,
,
Από τη Θήβα στη Κλάρο της Μικρας Ασιας
Η αρχαία μάντις στο Μαντείο του Κλαριου Απόλλωνα στη Κλάρο της Μικράς Ασίας
painting
χνκουβέλης cncouvelis
Μαντώ
Από τη Θήβα στη Κλάρο της Μικρας Ασιας
Η αρχαία μάντις στο Μαντείο του Κλαριου Απόλλωνα στη Κλάρο της Μικράς Ασίας
Και ο μάντις γιος της Μοψος
Μαντώ
αυτή που μαίνεται,που μαντεύει,η Μάντις
Τα Περί Μαντούς
χνκουβέλης cncouvelis
μεταφραζοντας
Αρχαίοι Σχολιαστές:
Μαντώ ονομαζονταν η κόρη του Τειρεσία.
ο Πείσανδρος αναφέρει ότι η Ξάνθη,αφού παντρεύτηκε τον Τειρεσία,γέννησε τέσσσερα παιδιά,
τον Φαμενο,τον Φερεκύδη,τη Χλωρη και τη Μαντώ
οι οιωνοσκοποι λοιπόν σε πινακίδα σημείωναν τις πτήσεις,ώστε να τις έχουν στη μνημη,
αν όμως τυφλός ήταν,μην απορείς,γιατί η θυγατέρα έμπειρη όντας τις πτήσεις που γίνονταν σημειωνε,
και λένε πως αυτή μετα το θάνατο του πατέρα άριστη μάντις θα γίνονταν.
Μαντὼ ἐκαλεῖτο ἡ θυγάτηρ τοῦ Τειρεσίου· Πείσανδρος ἱστορεῖ ὅτι Ξάνθη γαμηθεῖσα Τειρεσίᾳ ἐποίησε παῖδας τέσσαρας, Φαμενὸν Φερεκύδην Χλῶριν Μαντώ
οἱ γὰρ οἰωνοσκόποι ἐν δέλτῳ ἐσημειοῦντο τὰς πτήσεις, ἵνα διὰ μνήμης ἔχοιεν. εἰ δὲ τυφλὸς ἦν, μὴ θαυμάσῃς· ἡ γὰρ θυγάτηρ ἔμπειρος οὖσα τὰς γινομένας πτήσεις ἐσημειοῦτο. φασὶ δὲ αὐτὴν μετὰ τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς ἀρίστην μάντιν γενέσθαι.
.
.
Απολλόδωρος Βιβλιοθήκη
Βιβλίο Γ' 7.7
φανερώνοντας στη μητέρα αυτά ,και το περιδέραιο και το πέπλο αφού ήρθαν στους Δελφούς τα αφιέρωσαν εκεί κατά προσταγή του Αχελώου.
(σχόλιο:
το πέπλο και ο ὅρμος είναι το περιδέραιο της Αρμονίας,δώρο του Κάδμου στον γάμο τους)
κι αφού πορεύτηκαν στην Ήπειρο συγκεντρώνουν οικιστές και ιδρύουν την Ακαρνανια.
ο Ευριπίδης όμως λέει ότι ο Αλκμαίων κατά τον χρόνο της μανίας του απ' Μαντώ του Τειρεσία δυο παιδιά απέκτεισε,τον Αμφιλοχο και μια κόρη την Τισιφονη,
(σχόλιο:
Ο Αλκμαίων είναι γιος του Αμφιάραου και της Εριφύλης.
Μετά τον θάνατο του πατέρα του στην εκστρατεία των Επτά επί Θήβας,ο Αλκμαίων συμμετέχει στην εκστρατεία των Επιγόνων.
Η μητέρα του,Εριφύλη,είχε προδώσει τον Αμφιάραο, επειδή δωροδοκήθηκε με το περιδέραιο της Αρμονίας.
Ο Αλκμαίων, εκτελώντας την εντολή του πατέρα του, σκοτώνει τη μητέρα του.
Για τη μητροκτονια πέφτει σε κατάσταση μανίας και καταδιωκετε απ'τις Ερινύες.)
