαστε,φως

αναβει μια-μια τις λεξεις

απο τον Αριστοτελη μαθαμε παντες ανθρωποι

του ειδεναι ορεγονται φυσει

ειδα εκεινον τον ανθρωπο,δεν εχει σημασια ενας απο μας ηταν,

στον ηλεκτρικο Ομονοια-Πειραια,ηξερα για τον εξοστρακισμο του

και σ'εκεινη τη σκια screaming words σαν πετρες βαρυναν

from inside                    

here 

there is no place

that I does not see you

eventful history

να ελευθερωσωμεν και κακοπαθαμεν;'

-Ελπηνορα,φιλε μου,πως βρεθηκες σε τουτο τ'ακρογυαλι;

-οχι,ηρωικη πραξη δεν μ'εφτασε ως εδω

σαν στριφτα κερατα κριαριου ακουστηκαν τα λογια του

τον ειδαμε ν'ανεβαινει η' να κατεβαινει την Πανεπιστημιου

τον φωναξαμε μ'αλλο ονομα

MEIN FREUND -ELRENOR

Mio Amico come vay?

απαντησε η' δεν απαντησε δεν ακουσαμε

.

.

Μελέτη αναλυση

Το «Word Interactions» του χ.ν.κουβελη είναι ένα ποίημα εξαιρετικά μεγάλων φιλοδοξιών. Δεν πρόκειται απλώς για λυρικό κείμενο, αλλά για μια απόπειρα να συλληφθεί η σχέση γλώσσας, ιστορίας, μνήμης, πολιτισμού και ανθρώπινης συνείδησης μέσα σε ένα ενιαίο ποιητικό πεδίο. Το έργο λειτουργεί ως ένα είδος ποιητικού έπους της γλώσσας, όπου η λέξη γίνεται ταυτόχρονα αρχαιολογικό εύρημα, πολιτικό γεγονός, φιλοσοφικό ερώτημα και βιολογική αναπνοή.

Η ποιητική της συνάθροισης

Το πρώτο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό είναι η μέθοδος της σύνθεσης.

Το ποίημα δεν αναπτύσσεται γραμμικά. Αναπτύσσεται με διαδοχικές συσσωρεύσεις εικόνων, φωνών, γλωσσών, ιστορικών προσώπων, τοπωνυμίων και αποσπασμάτων.

Η ελληνική συνυπάρχει με την αγγλική.

Ο Όμηρος με τον Ezra Pound.

Ο Ελπήνορας με τα τρόλεϊ της Πατησίων.

Η Κίρκη με τη Βαρβάκειο.

Ο Αριστοτέλης με τους λογαριασμούς του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η τεχνική αυτή θυμίζει μοντερνιστικά έργα όπως το The Waste Land ή τα Cantos, αλλά εδώ η σύνθεση αποκτά ιδιαίτερα ελληνικό χαρακτήρα. Η Αθήνα γίνεται το πεδίο όπου συναντώνται τρεις χιλιετίες ιστορίας.

Δεν υπάρχει παρελθόν και παρόν.

Υπάρχει μόνο ένα συνεχές στρώμα χρόνου.

Ο Ελπήνορας ως κεντρικό φάντασμα

Η επανεμφάνιση του Ελπήνορα είναι ίσως το σημαντικότερο συμβολικό μοτίβο.

Ο Ελπήνορας στην Οδύσσεια είναι ο πιο ασήμαντος σύντροφος του Οδυσσέα. Πεθαίνει σχεδόν τυχαία. Ωστόσο γίνεται μία από τις πιο συγκινητικές μορφές του έπους.

Ο χνκουβελης επιμένει:

«η φωνη του Ελπηνορα, ακου (παλι σ'αυτον επιμενω)»

Η επιλογή δεν είναι τυχαία.

Ο Ελπήνορας είναι ο ανώνυμος άνθρωπος της ιστορίας.

Δεν είναι ήρωας.

Δεν είναι βασιλιάς.

Δεν είναι νικητής.

Είναι εκείνος που ξεχνιέται.

Γι' αυτό εμφανίζεται ξανά στην Πατησίων, στα τρόλεϊ, στο πλήθος.

Έχει μεταμορφωθεί στον σύγχρονο πολίτη.

Στον αόρατο άνθρωπο των μαζών.

Η έκλειψη της Ιστορίας

Από τα πιο βαθιά μοτίβα του ποιήματος είναι η επαναλαμβανόμενη φράση:

«η εκλειψη της Ιστοριας η' η απουσια»

Δεν μιλά για το τέλος των γεγονότων.

Μιλά για το τέλος της ιστορικής συνείδησης.

Τα γεγονότα υπάρχουν.

Οι εφημερίδες τα καταγράφουν.

Όμως:

«οι εφημεριδες πυροβολουν τα γεγονοτα επειτα τα κρεμουν νεκρα αψυχα δερματα στα περιπτερα»

Πρόκειται για εκπληκτική εικόνα.

Το γεγονός μετατρέπεται σε εμπόρευμα.

Η είδηση σκοτώνει το ίδιο το γεγονός.

Η πληροφορία αντικαθιστά τη γνώση.

Το παρόν γίνεται μια ατελείωτη σειρά από στιγμές χωρίς βάθος.

Η Αθήνα ως μεταφυσικό τοπίο

Το ποίημα περιδιαβαίνει δρόμους της Αθήνας:

Πατησίων.

Ομόνοια.

Σταδίου.

Αιόλου.

Πειραιώς.

Ερμού.

Δεν λειτουργούν ως γεωγραφικά σημεία.

Αποκτούν μυθική διάσταση.

Η πόλη γίνεται λαβύρινθος ιστορικής λήθης.

Οι άνθρωποι παρουσιάζονται ως:

«σκιες ανθρωπων»

Η εικόνα επαναλαμβάνεται σχεδόν εμμονικά.

Τα τρόλεϊ μεταφέρουν σκιές.

Τα λεωφορεία μεταφέρουν σκιές.

Οι δρόμοι γεμίζουν σκιές.

Το φως υπάρχει παντού, αλλά η ανθρώπινη παρουσία έχει απολέσει την ουσία της.

Γι' αυτό η μεγάλη ερώτηση:

«τοσο φως και να υπαρχουν σκιες;»

αποκτά μεταφυσικό χαρακτήρα.

Η κριτική του οικονομικού πολιτισμού

Στο κέντρο του ποιήματος υπάρχει μια σαφής κριτική της οικονομικής αποτίμησης των πάντων.

Η αναφορά στον Ezra Pound δεν είναι τυχαία.

Η έννοια της τοκογλυφίας ("WITH USURA") εμφανίζεται ως σύμβολο ενός πολιτισμού που μετρά τα πάντα με οικονομικούς όρους.

Ο άνθρωπος γίνεται:

«40 Pounds money αξια per day working»

Δηλαδή μετατρέπεται σε μονάδα κόστους.

Το ερώτημα:

«οτι εμεινε απ' το σωμα σου τι τιμη εχει;»

είναι από τα πιο σκληρά σημεία του έργου.

Το σώμα, η ιστορία, η μνήμη, ακόμη και ο θάνατος υποβάλλονται στη λογική της αγοράς.

Η γλώσσα ως οργανισμός

Το ποίημα αντιμετωπίζει τη γλώσσα σαν ζωντανό πλάσμα.

Δεν είναι εργαλείο.

Είναι φυσικό φαινόμενο.

Οι λέξεις αναπνέουν.

Κυματίζουν.

Φυτρώνουν.

Σπέρνονται.

Θερίζονται.

Χαρακτηριστικό είναι:

«τη σπερνουμε με τα φωνηεντα και τα συμφωνα μας κι εχουμε σοδεια τις ελληνικες λεξεις μας»

Η γλώσσα εδώ ταυτίζεται με τη γεωργία.

Με τη γη.

Με τη βιολογική ανανέωση.

Γι' αυτό η φύση εμφανίζεται συνεχώς:

δέντρα,

φύλλα,

σπόροι,

άνεμος,

κύματα,

πέτρες.

Η ποίηση γίνεται οικολογία της γλώσσας.

Η φιλοσοφική διάσταση

Οι αναφορές στον Αριστοτέλης, στον Εμπεδοκλής, στη Φιλότητα και το Νείκος δεν είναι διακοσμητικές.

Το ποίημα προσπαθεί να ανακαλύψει ποια δύναμη ενώνει τα θραύσματα του κόσμου.

Το απόσπασμα:

«γνωριζουμε τα ομοια μεσω των ομοιων»

λειτουργεί σχεδόν ως κλειδί του έργου.

Ο άνθρωπος αναγνωρίζει τον κόσμο επειδή συμμετέχει σ' αυτόν.

Η γνώση δεν είναι εξωτερική παρατήρηση.

Είναι συγγένεια.

Η αποδόμηση της γλώσσας

Στα τελευταία τμήματα η γλώσσα σχεδόν εκρήγνυται.

Οι λέξεις διαλύονται.

Ανασυντίθενται.

Γεννούν νεολογισμούς:

«ζεονζωοναλιον»

ή αλυσίδες εννοιών:

«υπερδινωση τοπωνυμιων αντωνυμιων ιστοριας εξελκωση συρραφη βιας»

Εδώ ο ποιητής δεν περιγράφει την αποσύνθεση.

Την αναπαριστά.

Η ίδια η μορφή του ποιήματος γίνεται εικόνα του χαοτικού πολιτισμού που περιγράφεται.

Η ποίηση ως τελευταία αντίσταση

Το έργο καταλήγει σε ένα παράδοξο.

Παρά την ιστορική εξάντληση.

Παρά τη βία.

Παρά την εμπορευματοποίηση.

Παρά τη λήθη.

Οι λέξεις εξακολουθούν να επιμένουν.

Το φως εξακολουθεί να ανάβει:

«ησυχαστε,φως αναβει μια-μια τις λεξεις»

Αυτή είναι ίσως η βαθύτερη πίστη του ποιήματος.

Όχι η πίστη στην πρόοδο.

Όχι η πίστη στην πολιτική.

Όχι η πίστη στην ιστορία.

Αλλά η πίστη ότι η γλώσσα, όταν παραμένει ζωντανή, μπορεί ακόμη να διασώσει κάτι από την ανθρώπινη αλήθεια.

Το «Word Interactions» είναι ένα εξαιρετικά φιλόδοξο, πολυφωνικό και απαιτητικό ποίημα. Συνδυάζει επικό εύρος, φιλοσοφικό στοχασμό, γλωσσικό πειραματισμό και πολιτισμική κριτική. Η δύναμή του βρίσκεται στην ικανότητά του να μετατρέπει την Αθήνα, τον Όμηρο, τον Ελπήνορα, τον Αριστοτέλη, τον Pound, τα τρόλεϊ, τις εφημερίδες, τα δέντρα και το φως σε μέρη ενός ενιαίου κοσμικού διαλόγου.

Το ποίημα δεν ζητά να διαβαστεί ως αφήγηση αλλά ως εμπειρία συνείδησης. Είναι ένα έργο που κινείται ανάμεσα στον λυρισμό, το φιλοσοφικό δοκίμιο, το μοντερνιστικό κολάζ και την πολιτισμική τοιχογραφία. Η σημαντικότερη επιτυχία του είναι ότι κατορθώνει να μετατρέψει το ίδιο το χάος της ιστορίας και της γλώσσας σε ποιητική μορφή. Μέσα από αυτή τη μορφή αναδύεται μια σπάνια αίσθηση: ότι η ποίηση εξακολουθεί να είναι ένας τόπος όπου ο άνθρωπος μπορεί να αναζητήσει νόημα απέναντι στην έκλειψη της Ιστορίας.

.

.

.

περιμένω ξημερώνοντας

να είμαι περικυκλωμένος 

από μια πολυβουη αιωνιότητα

η βαρβαρότητα της ανθρωπότητας

επινοείται αδιάκοπα

Be-tween cata-strophe-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

there is some-

thing rot-

ten in world.....I

repeat word for word, the sent-

ence

Did Hölderlin loath this world?Pallaksch Pallaksh

fragen, wer es ge-

wesen

Celan's und Heidegger

can he-

ar

opposite

meanings

to che-

w

Héraclite pens-

...................ée

per..........haps

To be-

ing and to habitus.

enigmatic is the

w-

orld

the

world is ar-

me meta-

physics

a world

aujourd’hui

empties

dans

d’un mot

Dike Tübingen, Jänner

through the limits of Aristotle

Cata-

strophe

Nie ich

wie ich

be-

tween 

.

.

Επικείμενα -χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

στα μήλα των ματιών του δύο σφήκες

είδε στον καθρέφτη

είχε το πρόσωπο της σφιγγας

ένας απροσδιόριστος Θηβαίος Οιδίποδας 

βασιλιάς

η γυναίκα του στη φωτογραφία,

μάλλον στη μνήμη του,

θήλαζε το παιδί του,

αδύνατο να κλείσει τα μάτια,

στρατιώτες ανέβαιναν στη Λάρισα

κι από κει στη παγωμένη Μακεδονία

ένας κυπρίνος σπαρταρουσε στα δίχτυα

στο χρόνο επαναλαμβάνεται το

τοπίο με τους λόφους

παρελθόν η' παρόν η' μέλλον

μεσημέρι

περίμενε στον αδειο σταθμό

το τρένο

να ταξιδέψει

να αναβάλει την τιμωρία η'

την εκδίκηση

γύρισε στο σπίτι

η γυναίκα δεν ρώτησε τι και πως

υπάκουη ύπαρξη

τη ρώτησε για το παιδί

εκείνη βουβή

τα απογεύματα μάθαινε τα νέα του πολέμου

οι άλλοι νομοτελειακά θα νικούσαν

αυτός έπειτα τάιζε το κίτρινο

ψαράκι στη γυάλα

αν άδειαζε το νερό τι θα

άλλαζε

σήμερα τον πονούσαν τα πόδια ήταν

φουσκωμένα ίσως

τα ζεστά μπάνια του κανουν καλό

είδε τη γυναίκα να

αλλάζει λουλούδια στο ανθοδοχειο

ποιον περιμένουμε της είπε

κανέναν,ποιον; απάντησε

κι έσκυψε το κεφάλι της σαν να

ντράπηκε

έκανε μια

κίνηση με το χέρι να

διώξει τις σφήκες

αδύνατο

άλλωστε,σκέφτηκε,σε

λίγο δεν

θα'μενε τίποτα από τα ματια

τα γεγονότα έπονται ραγδαια

η πτώση της σφιγγας βεβαια

η επικείμενη ήττα

η γυναίκα κρεμασμένη με θηλιά

η λασπωμένη Θήβα

ένας καθρέφτης

στη μνημη

.

.

Η πράξη της Δηιάνειρας-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

le desir

il est possible

-Cela est impossible

-Impossible?

-Oh tres certainement...

-Pourriez-vous m'expliquer

(Marquis de Sade:Les infortunes de la vertu)

Η Δηιάνειρα άγγιξε το πουκάμισο του κενταυρου Νέσσου,

ένιωσε τη καύση στα δάχτυλα της

Τέλειο! αναφώνησε

φώναξε την υπηρέτρια,είναι έτοιμο κυρία;

ναι

η κοπέλα πήγε να το πάρει

όχι,άλλαξα γνώμη,να,τι καλύτερο δώρο σ'εναν   άντρα;

έδειξε τη γραβάτα

σωστά κυρία

ούτε αυτή θα δώσω

η υπηρέτρια έφυγε

σε μια αντρική πλαστική κούκλα φόρεσε το πουκάμισο,έπειτα έδεσε τη

γραβάτα

σου αρέσει; του είπε

ο άλλος ένιωσε να καίγεται,το πλαστικό έλιωνε,

εκείνη βγήκε από το δωμάτιο

κλείδωσε τη πόρτα,

ποιός αλήθεια τιμωρήθηκε;

εσύ,απάντησε ο κένταυρος Νεσσος

.

.

Σκηνοθεσια-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

η σκηνή στο θέατρο είχε στηθεί

είχαν έτσι σκηνοθετήσει το έγκλημα

ώστε αυτός να φαίνεται ενοχος

τέλος φθινοπώρου αρχές του χειμωνα

βραδυαζε

τα φώτα σε λίγο θ'αναψουν

οι θεατές σιωπηλοί στ'αμφιθεατρο 

περιμένουν την ερμηνεία του

απ'αυτην θα εξαρτηθεί περαιτέρω η ζωή τους

ίσως αλλάξουν ασχολίες και συνήθειες

σκλάβοι ιδεολογιων

εκείνος,ο ηθοποιός,ένιωθε τρακ

οι τελευταίες σκηνικές οδηγίες

έτοιμος

τα απεκρυψε όλα αρνήθηκε οποιαδήποτε συμμετοχή

στη ιστορία

μα τι λέει;δεν λέει την αλήθεια

ούρλιαξαν

ένας πνιγηρος ψίθυρος στον αέρα

ακίνητος βαρύς

δεν βλέπετε;είναι επικίνδυνος

δεν τον επιλέξαμε τυχαία

τελικά τον πυροβόλησαν

πραγματικα

να μας λείπουν οι δειλοί,ειπαν

εκείνος όμως παρ'όλ'αυτά επέμενε

έστω κι αν το θέατρο είχε αδειάσει

μπαίνοντας απ'τη δεξιά πλευρά της σκηνής

στην αρχή της δεύτερης πραξης

.

.

with words to start again-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Time and 

an abstraction:bird's echo /echo

..........................................word's 

Thus..................................what

I do not know                          

τῇσιν δ’ Ἀνδρομάχη λευκώλενος ἦρχε γόοιο,

Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο κάρη μετὰ χερσὶν ἔχουσα·

«ἆνερ, ἀπ’ αἰῶνος νέος ὤλεο, κὰδ δέ με χήρην [725 ω' Ομηρου Ιλιας] 

λείπεις ἐν μεγάροισι· πάϊς δ’ ἔτι νήπιος αὔτως,

ὃν τέκομεν σύ τ’ ἐγώ τε δυσάμμοροι, οὐδέ μιν οἴω

ἥβην ἵξεσθαι· πρὶν γὰρ πόλις ἧδε κατ’ ἄκρης

πέρσεται

moving through the vibrant gree sea

in summertime heat

So we moved

the empty land,the ancient theatre,the sun,the sun

sunlight,trees and hills

it's the true reality

ο ηλιος εβασιλεψε κοκκινος,Ελληνα μου,

στη σκηνη η Ανδρομαχη αναμεσα στις ακινητες γυναικες του χορου,

κρατωντας με τα χερια το κεφαλι της θρηνουσε τον Εκτορα:

αντρα μου,που μου χαθηκες;που πας;κι ερμη και μονη 

μ'αφησες και το παιδι μας το μικρο;που τ'αμοιρο 

να ζησει δεν του μενει,αφου η πολη απ'ακρη σ'ακρη 

θ'αφανισθει

ενα πουλι κρυφθηκε στα φυλλωματα ενος δεντρου

νυχτα

[δεν τρομαξε,εγραψε σ'ενα χαρτι]την μνημη της πραγματικοτητας

Γαλλία: Πρόστιμα ρεκόρ σε βάρος των Google και Amazon

Για παράβαση των κανονισμών της Γαλλίας περί διαδικτυακών διαφημίσεων.