κι αφού μετέφερε στη Κόρινθο τα βρέφη τα'δωσε στον Κορινθίων βασιλιά Κρέοντα να τ'αναθρεψει.
και ότι η Τισιφόνη επειδή ξεχώριζε για την ομορφιά της απ'του Κρεοντα τη γυναίκα πουληθηκε,φοβούμενη μήπως ο Κρέοντας γυναίκα τη κάνει.
και ο Αλκμαίωνας αφού την αγόρασε την είχε,χωρίς να ξέρει ότι η δική του του ήταν,υπηρετρια.
και ότι όταν έφτασε στη Κόρινθο τα παιδιά του να ζητήσει πισω και τον γιο μόνο πήρε.
κι ο Ἀμφίλοχος κατὰ τους χρησμοὺς του Ἀπόλλωνα το Ἀμφιλοχικὸ Ἄργος ιδρυσε.
Απολλόδωρος Βιβλιοθήκη
Βιβλίο Γ' 7.7
[Γ 7,7] δηλώσαντες δὲ τῇ μητρὶ ταῦτα, τόν τε ὅρμον καὶ τὸν πέπλον ἐλθόντες εἰς Δελφοὺς ἀνέθεντο κατὰ πρόσταξιν Ἀχελῴου. πορευθέντες δὲ εἰς τὴν Ἤπειρον συναθροίζουσιν οἰκήτορας καὶ κτίζουσιν Ἀκαρνανίαν. Εὐριπίδης δέ φησιν Ἀλκμαίωνα κατὰ τὸν τῆς μανίας χρόνον ἐκ Μαντοῦς Τειρεσίου παῖδας δύο γεννῆσαι, Ἀμφίλοχον καὶ θυγατέρα Τισιφόνην, κομίσαντα δὲ εἰς Κόρινθον τὰ βρέφη δοῦναι τρέφειν Κορινθίων βασιλεῖ Κρέοντι, καὶ τὴν μὲν Τισιφόνην διενεγκοῦσαν εὐμορφίᾳ ὑπὸ τῆς Κρέοντος γυναικὸς ἀπεμποληθῆναι, δεδοικυίας μὴ Κρέων αὐτὴν γαμετὴν ποιήσηται. τὸν δὲ Ἀλκμαίωνα ἀγοράσαντα ταύτην ἔχειν οὐκ εἰδότα τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα θεράπαιναν, παραγενόμενον δὲ εἰς Κόρινθον ἐπὶ τὴν τῶν τέκνων ἀπαίτησιν καὶ τὸν υἱὸν κομίσασθαι. καὶ Ἀμφίλοχος κατὰ χρησμοὺς Ἀπόλλωνος Ἀμφιλοχικὸν Ἄργος ᾤκισεν
.
.
Παυσανίας
Ελλάδος Περιηγησις
Βιβλίο Ζ' Αχαϊκά 3.-2
Οι Κολοφώνιοι όμως πιστεύουν ότι το ιερό αυτό στη Κλάρο και το μαντείο απο πολύ παλιά εγιναν.
και ότι ενώ κατείχαν ακόμα τη περιοχή οι Κάρες έφτασαν λένε σ 'αυτη πρώτοι απ'τους Έλληνες οι Κρήτες.
ο Ρακιος και όσο άλλο ακολουθούσε τον Ρακιο πλήθος,έχοντας στα παράκτια και στα καράβια ισχύ.
τής χώρας όμως το περισσότερο μερος είχαν στη κατοχή τους ακόμα οι Κάρες.
όταν λοιπον ο Θερσσνδρος του Πολυνείκη κι οι Ἀργείοι κυρίευσαν την Θήβα,και άλλοι αιχμάλωτοι και η Μαντὼ στον Ἀπόλλωνα στους Δελφούς οδηγήθηκαν.
τον Τειρεσία όμως κατὰ τη διάρκεια της πορείας το αναπόφευκτο βρηκε στην περιοχή της Αλιαρτου
αφού λοιπόν τους έστειλε για να ιδρύσουν αποικία ο θεος,
περνουν με καράβια απέναντι στην Ασία,
κι όταν στη περιοχή της Κλάρου κατέληξαν,βγαίνουν εναντίον σ'αυτους οι Κρήτες με τα όπλα και τους οδήγησαν στον Ρακιο.