WOODY ALLEN AND HIS NEW ORLEANS JAZZ BAND

GLENN MILLER AND HIS ORCHESTRA - Oh, Lady Be Good (Manhattan) 1940

LIONEL HAMPTON AND HIS ORCHESTRA - It Don’t Mean a Thing (Sweet and Lowdown) 1939

TOMMY DORSEY AND HIS ORCHESTRA - Night and Day (Radio Days) 1937

EARL HINES AND HIS ORCHESTRA - Sweet Georgia Brown (Deconstructing Harry) 1934

ARTIE SHAW AND HIS ORCHESTRA - All the Things that You Are (New York Stories) 1937

LOUIS ARMSTRONG AND HIS ORCHESTRA - I’m in the Mood for Love (Manhattan Murder Mystery) 1935

BILLIE HOLIDAY AND HER ORCHESTRA - Body and Soul (Stardust Memories) 1940

ο Αγαμέμνων εγκατέστησε Τρώες αιχμαλώτους για να προσέχουν τον δρόμο 

προς τις Μυκήνες και το Αργος

το 1854 Κούρος της Τενέας  αρπαχθηε από Αυστριακό πρέσβη γνωστό για τη διακίνηση 

αρχαιοτήτων και πωληθηε στο μουσειο του Μοναχου

Σε εντατικές διαπραγματεύσεις για την εξαγορά της κρατικοποιημένης Banca Monte dei Paschi 

di Siena βρίσκεται η UniCredit, καθώς η κυβέρνηση της Ιταλίας επισπεύδει τις διαδικασίες 

πώλησης της προβληματικής τράπεζας

Η Βρετανία αίρει δασμούς 25% σε αμερικανικά προϊόντα

........................................If you 

 to verify...........................an order of words

sound voice speech

beyond the language 

nowhere

never 

η Ελενη στη σκηνη,αδειο το θεατρο,πανσεληνος

τῇσι δ’ ἔπειθ’ Ἑλένη τριτάτη ἐξῆρχε γόοιο·

[760-776 ω' Ομηρου Ιλιας] 

πατησε το REC στο μαγνητοφωνο:

Εκτορα,απ'ολους της Τροιας ο πιο αγαπημενος μου,

να μην εσωνε εδω να μ'εφερνε ο Παρις,να χανομουν 

και τωρα εικοσι χρονια περασαν π'αφησα τη πατριδα,

ποτε απο σε δεν ακουσα κακο λογο,και στους αλλους

που με κακολογουσαν με προστατευες σαν αδερφος,

σε κλαιω κι εχω τη καρδια συντριμια απ'τη λυπη,

τι πια αλλος μεσα στη Τροια για μενα φιλος δεν βρισκεται

ολοι μ'αποστρεφονται και με περιφρονουν

[Ἕκτορ, ἐμῷ θυμῷ δαέρων πολὺ φίλτατε πάντων,

ἦ μέν μοι πόσις ἐστὶν Ἀλέξανδρος θεοειδής,

ὅς μ’ ἄγαγε Τροίηνδ’· ὡς πρὶν ὤφελλον ὀλέσθαι.

ἤδη γὰρ νῦν μοι τόδε εἰκοστὸν ἔτος ἐστὶν 765

ἐξ οὗ κεῖθεν ἔβην καὶ ἐμῆς ἀπελήλυθα πάτρης·

ἀλλ’ οὔ πω σεῦ ἄκουσα κακὸν ἔπος οὐδ’ ἀσύφηλον·

ἀλλ’ εἴ τίς με καὶ ἄλλος ἐνὶ μεγάροισιν ἐνίπτοι

δαέρων ἢ γαλόων ἢ εἰνατέρων εὐπέπλων,

ἢ ἑκυρή—ἑκυρὸς δὲ πατὴρ ὣς ἤπιος αἰεί—,770

ἀλλὰ σὺ τὸν ἐπέεσσι παραιφάμενος κατέρυκες,

σῇ τ’ ἀγανοφροσύνῃ καὶ σοῖς ἀγανοῖς ἐπέεσσι.

τὼ σέ θ’ ἅμα κλαίω καὶ ἔμ’ ἄμμορον ἀχνυμένη κῆρ·

οὐ γάρ τίς μοι ἔτ’ ἄλλος ἐνὶ Τροίῃ εὐρείῃ

ἤπιος οὐδὲ φίλος, πάντες δέ με πεφρίκασιν.»]

in fact language acts

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ ΜΗ ΕΙΝΑΙ ?

truth is

..........about it or not

αποφαινεσθαι τα φαινομενα

Husserl :Ας επιστρεψουμε στα ίδια τα πράγματα ως «φαινόμενα»

Πλατων:τί ποτε βούλεσθε σημαίνειν ὁπόταν ὂν φθέγγησθε.[Πλατων Σοφιστης]

Heidegger: Sprache ist das Haus des Seins.

red into yellow

the bird rises and fades 

with words

to start again

.

.

.

Μελέτη ανάλυση

Αυτη η ποιητική ενότητα αποτελεί ένα από τα πιο ιδιότυπα και φιλόδοξα παραδείγματα σύγχρονης ελληνόγλωσσης γραφής. Ο χ.ν.κουβελης δεν συνθέτει απλώς ποιήματα· οικοδομεί ένα πολυφωνικό πεδίο όπου συναντώνται η αρχαία τραγωδία, η προσωκρατική σκέψη, ο Hölderlin, ο Heidegger, ο Celan, ο Σαντ, ο Όμηρος, η σύγχρονη ειδησεογραφία και η μεταμοντέρνα αποσπασματικότητα. Το σύνολο λειτουργεί σαν ένα ενιαίο έργο που εξετάζει το πρόβλημα του Είναι, της Ιστορίας, της γλώσσας και της βίας.

Η βαρβαρότητα ως θεμελιώδης συνθήκη

Η εισαγωγική φράση:

«η βαρβαρότητα της ανθρωπότητας / επινοείται αδιάκοπα»

αποτελεί κλειδί για ολόκληρη τη σύνθεση.

Ο ποιητής δεν αντιμετωπίζει τη βαρβαρότητα ως ιστορικό ατύχημα αλλά ως αέναη επινόηση. Δεν λέει ότι επαναλαμβάνεται· λέει ότι επινοείται. Η λέξη είναι καθοριστική. Η ανθρώπινη ιστορία παρουσιάζεται ως μηχανή παραγωγής νέων μορφών καταστροφής.

Απέναντι σε αυτή τη βαρβαρότητα βρίσκεται ο ποιητής:

«περιμένω ξημερώνοντας να είμαι περικυκλωμένος από μια πολυβόη αιωνιότητα»

Η αιωνιότητα δεν είναι θρησκευτική λύτρωση αλλά ένας θορυβώδης χώρος όπου συσσωρεύονται τα ίχνη όλων των εποχών.

Το «Be-tween cata-strophe» και η ποιητική του ρήγματος

Το ποίημα λειτουργεί ως γλωσσικό εργαστήριο.

Οι λέξεις διασπώνται:

Be-tween

cata-strophe

thing rot-ten

ge-wesen

pen-sée

meta-physics

Η διάσπαση δεν είναι τυπογραφικό παιχνίδι.

Ο κόσμος έχει ήδη θρυμματιστεί. Η γλώσσα αντανακλά αυτή τη θραυσματικότητα.

Εδώ συναντούμε έντονες συγγένειες με τον ποιητικό τρόπο του Paul Celan, όπου η λέξη παύει να είναι μέσο επικοινωνίας και γίνεται αρχαιολογικό εύρημα.

Το ποίημα βρίσκεται κυριολεκτικά ανάμεσα στην καταστροφή και στο νόημα.

Το:

«Pallaksch Pallaksch»

παραπέμπει στον ύστερο λόγο του Friedrich Hölderlin.

Η λέξη αυτή στον Hölderlin σήμαινε συγχρόνως «ναι» και «όχι».

Επομένως το ποίημα εισέρχεται σε μια περιοχή όπου οι αντιθέσεις παύουν να λειτουργούν.

Ο Heidegger, ο Celan και το πρόβλημα της γλώσσας

Το κεντρικό φιλοσοφικό ερώτημα του έργου είναι:

«ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ ΜΗ ΕΙΝΑΙ;»

Το ερώτημα συνδέεται άμεσα με τον Martin Heidegger.

Αλλά ο Κουβέλης δεν επαναλαμβάνει απλώς τον Heidegger.

Τον θέτει απέναντι στον Celan.

Η παρουσία και των δύο στο ίδιο ποιητικό πεδίο είναι εξαιρετικά σημαντική, επειδή ο Celan υπήρξε ένας από τους πιο βαθιούς συνομιλητές και επικριτές του Heidegger μετά το Άουσβιτς.

Έτσι το ποίημα αναρωτιέται:

Μπορεί η γλώσσα να μιλήσει για το Είναι όταν έχει προηγηθεί η ιστορική καταστροφή;

«Επικείμενα»: η τραγωδία ως καθημερινότητα

Το ποίημα «Επικείμενα» είναι ίσως το πιο ολοκληρωμένο αφηγηματικά.

Ο πρωταγωνιστής εμφανίζεται σαν σύγχρονος Οιδίποδας:

«είχε το πρόσωπο της σφίγγας»

Δεν είναι πλέον ο άνθρωπος που λύνει το αίνιγμα. Είναι ο ίδιος το αίνιγμα.

Το εκπληκτικό στοιχείο είναι η συνύπαρξη:

του πολέμου,

της οικογενειακής ζωής,

της μνήμης,

του ψαριού στη γυάλα,

της επερχόμενης ήττας.

Η τραγωδία δεν εμφανίζεται ως ηρωικό γεγονός.

Εμφανίζεται μέσα στην καθημερινότητα.

Το κίτρινο ψαράκι αποκτά σχεδόν καφκική σημασία.

Ο ήρωας αναρωτιέται:

«αν άδειαζε το νερό τι θα άλλαζε»

Πρόκειται για μια τρομακτική μεταφορά της ανθρώπινης ύπαρξης.

Η «Πράξη της Δηιάνειρας»

Εδώ ο μύθος αναστρέφεται.

Η Δηιάνειρα μετατρέπεται σε σχεδόν σαδική μορφή.

Η αναφορά στον Marquis de Sade δεν είναι διακοσμητική.

Η ερώτηση:

«ποιος αλήθεια τιμωρήθηκε;»

είναι ο πυρήνας του ποιήματος.

Ο μύθος του Ηρακλή μετατρέπεται σε στοχασμό για την ενοχή.

Θύμα και θύτης ανταλλάσσουν θέσεις.

Η βεβαιότητα της ηθικής κρίσης καταρρέει.

«Σκηνοθεσία»: η πολιτική αλληγορία

Αυτό είναι ίσως το πιο άμεσα πολιτικό ποίημα της ενότητας.

Η κοινωνία παρουσιάζεται ως θεατρική κατασκευή.

Το έγκλημα έχει ήδη σκηνοθετηθεί.

Η ενοχή έχει ήδη αποφασιστεί.

Ο ήρωας εκτελείται επειδή αρνείται τον ρόλο που του αποδόθηκε.

Το συγκλονιστικό τέλος:

«εκείνος όμως παρ' όλ' αυτά επέμενε ... στην αρχή της δεύτερης πράξης»

μετατρέπει τον θάνατο σε θεατρική επιστροφή.

Το πρόσωπο σκοτώνεται. Η μαρτυρία παραμένει.

«with words to start again»: το μεγάλο ποιητικό επίτευγμα

Το τελευταίο ποίημα μοιάζει με συμπύκνωση ολόκληρου του έργου.

Εδώ συνυπάρχουν:

Όμηρος,

Ανδρομάχη,

Ελένη,

ειδήσεις τραπεζών,

Google,

Amazon,

Woody Allen,

αρχαιολογία,

φιλοσοφία,

γλωσσολογία.

Θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει το υλικό χαοτικό.

Κι όμως δεν είναι.

Η ενότητα οργανώνεται γύρω από τη μνήμη.

Όλα τα γεγονότα, από την Τροία μέχρι τις ψηφιακές διαφημίσεις, ανήκουν στο ίδιο αρχείο της ανθρώπινης εμπειρίας.

Ο ποιητής λειτουργεί σαν μοντέρνος ραψωδός που συλλέγει θραύσματα πολιτισμού.

Η σχέση με τον Όμηρο

Η Ανδρομάχη και η Ελένη δεν εμφανίζονται ως κλασικά πρόσωπα.

Γίνονται φωνές που επιβιώνουν μέσα στον χρόνο.

Η Τροία δεν είναι παρελθόν.

Είναι διαρκές παρόν.

Οι ομηρικοί θρήνοι λειτουργούν σαν αντίβαρο στην αποσπασματικότητα του σύγχρονου κόσμου.

Ενώ οι ειδήσεις διαλύονται μέσα στην επικαιρότητα, ο θρήνος της Ανδρομάχης παραμένει αναλλοίωτος.

Γλώσσα και μορφή

Η σημαντικότερη ίσως αρετή του Κουβέλη βρίσκεται στη μορφή.

Η ποίησή του:

δεν είναι λυρική,

δεν είναι αφηγηματική,

δεν είναι αμιγώς φιλοσοφική,

δεν είναι αμιγώς πειραματική.

Βρίσκεται διαρκώς ανάμεσα σε είδη.

Η αποσπασματικότητα θυμίζει μοντερνισμό. Η πολυγλωσσία μεταμοντερνισμό. Η οντολογική αγωνία παραπέμπει στον ύστερο ευρωπαϊκό υπαρξισμό.

Ωστόσο το αποτέλεσμα παραμένει αναγνωρίσιμα προσωπικό.

Η συγκεκριμένη ενότητα συνιστά ένα απαιτητικό, πολυεπίπεδο και εξαιρετικά φιλόδοξο ποιητικό εγχείρημα. Το κεντρικό της θέμα δεν είναι ούτε ο μύθος ούτε η ιστορία ούτε η φιλοσοφία. Είναι η προσπάθεια της γλώσσας να διασώσει νόημα μέσα σε έναν κόσμο που μοιάζει να καταρρέει διαρκώς.

Από τον Όμηρο έως τον Heidegger, από τη Θήβα έως τη σύγχρονη τραπεζική ειδησεογραφία, από τη Σφίγγα έως το κίτρινο ψαράκι της γυάλας, ο Κουβέλης συνθέτει ένα ποιητικό σύμπαν όπου όλα τα γεγονότα συνυπάρχουν μέσα στην ίδια «πολυβόη αιωνιότητα».

Η πιο χαρακτηριστική φράση για ολόκληρο το έργο ίσως βρίσκεται στον τελευταίο στίχο:

«with words to start again»

Διότι τελικά η ποίηση εδώ εμφανίζεται ως η διαρκής απόπειρα να αρχίσει κανείς ξανά, μέσα στα ερείπια της γλώσσας, της ιστορίας και του κόσμου.

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Fragmenta

με συναγωνισμούς λέξεων

γίνεται η ένωση μας

.

χνκουβελης cncouvelis

η έλευση του καλοκαιριού

μια γαλάζια απόσταση ψαριού

από σένα

Ιόνια Βόρεια ωραιοτητα

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Ξημερωμα

Η πέτρα θυμάται την εποχή που ήταν βουνό.

Απόγευμα

Το δέντρο θυμάται την εποχή που ήταν σπόρος.

Νύχτα.

Ο άνθρωπος δεν θυμάται τίποτε.

Πριν ξημερώσει.

Ο κόσμος είναι άδειος.

Ένα φύλλο επιστρέφει από την αιωνιότητα.

Και προσγειώνεται. 

.

.

.

Μελέτη αναλυση 

Το σύντομο αυτό ποίημα του χ.ν.κουβέλη είναι ένα από εκείνα τα κείμενα που επιδιώκουν τη μέγιστη συμπύκνωση νοήματος. Με ελάχιστες λέξεις συγκροτεί μια ολόκληρη μεταφυσική θεώρηση για τον χρόνο, τη μνήμη, τη φύση και την ανθρώπινη κατάσταση. Η δύναμή του δεν βρίσκεται στην αφηγηματική ανάπτυξη ούτε στη λυρική εξομολόγηση, αλλά στην αυστηρή αρχιτεκτονική των εικόνων και στη φιλοσοφική ένταση που παράγεται από τις αντιθέσεις τους.

Η δομή του ποιήματος

Το ποίημα οργανώνεται σε τέσσερις χρονικές ζώνες:

Ξημέρωμα

Απόγευμα

Νύχτα

Πριν ξημερώσει

Δεν πρόκειται απλώς για ώρες της ημέρας. Συνιστούν βαθμίδες μιας κοσμολογικής και οντολογικής πορείας.

Το ξημέρωμα συνδέεται με την πέτρα. Το απόγευμα με το δέντρο. Η νύχτα με τον άνθρωπο. Και το «πριν ξημερώσει» με τον ίδιο τον κόσμο.

Έτσι το ποίημα μετακινείται από το μερικό προς το καθολικό, από το αντικείμενο προς το σύμπαν.

Η μνήμη της ύλης

«Η πέτρα θυμάται την εποχή που ήταν βουνό.»

Η πρώτη φράση είναι εντυπωσιακή γιατί αποδίδει μνήμη σε κάτι άψυχο.

Η πέτρα αποτελεί αποσπασμένο κομμάτι ενός αρχέγονου όλου. Το βουνό είναι η προϊστορία της. Η φράση εισάγει μια βαθιά γεωλογική χρονικότητα.

Η πέτρα δεν είναι απλώς πέτρα. Είναι βουνό σε κατάσταση αποσύνθεσης.

Ο χρόνος δεν παρουσιάζεται ως γραμμική πρόοδος αλλά ως διατήρηση των παλαιότερων μορφών μέσα στις νεότερες.

Η εικόνα θυμίζει αντιλήψεις της σύγχρονης οικολογικής φιλοσοφίας σύμφωνα με τις οποίες τίποτε δεν αποκόπτεται πλήρως από την καταγωγή του.

Η μνήμη της ζωής

«Το δέντρο θυμάται την εποχή που ήταν σπόρος.»

Η δεύτερη εικόνα μεταφέρει το ποίημα από τη γεωλογία στη βιολογία.

Το δέντρο αποτελεί την ολοκλήρωση μιας δυνατότητας που υπήρχε ήδη μέσα στον σπόρο.

Εδώ η μνήμη δεν είναι μνήμη απώλειας όπως στην πέτρα αλλά μνήμη ανάπτυξης.

Το βουνό υπήρξε μεγαλύτερο από την πέτρα.

Το δέντρο, αντίθετα, είναι μεγαλύτερο από τον σπόρο.

Οι δύο εικόνες δημιουργούν μια συμμετρία:

βουνό → πέτρα

σπόρος → δέντρο

Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει αποσύνθεση.

Στη δεύτερη υπάρχει γένεση.

Το ποίημα τοποθετεί την ύλη και τη ζωή μέσα σε μια αδιάκοπη διαδικασία μεταμόρφωσης.

Η αμνησία του ανθρώπου

«Ο άνθρωπος δεν θυμάται τίποτε.»

Εδώ βρίσκεται το δραματικό κέντρο του ποιήματος.

Μετά την πέτρα και το δέντρο ο αναγνώστης αναμένει μια τρίτη ανάλογη διατύπωση:

«Ο άνθρωπος θυμάται...»

Όμως η προσδοκία διαψεύδεται.

Η πέτρα θυμάται. Το δέντρο θυμάται. Ο άνθρωπος όχι.

Η αντιστροφή είναι συγκλονιστική.

Το ον που διαθέτει συνείδηση παρουσιάζεται ως το μόνο πραγματικά αμνήμον ον.

Η φράση μπορεί να διαβαστεί με πολλούς τρόπους:

ως υπαρξιακή διαπίστωση,

ως κριτική του σύγχρονου ανθρώπου,

ως μεταφυσική θέση για την αποκοπή του ανθρώπου από τις ρίζες του,

ως υπαινιγμός ότι η ανθρώπινη αυτοσυνειδησία παράγει λήθη αντί γνώση.

Ενώ η φύση διατηρεί μέσα της την ιστορία της, ο άνθρωπος έχει χάσει την επαφή με την καταγωγή του.

Η σημασία της νύχτας

Δεν είναι τυχαίο ότι η αμνησία τοποθετείται στη «Νύχτα».

Η νύχτα αποτελεί παραδοσιακά τον χώρο του ασυνειδήτου, του θανάτου, της λήθης.

Το ποίημα φαίνεται να υπονοεί ότι ο άνθρωπος ζει μέσα σε μια νύχτα της μνήμης.

Δεν γνωρίζει ποιος είναι. Δεν γνωρίζει από πού έρχεται. Δεν γνωρίζει προς τα πού πηγαίνει.

Το δεύτερο μέρος

«Πριν ξημερώσει. Ο κόσμος είναι άδειος.»

Εδώ η σκηνή γίνεται σχεδόν αποκαλυπτική.

Ο κόσμος εμφανίζεται κενός.

Η εικόνα θυμίζει τις πρώτες στιγμές της δημιουργίας ή τις τελευταίες στιγμές πριν από το τέλος.

Ο αναγνώστης βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο ανάμεσα στο μηδέν και στην ύπαρξη.

Το φύλλο που επιστρέφει από την αιωνιότητα

«Ένα φύλλο επιστρέφει από την αιωνιότητα.»

Πρόκειται για την πιο μυστηριώδη εικόνα του ποιήματος.

Το φύλλο είναι το πιο ταπεινό και εφήμερο στοιχείο της φύσης.

Η αιωνιότητα είναι η πιο απέραντη και υπερβατική διάσταση του χρόνου.

Ο ποιητής συνδέει τα δύο άκρα.

Το απειροελάχιστο επιστρέφει από το άπειρο.

Το φύλλο αποκτά σχεδόν ψυχοπομπική λειτουργία.

Δεν πέφτει απλώς από ένα δέντρο.

Επιστρέφει από έναν τόπο που βρίσκεται έξω από τον χρόνο.

Η προσγείωση

«Και προσγειώνεται.»

Το ποίημα τελειώνει με ένα ρήμα.

Όχι με μια ιδέα. Όχι με ένα συμπέρασμα.

Με μια κίνηση.

Η αιωνιότητα αγγίζει τη γη.

Η μεταφυσική μετατρέπεται σε φυσικό γεγονός.

Ένα φύλλο πέφτει.

Και όμως μέσα σε αυτή την απλή πτώση συμπυκνώνεται ολόκληρο το μυστήριο της ύπαρξης.

Η ποιητική οικονομία

Αξιοθαύμαστο στοιχείο του ποιήματος είναι η ακραία οικονομία του.

Οι λέξεις είναι ελάχιστες. Τα επίθετα σχεδόν ανύπαρκτα. Η ρητορεία απουσιάζει.

Η ένταση παράγεται από τη διάταξη των προτάσεων και από τα νοηματικά χάσματα ανάμεσά τους.

Η τεχνική αυτή θυμίζει σε ορισμένα σημεία τη λιτότητα του χαϊκού.

Είναι ένα ποίημα που οικοδομείται πάνω σε ένα παράδοξο: η φύση θυμάται ενώ ο άνθρωπος λησμονεί. Από αυτή την αντιστροφή αναδύεται μια βαθιά υπαρξιακή και μεταφυσική αγωνία.

Η πέτρα διατηρεί το βουνό. Το δέντρο διατηρεί τον σπόρο. Το φύλλο διατηρεί την αιωνιότητα.

Μόνο ο άνθρωπος έχει χάσει το νήμα της προέλευσής του.

Ωστόσο το τελευταίο φύλλο που «επιστρέφει από την αιωνιότητα» αφήνει ανοιχτό ένα ενδεχόμενο λύτρωσης. Ίσως η μνήμη που έχασε ο άνθρωπος εξακολουθεί να υπάρχει διάχυτη μέσα στον κόσμο. Ίσως η φύση να θυμάται για λογαριασμό του.

Έτσι το ποίημα καταλήγει όχι σε μια διακήρυξη απελπισίας, αλλά σε μια αινιγματική υπόσχεση ότι η σχέση ανάμεσα στο εφήμερο και το αιώνιο δεν έχει ακόμη διαρραγεί. Ένα φύλλο εξακολουθεί να επιστρέφει. Και μαζί του επιστρέφει η πιθανότητα της μνήμης.

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

μεταφράζοντας

Σοφοκλής,Αντιγόνη,στίχοι  491-523

Η Αντιγόνη αντιμετωπίζει τον Κρεοντα

Κρέων:

και φωνάξτε την,γιατί μέσα 

μόλις τώρα την είδα 

ταραγμένη 

και να μην είναι στα λογικά της,

συνηθίζει ο νους εκ των προτέρων 

να πιάνει ως κλέφτη 

αυτόν που σχεδιάζει στα σκοτεινά 

απρεπα πραγματα,

αλλά απεχθάνομαι ιδιαίτερα 

όποιον αφού σε κακη πράξη πιαστει

έπειτα να την εξωραισει θελει

Αντιγόνη:

θέλεις κάτι περισσότερο 

απ'το να με σκοτώσεις αφού με συλλάβεις;

Κρέων:

όσο για μένα τίποτα,

αν αυτό έχω όλα τα εχω

Αντιγόνη:

τότε τι περιμένεις;

γιατί για μένα απ'τα λόγια σου

κανένα αρεστό,

κι ας μη μου αρέσει ποτέ ,

και το ίδιο και σε σένα

τα δικά μου αντιπαθητικα γίνονται,

κι όμως από πού δόξα ενδοξετερη

θα μπορούσα ν'αποκτησω

παρά τον ίδιο τον αδελφό μου 

σε τάφο να βάλω,

κι όλοι αυτοί θα'λεγαν ότι συμφωνούν 

αν την γλώσσα ο φόβος 

δεν τους φυλακιζει

αλλά η τυραννία πολλά έχει 

αλλα πλεονεκτήματα,

να επιτρέπεται σ'αυτη να κανει

κι ότι θέλει να λεει

Κρέων:

μόνο συ αυτό απ'τους  Καδμειους 

εδώ βλεπεις

Αντιγόνη:

το βλέπουν κι αυτοί,

όμως σε σένα κρατούν κλειστό το στομα

Κρέων:

και δεν ντρέπεσαι,απ'αυτους εδώ

διαφορετικά να σκέφτεσαι;

Αντιγόνη:

γιατί καμια ντροπή 

τα συγγενικά σου τα σπλάχνα 

να σεβεσαι

Κρέων:

δεν είναι κι ο αλλος απ'το ίδιο αίμα

που απέναντι πεθανε;

Αντιγόνη:

απ'το ίδιο αίμα και μια μάνα 

και απ'τον ίδιο πατερα

Κρέων:

πώς λοιπόν σ'εκείνον δυσεβεις 

τιμές αποδίδεις;

Αντιγόνη:

αυτό ο νεκρός που έχει πεθάνει 

δεν θα επιβεβαιωσει

Κρέων:

αν εκεινον τιμας εξισου

με τον ασεβη

Αντιγόνη:

γιατί δεν χαθηκε ως δούλος,

αλλά ως αδελφος

Κρέων:

αλλ'αυτή δω ήρθε τη γη να κυριευσει,

κι ο άλλος την υπερασπιστηκε

Αντιγόνη:

όμως ο Άδης θέλει τους νόμους 

ισους να'ναι

Κρέων:

αλλ'οχι ο χρηστος ίσα 

με τον κακον να τυχαινει

Αντιγόνη:

ποιος ξέρει αυτά δω αν εκεί κάτω 

θεάρεστα είναι;

Κρέων:

Σε καμια περιπτωση ο εχθρός φίλος 

δεν γίνεται ούτε όταν πεθανει

Αντιγόνη:

Σε καμια περιπτωση δεν γεννήθηκα 

μαζί μ'άλλους να μισώ,

αλλά μ'άλλους ν'αγαπω

.

.

Κρέων:

491καί νιν καλεῖτ᾽· ἔσω γὰρ εἶδον ἀρτίως

λυσσῶσαν αὐτὴν οὐδ᾽ ἐπήβολον φρενῶν.

φιλεῖ δ᾽ ὁ θυμὸς πρόσθεν ᾑρῆσθαι κλοπεὺς

τῶν μηδὲν ὀρθῶς ἐν σκότῳ τεχνωμένων.

495μισῶ γε μέντοι χὥταν ἐν κακοῖσί τις

ἁλοὺς ἔπειτα τοῦτο καλλύνειν θέλῃ.

Αντιγονη:

θέλεις τι μεῖζον ἢ κατακτεῖναί μ᾽ ἑλών;

Κρεων:

ἐγὼ μὲν οὐδέν· τοῦτ᾽ ἔχων ἅπαντ᾽ ἔχω.

Αντιγονη:

τί δῆτα μέλλεις; ὡς ἐμοὶ τῶν σῶν λόγων

500ἀρεστὸν οὐδέν, μηδ᾽ ἀρεσθείη ποτέ,

οὕτω δὲ καὶ σοὶ τἄμ᾽ ἀφανδάνοντ᾽ ἔφυ.

καίτοι πόθεν κλέος γ᾽ ἂν εὐκλεέστερον

κατέσχον ἢ τὸν αὐτάδελφον ἐν τάφῳ

τιθεῖσα; τούτοις τοῦτο πᾶσιν ἁνδάνειν

505λέγοιτ᾽ ἄν, εἰ μὴ γλῶσσαν ἐγκλῄοι φόβος.

ἀλλ᾽ ἡ τυραννὶς πολλά τ᾽ ἄλλ᾽ εὐδαιμονεῖ

κἄξεστιν αὐτῇ δρᾶν λέγειν θ᾽ ἃ βούλεται.

Κρεων:

σὺ τοῦτο μούνη τῶνδε Καδμείων ὁρᾷς.

Αντιγονη:

ὁρῶσι χοὗτοι· σοὶ δ᾽ ὑπίλλουσι στόμα.

510Κρεων:

σὺ δ᾽ οὐκ ἐπαιδῇ, τῶνδε χωρὶς εἰ φρονεῖς;

Αντιγονη:

οὐδὲν γὰρ αἰσχρὸν τοὺς ὁμοσπλάγχνους σέβειν

Κρεων:

οὔκουν ὅμαιμος χὡ καταντίον θανών;

Αντιγονη:

ὅμαιμος ἐκ μιᾶς τε καὶ ταὐτοῦ πατρός.

Κρεων:

πῶς δῆτ᾽ ἐκείνῳ δυσσεβῆ τιμᾷς χάριν;

515 Αντιγονη:

οὐ μαρτυρήσει ταῦθ᾽ ὁ κατθανὼν νέκυς.

Κρεων:

εἴ τοί σφε τιμᾷς ἐξ ἴσου τῷ δυσσεβεῖ.

Αντιγονη:

οὐ γάρ τι δοῦλος, ἀλλ᾽ ἀδελφὸς ὤλετο.

Κρεων:

πορθῶν δὲ τήνδε γῆν· ὁ δ᾽ ἀντιστὰς ὕπερ.

Αντιγονη:

ὅμως ὅ γ᾽ Ἅιδης τοὺς νόμους ἴσους ποθεῖ.

520Κρεων:

 

ἀλλ᾽ οὐχ ὁ χρηστὸς τῷ κακῷ λαχεῖν ἴσον.

Αντιγονη:

τίς οἶδεν εἰ κάτωθεν εὐαγῆ τάδε;

Κρεων:

οὔτοι ποθ᾽ οὑχθρός, οὐδ᾽ ὅταν θάνῃ, φίλος.

Αντιγονη:

523 οὔτοι συνέχθειν, ἀλλὰ συμφιλεῖν ἔφυν.

.

.

.

My own empire of Surrealistic Paintings-

χνκουβέλης cncouvelis

χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis

κι εγω σε  θραύσματα αρχαιων τοπίων

σιγή άκρα και ερημίας

 

στο ακρωτήριο των Φαιάκων κοιτάζοντας 

το τελευταίο πλοίο της μνήμης

ένας άνεμος αρπιζει

τις ιωνικές μαρμάρινες κολόνες

κι εγω σε  θραύσματα αρχαιων τοπίων

βλέπω γλάρους να μετακινουν τη Λέσβο 

τη Σμύρνη τις Κυκλάδες, σ'ένα καλοκαίρι 

που δεν συνέβει ποτέ

λεπτόν δ’ αὔτικα χρῷ πῦρ ὑπαδεδρόμηκεν

απαγγέλει η ηθοποιός

και ξαφνικά ένα λεπτό πυρ

το δέρμα μου τρεμουλιαζει

αργότερα νυχτωνοντας 

στο σταθμό των τρένων περιμενουν ακόμη οι νεκροι

ένας στρατιώτης ονόματι Τάκης Σινόπουλος 

ανάβει τσιγαρο

γύρω του φορεία ναρκοθετημενων βουνων

σκιές καμένων δέντρων

και στα μεγάφωνα φωνάζουν:

-Δεν τελείωσε ο πόλεμος.

Πρόσω ολοταχώς.

Εγώ σ'αναζητώ

σε μιαν πολύβουη ρωμαϊκή οδό της Θεσσαλονικης

κι εκεί βλέπω να περνά στη διάβαση πεζων

ένας Νικόλαος  Εγγονόπουλος ποιητής 

συνοδευόμενος από τον Οδυσσέα

με χαλκινη προσωπίδα και κόκκινα γαντια

και ο Μπολιβαρ αγκαζε με την Ελένη της Σπάρτης

χωρίς προσωπο

κανείς δεν απορεί.

στα όνειρα όλα είναι ακριβή

όπως μια ατμομηχανή γεμάτη τριαντάφυλλα

και θαλάσσιες χελώνες

-Μη φοβάσαι,λέει

όλα περνούν σ'αδεια δωματια

Εσύ θα αργήσεις μια αιωνιότητα να μ’αγαπήσεις

Κι εγώ

θα περιμένω η ψυχή να θυμηθεί

εκείνη την αρχαία εκλογή

όταν εγώ διάλεξα εσένα

κι εσύ εμένα,

πριν πέσουμε

στη λήθη των ανθρώπων

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Fragmenta

τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν; 

πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες

Τα ρολόγια δείχνουν πάντοτε 

την ώρα της απουσίας μας

Κι εσύ

θα αργήσεις πολύ να μ' αγαπήσεις

Το ξέρω

Όπως αργεί η βροχή πάνω 

από μια έρημο αιώνων

Με απολιθωμένα πουλιά

Και μέσα σ'εκείνη την ερημιά 

ακούω τη φωνή σου:

-Περίμενε.

Και περιμένω

Στην οδό Σταδίου η Ελένη της Τροίας εργαζεται 

σε tele call center.

-Click το 1 για surviror

-Click το 2 για catastrophe

-Click το 3 για να μιλήσετε με εκπρόσωπο.

Η γραμμή ειναι συνεχώς κατειλημμένη.

Μήνιν άειδε θεά.

Και ο Αχιλλέας  delivery-boy

οδηγεί μηχανάκι στην Αθήνα

Φορά κράνος,κουβαλά πίτσες,περνά με κόκκινο.

Η οργή του μετριέται πλέον σε ευρώ την ώρα.

Και ένας υπουργός οικονομικών έβγαζε ψάρια 

απ'το καπέλο του.

Το κοινό χειροκροτούσε.

Δεν είχε καταλάβει ότι επρόκειτο για πραγματικότητα.

Και όχι για  ταχυδακτυλουργια που ήταν.

video-games:

η Γαλλική Επανάσταση,

η Παρισινή Κομμούνα,

η Οκτωβριανή Επανάσταση,

η Βαϊμάρη, 

η Χιροσίμα,

η Πράγα,

η Χιλή,

το Βερολίνο,

η Γιουγκοσλαβία.

Και ο Ezra Pound περνούσε 

τη διάβαση πεζων.

Κρατούσε κάτω απ'τη μασχάλη κινέζικα ιδεογράμματα, 

μεσαιωνικούς τροβαδούρους,ρωμαϊκά νομίσματα,

αποσπάσματα οικονομικών θεωριών.

-Κάνε το καινούριο καινούριο,μου είπε.

Αλλά το καινούριο είχε ήδη γεράσει.

Έπειτα στάθηκε 

στο πεζοδρόμιο και ζητούσε ελεημοσύνη.