αυτός ομως,γιατί μαθαίνει απ'τη Μαντώ και τι είδους άνθρωποι είναι και για ποια αιτία ήρθαν,
παίρνει γυναίκα την Μαντώ,
και κάνει και τους μαζί μ'αυτη
συνοικιστες.
ο Μοψος δε ο γιος του Ρακιου και της Μαντώς ολοκληρωτικά τους Κάρες εξεδίωξε απ'τη περιοχη.
.
.
Σχόλιο:
Μοψος ,γιος της Μαντώς
Ετυμολογια(;):
Μοψος< μόψ,αυτός που κλείνει τα μάτια,που τυφλώνεται,που είναι τυφλος
μῶπος,η κηλίδα στο μάτι μυωπός,αυτός που μισοκλείνει τα μάτια για να δει καλύτερα
μυωπίας,δεν βλέπει καθαρα
Στην Μυκηναϊκή Γραμμική Β΄:
Μόψος: Μόκϝσος
Μυκηναϊκά: mo-qo-so
Κνωσός:σε κατάλογο προβάτων
(περ. 1400 έως 1250 π.Χ., με πιθανότερη την αρχή του 13ου αι. π.Χ.)
Πύλος: σε κατάλογο αρμάτων,στη γενική: mo-qo-so-jo ,του Μόκʷσου
(λίγο πριν την καταστροφή του ανακτόρου του Νέστορα, στο τέλος της Υστεροελλαδικής περιόδου.
περ. 1200 - 1180 π.Χ.)
Μόκϝσος( mo-qo-so) αποτελεί την αρχαιότερη γραπτή μαρτυρία του ονόματος Μόψος στη Μυκηναϊκή Γραμμική Β΄.
:Στη Γραμμική Β΄ το όνομα καταγράφεται ως 𐀗𐀦𐀰 (mo-qo-so).
Το όνομα απαντά σε πινακίδες τόσο από την Κνωσό (πινακίδα KN De 1381, όπου αναφέρεται ως βοσκός) όσο και από την Πύλο (πινακίδα PY Sa 774, όπου καταγράφεται ως κάτοχος τροχών άρματος).
Το συλλαβόγραμμα qo αποδίδει τον χειλοϋπερωικό φθόγγο /kʷ/ (ηχηρά παρόμοιο με το λατινικό qu ή το ελληνικό κϝ, όπου το ϝ είναι το δίγαμμα). Έτσι, η προφορά στη Μυκηναϊκή εποχή ήταν Μόκϝσος (Mokʷsos).
Κατά τη μετάβαση από τη Μυκηναϊκή στην κλασική αρχαία ελληνική, οι χειλοϋπερωικοί φθόγγοι (kʷ, gʷ, kʷʰ) χάθηκαν και εξελίχθηκαν σε χειλικούς (π, β, φ) ή οδοντικούς (τ, δ, θ) ανάλογα με το φωνήεν που ακολουθούσε.
Τροπή σε /p/. Πριν από το σύμφωνο -σ- (όπως και μπροστά από τα φωνήεντα α, ο), το κϝ (/kʷ/) τράπηκε κανονικά σε π (/p/).
Ετσι το σύμπλεγμα -κϝσ- (-kʷs-) έγινε -πσ-, το οποίο αποδόθηκε γραπτά με το διπλό σύμφωνο ψ: Μόκϝσος → Μόψος.
Κι επειδή ήταν γιος της Μαντώς και του Κρητα Μινωιτη Ρακιου να τού δόθηκε το μινωικό ονομα Μόκϝσος → Μόψος
ο Μόψος ήταν τυφλός ή ότι έκλεινε τα μάτια για να προφητεύσει
Ομήρου Οδύσσεια ραψωδία κ,
στίχοι 492-493
Θηβαίου Τειρεσίαο,
μάντιος ἀλαοῦ,
του Θηβαίου Τειρεσία,
του τυφλου μαντη
,.