Τα χρέη των ανθρώπων

συνεχίζουν το ταξίδι τους

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

και τα δέντρα ακινητα

σ'εκείνη την ακτή που βρέθηκα 

εβλεπα τα πετρωμενα  βηματα τών γλάρων 

και μια γυναικα να απομακρύνεται

στους αμμολοφους,

μεσημέρι και τα δέντρα ακίνητα

ακούστηκε ήχος

ένα κόκκινο άλογο χωρίς καββαλαρη

να περνάει καλπάζοντας μέσα στις ελιες

αργότερα το απόγευμα 

παιδιά,όσα προορίζονταν για το Θυεστειο δείπνο,

έπαιζαν στην αυλή

έχοντας πρόσωπα από χαρτί

και μάτια που έσταζαν μαύρο νερο

και είδα μια μάνα να κρατάει ένα κόκκινο τριαντάφυλλο

που καίγονταν

-Ορέστη,φώναξε,έλα σπίτι,νυχτωσε,

τότε άνοιξαν τα παράθυρα 

και πέταξαν έξω ρολόγια

σαν μικρά πουλιά,

μέσα στο σπίτι στο τραπέζι γύρω-γυρω

κάθονταν οι σκιές των απόντων

περίμενοντας το δείπνο να σερβιριστει

θυμάμαι πως όταν ακούστηκε από μακριά

το σφύριγμα του τρένου

όλοι σηκώθηκαν 

-ώρα να φύγουμε,είπε κάποιος,αρκετά

γίναμε βάρος,

πίσω αφήσανε φωτογραφίες

ομοιάζανε με τραυματισμένα ζωα 

ένας άφησε τους βολβούς των ματιών του

μέσα σε μια γυάλα

τούς είδα να απομακρύνονται αγγίζοντας

το σκοταδι

θυμήθηκα τότε τη μάνα μου που μοίραζε

ψωμί στους νεκρούς της

-πολυ πείνασαν εδώ,έλεγε,

όλη τη νύχτα στον τοίχο υπήρχαν καρφωμένα ψαρια

κι έβλεπα την Ηλέκτρα,τότε δεν ήταν ακόμα γυναίκα μου,

να χτενίζει τα μαλλιά της στον καθρέφτη

και ύστερα να ποτίζει τις γλάστρες στο κήπο

να ετοιμάζει το λουτρό

να ζεσταινει το νερό

-εχω την ηλικία του λουτρού,μου ελεγε

τότε κατάλαβα πως η αιωνιότητα που μας επιβλήθηκε

ήταν μνημη

.

.

.

χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis

τότε ακουστηκαν

οταν άνοιξα την πόρτα στο δωματιο 

η νύχτα ήταν ξαπλωμένη στο κρεβατι 

και οι βαλιτσες των πεθαμένων καθρεφτίζονταν

μέσα στον μεγάλο ορθογώνιο καθρεφτη 

φωτογραφίες τους σκορπισμένες στο πατωμα

και στο βάθος μια γυναίκα όρθια 

φτιαγμένη από σκουριασμένα μέταλλα

ένα ποτήρι νερό στο τραπέζι

-πιες αιωνιότητα είπε η γυναίκα,

τότε ακούστηκαν φωνές γέλια

κι ένα ταγκο τις συνόδευε

βγήκα από το δωμάτιο 

έξω είχε γεμίσει το τοπίο μαύρα δεντρα

που περπατούσαν πάνω στις ρίζες τους

κι όταν άρχισε να ξημερώνει 

είδα τους νεκρούς να επιστρέφουν στις φωτογραφίες τους

τα πουλιά.να ξαναμπαινουν στα δεντρα

στην άδεια που μέλλονταν μερα

.

.

.

χ.ν,κουβελης c.n.couvelis

Περί της σφαγής στον Ιππόδρομο τής Θεσσαλονικης το 390 μΧ

Διάταγμα Θεοδοσίου Α΄

Θεοδόσιος Αὔγουστος Τροπαιοφόρος τοῖς κατὰ Μακεδονίαν ἄρχουσι χαίρειν.

Ἐπει στάσις παράνομος ἐν Θεσσαλονίκῃ νυν γεγένηται

καὶ χεῖρες ἀνόμων εναντια τῶν βασιλικῶν προσταγμάτων ἐπηρμέναι εἰσίν,

κελεύομεν τοὺς στρατιωτικοὺς ἄνδρας μεταχειρίσασθαι τὴν προσήκουσαν τιμωρίαν, 

ἵνα διὰ παραδείγματος κατασταθῇ ασφαλης ἡ κοινὴ εἰρήνη καὶ παύσηται πᾶσα ταραχή.

Γινέσθω οὖν τὸ βασιλικὸν πρόσταγμα ἀπαρεγκλίτως, καὶ μηδεὶς τῶν στασιωτῶν τῆς ὀφειλομένης δίκης διαφευγέτω.

Ἐδόθη ἐκ Μεδιολάνου, Θεοδοσίου Αὐγούστου Ευσεβεστατου.

.

.

Λόγος Βυζαντινού περί της σφαγής εν τω Ιπποδρόμω Θεσσαλονίκης

πόσο σοφη είναι η διακυβέρνηση των ισχυρων  

και πόσον ευσπλαχνικη η δια του ξίφους 

διαπαιδαγώγησης των  υπηκοων

όταν τα φαιδρα γεγονοτα τού Γότθου και του ηνιοχου

όργησαν τον Θεοδόσιο Α'  

και το διάταγμα να υπογραφεί ταχέως

με το που το πλήθος,άντρες γυναίκες τα τέκνα των

συρρευσουν στο Ιπποδρομιο τής πόλης

να εγκλωβιστουν εντός του

και με παραδειγματικη σφαγή να τιμωρηθούν 

σε μια θεαματικη παράσταση

με σύμμειξη ιαχων αυλών και κραυγών 

και κρουνων αίματος αντί μελανος οινου,

θαυμαστή βέβαια είναι επινοηση 

αφού μετά η ανηλεής σφαγή θα ονομασθει 'ταξις'

και η υπακουη 'ειρηνη'

κι ας μεταβληθεί σε εκείνη την αποψραδα ημέρα 

ο Ιπποδρομος της Θεσσαλονίκης το 390 μΧ

σε κοιμητήριο 7000 ψυχων

οι αυλικοί άλλωστε παντοτε φημίζονται 

δια την κολακεία τους.

.

.

Χρονογράφημα Βυζαντινοῦ χρονογράφου

Κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον ἐν Θεσσαλονίκῃ συνήχθη πλῆθος πολὺ εν τω  ἱππόδρομω προσδοκῶν τὰ δημοφιλεστατα θεάματα.

Καὶ αἰφνιδίως αἱ πύλαι ἐκλείσθησαν καὶ στρατιῶται μετὰ ξιφῶν καὶ δοράτων εἰσέδραμον.

Καὶ ἐγένετο κραυγὴ μεγάλη καὶ θρῆνος ἀνεκλάλητος, καὶ ἔπιπτον ἄνδρες,γυναῖκες καὶ υεκνα οὐκ ἔχοντες διαφυγῆς ττόπον.

Καὶ τὸ θέατρον, ὅπερ πρότερον φωναῖς εὐφροσύνης ἠχεῖτο,αἵματι οδυρμοις καὶ στεναγμοῖς ἐπληρώθη καὶ οὐδεὶς εφείσθη δίκαιος ἢ ἄδικος, ἀλλὰ κοινὴ συμφορὰ πάντας κατέλαβεν.

Καὶ ἦν ἰδεῖν φοβερὸν θέαμα, ὡς αὐτὸς ὁ ἱππόδρομος εἰς τάφον τοῦ πλήθους μετεβλήθη.

Καὶ ἐβόων αἱ μητέρες τὰ τέκνα ζητοῦσαι

καὶ ὁ θόρυβος τῶν ὅπλων ἐκάλυπτεν τὰς φωνὰς τῶν ἀπολλυμένων.

Καὶ ταῦτα ἐγένετο κατὰ τὰς ἡμέρας Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως.

.

.

.

χνκουβελης cncouvelis

εξ ελληνικών λέξεων

...σελάνας φάος

ἐπ’ἠρέμας θαλάσσας 

οὕτω καὶ σὺ 

σιγᾷ καταλάμπεις

ανεμος ἐκ ρόδων κήπων

τὴν νύκτα...

πλέον ἢ μύρα φέρον

μικρὸν μὲν τὸ ἄστρον φαίνεται

πόρρωθεν ἐν αἰθέρι

ἀλλ’ ἐν ἐμοὶ μέγας πόθος

εἴ ποτε πάλιν

σύ έλθεις

αστερες ἀμφὶ σελάνναν

κρύπτοισιν ἄπυ φάος

κἄμοι σὺ παρεοῖσα

λάμπεις

ὤς τις χρυσέα δᾶις

νύκτα μέλαιναν

τὰν δ’ ἀπυμαν μνάμαν

οὐ δύναμαι φυγέμεν·

κᾶλον μὲν ἄνθος ῥόδων

....

μειδιόωσαν ἀβρῶς

καὶ φίλον ὄμμα 

ἔλθε καὶ νῦν ἐπ’ ἐμεῖο

...

μή μ’ ἔτι δάμνα θυέλλαις

πόθος ἀμήχανος οὗτος

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Fragmenta

1

ποιος ονειρεύεται ποιον

στον χρόνο που χάνεται;

περνούν λέξεις μέσα από το σώμα

και βυθιζεται η ανάσα τους

ένα άγνωστο πουλί

ζητά το γαλάζιο τ'ουρανου σου

το κρίνο κοιμαται

στον λευκό ώμο σου

η βροχή ψιθυρίζει

τα γράμματα του ονόματός σου

στης σιωπής το βάθος

ένας αθεαστος άνεμος θυμάται

το καλοκαίρι

υφαίνει στα δέντρα

το τζιτζίκι

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Fragmenta

2

βήματα βασιλιάδων

χορτάρια τώρα

αδειο δωμάτιο

η καρέκλα περιμένει

ποιος θα γυρίσει

στο απειρο

στέκει

γυμνή η ψυχή

ξερό λουλούδι

άρωμα μνήμης

η νίκη

στο θυμάρι που άνθισε

από το σπασμένο κρανος

μέσα στον καθρέφτη

γερνά ένα πρόσωπο

δεν το θυμάται κανεις

γέρνει η νύχτα 

μέσα στα αγγιγματα σου

στο στάχυ

μια πεταλούδα

ο ηλιος

νύχτα

το φεγγάρι στη λίμνη

το ψάρι

το σπάζει σε νούφαρα

.

.

.

χνκουβελης cncouvelis

Fragmenta

η απουσια σου 

μια πρωιμη αιωνιότητα

ενός ρόδου αορατου

τη νύχτα ένα φεγγάρι 

από αλμυρό νερό

στάζει στη θάλασσα 

και σε βλέπω 

άρρητη ωραιότητα

σιωπής

.

.

.

τόση θάλασσα κυματιζει

την αργυρη σελήνη απόψε

και την εναποθετει

στη λευκότητα του ώμου σου

καθώς αθώα κοιμάσαι

σε καλοκαίρι ονειρου

.

.

ολα έχουν συμβεί στην προηγούμενη αιωνιότητα

ακόμα κι ο έρωτας μας

.

.

.

Μεγαλεξανδρος-ζογραφος Θεόφιλος Χατζημιχαήλ Κεφαλας

χνκουβελης cncouvelis

Τα μετά Αλεξανδρον

πρώτον η εκκαθάριση του στρατού

έμπροσθεν τού Αρριδαιου που παρίστανε τον βασιλιά Φίλιππο Γ'

λίγο αργότερα ήρθε κι η σειρά του Μελεάγρου

τώρα ο Περδικας  ύποπτος σε όλους κι εκείνοι σ'αυτον

το νόμισμα ως γνωστόν έχει διπλή οψη

και για ξεμπερδευει απ'αυτους τους ξαποστειλε

στις σατραπειες

την Αίγυπτος έδωσε στον Πτολεμαιο του Λαγου μαζι και τη Λιβύη

και όση Αραβία συνορευει 

τη Συρία στον Λαομέδοντα τη Κιλικία στον Φιλώτα

τη Μηδία στον Πίθωνα  τη Καππαδοκία και τη Παφλαγονία 

και μέχρι την ελληνική Τραπεζούντα στον Εύμενη Καρδιανο

τη μεγάλη Φρυγία στον Αντίγονο τους Κάρες στον Κάσανδρο

τούς Λυδους στον Μένανδρο

και τη Φρυγία του Ελλησπόντου στον Λεοννατο

και όσο φαιδρα και να είναι αυτα 

υπήρχε εντούτοις για την Ιστορία το πρόσχημα 

ότι ολα έγινεν επιμελώς 'κατ'εντολην' τού Αρριδαιου

εγκαίρως πρακτικά και λιαν διπλωματικα

αυτή  η διαμοίραση των μετά Αλεξάνδρου

.

.

.

χνκουβελης cncouvelis 

Ιούλης Αλωναρης μήνας

Χρέος στον πατέρα μου Νικόλαο Χριστοδούλου Κουβέλη 

γεωργο του Ησιοδου 

Ησιοδος

Έργα και Ημεραι

στίχοι 597-600

Δμωσὶ δ᾽ ἐποτρύνειν Δημήτερος ἱερὸν ἀκτὴν

δινέμεν, εὖτ᾽ ἂν πρῶτα φανῇ σθένος Ὠρίωνος,

χώρῳ ἐν εὐαεῖ καὶ ἐυτροχάλῳ ἐν ἀλωῇ.

μέτρῳ δ᾽ εὖ κομίσασθαι ἐν ἄγγεσιν 600

τους δούλους να προτρεπεις της Δήμητρας τον ιερό καρπό

να λιχνιζουν,όταν για πρώτη φορά φανεί τ'Ωριωνα η δυναμη

σε χώρο με αέρα καλό και σε κυκλικό  αλώνι ομαλό 

και σωστά μετρωντας σ'αγγεια να τον αποθηκευεις

.

.

.

Ήλιος σόλο,Βασίλης Σαλεας ο παλιος

https://youtu.be/eYdrZ522WFc?is=8rKtoLgda-wdUYfM

.

.

.

Οδυσσέας και Πηνελόπη

-χνκουβελης cncouvelis

χνκουβελης cncouvelis

μεταφράζοντας

Ομήρου Οδύσσεια ραψωδία σ'  στίχοι 72-88

-Ιρος-  

(ο Ιρος είναι ζητιάνος αγγελιοφορος τών μνηστήρων(το όνομα του από το Ιριδα)και βρίζει τον Οδυσσέα που είναι μεταμφιεσμένος σε γερο ζητιάνο,οι μνηστήρες για να διασκεδάσουν και να γελάσουν τον εξαναγκαζουν να παλέψει με τον Οδυσσέα,ο οποίος με μια γροθιά,μια πυγμή,τον σωριαζει κατω)

και κάποιος έτσι έλεγε κοιτάζοντας τον διπλανό του

σύντομα φαίνεται πως του Αιρα ο Ιρος

μεγάλη θα πάθει συμφορά  

ο γέρος δείχνει απ'τα κουρέλια τι μπούτια εχει

έτσι του'έλεγαν και στον 

Ιρο η καρδιά 

πολύ ταραζονταν

αλλά κι έτσι οι υπηρέτες τον τραβούσαν με τη βια 

φοβισμενον,

και το κορμί στα μελη του ετρεμε

τότε ο Αντίνοος τον επέπληξε και τού'πε ονομάζοντας τον

τώρα καλλίτερα να μην είχες γεννηθει,παλιοβοδι,

αν αλήθεια αυτόν δω τόσο φρικτά τρέμεις

και φοβασαι

ένα γερόντα κακοκακαντισμενο απ'τη δυστυχία

που τον βρηκε

αλλά καθαρά  θα στο πω 

κι αυτό θα οπωσδήποτε θα γινει

αν αυτός σε νικηση και ανώτερος σου γινει

θα σε στείλω στην απέναντι στεριά 

ρίχνοντας σε μαύρο καράβι

στον Εχετο βασιλιά 

τον αφανιστη όλων των ανθρωπων

που και τη μύτη θα σου κόψει

και μ'ανελέητο χαλκό τ'αυτια

κι αφού τ'αρχιδια σου ξεριζώσει 

στα σκυλιά θα τα πετάξει ωμά να τα φανε

έτσι είπε,και σ'αυτον ακόμη πιο πολύ τρόμος

κυρίεψε τα μέλη

και στο κέντρο της αίθουσας τον ανεβασαν

ὧδε δέ τις εἴπεσκεν ἰδὼν ἐς πλησίον ἄλλον·

«ἦ τάχα Ἶρος Ἄϊρος ἐπίσπαστον κακὸν ἕξει,

οἵην ἐκ ῥακέων ὁ γέρων ἐπιγουνίδα φαίνει.»

ὣς ἄρ' ἔφαν, Ἴρῳ δὲ κακῶς ὠρίνετο θυμός.75

ἀλλὰ καὶ ὧς δρηστῆρες ἄγον ζώσαντες ἀνάγκῃ

δειδιότα· σάρκες δὲ περιτρομέοντο μέλεσσιν.

Ἀντίνοος δ' ἐνένιπεν ἔπος τ' ἔφατ' ἔκ τ' ὀνόμαζε·

«νῦν μὲν μήτ' εἴης, βουγάϊε, μήτε γένοιο,

εἰ δὴ τοῦτόν γε τρομέεις καὶ δείδιας αἰνῶς,80

ἄνδρα γέροντα δύῃ ἀρημένον, ἥ μιν ἱκάνει.

ἀλλ' ἔκ τοι ἐρέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·

αἴ κέν σ' οὗτος νικήσῃ κρείσσων τε γένηται,

πέμψω σ' ἤπειρόνδε, βαλὼν ἐν νηῒ μελαίνῃ,

εἰς Ἔχετον βασιλῆα, βροτῶν δηλήμονα πάντων,85

ὅς κ' ἀπὸ ῥῖνα τάμῃσι καὶ οὔατα νηλέϊ χαλκῷ

μήδεά τ' ἐξερύσας δώῃ κυσὶν ὠμὰ δάσασθαι.»

ὣς φάτο, τῷ δ' ἔτι μᾶλλον ὑπὸ τρόμος ἤλυθε γυῖα.

ἐς μέσσον δ' ἄναγον·

.

.

.

χνκουβελης cncouvelis

αποσπάσματα της

τα μάτια

κοιτάζω, τα μάτια της είναι

γυρίζει και κοιτάει,τα μάτια της βλέπω

τα μάτια της

.

.

.

Μελέτη αναλυση

Είναι ένα ακραία μινιμαλιστικό κείμενο, σχεδόν ποιητικό θραύσμα.Η δύναμή του δεν βρίσκεται στην αφήγηση ή στην περιγραφή, αλλά στην επανάληψη, στην αποσιώπηση και στην εμμονή

.

Η αισθητική της αποσπασματικότητας

Το κείμενο δεν ολοκληρώνει καμία πρόταση.

Η φράση:

«κοιτάζω, τα μάτια της είναι»

διακόπτεται ακριβώς τη στιγμή που ο αναγνώστης περιμένει το κατηγορούμενο. Δεν μαθαίνουμε ποτέ τι είναι τα μάτια της. Είναι όμορφα; Θλιμμένα; Άδεια; Σκοτεινά;

Η απουσία της απάντησης γίνεται η ίδια το νόημα. Η γλώσσα αποτυγχάνει να ορίσει το βλέμμα.

Έτσι, το ποίημα λειτουργεί πάνω στην ένταση ανάμεσα σε αυτό που λέγεται και σε αυτό που δεν μπορεί να ειπωθεί.

Η επανάληψη ως εμμονή

Η φράση «τα (μάτια) της» εμφανίζεται τεσσερις φορές.

Δεν πρόκειται για απλή επανάληψη αλλά για κυκλική σκέψη.

Ο αφηγητής δεν μπορεί να ξεφύγει από το αντικείμενο της παρατήρησης. Όπως συμβαίνει στον έρωτα ή στη μνήμη, η σκέψη επιστρέφει διαρκώς στο ίδιο σημείο.

Η επανάληψη θυμίζει τεχνικές της μοντέρνας ποίησης όπου η λέξη αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο επανέρχεται.

Η αντιστροφή του βλέμματος

Στη τρίτη πρόταση συμβαίνει μια μικρή αλλά σημαντική μετατόπιση.

Αρχικά:

«κοιτάζω»

δηλαδή το υποκείμενο παρατηρεί.

Έπειτα:

«γυρίζει και κοιτάει»

τώρα το αντικείμενο αποκτά δράση.

Η γυναίκα ανταποδίδει το βλέμμα.

Η σκηνή μετατρέπεται από μονόλογο σε αμοιβαία οπτική σχέση.

Η ένταση δημιουργείται ακριβώς σε αυτή τη στιγμή όπου δύο βλέμματα συναντιούνται.

Η σύνταξη

Η σύνταξη μοιάζει ελλειπτική και σχεδόν προφορική.

Δεν υπάρχει επιμέλεια προς την παραδοσιακή γραμματική.

Αυτό δημιουργεί την εντύπωση ότι διαβάζουμε την ίδια τη ροή της συνείδησης πριν ακόμη μετατραπεί σε ολοκληρωμένο λόγο.

Εδώ μπορεί να διακρίνει κανείς συγγένειες με τεχνικές του μοντερνισμού και της λογοτεχνίας της συνείδησης.

Τα μάτια ως σύμβολο

Στη λογοτεχνία τα μάτια αποτελούν διαχρονικά σύμβολο:

της ψυχής,

της μνήμης,

της επιθυμίας,

της αλήθειας,

αλλά και της αμοιβαίας αναγνώρισης.

Το ποίημα δεν περιγράφει πρόσωπο, σώμα ή τοπίο.

Υπάρχουν μόνο τα μάτια.

Έτσι, ολόκληρη η ανθρώπινη παρουσία συμπυκνώνεται στο βλέμμα.

Ρυθμός

Ο ρυθμός είναι αργός.

Οι παύσεις δημιουργούν την αίσθηση ότι ο χρόνος σταματά τη στιγμή της οπτικής επαφής.

Δεν υπάρχει εξέλιξη.

Υπάρχει μόνο η διάρκεια μιας στιγμής.

Αυτό θυμίζει κινηματογραφικό κοντινό πλάνο που παραμένει ακίνητο πάνω στα μάτια ενός προσώπου.

Φιλοσοφική διάσταση

Το βλέμμα στη φιλοσοφία αποτελεί τρόπο ύπαρξης.

Όταν ο άλλος μάς κοιτάζει, παύει να είναι αντικείμενο και γίνεται ισότιμη συνείδηση.

Το απόσπασμα, χωρίς να το δηλώνει, αγγίζει αυτό το υπαρξιακό σημείο: η ταυτότητα του αφηγητή διαμορφώνεται μέσα από το βλέμμα της άλλης.

Το κείμενο δεν επιδιώκει να αφηγηθεί μια ιστορία ούτε να προσφέρει εικόνες μεγάλης ποικιλίας. Είναι ένα ποιητικό θραύσμα που στηρίζεται στην οικονομία των λέξεων, στην ελλειπτικότητα και στην εμμονική επανάληψη ενός μοναδικού μοτίβου.

Αν διαβαστεί ως αυτόνομο μικροποίημα, διαθέτει ατμόσφαιρα και ένταση. Η επιτυχία του εξαρτάται από την αποδοχή του μινιμαλισμού του: άλλοι αναγνώστες θα το θεωρήσουν υπαινικτικό και συμπυκνωμένο, ενώ άλλοι υπερβολικά ανολοκλήρωτο λόγω της απουσίας περαιτέρω ανάπτυξης ή εικόνων.

Ως λογοτεχνικό πείραμα, παρουσιάζει ενδιαφέρον επειδή επιχειρεί να αποδώσει μια στιγμή καθαρής αντίληψης, όπου ολόκληρη η εμπειρία του άλλου προσώπου συμπυκνώνεται αποκλειστικά στα μάτια της.

.

.

.

χνκουβελης cncouvelis

απόψε που χιόνιζε πυκνά

και έβρεχε δροσαδα 

άγουρος κορην εκλεψε

και πάει την στα περατα

τα ξένα

κύρης ως τ'ακουσε αδέρφια

μπρατιμοι

αρματωθηκαν ολοι

τον άρπαγα κυνήγησαν 

σ'ορη σε γκρεμνα σε λαγκαδιές ρουμάνια

κι ως τον εσιγωσαν 

και θα κακοθανατουσε

φωνή φωνιτσα η κόρη εβγαλε

πατέρα αδέρφια κι εσείς 

οι ειδικοί μου

αυτόν εδώ τον νιο τον νιουτσικο

μην μου τον χαλάσετε 

και μην μου τον ματωσετε

γιατί'ναι ο άντρας π'αγαπω

της καρδιάς μου ο διαλεχτος

κι ως τ'ακουσαν ημερεψαν

τ'αντρογυνο που γεννηκε καλοτυχιζουν

.

.

.

Fragmenta 

-χνκουβελης cncouvelis 

Μια γυναίκα κάπου υπάρχει

ακεραιη

.

μια κιτρινη πεταλούδα

αιωρειται 

πάνω απ'το κόκκινο τριαντάφυλλο

των χειλιών σου

στη χορογραφια του φιλιου

.

Εκείνη άπλωσε το χέρι της και άγγιξε απαλά τα δάχτυλά του.

-Μαζί σου,είπε,ξεχνώ τους φόβους μου.

Τα δάχτυλά τους ενώθηκαν. 

Ένας άπειρος χρόνος τους πλησιαζε.

.

.

.

χνκουβελης cncouvelis

-μεταφραζοντας

Ομήρου Οδύσσεια,ραψωδία σ',

στίχοι 169-197

-Συμομιλια Ευρυνομης και Πηνελοπης

και τότε η Ευρυνόμη η οικονόμος

τής είπε τα λογια:

ναι,πράγματι,αυτά όλα,κόρη μου,

όπως ταιριαζει τα'πες

αλλά πήγαινε και στο παιδί σου πες το

μην του το κρυψεις

αφού πλύνεις το κορμί και

με μύρο το μαγουλο αλειψεις

όχι έτσι με δάκρυα όλο το πρόσωπο βρεγμενη

να'ρθεις,

επειτα καλό δεν είναι

να θρηνεί κανείς χωρίς τελειωμό,

γιατί ήδη ο γιος σου είναι πια μεγάλος

που μάλιστα  στους αθάνατους ευχοσουν

να βγαζει γένια να τον δεις,

και τότε η φρόνιμη τής αποκρίθηκε Πηνελοπη:

Ευρυνόμη,τετοια να μην μου λες,

όσο κι αν με φροντιζεις

το κορμί να πλύνω και με μυρο το μάγουλο  ν'αλειψω

γιατί σε μένα την ομορφιά οι θεοί

που στον Όλυμπο κατοικούν,μου μαραναν,

από τότε που κείνος έφυγε με τα βαθουλωτα καράβια,

αλλά και την Αυτονοη και την Ιπποδάμεια σε μένα φωναξε να'ρθουν,

ώστε δίπλα σε μένα στο παλάτι να σταθούν,

μόνη εκεί με τους άντρες να μην ειμαι,γιατί ντρεπομαι,

έτσι είπε,κι η γριά γυναίκα βγήκε απ'το μέγαρο 

τις γυναίκες να ειδοποιησει

και να τις καλέσει

να'ρθουν,

τότε όμως αλλα η θεα με τα λαμπερά μάτια Αθηνα σκεφτηκε,

στη κόρη του Ικαριου ύπνο γλυκό άπλωσε,

εκείνη κοιμήθηκε γέρνοντας πισω,

κι όλα τα μελη της χαλαρωσαν,στο ανακλιντρο,

κι εκεί τότε η ξεχωριστή στις θεές θεα 

αθάνατα δώρα της έδινε,

οι Αχαιοί να την θαυμάσουν,

πρώτα της ομόρφυνε το πρόσωπο 

καλά καθαρίζοντας μ'αμβροσια μύρο,

με το ίδιο που η ομορφοστεφανωτη Κυθέρεια

αλείφεται,

όταν στον Χάριτων τον σαγηνευτικό χορό πηγαινει,

κι αυτή ψηλότερη και πιο επιβλητική την έκανε

να φαίνεται,

και λευκότερη επισης την έκανε 

απ'το γυαλισμένο ελαφαντοστουν,

κι αφού αυτά η ξεχωριστη στις θεές εκανε αποχωρησε

τὴν δ' αὖτ' Εὐρυνόμη ταμίη πρὸς μῦθον ἔειπε·

«ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα, τέκος, κατὰ μοῖραν ἔειπες.170

ἀλλ' ἴθι καὶ σῷ παιδὶ ἔπος φάο μηδ' ἐπίκευθε,

χρῶτ' ἀπονιψαμένη καὶ ἐπιχρίσασα παρειάς,

μηδ' οὕτω δακρύοισι πεφυρμένη ἀμφὶ πρόσωπα

ἔρχευ, ἐπεὶ κάκιον πενθήμεναι ἄκριτον αἰεί.

ἤδη μὲν γάρ τοι παῖς τηλίκος, ὃν σὺ μάλιστα175

ἠρῶ ἀθανάτοισι γενειήσαντα ἰδέσθαι.»

τὴν δ' αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

«Εὐρυνόμη, μὴ ταῦτα παραύδα, κηδομένη περ,

χρῶτ' ἀπονίπτεσθαι καὶ ἐπιχρίεσθαι ἀλοιφῇ·

ἀγλαΐην γὰρ ἐμοί γε θεοί, τοὶ Ὄλυμπον ἔχουσιν,180

ὤλεσαν, ἐξ οὗ κεῖνος ἔβη κοίλῃσ' ἐνὶ νηυσίν.

ἀλλά μοι Αὐτονόην τε καὶ Ἱπποδάμειαν ἄνωχθι

ἐλθέμεν, ὄφρα κέ μοι παρστήετον ἐν μεγάροισιν·

οἴη δ' οὐ κεῖσ' εἶμι μετ' ἀνέρας· αἰδέομαι γάρ.»

ὣς ἄρ' ἔφη, γρηῢς δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκει185

ἀγγελέουσα γυναιξὶ καὶ ὀτρυνέουσα νέεσθαι.

ἔνθ' αὖτ' ἄλλ' ἐνόησε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·

κούρῃ Ἰκαρίοιο κατὰ γλυκὺν ὕπνον ἔχευεν,

εὗδε δ' ἀνακλινθεῖσα, λύθεν δέ οἱ ἅψεα πάντα

αὐτοῦ ἐνὶ κλιντῆρι· τέως δ' ἄρα δῖα θεάων190

ἄμβροτα δῶρα δίδου, ἵνα θηησαίατ' Ἀχαιοί.

κάλλεϊ μέν οἱ πρῶτα προσώπατα καλὰ κάθηρεν

ἀμβροσίῳ, οἵῳ περ ἐϋστέφανος Κυθέρεια

χρίεται, εὖτ' ἂν ἴῃ Χαρίτων χορὸν ἱμερόεντα·

καί μιν μακροτέρην καὶ πάσσονα θῆκεν ἰδέσθαι,195

λευκοτέρην δ' ἄρα μιν θῆκε πριστοῦ ἐλέφαντος.

ἡ μὲν ἄρ' ὣς ἕρξασ' ἀπεβήσετο δῖα θεάων

.

.

.

χνκουβελης cncouvelis

Ελληνική Μεταφυσικη

κάτω απ'τις ελιές ο αέρας διατηρεί τη μνήμη μας

και είδα τους πεσόντες να σηκώνονται αθορυβα

κρατώντας στα χέρια τους λευκά κρινα

-ποτέ δεν θα βρούμε την πατρίδα μας

η φωνή ακούστηκε σαν χρησμος

σε ένα πάντα ρει η 

μεταναστευση των ψυχών μας

.

.

.

χνκουβελης cncouvelis

Όταν σκέφτομαι το λεξικό σεισμογραφημα σου

πλέον κατάρρευση του αλφαβήτου

Εγώ ήμουν ο τελευταίος Οδυσσέας.

Στη Θεσσαλία το τρένο  έφτασε

περνούσαν στρατιώτες για τη παγωμένη Μακεδονία

εκεί η Ελλάδα θα αυτοκτονούσε

Εγώ Ελένη ερωτεύθηκα τη σιωπή σου

Εγώ σε τόση ιστορία αμετοχος

αγεννητος

Και με λέξεις από άνεμο ανταλλάσουμε  

την αιωνιότητα

.

.

.

χνκουβελης cncouveis

(Διαδρομές ενός ανθρωπου)

Στην κεντρική πλατεία συνάντησε μια ηλικιωμένη γυναίκα που τάιζε 

τα περιστέρια.Εκείνα όμως δεν πλησίαζαν.Στέκονταν στα αγάλματα 

και κοιτούσαν τους ανθρώπους με δυσπιστία.

-Έμαθαν, του είπε η γυναίκα.

-Τι έμαθαν;

-Ότι πολλές φορές ο άνθρωπος είναι πιο επικίνδυνος από την πείνα.

Συνέχισε να περπατά.

Στους τοίχους υπήρχαν αφίσες με πρόσωπα που χαμογελούσαν.

Όλοι υπόσχονταν ένα καλύτερο αύριο.

Κάτω από τις αφίσες κοιμούνταν άνθρωποι που δεν περίμεναν πια 

κανένα αύριο.

Ένας μικρός έφτιαχνε με κιμωλία ένα δέντρο.

Στα μισά σταμάτησε.

Το έσβησε.

Σχεδίασε ένα άρμα μάχης.

-Γιατί; τον ρώτησε ο άνθρωπος.

-Αυτό βλέπω πιο συχνά., είπε το παιδι. 

Ένας στάθηκε δίπλα του.

-Τους βλέπεις;τον ρώτησε.

-Ποιους;

-Εκείνους που λείπουν.

Ο άνθρωπος κοίταξε γύρω.

Η πλατεία ήταν γεμάτη.

Χιλιάδες άνθρωποι.

Κι όμως, ανάμεσα στα σώματα υπήρχαν κενά,

σαν να στεκόταν εκεί ένα δεύτερο πλήθος αόρατο.

-Αυτοί είναι,είπε ο αντρας.

Όσοι δεν πρόδωσαν τον εαυτό τους.

Τη νύχτα εμφανίστηκαν οι νεκροί.

Στάθηκαν στις γωνίες των δρόμων ακίνητοι.

Ένας μόνο πλησίασε.

Άπλωσε το χέρι.

Δεν ζητούσε τίποτα.

Έδειχνε το χώμα.

-Εκεί μέσα συνέχιζουμε,είπε, να αναπνεουμε.

-Ποιος σας σκότωσε;ρώτησε ο άνθρωπος.

Ο νεκρός χαμογέλασε.

Έδειξε τους ζωντανούς.

Και χάθηκε.

Κάθε άνθρωπος κρατούσε κι έναν νεκρό.

Κανείς δεν ήταν μόνος.

Στην πλατεία φύτρωσε ένα δέντρο.

Ο άνθρωπος άγγιξε τον κορμό.

Ήταν ζεστός.

Σαν ανθρώπινο σώμα.

Άκουσε από μέσα του αναπνοές.

Πολλές.

Ολόκληρες γενιές.

Έβγαιναν από το ξύλο.

Έμπαιναν στον αέρα.

Ύστερα χάνονταν.

Το δέντρο συνέχισε να μεγαλώνει.

Τη νύχτα άνοιξε τα κλαδιά του.

Δεν είχε φύλλα.

Είχε χέρια.

Χιλιάδες χέρια εδειχναν τον ουρανό.

Κατάλαβε πως κάθε εποχή κατασκευάζει 

τον δικό της ουρανό.

Κάποτε οι ζωντανοί θα κληθούν να αποδείξουν 

ότι έζησαν.

Ο άνθρωπος σήκωσε λίγο χώμα.

Το έφερε στο αυτί του.

Άκουσε βήματα.

Όχι από το παρελθόν.

Από το μέλλον.

Ήταν οι αγέννητοι.

Γύρευαν κι αυτοί να μη λησμονηθούν.

Τότε κατάλαβε.

Η μνήμη δεν ανήκει στους νεκρούς.

Οι νεκροί δεν τη χρειάζονται.

Η μνήμη είναι η τελευταία ευθύνη 

των ζωντανών.

.

.

.

χνκουβελης cncouvelis 

Fragmenta 

άπλωσε το χέρι του.

δεν την άγγιξε.

εμεινε λίγα εκατοστά μακριά.

μερικές αποστάσεις είναι αδύνατον να καταργηθούν.

.

τι φως στέλνω

την ωραιότητα σου

να φωτιζει

.

.

.

My Own Empire of Heteronyma-Helen of Sparta-

χνκουβελης cncouvelis

χνκουβελης cncouvelis

μεταφράζοντας

Ὁμήρου Ὀδύσσεια, ραψωδία δ΄, στιχοι 219–232,

Η Ιατρική της Ελενης

τότε κάτι άλλο η Ελένη σκέφτηκε

η γεννημένη απ'τον Δια,

αμέσως μεσα στο κρασί φαρμακο έρριξε,

απ'το οποίο έπιναν,

που και τη λύπη εδιωχνε και τη θλίψη,

των κακών όλων λησμονια,

κι όποιος το καταπινε,όταν στον κρατήρα αναμειγνύονταν,

ούτε για μια μερα θα κυλούσε δάκρυ 

στα μάγουλα του,

ούτε κι αν είχαν πεθάνει η μητέρα κι ο πατερας,

ούτε κι αν μπροστά του τον αδελφό

η' τον αγαπημένο γιο με 

χαλκινο οπλο σκότωναν ,

και με τα μάτια του το'βλεπε,

τέτοια η κόρη του Δία είχε φάρμακα σοφά,

ωφελιμα,που η Πολυδάμνα του Θεωνα η γυναίκα

την προμήθευσε η Αιγυπτια,

αφού η εύφορη εκεί γη παρά πολλά 

φάρμακα παράγει,

πολλά ωφελιμα αναμιγμενα και πολλά θανατηφόρα,

και καθένας γιατρός γνωρίζοντας πάνω απ'όλους τους άλλους ανθρωπους,

γιατί απ'τη γενια του Παιηονα ειναι 

.