.
Παυσανίας
Ελλάδος Περιηγησις
Βιβλίο Ζ' Αχαϊκά 3.1-2
3.1] Κολοφώνιοι δὲ τὸ μὲν ἱερὸν τὸ ἐν Κλάρῳ καὶ τὸ μαντεῖον ἐκ παλαιοτάτου γενέσθαι νομίζουσιν: ἐχόντων δὲ ἔτι τὴν γῆν Καρῶν ἀφικέσθαι φασὶν ἐς αὐτὴν πρώτους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κρῆτας, Ῥάκιον καὶ ὅσον εἵπετο ἄλλο τῷ Ῥακίῳ [καὶ ὅσον ἔτι] πλῆθος, ἔχον τὰ ἐπὶ θαλάσσῃ καὶ ναυσὶν ἰσχῦον: τῆς δὲ χώρας τὴν πολλὴν ἐνέμοντο ἔτι οἱ Κᾶρες. Θερσάνδρου δὲ τοῦ Πολυνείκους καὶ Ἀργείων ἑλόντων Θήβας [καὶ] ἄλλοι τε αἰχμάλωτοι καὶ ἡ Μαντὼ τῷ Ἀπόλλωνι ἐκομίσθησαν ἐς Δελφούς: Τειρεσίαν δὲ κατὰ τὴν πορείαν τὸ χρεὼν ἐπέλαβεν ἐν τῇ Ἁλιαρτίᾳ. [3.2] ἐκπέμψαντος δὲ σφᾶς ἐς ἀποικίαν τοῦ θεοῦ, περαιοῦνται ναυσὶν ἐς τὴν Ἀσίαν, καὶ ὡς κατὰ τὴν Κλάρον ἐγένοντο, ἐπεξίασιν αὐτοῖς οἱ Κρῆτες μετὰ ὅπλων καὶ ἀνάγουσιν ὡς τὸν Ῥάκιον: ὁ δὲ--μανθάνει γὰρ παρὰ τῆς Μαντοῦς οἵτινές τε ἀνθρώπων ὄντες καὶ κατὰ αἰτίαν ἥντινα ἥκουσι-- λαμβάνει μὲν γυναῖκα τὴν Μαντώ, ποιεῖται δὲ καὶ τοὺς σὺν αὐτῇ συνοίκους. Μόψος δὲ ὁ Ῥακίου καὶ Μαντοῦς καὶ τὸ παράπαν τοὺς Κᾶρας ἐξέβαλεν ἐκ τῆς γῆς.
Παυσανίας
Ελλάδος Περιηγησις
Βιβλίο Θ'.Βοιωτικά 33.1-2
στην Αλίαρτο δε και του Λυσάνδρου το μνήμα και του Κέκροπα του Πανδιονα είναι το ηρώο.
και το όρος το Τιλφούσιον καὶ η ονομαζομενη πηγὴ Τιλφουσα απ'την Αλίαρτο πενήντα περίπου στάδια απέχουν.
λέγεται δε απ'τους Έλληνες ότι οι Αργείοι μαζί με του
Πολυνείκη τα παιδια αφού κυρίευσαν τη Θήβα στους Δελφούς για το θεό και με άλλα απ'τα λάφυρα και τον Τειρεσία οδηγούν.
κι επειδή υπέφερε απ'τη δίψα καθ' οδόν λεν ότι αυτός αφού ήπιε απ'τη Τιλφουσα ξεψυχισε.
κι είναι τάφος σ'αυτον κοντά στη πηγή.