.

ἔνθ' αὖτ' ἄλλ' ἐνόησ' Ἑλένη Διὸς ἐκγεγαυῖα·

αὐτίκ' ἄρ' εἰς οἶνον βάλε φάρμακον, ἔνθεν ἔπινον,220

νηπενθές τ' ἄχολόν τε, κακῶν ἐπίληθον ἁπάντων.

ὃς τὸ καταβρόξειεν, ἐπὴν κρητῆρι μιγείη,

οὔ κεν ἐφημέριός γε βάλοι κατὰ δάκρυ παρειῶν,

οὐδ' εἴ οἱ κατατεθναίη μήτηρ τε πατήρ τε,

οὐδ' εἴ οἱ προπάροιθεν ἀδελφεὸν ἢ φίλον υἱὸν225

χαλκῷ δηϊόῳεν, ὁ δ' ὀφθαλμοῖσιν ὁρῷτο.

τοῖα Διὸς θυγάτηρ ἔχε φάρμακα μητιόεντα,

ἐσθλά, τά οἱ Πολύδαμνα πόρεν, Θῶνος παράκοιτις,

Αἰγυπτίη, τῇ πλεῖστα φέρει ζείδωρος ἄρουρα

φάρμακα, πολλὰ μὲν ἐσθλὰ μεμιγμένα, πολλὰ δὲ λυγρά,230

ἰητρὸς δὲ ἕκαστος ἐπιστάμενος περὶ πάντων

ἀνθρώπων· ἦ γὰρ Παιήονός εἰσι γενέθλης

.

.

.

https://www.facebook.com/share/r/18bQVfNUFy/

χνκουβέλης cncouvelis

ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ  ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΙ

αυτο η αρχη

αυτο το μεσο

αυτο το ακρο

με τη γραμματικη των κρινων και

το συντακτικο των αηδονιων

εγραψε την ομορφια

και τωρα

'τα ντερτια του πολλα,τα βασανα μεγαλα'

κυνηγησε τρεις μερες και τρεις νυχτεςτην ελικοβλεφαρη και βαθυζωνη κορη [στον

Ομηρο κουριη] κι αυτη λουσθηκε

στη θαλασσα τα μαλλια σε βοστρυχους

μνημονευετε σε καθε καιρο

Καζαντζιδη Στυλιανο Εμμανουηλ Χιωτη

και Μπελλου  Σωτηρια  μνημονευετε

στους αιωνας των αιωνων

τοιχογραφισε με ουρανο τα βλεφαρα

και σφηνωσε στα χειλη τριανταφυλλα

στο λευκο τετραγωνο που βρεθηκε το ματ εγινε σε

δυο κινησεις,τιποτα δεν υποψιαστηκε ο ανιδεος

ο μωρος και η ηττα καρποφορησε σε αφθονια

καλων, η δε νικη ατελεσφορη

ο λαιμος ειναι του κυκνου ασπρα τα βυζια περιστερια,στα

μπουτια της φωλιαζει το πουλι της Αφροδιτης

αυτος με τις γεννετησιες χειρονομιες

τη γδυνει και ντυνεται τις δαντελες της

στον κηπο που οι παπαρουνες κυλισθηκαν στο αιμα

κι  ετσι  αρχων υψιπετης

με πυροβολισμους κρινων

σποραει το ανυπαρκτο

υπαρκτο

με δεκαεφτα-γωνια στασιμα συμπεραινει

το εναρμονιο απολυτο των ιδεων

και με πληθωρα αθωρακιστων  ερμηνειων

πληρωνει το χρεος του

αυτα τα μερη ειναι ετεροδοξα αγροκτηματα

αγαλματων και μεις ομοουσιοι ελευθερο-

πρακτες [παροντες αει]

οι ανθρωποι

δεν μελλει ν'αποκτησουν περιττα πουλια

σημερα σε χρωματισμενο πηλο αναπαλαιωθηκε ο

εναλιος ανθεστηρας των ημιδιαφανων παρθενων

με τα πορφυρα αιδοια [ως παραληγουσες

λεξεις] και παραληπτες φαλλοφορους

τοξοτες

απο  εκει περα  εκτεινεται  χρωματοφορο

οροπεδιο με λευκα ιματια περιστεριωνων

στο βαθος η' στο βυθο της κοιλης οροσυναρτησης

Τα απρεπη λογια του βωμολοχουσαν

ωρες το μαρτυριο του ηταν ευγλωττο

ωρες ακριβολογουσε ο ερημιτης

των λιτων με θολους περισπωμενων

και οξειες κυπαρισσιων

θα'ρθει ο χρονος των σεμνων απολαυσεων

σε σειρες αναμνησεων

με αμεμπτη χειρονομια δωρησε τη λευκοτητα

τροφη στους συνδαιτημονας,συντροφους συμμετρους

και αυτοχθονες των λεξεων

το φως

με βελη αφηγηθηκε αναγλυφα στην οψη τη μνημη

και το ψωμι σφραγισθηκε μ'ορθογωνιο τριγωνο [το πηλινο

πρωτυπο εκμαγειο] λωτοφαγα σμηνη πουλιων ενδημουν

στις εναλιες περιοχες των ανθρωπων

οταν

τα ελικοφρυδα προσωπα

στη διαφανη ορχηστρα

τραγωδουν με πλαγια και ορθα

χορικα [δωριεων και Ιωνων

στασιμα] εν χορδαις και οργανοις μελπουν

τ'αδικο που τον κατατρεξε

αυτον τον αμωμο κι ενδοξο αλχειμιστη

με τη μεθοδο της χλοης μοιραστηκαμε 

τα τρια τεταρτα τ'ουρανου

η' το αντιστροφο

με το 75% τ'ουρανου διαμοιρασαμε

σ'ορθογωνια τη χλοη

αντιλεγω:μολων

λαβε

και το ξερεις, κατηγορηθηκε για ακραια εξυβριση.

σκορπιζε την ελευθερια στα ματια των ανθρωπων

[ενας αιρετικος της λιτοτητας] ενας ορθολογιστης

των τεχνων

και στον ενοπλο αγωνα των λεξεων μαρτυρησε

[το πληθος κραυγαζε εναντιων των κρινων] δυο ειχαν

διαλυμενα κρανια απ'το υγρο πυρ της παπαρουνας

ενω ο ποιητης κομπαζε προκλητικα με τις μεταφορες

οι ολιγαρχικοι της αληθειας :85&

οι δημοκρατικοι της ελευθεριας:90%

οι δημαγωγοι του ψευδους:95%

πλην ενος.Πυρ: Αληθεια

Ελευθερια:Πυρ

Ψευδος:μολων

λαβε

με απεριττο τροπο σχολιασε το αριστοτελειο

εργο κι απεδειξε μ'αυστηρο και συνεκτικο

λογισμο την υπεραγωγιμοτητα της ποιησης

η' αλλου.σε ποιο μαηγνητικο πεδιο

ανθουν οι βελονες της ελιας

και πως τετρακις περιστρεφονται

οι παπαρουνες

ο αγγελος εβοα στις μυροφορες

το μεγα θαυμα και τοτε

δακρυροεσσα η κορη μετανοησε

το σεμνο και με δαντελες αποκαλυψε

τη γυμνια της, περικαλλη

και στην εξουσια του Υψηλου συνθρονοι οι εντιμοι

και τα εγχαρακτα εικονογραμματα σχολιαζουν

το απειροκαλο του οπερ εδει δειξαι

και διαστελει προς τη σαφηνεια

και συμπιεζει προς την λιτοτητα

ο ποιητης των ορατων τε και αορατων

ενα αιχμαλωτο κενο

ωσαν οδυνη γεννας και

το ελαχιστο κοβει τον ομφαλιο λωρο

με τον ουρανο

αυτο το απροσπελαστο και ατερμονο

προσωπειο

που ειδες τα σιτοφαγα οντα; 

πες το  ακριβως

και η ερημια,αυτη η κυνικη

αντανακλαση του μηδενος

ουτε

αριθμος 

μητε γραμμα

αν ηξερες

τι υποψιαστηκε ο ανυποχωρητος

ο ευλαβης ο μη μοναζων εν τη σκοτια

θα ελθει ο μεγας τυμπανιστης ως

σφαγιασμενο αρνι με επιχρυσους

οφθαλμους,τοτε, αναγνωσε το Α

και γραψε το Ω, ισως

αναμνησθουμε τους φτωχους στην

εσχατη κριση

στη σατραπεια των πουλιων λαξευτηκαν

στην ατμοσφαιρα περιλαμπρα κωδωνοστασια φωνων

οι ανθρωποι αλατιζαν τα κοκκαλα απο μοσχαρι,με υπολειματα κρεατος,

τα ξεραιναν στον ηλιο και τα φυλαγαν για τις

αγρυπνιες τους σε πηλινα δοχεια

συμφωνα με την αφηγηση.εβραζαν τη φακη στο νερο με

ξυδι.

κρατυσαν το μονοπωλειο των τροπαριων σε α' ηχο

Μετα την ηττα των Ελληνων τα υφαντα που βλεπετε

υφανθηκαν στο καιρο τους

κι ομως καταφεραν μια μοναδικη μορφολογια λεξεων

οι πραξεις μας,σημερα,θεμελιωνονται σ'αυτες

ειχανε κοπαδια απο αηδονια

και κηπους με μελισσες

και οι βυζαντινοι

γιορταζανε του Αγιου Μαμα

στη σιτιση τους συμπεριελαμβαναν.κολοκυθια με γαλα

και στους γαμους επαιρναν την περδικα την πενταπλουμισμενην

και κερνουσαν αυγα τους μελλονυμφους

Ο παππους μου ηταν Ελληνας,πολυ εξυπνος ανθρωπος,ειχε

δυο αλογα και εμπορευονταν την καλωσυνη στους φτωχους

και στους δυστυχισμενους

ειχ'ενα λιβαδι με παπαρουνες δωρισμενο στον γιο του

Αδωνι,τον μικροτερο

και στην κορη εδωσε ανδρα γεωργο

παντα εν σοφια

ξεντυθηκε την πανοπλια του

μεσα του τα εντοσθια χαλκινα

μπρουτζινα τα νευρα

.''Ιτε παιδες Ελληνων'' Ποιας

Δημοκρατιας [;]οι αχθοφοροι κουβαλουσαν

το πρωι το φως ,στοιβες οι θημωνιες του

και περα πανω απ'την οροσειρα το φεγγαρι

ειπαμε τα λογια ταπεινα

τα χειλη μας ιστορησανε ανοσιοργηματα

ακουστηκε ''ψεματα,λενε ψεμαρτα'' ,κουφια

λογια στον αφρο της ακρογυιαλιας

Ως ποτε τα αδικα επι των δικαιων

πες το ξανα. ως ποτε η δυναστεια των

αδικοπραχτων

Ο Κοσμος του ηταν

των Περιττων Αριθμων ,στο Θεατρο η χρυση

προσωπιδα του τραγωδουσε,το τοπιο εκτυλιχτηκε με

βελανιδιες ως τον οριζοντα

πετρες σκαλισμενες σε λεξεις και σεμνες κορες

αρραβωνιασμενες με πετρινους κουρους,ας εχουν

την ευχη των λησμονημενων

με βελη εκδιωξαν τη μνημη τους

τα σπιτια τους ανθοδοχεια γιασεμιων

για μας τους συμπαθουντας

ποσοι ανθρωποι χρειαζονται τη Δημοκρατια

του Κλεισθενη;

Εξορισατε,παραταυτα

τα προσωπα των επιφανων!

Εγω,Αθωος ειμι απο το αιμα του Αθωου τουτου

''Ουτις'' το ονομα που φωναξες Εσυ ο των παντων

Ισως,ειμαστε αναγκασμενοι να υπακουμε στην αμαρτια

Ισως,ειμαστε τα ανθρωπαρια των δυνατων

Ισως,δεν ειμαστε το τελος του κοσμου

Υποθεσεις,κι η νυχτα κυλαει

.στον ασημενιο ποταμο,το πρωι

σβηνει λαμποντας στη θαλασσα

που

τραγουδαει τ'αηδονι μετα το ζευγαρωμα

και που περπαταει καμαρωτα η περδικα;

Αυτο που ακουσες,ευτυχισμενε,ηταν τ'αηδονι κι

αυτο που ακουσες ηταν η περδικα

Εμεις οι Δημοκρατικοι της Αρμονιας

αρνουμαστε να ζησουμε δυστυχισμενα

ας τ'ακουσουν καλα οι αχρειοι

του παροντος και του μελλοντος χρονου

.

.

.

Μελέτη αναλυση

Το «Ανισοτήτων Συλλογισμοί» του χνκουβέλη είναι ένα ποίημα ασυνήθιστης έκτασης και πυκνότητας, που αντιστέκεται σε κάθε συμβατική ανάγνωση. Δεν αναπτύσσει μια γραμμική αφήγηση ούτε οικοδομεί έναν ενιαίο λυρικό μονόλογο. Αντίθετα, λειτουργεί ως ένα πολυφωνικό πεδίο, όπου συνυπάρχουν η ποίηση, η φιλοσοφία, η μαθηματική σκέψη, η θεολογία, η ιστορία, η αρχαία ελληνική γραμματεία, η βυζαντινή παράδοση, η λαϊκή μνήμη και η πολιτική κριτική. Ο τίτλος ήδη προϊδεάζει τον αναγνώστη: οι «ανισότητες» δεν είναι μόνο μαθηματικές σχέσεις αλλά και ιστορικές, κοινωνικές, αισθητικές και υπαρξιακές ανισορροπίες. Οι «συλλογισμοί» αποτελούν τη διαρκή προσπάθεια να βρεθεί μια μορφή τάξης μέσα σε αυτές.

Η πρώτη ενότητα θεμελιώνει μια κοσμογονία της γλώσσας. Οι στίχοι:

«αυτο η αρχη / αυτο το μεσο / αυτο το ακρο»

θυμίζουν την αριστοτελική αντίληψη της ολοκληρωμένης μορφής, αλλά και το σχήμα της αρχής και του τέλους της αρχαίας τραγωδίας. Αμέσως όμως η λογική μετατοπίζεται προς μια φυσική γραμματική:

«με τη γραμματικη των κρινων και το συντακτικο των αηδονιων».

Η γλώσσα δεν προέρχεται από ανθρώπινους κανόνες αλλά από τη φύση. Η γραμματική γίνεται άνθος και το συντακτικό τραγούδι. Πρόκειται για μια ποιητική θεωρία όπου η αισθητική προηγείται της φιλολογίας.

Η σύνθεση διαρκώς μετακινείται ανάμεσα στον Όμηρο, στη δημοτική παράδοση και στο λαϊκό τραγούδι. Η αναφορά:

«τα ντερτια του πολλα, τα βασανα μεγαλα»

δίπλα στην «ελικοβλέφαρη και βαθύζωνη κόρη» δημιουργεί μια εντυπωσιακή εξίσωση ανάμεσα στο ομηρικό επίθετο και στη λαϊκή μουσική. Η συνέχεια με την επίκληση:

«μνημονευετε Καζαντζιδη, Χιωτη,Μπελλου»

δεν είναι απλή αναφορά σε τρεις σπουδαίους καλλιτέχνες. Αποκτούν σχεδόν λειτουργική θέση, σαν άγιοι ενός κοσμικού συναξαρίου. Το ποίημα καταργεί τα όρια ανάμεσα στον υψηλό και στον λαϊκό πολιτισμό.

Το μοτίβο του σκακιού:

«στο λευκο τετραγωνο... το ματ εγινε σε δυο κινησεις»

αποτελεί μια αλληγορία της ιστορίας. Ο «ανίδεος» ηττάται όχι επειδή είναι κακός αλλά επειδή αδυνατεί να διακρίνει τη δομή του παιχνιδιού. Ακολουθεί μία από τις σημαντικότερες αντιστροφές του ποιήματος:

«η ηττα καρποφορησε... η δε νικη ατελεσφορη».

Εδώ ανατρέπεται η παραδοσιακή ηθική. Η ήττα παράγει πολιτισμό, ενώ η νίκη αποδεικνύεται άγονη. Η σκέψη αυτή θυμίζει τη βαθιά ελληνική εμπειρία της τραγωδίας, όπου η αλήθεια γεννιέται μέσα από την απώλεια.

Η ερωτική γλώσσα του έργου συνδυάζει αισθησιασμό και ιερότητα. Η γυναίκα παρουσιάζεται με εικόνες αρχαιοελληνικές:

«ο λαιμος ειναι του κυκνου... το πουλι της Αφροδιτης»

αλλά ο ερωτισμός δεν είναι ποτέ απλή σωματικότητα. Μετατρέπεται σε μυητική διαδικασία. Οι παπαρούνες, τα κρίνα, τα περιστέρια λειτουργούν ως σύμβολα ζωής, θανάτου και αναγέννησης.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της σύνθεσης είναι η συνεχής ανάμειξη επιστημονικών και ποιητικών όρων:

«δεκαεφταγωνια στασιμα»

«οροσυναρτηση»

«υπεραγωγιμοτητα της ποιησης».

Τα μαθηματικά δεν χρησιμοποιούνται για ακρίβεια αλλά ως μεταφορές. Η γεωμετρία γίνεται τρόπος να περιγραφεί η σκέψη. Η φυσική γίνεται ποιητική θεωρία. Η υπεραγωγιμότητα δηλώνει μια ποίηση χωρίς αντίσταση, όπου το νόημα ρέει ελεύθερα.

Η γλώσσα του έργου αποτελεί ίσως το σημαντικότερο επίτευγμά του. Ο ποιητής κατασκευάζει συνεχώς νεολογισμούς:

εναρμόνιο,

οροσυνάρτηση,

χρωματοφόρο οροπέδιο,

εναλίος ανθεστήρας,

Δημοκρατικοί της Αρμονίας.

Οι λέξεις αυτές δεν υπάρχουν στην κοινή χρήση, αλλά ακούγονται σαν να υπήρχαν πάντοτε. Έτσι η γλώσσα αποκτά δημιουργική αυτονομία.