για τη θυγατέρα του Τειρεσία λένε ότι δόθηκε στον Απόλλωνα απ'τους Αργείους
όμως αφού προσταξε ο θεός με καράβια στην σημερινή Ιωνία και απ'την Ιωνία στην περιοχή της Κολοφώνας διεκπεραιωθηκε,
κι απ' τη μεριά της,εκεί συγκατοικησε η Μαντώ με τον Ρακιο τον Κρητα,
τα δε αλλά για τον Τειρεσία,και τον αριθμο των ετών που έχουν γράψει γράψει οτι αυτός έζησε και πως από γυναίκα σε άντρα άλλαξε και ο Όμηρος έκανε τον Τειρεσία στην Οδύσσεια φρόνιμη να'χει γνώμη απ'αυτους στον Άδη μόνο,
αυτά απ'τη μια μερια κι οι πάντες τα ξέρουν εξ ακοης
Σχόλια:
Ο Λύσανδρος ήταν Σπαρτιάτης πολιτικός και ικανότατος στρατηγός και ναύαρχος των Λακεδαιμονίων κατά την Πελοποννησιακό Πόλεμο, 431-404 π.Χ ,νίκησε στη ναυμαχία κοντά στο Νότιο Ακρωτήριο,407 π.Χ,στην Έφεσο, όπως και στη ναυμαχία στους Αιγός Ποταμούς,405 π.Χ,στον Ελλησποντο,πολιόρκησε την Αθήνα,και την υποχρέωσε σε παράδοση και κατέστρεψε τα Μακρά Τείχη το 404 π.Χ, εγκατέστησε σπαρτιατική φρουρά στην Ακρόπολη της Αθήνας και το καθεστώς των Τριάκοντα Τυράννων,
η κίνηση του κατά του Αγησιλάου Β' να γίνει βασιλιάς της Σπάρτης απετυχε,σκοτώθηκε το 395 π.Χ.στη μάχη της Αλιάρτου, στην έναρξη του Κορινθιακού Βοιωτικού πολέμου.
Στάδιο:μονάδα μήκους,περίπου 185 μ,
50 στάδια περίπου 9 χλμ)
Ἀργείους μετὰ τῶν Πολυνείκους παίδων ἑλόντας Θήβας:
είναι οι Επίγονοι,
και η δεύτερη εκστρατεία κατά της Θήβας,
μετά εκεινη των Επτα επί Θήβας
καὶ ὅτι Ὅμηρος ἐποίησεν ἐν Ὀδυσσείᾳ συνετὸν εἶναι γνώμην Τειρεσίαν τῶν ἐν Ἅιδου μόνον:
για τη συνάντηση του Οδύσσεα με τον Τειρεσία στην ραψωδία λ' Νέκυια,της Ομήρου Οδύσσεια:
κι έπειτα ήρθε του Θηβαίου Τειρεσία η ψυχή
χρυσό κρατωντας σκηπτρο,
κι εμενα γνώρισε και ειπε
ἦλθε δ' ἐπὶ ψυχὴ Θηβαίου Τειρεσίαο,90
χρύσεον σκῆπτρον ἔχων, ἐμὲ δ' ἔγνω καὶ προσέειπε·
Παυσανίας
Ελλάδος Περιηγησις
Βιβλίο Θ'.Βοιωτικά 33.1-2
[33.1] ἐν Ἁλιάρτῳ δὲ τοῦ τε Λυσάνδρου μνῆμα καὶ Κέκροπος τοῦ Πανδίονός ἐστιν ἡρῷον.
τὸ δὲ ὄρος τὸ Τιλφούσιον καὶ ἡ Τιλφοῦσα καλουμένη πηγὴ σταδίους μάλιστα Ἁλιάρτου πεντήκοντα ἀπέχουσι. λέγεται δὲ ὑπὸ Ἑλλήνων Ἀργείους μετὰ τῶν Πολυνείκους παίδων ἑλόντας Θήβας ἐς Δελφοὺς τῷ θεῷ καὶ ἄλλα τῶν λαφύρων καὶ Τειρεσίαν ἄγειν, καὶ--εἴχετο γὰρ δίψῃ--καθ' ὁδόν φασιν αὐτὸν πιόντα ἀπὸ τῆς Τιλφούσης ἀφεῖναι τὴν ψυχήν: καὶ ἔστι τάφος αὐτῷ πρὸς τῇ πηγῇ. [33.2] τὴν δὲ θυγατέρα τοῦ Τειρεσίου δοθῆναι μέν φασι τῷ Ἀπόλλωνι ὑπὸ τῶν Ἀργείων, προστάξαντος δὲ τοῦ θεοῦ ναυσὶν ἐς τὴν νῦν Ἰωνίαν καὶ Ἰωνίας ἐς τὴν Κολοφωνίαν περαιωθῆναι. καὶ ἡ μὲν αὐτόθι συνῴκησεν ἡ Μαντὼ Ῥακίῳ Κρητί: τὰ δὲ ἄλλα ἐς Τειρεσίαν, ἐτῶν τε ἀριθμὸν ὧν γεγράφασιν αὐτὸν βιῶναι καὶ ὡς ἐκ γυναικὸς ἐς ἄνδρα ἠλλάγη καὶ ὅτι Ὅμηρος ἐποίησεν ἐν Ὀδυσσείᾳ συνετὸν εἶναι γνώμην Τειρεσίαν τῶν ἐν Ἅιδου μόνον, ταῦτα μὲν καὶ οἱ πάντες ἴσασιν ἀκοῇ.