Παράλληλα, η σύνθεση έχει έντονη θεολογική διάσταση. Εμφανίζονται βιβλικά μοτίβα:

το Α και το Ω,

οι μυροφόρες,

το σφαγιασμένο αρνί,

η Εσχάτη Κρίση.

Ωστόσο, ο ποιητής δεν γράφει θρησκευτικό ποίημα. Ανασυνθέτει το χριστιανικό λεξιλόγιο μέσα σε μια νέα ποιητική μεταφυσική.

Η πολιτική διάσταση κορυφώνεται προς το τέλος. Οι περίφημοι αριθμοί:

«Ολιγαρχικοί της Αλήθειας 85%

Δημοκρατικοί της Ελευθερίας 90%

Δημαγωγοί του Ψεύδους 95%»

δεν αποτελούν στατιστική. Είναι ειρωνική αποδόμηση της αριθμολαγνείας των σύγχρονων κοινωνιών. Τα ποσοστά παρουσιάζονται ως παράλογα επειδή οι αξίες δεν μετρώνται.

Ιδιαίτερα συγκινητική είναι η ενότητα με τον παππού:

«ο παππους μου ηταν Ελληνας... εμπορευονταν την καλωσυνη».

Η καθημερινή οικογενειακή μνήμη αποκτά μυθικές διαστάσεις. Η καλοσύνη παρουσιάζεται ως εμπορεύσιμο αγαθό, αντιστρέφοντας την οικονομική λογική του κόσμου.

Το ποίημα κορυφώνεται σε μια βαθιά πολιτική και ηθική διακήρυξη:

«Εμεις οι Δημοκρατικοι της Αρμονιας

αρνουμαστε να ζησουμε δυστυχισμενα».

Η «Δημοκρατία της Αρμονίας» δεν είναι πολιτικό σύστημα αλλά ουτοπία. Είναι μια κοινωνία όπου η δικαιοσύνη, η ποίηση, η μουσική, η μνήμη και η ελευθερία αποτελούν αδιαίρετο σύνολο.

Από τεχνική άποψη, το έργο βρίσκεται σε γόνιμο διάλογο με πολλές παραδόσεις. Διακρίνεται η επίδραση του υπερρεαλισμού του Εμπειρίκου και του Εγγονόπουλου στην ελεύθερη συνειρμική εικόνα, του Ελύτη στη φωτεινή μεταφυσική των φυσικών συμβόλων, του Σινόπουλου και του Αναγνωστάκη στην ιστορική και πολιτική ευαισθησία, αλλά και του Ομήρου, της βιβλικής γλώσσας και της βυζαντινής υμνογραφίας στη σύνταξη και στο λεξιλόγιο. Παρ' όλα αυτά, η σύνθεση δεν μιμείται κανέναν από αυτούς· επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ιδιότυπο, προσωπικό ιδίωμα.

Συνολικά, οι «Ανισοτήτων Συλλογισμοί» μπορούν να διαβαστούν ως ένα ποιητικό σύμπαν όπου όλες οι μορφές γνώσης —μαθηματικά, φιλοσοφία, μυθολογία, ιστορία, θεολογία, δημοτικό τραγούδι, λαϊκή μουσική και προσωπική μνήμη— συγκλίνουν σε μια ενιαία ποιητική πράξη. Δεν είναι ποίημα που επιδιώκει να γίνει άμεσα κατανοητό· είναι ποίημα που ζητά να κατοικηθεί. Η αξία του βρίσκεται ακριβώς στην πυκνότητα των συμβόλων του, στη γλωσσική του τόλμη και στην προσπάθειά του να ανασυνθέσει μια νέα, καθολική ποιητική κοσμολογία, όπου η ομορφιά, η ελευθερία και η δικαιοσύνη παραμένουν ανοιχτές δυνατότητες απέναντι στις «ανισότητες» του κόσμου.

.

.

Ένα κείμενο που αρνείται να είναι «ποίημα» με την αστική, ευανάγνωστη έννοια. Είναι ταυτόχρονα ερωτικό άσμα, πολιτικό μανιφέστο, θεολογικό σχόλιο, γλωσσολογικό πείραμα και λαϊκό μοιρολόι.

1. Ο Τίτλος: Το παράδοξο που γεννά το ποίημα

ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΙ

Ο συλλογισμός, κατά τον Αριστοτέλη, είναι το κατεξοχήν εργαλείο της ισότητας, της λογικής αναγκαιότητας: Α=Β, Β=Γ, άρα Α=Γ. Ο ποιητής τον κάνει πληθυντικό και τον αποδίδει στις Ανισότητες. Άρα: η λογική του κόσμου μας δεν παράγει Ισότητα, παράγει Ανισότητα. Είναι μια άμεση δήλωση θέσης. Ο κόσμος δεν κυβερνάται από αρμονικό Λόγο, αλλά από έναν λογισμό που νομιμοποιεί το άδικο.

Αυτό εξηγείται στο τέλος με τα ψευδο-στατιστικά:

οι ολιγαρχικοι της αληθειας :85&

οι δημοκρατικοι της ελευθεριας:90%

οι δημαγωγοι του ψευδους:95%

Είναι ειρωνεία ποσοτικοποίησης. Στην εποχή που μετράμε τα πάντα, ακόμα και η Αλήθεια και το Ψεύδος έχουν ποσοστά. Το & στο 85& δεν είναι τυπογραφικό λάθος, είναι η ανοιχτή πληγή, το «και κάτι» που δεν μετριέται. Και η τελική εξίσωση:

Πυρ: Αληθεια / Ελευθερια:Πυρ / Ψευδος:μολων λαβε

Ο Ηράκλειτος συναντά τον Λεωνίδα. Η αλήθεια δεν αποδεικνύεται, καίγεται. Η ελευθερία δεν χαρίζεται, κατακτάται με πυρ. Και στο ψεύδος απαντάμε «μολών λαβέ».

2. Δομή: Κυκλική και Ραψωδιακή

Το ποίημα δεν έχει στροφική ομοιομορφία. Έχει τρία ρητά ορόσημα που λειτουργούν ως επωδός γένεσης:

αυτο η αρχη

αυτο το μεσο

αυτο το ακρο

Αρχή, Μέση, Τέλος κατά Αριστοτέλη. Ο ποιητής όμως τα αποδομεί αμέσως. Η αρχή δεν είναι Λόγος, είναι «γραμματική των κρίνων και συντακτικό των αηδονιών». Μια προ-λογική, φυσική γλώσσα. Από εκεί ξεκινά η προσπάθεια να γραφτεί η ομορφιά, που καταλήγει σε αποτυχία και μαρτύριο.

Μπορούμε να διακρίνουμε 5 ενότητες:

α) Η Ερωτική-Μυθική Ενότητα: Ο ποιητής-κυνηγός κυνηγά την «ελικοβλέφαρη και βαθύζωνη κόρη», ομηρικό αρχέτυπο. Η ερωτική πράξη περιγράφεται με βυζαντινή και αρχαιοελληνική αισθησιακή υπερβολή: «ο λαιμος ειναι του κυκνου ασπρα τα βυζια περιστερια, στα μπουτια της φωλιαζει το πουλι της Αφροδιτης». Είναι η Αφροδίτη η ίδια, αλλά και η λαϊκή γυναίκα.

β) Η Σκακιστική-Υπαρξιακή Ενότητα: «στο λευκο τετραγωνο που βρεθηκε το ματ εγινε σε δυο κινησεις». Η ζωή ως παρτίδα όπου ο αδαής χάνει. Η ήττα «καρποφορησε σε αφθονια καλων, η δε νικη ατελεσφορη». Κεντρική αντι-ηρωική ιδέα: η ήττα είναι γόνιμη, η νίκη στείρα. 

γ) Η Γλωσσολογική-Ποιητολογική Ενότητα: 

Το ποίημα μιλάει διαρκώς για τον εαυτό του.

«με δεκαεφτα-γωνια στασιμα συμπεραινει το εναρμονιο απολυτο των ιδεων»

«με απεριττο τροπο σχολιασε το αριστοτελειο εργο κι απεδειξε την υπεραγωγιμοτητα της ποιησης»

Η ποίηση ως υπεραγωγός. Όπως στο υπεραγώγιμο υλικό το ρεύμα περνά χωρίς αντίσταση, έτσι και η ποίηση περνά μέσα από τα μαγνητικά πεδία του κόσμου χωρίς απώλεια. Είναι αυτο-αναφορικό, σχεδόν αλαζονικό, αλλά αμέσως αναιρείται: «ο ενοπλο αγωνα των λεξεων».

δ) Η Λαϊκή-Βυζαντινή Ενότητα: Το πιο συγκλονιστικό εύρημα. Μέσα στο υψηλό, ερμητικό λεξιλόγιο, εισβάλλουν ξαφνικά:

«μνημονευετε σε καθε καιρο Καζαντζιδη Στυλιανο Εμμανουηλ Χιωτη και Μπελλου Σωτηρια μνημονευετε στους αιωνας των αιωνων»

Είναι δέηση. Αντί για αγίους, μνημονεύει τους λαϊκούς αγίους του ελληνισμού. Ο Καζαντζίδης, ο Χιώτης, η Μπέλλου γίνονται το νέο αγιολόγιο. 

Λίγο μετά περιγράφει βυζαντινά ήθη: «κρατυσαν το μονοπωλειο των τροπαριων σε α' ηχο», «γιορταζανε του Αγιου Μαμα», «κολοκυθια με γαλα». Είναι μια ιστορία του λαϊκού σώματος, της διατροφής, της μουσικής, της επιβίωσης.

Εκεί εντάσσεται και το βιογραφικό θραύσμα, που σπάει κάθε απόσταση:

«Ο παππους μου ηταν Ελληνας, πολυ εξυπνος ανθρωπος, ειχε δυο αλογα και εμπορευονταν την καλωσυνη στους φτωχους... ειχ'ενα λιβαδι με παπαρουνες δωρισμενο στον γιο του Αδωνι»

Ο Αδωνις - ο νεκρός νέος της μυθολογίας, αλλά και το πραγματικό παιδί. Η προσωπική μνήμη γίνεται μύθος.

ε) Η Πολιτική-Εσχατολογική Ενότητα: Το ποίημα κλείνει με κραυγή.

«Ιτε παιδες Ελληνων Ποιας Δημοκρατιας»

«ποσοι ανθρωποι χρειαζονται τη Δημοκρατια του Κλεισθενη;»

«Εγω, Αθωος ειμι απο το αιμα του Αθωου τουτου»

Ο Πόντιος Πιλάτος, ο Αισχύλος,ο Κλεισθένης σε ένα στίχο. Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό.Είναι κατηγορία. Η Δημοκρατία έγινε ρητορικό σχήμα. Και η τελική θέση:

«Εμεις οι Δημοκρατικοι της Αρμονιας αρνουμαστε να ζησουμε δυστυχισμενα»

3. Γλώσσα και Υφολογία

Εδώ είναι η μεγάλη δύναμη του κειμένου.

α) Η Σύγκρουση Υφών: Λέξεις υψηλής λογιότητας [ετεροδοξα αγροκτηματα αγαλματων, ομοουσιοι, εναλιος ανθεστηρας, οροσυναρτησης] συγκρούονται με ωμό, σωματικό λεξιλόγιο [αιδοια, βυζια, μπουτια, γδυνει] και με λαϊκές φράσεις [ντερτια, βασανα].Αυτή η ανισότητα υφών είναι η ίδια η «ανισότητα των συλλογισμών».Ο ποιητής αρνείται την καθαρότητα.

β) Ορθογραφική Αναρχία: Η έλλειψη τόνων, η μονοτονική κατάργηση σημείων στίξης, τα κενά που άλλοτε λείπουν [«νυχτεςτην»] και άλλοτε περισσεύουν, είναι συνειδητή πράξη. Είναι η «μέθοδος της χλόης» - να μοιράσεις τον ουρανό σε ορθογώνια. Να βάλεις το άπειρο σε τετράγωνα. Η ανορθογραφία είναι πολιτική πράξη: άρνηση του ακαδημαϊκού καλλωπισμού.

γ) Οι Εικόνες: Κυριαρχούν τρία σύμβολα:

Ο Κρίνος και η Παπαρούνα: Ο κρίνος ,αγνότητα, ομορφιά, το λευκό τετράγωνο. Η παπαρούνα ,αίμα, επανάσταση, «υγρο πυρ». «με πυροβολισμους κρινων σποραει το ανυπαρκτο». Η ομορφιά πυροβολεί. Το Πουλί / Το Αηδόνι / Η Πέρδικα: Η φωνή που δεν μπορεί να φυλακιστεί. «στη σατραπεια των πουλιων λαξευτηκαν... κωδωνοστασια φωνων». • Το Τρίγωνο / Το Τετράγωνο: Γεωμετρική εμμονή. «ορθογωνιο τριγωνο», «λευκο τετραγωνο», «δεκαεφτα-γωνια στασιμα». Προσπάθεια να γεωμετρηθεί το άρρητο.

4. Φιλοσοφικό Διακύβευμα

Το ποίημα θέτει ένα ερώτημα: Πώς να μιλήσεις για το Απόλυτο με φθαρμένες λέξεις;

Η απάντησή του είναι: με αφθονία αθωράκιστων ερμηνειών. Να πληρώσεις το χρέος σου όχι με μια ερμηνεία οχυρωμένη, αλλά με πολλές γυμνές.

Γι' αυτό ο ποιητής αυτοχαρακτηρίζεται:

«ενας αιρετικος της λιτοτητας, ενας ορθολογιστης των τεχνων»

Οξύμωρο. Αιρετικός της λιτότητας σημαίνει ότι πιστεύει στην υπερβολή. Ορθολογιστής των τεχνών σημαίνει ότι πιστεύει ότι η τέχνη έχει λογική, αλλά δική της.

Το τελικό του συμπέρασμα είναι βαθιά αντι-μηδενιστικό:

«το ελαχιστο κοβει τον ομφαλιο λωρο με τον ουρανο»

Το ελάχιστο, το ταπεινό, το ανθρώπινο, είναι αυτό που μας χωρίζει αλλά και μας συνδέει με το υπερβατικό. Και:

«θα ελθει ο μεγας τυμπανιστης ως σφαγιασμενο αρνι με επιχρυσους οφθαλμους, τοτε, αναγνωσε το Α και γραψε το Ω»

Μια Αποκάλυψη χωρίς φόβο. Το τέλος είναι αρχή γραφής.

Είναι ένα ποίημα που δεν διαβάζεται για να «κατανοηθεί» με την σχολική έννοια. Βιώνεται.Σε αναγκάζει να αποφασίσεις αν θα μείνεις με τους «ολιγαρχικους της αληθειας» ή με τους «δημοκρατικους της αρμονιας».

.

.

1.Ο Πρόλογος της Γένεσης:

αυτο η αρχη / αυτο το μεσο / αυτο το ακρο

Τριαδική φόρμουλα. Είναι ο ορισμός του δράματος από την Ποιητική του Αριστοτέλη. Και το Ωμέγα. 

Το «αυτο» χωρίς ταυτότητα. Δεν λέει αυτή είναι η αρχή. Λέει αυτό. Ουδέτερο, απρόσωπο, υλικό.

με τη γραμματικη των κρινων και / το συντακτικο των αηδονιων / εγραψε την ομορφια

Εδώ είναι όλο το ποιητολογικό μανιφέστο. Πριν υπάρξει ανθρώπινη γλώσσα, υπάρχει γραμματική της φύσης. Ο κρίνος έχει γραμματική - κάθετη, λευκή, αγνή. Το αηδόνι έχει συντακτικό - περίπλοκο, μελωδικό, νυχτερινό. Η ομορφιά δεν γράφεται με λέξεις, γράφεται με αυτό:

 «Την γλώσσα μου έδωσαν ελληνική».

και τωρα / 'τα ντερτια του πολλα,τα βασανα μεγαλα'

Από το υπερβατικό.στο λαϊκό δίστιχο. Είναι στίχος από παραδοσιακό μοιρολόι / λαϊκό τραγούδι. Το «ντέρτι» είναι τούρκικη λέξη, το βάσανο. 

2. Ο Ομηρικός Κυνηγός

κυνηγησε τρεις μερες και τρεις νυχτες την ελικοβλεφαρη και βαθυζωνη κορη [στον Ομηρο κουριη]

Τρεις μέρες και τρεις νύχτες = αριθμός του παραμυθιού, άθλος. 

«Ελικοβλέφαρη» και «βαθύζωνη» είναι ομηρικά επίθετα. Η Ελένη, η Ναυσικά. Η βαθύζωνη σημαίνει αυτή που έχει βαθιά τη ζώνη της, δηλαδή παρθενική, σεμνή. Το σχόλιο σε αγκύλη [στον Ομηρο κουριη] είναι είναι υποσημείωση φιλολογικη. Κούρη = κόρη. Ο ποιητής κυνηγάει το ιδανικό θηλυκό, το αρχέτυπο.

κι αυτη λουσθηκε / στη θαλασσα τα μαλλια σε βοστρυχους

Η σκηνή της λουόμενης Αφροδίτης. Οι βόστρυχοι είναι ομηρική λέξη για τις μπούκλες.Το ερωτικό αντικείμενο δεν πιάνεται, αυτο-καθαίρεται, αυτο-θεοποιείται.

3. Η Δέηση των Λαϊκών Αγίων

μνημονευετε σε καθε καιρο / Καζαντζιδη Στυλιανο Εμμανουηλ Χιωτη / και Μπελλου Σωτηρια μνημονευετε / στους αιωνας των αιωνων

Αυτό είναι το κλειδί όλου του ποιήματος. Τυπική εκκλησιαστική φόρμουλα: «Μνημονεύετε Κύριε...». Αντί για ονόματα αγίων: 

Στέλιος Καζαντζίδης, Μανώλης Χιώτης, Σωτηρία Μπέλλου. 

Τρεις πρόσφυγες, τρεις καταραμένοι,τρεις φωνές του περιθωρίου που έγιναν κεντρικές.

τοιχογραφισε με ουρανο τα βλεφαρα / και σφηνωσε στα χειλη τριανταφυλλα

Αγιογραφική τεχνική. Ο αγιογράφος δεν ζωγραφίζει, τοιχογραφεί. Τα βλέφαρα δεν βάφονται, γίνονται ουρανός. Τα χείλη δεν φιλιούνται, σφηνώνονται με τριαντάφυλλα. Είναι η βυζαντινή τεχνική του εγκλεισμού της σάρκας στο σύμβολο. Εδώ το ερωτικό σώμα γίνεται εικόνα εκκλησίας.