.
.
Παυσανίας
Ελλάδος Περιηγησις
Βοιωτικά Βιβλίο Θ' -10.3
(από την περιγράφει του ναού του Ισμηνίου Απόλλωνα στη Θήβα)
είναι λοιπόν εκεί ένας λίθος πάνω στον οποίο η Μαντώ λένε του Τειρεσία ότι κάθονταν.
αυτός μπροστά απ'την εισοδο βρίσκεται και το όνομα του διατηρείται και μέχρι σε μας ακομα 'Της Μαντώς ο Διφρος'
Της Μαντώς το Κάθισμα.
και στα δεξιά του ναού από λίθο κατασκευασμένες εικόνες είναι η μια της Ηνιοχης και η άλλη της Πύρρας,λενε δε ότι θυγατέρες αυτές είναι τού Κρέοντα,ο οποίος άκουσε την εξουσία επιτροπευοντας τον Λαοδαμαντα του Ετεοκλη
.
.
Στράβων Γεωγραφικά
Βιβλίο ΙΔ',1.27
(Ο ανταγωνισμός των δυο μαντεων,
του Καλχα και του Μόψου γιου της Μαντως)
έπειτα το Γαλλήσιο ορος και η Κολοφὼν πόλη Ἰωνικὴ και μπροστά απ'αυτή το άλσος του Κλαδιου Απόλλωνα,μέσα στο οποίο και ένα μαντείο είναι παλαιο.
λέγεται δε οτι ο Κάλχας ο μάντης μαζί με τον Αμφιλοχο του Αμφιαράου κατά την επιστροφή απ'τη Τροία πεζός εδω ηρθε.
κι αφού συνάντησε απ'τον ίδιο έναν ανώτερο μάντη στη Κλάρο,τον Μοψο τον γιο της Μαντώς της θυγατέρας του Τειρεσία ,απ'τη λύπη του πέθανε.
ο Ησίοδος λοιπόν έτσι κάπως
διασκευάζει τον μύθο.
γιατί προτεινε κάτι τέτοιο στον Μοψο ο Καλχας:
σ'απορια μέσα μου είμαι,
πόσα η αγριοσυκια αυτή αγριοσυκα έχει αν και μικρή είναι.
θα μπορούσες να πεις τον αριθμό;
κι εκείνος αποκρίθηκε:
δέκα χιλιάδες είναι στον αριθμό,αλλά στο μετρο βέβαια μεδιμνος,
ένας δε περισσεύει,τον οποίο να προσθέσεις δεν θα μπορούσες.
έτσι είπε,και σ'αυτους ο αριθμός επαληθευτηκε με το μέτρο
και τότε ακριβώς τον Κάλχα ύπνος θανάτου τον κάλυψε.
ο Φερεκύδης δε λέει ότι γουρούνα παρουσίασε έγκυα ο Κάλχας (και ρώτησε) πόσους χοίρους εχει,
κι εκείνος είπε τρεις,απ'τους οποίους ένα θηλυκό, κι αφού επαληθευτηκε πεθανε απ'τη λύπη του.
άλλοι όμως ότι ο Κάλχας παρουσίασε λένε τη γουρούνα κι ο Μοψος την αγριοσυκια,και ότι ο μεν είπε την αλήθεια,ο δε όχι,και ότι πέθανε απ'τη λύπη του,και κατά κάποιο χρησμο.
λέει δε το ίδιο ο Σοφοκλής στης Ελένης την απαίτηση πως πεπρωμένο ήταν να πεθάνει,όταν ανώτερον απ'τον ίδιο μάντη πετύχαινε.
αυτός μάλιστα και στη Κιλικία μεταφέρει τον ανταγωνισμό και τον θάνατο του Καλχα.
αυτά λοιπόν τα παλαιά έτσι εχουν.
σχόλια:
μεδιμνος, αττική μοναδα όγκου, 52 λιτρα
Ελένης Απαιτησις,
χαμένη τραγωδία του Σοφοκλή,
Στράβων Γεωγραφικά
Βιβλίο ΙΔ' 1.27
Εἶτα τὸ Γαλλήσιον ὄρος καὶ ἡ Κολοφὼν πόλις Ἰωνικὴ καὶ τὸ πρὸ αὐτῆς ἄλσος τοῦ Κλαρίου Ἀπόλλωνος͵ ἐν ὧι καὶ μαντεῖόν ἐστι παλαιόν. λέγεται δὲ Κάλχας ὁ μάντις μετ᾽ Ἀμφιλόχου τοῦ Ἀμφιαράου κατὰ τὴν ἐκ Τροίας ἐπάνοδον πεζῆι δεῦρο ἀφικέσθαι͵ περιτυχὼν δ᾽ ἑαυτοῦ κρείττονι μάντει κατὰ τὴν Κλάρον͵ Μόψωι τῶι Μαντοῦς τῆς Τειρεσίου θυγατρός͵ διὰ λύπην ἀποθανεῖν. Ἡσίοδος μὲν οὖν οὕτω πως διασκευάζει τὸν μῦθον· προτεῖναι γάρ τι τοιοῦτο τῶι Μόψωι τὸν Κάλχαντα θαῦμά μ᾽ ἔχει κατὰ θυμόν͵ ὅσους ἐρινειὸς ὀλύνθους οὗτος ἔχει μικρός περ ἐών· εἴποις ἂν ἀριθμόν; τὸν δ᾽ ἀποκρίνασθαι μύριοί εἰσιν ἀριθμόν͵ ἀτὰρ μέτρον γε μέδιμνος· εἷς δὲ περισσεύει͵ τὸν ἐπενθέμεν οὔ κεδύναιο. ὣς φάτο· καί σφιν ἀριθμὸς ἐτήτυμος εἴδετο μέτρου. καὶ τότε δὴ Κάλχανθ᾽ * ὕπνος θανάτοιο κάλυψε. Φερεκύδης δέ φησιν ὗν προβαλεῖν ἔγκυον τὸν Κάλχαντα πόσους ἔχει χοίρους͵ τὸν δ᾽ εἰπεῖν ὅτι τρεῖς͵ ὧν ἕνα θῆλυν· ἀληθεύσαντος δ᾽ ἀποθανεῖν ὑπὸ λύπης. οἱ δὲ τὸν μὲν Κάλχαντα προβαλεῖν τὴν ὗν φασι τὸν δὲ ἐρινεόν͵ καὶ τὸν μὲν εἰπεῖν τἀληθὲς τὸν δὲ μή͵ ἀποθανεῖν δὲ ὑπὸ λύπης καὶ κατά τι λόγιον. λέγει δ᾽ αὐτὸ Σοφοκλῆς ἐν Ἑλένης ἀπαιτήσει ὡς εἱμαρμένον εἴη ἀποθανεῖν͵ ὅταν κρείττονι ἑαυτοῦ μάντει περιτύχηι· οὗτος δὲ καὶ εἰς Κιλικίαν μεταφέρει τὴν ἔριν καὶ τὸν θάνατον τοῦ Κάλχαντος. τὰ μὲν παλαιὰ τοιαῦτα.
.
.
.





