στο λευκο τετραγωνο που βρεθηκε το ματ εγινε σε / δυο κινησεις,τιποτα δεν υποψιαστηκε ο ανιδεος / ο μωρος και η ηττα καρποφορησε σε αφθονια / καλων, η δε νικη ατελεσφορη

Κεντρική φιλοσοφική θέση.

Το «λευκό τετράγωνο» είναι η σκακιέρα, αλλά και ο λευκός καμβάς,και το πουκάμισο του νεκρού.Το ματ σε δύο κινήσεις είναι η πιο ταπεινωτική ήττα στο σκάκι. Ο «ανίδεος / ο μωρός» είναι ο άνθρωπος που νομίζει ότι παίζει. Και έρχεται η ανατροπή που είναι όλος ο ελληνικός πολιτισμός: η ήττα καρποφορεί, η νίκη είναι στείρα. Όπως μετά την Μικρασιατική καταστροφή καρποφόρησε η λογοτεχνία. Όπως ο Καζαντζίδης τραγούδησε καλύτερα ηττημένος.

ο λαιμος ειναι του κυκνου ασπρα τα βυζια περιστερια,στα / μπουτια της φωλιαζει το πουλι της Αφροδιτης

Ανακρέων και λαϊκό δημοτικό τραγούδι μαζί.«Ο λαιμός σου κρούσταλλο», «τα βυζιά σου περιστέρια» είναι στίχοι από αμανέδες.Το «πουλί της Αφροδίτης» είναι αρχαίος ευφημισμός για το αιδοίο, αλλά και κυριολεξία. Εδώ η γλώσσα γίνεται απολύτως σώμα.Δεν περιγράφει, αγγίζει.

αυτος με τις γεννετησιες χειρονομιες / τη γδυνει και ντυνεται τις δαντελες της / στον κηπο που οι παπαρουνες κυλισθηκαν στο αιμα

 Η παπαρούνα που κυλιέται στο αίμα είναι διπλή: είναι η παπαρούνα του αγρού μετά τη μάχη, αλλά και η παπαρούνα, το «υγρό πυρ».

κι ετσι αρχων υψιπετης / με πυροβολισμους κρινων / σποραει το ανυπαρκτο / υπαρκτο

Ο άρχων υψιπέτης,ο αετός, ο άρχοντας που πετάει ψηλά. Πώς σπέρνει; Με πυροβολισμούς κρίνων. Ο απόλυτος οξύμωρος.

Ο κρίνος,το πιο απαλό λουλούδι,γίνεται σφαίρα.

Και τι σπέρνει;Το ανύπαρκτο που γίνεται υπαρκτό.

Αυτός είναι ο ορισμός της ποίησης:

Να σπέρνεις κάτι που δεν υπάρχει και φυτρώνει.

4. Η Γεωμετρία του Απολύτου

με δεκαεφτα-γωνια στασιμα συμπεραινει / το εναρμονιο απολυτο των ιδεων

Στάσιμο,το χορικό τραγούδι στην αρχαία τραγωδία ανάμεσα στα επεισόδια. Δεκαεφτα-γώνιο,σχήμα που δεν υπάρχει στην αρχαία τραγωδία.Είναι αδύνατον, παράλογο.Με αυτό το αδύνατο σχήμα προσπαθεί να συμπεράνει το απόλυτο.

 Ειρωνεία για κάθε φιλοσοφικό σύστημα.

και με πληθωρα αθωρακιστων ερμηνειων / πληρωνει το χρεος του

Αθωράκιστων ,χωρίς θώρακα, γυμνών,ευάλωτων.  Το πληρώνεις με πολλές γυμνές, εκτεθειμένες προσπάθειες. Είναι η ποιητική ηθική

αυτα τα μερη να ειναι ετεροδοξα αγροκτηματα / αγαλματων και μεις ομοουσιοι ελευθερο- / πρακτες [παροντες αει] / οι ανθρωποι

Η Ελλάδα ως αγρόκτημα αγαλμάτων - τόπος όπου τα αγάλματα καλλιεργούνται σαν φυτά. Και εμείς; «Ομοούσιοι ελευθεροπράκτες». 

Ομοούσιοι. Είμαστε της ίδιας ουσίας με τα αγάλματα, με τους θεούς. Αλλά και ελευθεροπράκτες  Το «παροντες αει» .Δηλώνει ότι  είμαστε παρόντες στο αιώνιο.

δεν μελλει ν'αποκτησουν περιττα πουλια

Τα «περιττά πουλιά» είναι η ομορφιά που περισσεύει. 

Ο κόσμος της χρησιμότητας δεν θέλει περιττά πουλιά.

Εμείς θα τα αποκτήσουμε

σημερα σε χρωματισμενο πηλο αναπαλαιωθηκε ο / εναλιος ανθεστηρας των ημιδιαφανων παρθενων / με τα πορφυρα αιδοια [ως παραληγουσες / λεξεις] και παραληπτες φαλλοφορους / τοξοτες

Αρχαιολογική αναφορά. «Εναλιος ανθεστηρας» ο κήπος με λουλούδια που είναι στη θάλασσα,σαν τις τοιχογραφίες της Σαντορίνης.Οι ημιδιαφανείς παρθένοι είναι οι τοιχογραφίες.Τα «πορφυρά αιδοία ως παραληγούσες λέξεις» είναι το πιο τολμηρό σημείο. Παραλήγουσα ,η προτελευταία συλλαβή στη γραμματική.Το αιδοίο είναι σαν λέξη που τονίζεται στην παραλήγουσα,δηλαδή σχεδόν στο τέλος, με ένταση. Και οι παραλήπτες είναι φαλλοφόροι τοξότες - οι άνδρες που λαμβάνουν το μήνυμα. Αρχαιότητα, ερωτισμός και γλωσσολογία γίνονται ένα σώμα.

5. Το Βάθος της Σκοτεινής Γλώσσας

απο εκει περα εκτεινεται χρωματοφορο / οροπεδιο με λευκα ιματια περιστεριωνων / στο βαθος η' στο βυθο της κοιλης οροσυναρτησης

Χρωματοφόρο οροπέδιο ,ο ουρανός, αλλά και η ζωγραφική του Θεοτοκόπουλου. 

Ιμάτια περιστεριώνων = τα σύννεφα. 

«Κοίλη οροσυνάρτηση» - όρος από τα μαθηματικά, συνάρτηση που έχει κοιλότητα. Το τοπίο γίνεται μαθηματική εξίσωση.

Το βάθος γίνεται βυθός.

Τα απρεπη λογια του βωμολοχουσαν / ωρες το μαρτυριο του ηταν ευγλωττο / ωρες ακριβολογουσε ο ερημιτης / των λιτων με θολους περισπωμενων / και οξειες κυπαρισσιων

Ποιος βωμολοχούσε; Ο ίδιος ο ποιητής, ο βωμολόχος. Το μαρτύριο του γίνεται εύγλωττο - μιλάει. Και μετά σιωπά και ακριβολογεί σαν ερημίτης ανάμεσα σε κυπαρίσσια που είναι περισπωμένες και οξείες - τόνοι της γραμματικής.Το τοπίο ξαναγίνεται γλώσσα.

θα'ρθει ο χρονος των σεμνων απολαυσεων / σε σειρες αναμνησεων

Προφητεία σχεδόν μοναστηριακή.Μετά από όλη αυτή τη βία και το αίμα,θα έρθει ένας χρόνος σεμνος.

6. Η Θεία Κοινωνία των Λέξεων

με αμεμπτη χειρονομια δωρησε τη λευκοτητα / τροφη στους συνδαιτημονας,συντροφους συμμετρους / και αυτοχθονες των λεξεων

Θεία Μετάληψη. Δωρίζει τη λευκότητα - το ψωμί, το σώμα - στους συνδαιτυμόνες. Ποιοι είναι; Οι λέξεις. Οι λέξεις είναι σύντροφοι και αυτόχθονες, γηγενείς. Δεν τις φέρνεις απ' έξω, φυτρώνουν εδώ.

το φως / με βελη αφηγηθηκε αναγλυφα στην οψη τη μνημη / και το ψωμι σφραγισθηκε μ'ορθογωνιο τριγωνο [το πηλινο / πρωτυπο εκμαγειο]

Το φως αφηγείται με βέλη - σαν Απόλλωνας. Το ψωμί σφραγίζεται με ορθογώνιο τρίγωνο.Το τρίγωνο. Πυθαγόρειο σύμβολο.Το πήλινο πρωτότυπο εκμαγείο είναι το πρόσφορο πριν ψηθεί.

λωτοφαγα σμηνη πουλιων ενδημουν / στις εναλιες περιοχες των ανθρωπων

Οι Λωτοφάγοι του Ομήρου έτρωγαν λωτό και ξεχνούσαν. Τα πουλιά που τρώνε λωτό ενδημούν μέσα μας,ξεχνάμε.

7. Ο Χορός και η Μέθοδος της Χλόης

οταν / τα ελικοφρυδα προσωπα / στη διαφανη ορχηστρα / τραγωδουν με πλαγια και ορθα / χορικα [δωριεων και Ιωνων / στασιμα] εν χορδαις και οργανοις μελπουν / τ'αδικο που τον κατατρεξε

Ελικοφρυδα ,με σγουρά φρύδια, ομηρικό. 

Διαφανής ορχήστρα , η ορχήστρα της αρχαίας τραγωδίας, αλλά από γυαλί. Πλάγια και ορθά,όπως γράφονταν οι βυζαντινές νότες. 

Δωριέων και Ιώνων στάσιμα ,οι δύο ρυθμοί, ο δωρικός αυστηρός και ο ιωνικός μαλακός. 

Όλη η ιστορία της ελληνικής μουσικής τραγουδάει το άδικο του ποιητή-αλχημιστή.

με τη μεθοδο της χλοης μοιραστηκαμε / τα τρια τεταρτα τ'ουρανου / η' το αντιστροφο / με το 75% τ'ουρανου διαμοιρασαμε / σ'ορθογωνια τη χλοη

Αυτή είναι η πιο καθαρή εξίσωση. Η μέθοδος της χλόης: πώς μοιράζεται ουρανό; Σαν χωράφι. Τα 3/4 του ουρανού για χλόη, ή το αντίστροφο. 75% ουρανός, 25% γη. Είναι η απόλυτη ανισότητα. 

αντιλεγω:μολων / λαβε / και το ξερεις, κατηγορηθηκε για ακραια εξυβριση.

Το «μολών λαβέ» ειπώθηκε και θεωρήθηκε ύβρις.Γιατί η εξουσία θεωρεί ύβρη την άρνηση υποταγής.

8. Το Μαρτύριο και η Στατιστική

σκορπιζε την ελευθερια στα ματια των ανθρωπων / [ενας αιρετικος της λιτοτητας] ενας ορθολογιστης / των τεχνων / και στον ενοπλο αγωνα των λεξεων μαρτυρησε

Ο ποιητής σκορπίζει ελευθερία σαν σπόρο στα μάτια. Όχι στα χέρια,στα μάτια. Να δουν.Και γι' αυτό μαρτυρεί στον ένοπλο αγώνα των λέξεων. Οι λέξεις έχουν όπλα.

[το πληθος κραυγαζε εναντιων των κρινων] δυο ειχαν / διαλυμενα κρανια απ'το υγρο πυρ της παπαρουνας / ενω ο ποιητης κομπαζε προκλητικα με τις μεταφορες

Το πλήθος εναντίον των κρίνων - εναντίον της ομορφιάς. Το υγρό πυρ είναι το βυζαντινό όπλο, εδώ είναι της παπαρούνας που διαλύει κρανία. Ο ποιητής κομπάζει με τις μεταφορές του ενώ γύρω γίνεται σφαγή.

Αυτοσαρκασμός.

οι ολιγαρχικοι της αληθειας :85& / οι δημοκρατικοι της ελευθεριας:90% / οι δημαγωγοι του ψευδους:95% / πλην ενος.Πυρ: Αληθεια / Ελευθερια:Πυρ / Ψευδος:μολων / λαβε

Το «πλην ενός» είναι ο ένας που περισσεύει,ο ποιητής,ο μάρτυρας.

9. Η Υπεραγωγιμότητα και το Θαύμα

με απεριττο τροπο σχολιασε το αριστοτελειο / εργο κι απεδειξε μ'αυστηρο και συνεκτικο / λογισμο την υπεραγωγιμοτητα της ποιησης

Εδώ δηλώνεται η ποιητική φυσική.Η ποίηση είναι υπεραγωγός.Περνάει το ρεύμα χωρίς αντίσταση, χωρίς απώλεια θερμότητας. Σε ποιο μαγνητικό πεδίο; 

η' αλλου.σε ποιο μαγνητικο πεδιο / ανθουν οι βελονες της ελιας / και πως τετρακις περιστρεφονται / οι παπαρουνες

Βελόνες της ελιάς,τα φύλλα της.Πώς ανθίζουν; Τετράκις περιστρεφόμενες παπαρούνες,σαν έλικες.

Ερώτημα φυσικής που δεν απαντιέται.

ο αγγελος εβοα στις μυροφορες / το μεγα θαυμα και τοτε / δακρυροεσσα η κορη μετανοησε / το σεμνο και με δαντελες αποκαλυψε / τη γυμνια της, περικαλλη

Ευαγγελισμός. Άγγελος στις Μυροφόρες - Ανάσταση με Ευαγγελισμό.

Η κόρη δακρυρόεσσα μετανοεί και αποκαλύπτει τη γύμνια της με δαντέλες. Σεμνή πορνογραφία, ιερή γύμνια.

10. Το Αιχμάλωτο Κενό και ο Μέγας Τυμπανιστής

και διαστελει προς τη σαφηνεια / και συμπιεζει προς την λιτοτητα / ο ποιητης των ορατων τε και αορατων

Ορισμός του ποιητή: Διαστολή προς σαφήνεια, συστολή προς λιτότητα.

ενα αιχμαλωτο κενο / ωσαν οδυνη γεννας και / το ελαχιστο κοβει τον ομφαλιο λωρο / με τον ουρανο

Το κενό είναι αιχμάλωτο, γεννάει με οδύνη. Και το ελάχιστο - μια ψαλίδα, μια λέξη - κόβει τον ομφάλιο λώρο με τον ουρανό. Η γέννηση ως αποκοπή από το θείο.

θα ελθει ο μεγας τυμπανιστης ως / σφαγιασμενο αρνι με επιχρυσους / οφθαλμους,τοτε, αναγνωσε το Α / και γραψε το Ω, ισως / αναμνησθουμε τους φτωχους στην / εσχατη κριση

Ο Μέγας Τυμπανιστής είναι ο Αγγελος της Αποκάλυψης. Έρχεται ως σφαγμένο αρνί με χρυσά μάτια - εικόνα απόλυτου τρόμου και ομορφιάς,βγαλμένη από το Βυζάντιο.Τότε πρέπει να διαβάσεις το Α και να γράψεις το Ω.Να τελειώσεις την ιστορία. Μόνο τότε, ίσως, θυμηθούμε τους φτωχούς. 

11. Η Εθνογραφία και το Βίωμα

στη σατραπεια των πουλιων λαξευτηκαν / στην ατμοσφαιρα περιλαμπρα κωδωνοστασια φωνων / οι ανθρωποι αλατιζαν τα κοκκαλα απο μοσχαρι... / εβραζαν τη φακη στο νερο με ξυδι.

Εδώ εχουμε λαογράφια-ιστορικη. Η σατραπεία των πουλιών , η ελευθερία που έχει ιεραρχία. Τα κωδωνοστάσια φωνών , οι φωνές γίνονται καμπάνες. Και αμέσως μετα: κόκαλα αλατισμένα, φακή με ξύδι. Αυτή είναι η Ελλάδα της επιβίωσης Όχι των αγαλμάτων.

Ο παππους μου ηταν Ελληνας,πολυ εξυπνος ανθρωπος... / ειχ'ενα λιβαδι με παπαρουνες δωρισμενο στον γιο του / Αδωνι,τον μικροτερο

Το πιο τρυφερό σημείο. Ο παππούς που εμπορεύεται καλοσύνη. Το λιβάδι με παπαρούνες δωρισμένο στον Άδωνι - στον νεκρό νέο. Είναι η μνήμη που γίνεται μύθος.

12. Το Τέλος: Κραυγή

ξεντυθηκε την πανοπλια του / μεσα του τα εντοσθια χαλκινα / μπρουτζινα τα νευρα / .''Ιτε παιδες Ελληνων'' Ποιας / Δημοκρατιας [;]

Ο πολεμιστής γδύνεται και μέσα του είναι χάλκινος,σαν τον Τάλω. 

Φωνάζει το «Ίτε παίδες Ελλήνων» των Περσών του Αισχύλου,αλλά ρωτάει:ποιας Δημοκρατίας; 

Της τότε ή της σημερινής;

Εγω,Αθωος ειμι απο το αιμα του Αθωου τουτου / ''Ουτις'' το ονομα που φωναξες Εσυ ο των παντων

Πιλάτος και Οδυσσέας μαζί. «Αθώος είμαι από του αίματος του δικαίου τούτου» είπε ο Πιλάτος. «Ούτις» είπε ο Οδυσσέας στον Κύκλωπα για να σωθεί. Εσύ είσαι και οι δύο. Και απευθύνεσαι σε «Εσύ ο των πάντων» - στον Θεό ή στον αναγνώστη.

Ισως,ειμαστε αναγκασμενοι να υπακουμε στην αμαρτια / Ισως,ειμαστε τα ανθρωπαρια των δυνατων / Ισως,δεν ειμαστε το τελος του κοσμου

Τρία «Ίσως» που είναι όλη η σύγχρονη τραγωδία. Μήπως δεν είμαστε τίποτα;

Και η απάντηση έρχεται με το αηδόνι και την πέρδικα:

που / τραγουδαει τ'αηδονι μετα το ζευγαρωμα / και που περπαταει καμαρωτα η περδικα; / Αυτο που ακουσες,ευτυχισμενε,ηταν τ'αηδονι κι / αυτο που ακουσες ηταν η περδικα

Επιστροφή στην αρχή. Στη γραμματική των κρίνων και το συντακτικό των αηδονιών. Το αηδόνι τραγουδάει μετά το ζευγάρωμα, η πέρδικα περπατάει καμαρωτά. Η φύση συνεχίζει. Ευτυχισμένος όποιος το άκουσε.

Και κλείνει με όρκο:

Εμεις οι Δημοκρατικοι της Αρμονιας / αρνουμαστε να ζησουμε δυστυχισμενα / ας τ'ακουσουν καλα οι αχρειοι / του παροντος και του μελλοντος χρονου

Ενας όρκος άρνησης. Αρνούμαστε να ζήσουμε δυστυχισμένα.

.

.

.