.
.
Ψ-Litterature Λογοτεχνια
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χνκουβέλης cncouvelis
Διρκη
χνκουβέλης cncouvelis
μεταφρασεις
Όμηρος Οδύσσεια ραψωδία λ'
στίχοι 260-265
και μετά απ' αυτή την Αντιόπη
είδα
τού Ασωπού τη θυγατέρα
η οποία μάλιστα και στου Δια
την αγκαλιά καυχιόταν πως πλαγιασε
και τότε δυο γέννησε παιδια
και τον Αμφιονα και τον Ζηθο
οι οποίοι πρώτοι της Θήβας την κατοίκιση
έκτισαν της εφταπυλου
και την πυργωσαν,επειδή βέβαια
μ'απυργωτη δεν μπορούσαν
να κατοικούν την ευρύχωρη Θήβα
παρολο που κι οι δυο δυνατοί ηταν
.
.
Ευριπίδης Αντιόπη
(σωζόμενα αποσπασματα)
ΑΜΦΙΩΝ
με τα όπλα τώρα φρουρειτε τον πετρινο περίβολο
...μια κάποιος έξω από σπίτι βγει,
αρπαξτε τον,
κι εγώ τη κόρη του Νυκτεα
με το δικό μου
...χέρι και γρήγορα θα μαθει
ΑΝΤΙΟΠΗ
ευτυχισμένος οποιος απ'την ιστορία,την ερευνα, διδαχτηκε,
μήτε των συμπολιτών να θέλει την συμφορά,
μήτε σ'αδικες πράξεις να καταφεύγει,
αλλά της αθάνατη φύσης παρατηρωντας
τον αγέραστο κόσμο,πως συγκροτήθηκε
κα...
καθως μ'εφεραν πίσω,
έγκυος όπως ήμουν γεννω
οικείος στους ανθρώπους καταλήγει
να γινεται ο πόλεμος ανάμεσα στους συμπολίτες,
όταν διχάζεται η πολη
(Στοβαίος 4.1.22)
γιατί ο θάνατος για τους ανθρώπους
τών φιλονικιων το τέλος ειναι
(παπυρος(P.Oxy. 3317))
ΑΜΦΙΩΝ
γιατί με τη φρονιση του ανθρώπου
διοικούντες καλά οι πολεις,
και καλά το σπιτι,κι από την άλλη
στον πόλεμο υπερισχύει παρά πολυ
για με μια βούληση σοφη τα πολλά χέρια
νικά,
ενώ η αμάθια μαζί με τον όχλο το πιο μεγάλο κακο
ΖΗΘΟΣ
γιατί ο άνθρωπος ο οποίος μια ανετη ζωή
έχει αποκτησει
τα τού σπιτιού τ'αφηνει παραμελημενα
και στα ασματα ευχαριστηση βρισκοντας
αυτά συνέχεια κυνηγα
αχρηστος για το σπίτι και για τη πόλη
θα γίνει
και για τους φίλους ανυπαρκτος,
γιατί η φύση...
.
.
Απολλόδωρος Βιβλιοθήκη Βιβλίο Γ' 5
όταν λοιπόν ο Λύκος επιλεχτηκε πολέμαρχος από τους Θηβαίους επιβουλευτηκε την δυναστεία,και αφού βασίλευσε είκοσι χρόνια ,φονεύτηκε από τον Ζηθο και τον Αμφιονα και πέθανε από αυτή εδώ την αιτία:
Η Αντιόπη ήταν θυγατέρα του Νυκτεα,μ'αυτή ο Ζευς συνεβρεθηκε,όταν όμως έμεινε έγκυος,επειδή ο πατέρας της την απειλούσε στην Σικυώνα διαφεύγει κρυφά στον Επωπεα και μ'αυτον παντρεύεται,
ο Νυκτεας τοτε απελπισμένος αυτοκτονεί,αφού έδωσε εντολή στο Λύκο από τον Επωπεα και από την Αντιόπη να πάρει εκδίκηση,
εκείνος λοιπόν αφού εκστράτευσε την Σικυώνα έχει στα χέρια του και τον μεν Επωπεα σκοτώνει,
την δε Αντιόπη παίρνει αιχιχμαλωτη,
κι εκείνη καθως οδηγούνταν
δύο παιδιά γεννά στις Ελευθερες της Βοιωτίας,τα οποια εγκατέλειμενα αφού τα βρήκε ένας βουκολος τα αναθρέφει και το ένα ονομάζει Ζηθο και το άλλο Αμφιονα,
ο Ζηθος λοιπόν είχε υπό την επιμέλεια του τη εκτροφή των βοδιων ,ενώ ο Αμφίων ασκούσε την κιθαρωδια,αφού ο Ερμής έδωσε σ'αυτον μια λύρα,
την Αντιόπη λοιπόν την κρατούσε φυλακισμένη ο Λύκος αφού την είχε περιορισμένη και η γυναίκα του Διρκη,
κάποτε όμως αφού ξέφυγε χωρίς να την καταλάβουν,όταν τα δεσμά της από μόνα τους λύθηκαν,έφτασε στην αγροτική κατοικία των παιδιών,θέλωντας να γίνει δεκτή απ'αυτα,
εκείνοι αφού αναγνώρισαν την μητέρα τους,τον Λύκο σκοτώνουν,
και τη Διρκη αφού σε ταύρο την έδεσαν την ρίχνουν πεθαμένη σε μια πηγή που από εκείνη ονομάζεται Διρκη
.
.
Παυσανίας Ελλάδος Περιήγησις Βοιωτικά
IX 17.4-25.3
17.4.Για τον Ζήθο και τον Αμφίονα υπάρχει ένας κοινό μνημα με όχι μεγάλο σωρό από χώμα,
οι κάτοικοι όμως της Τιθορέας στη Φωκιδα θέλουν να αφαιρούν κρυφά απ' αυτόν χώμα,
και θέλουν,όταν στον ουρανό ο ήλιος απ'τον ταύρο διερχεται,
γιατί εκείνη τη στιγμή αν απ' αυτον πάρουν χρώμα και γύρω απ'το μνήμα της Αντιόπης το σκορπίσουν,
στους Τιθορεις θα καρποφορισει η χώρα,στους Θηβαίους όχι το ίδιο,
και εξαιτίας αυτού φρουρα οι Θηβαίοι έχουν τότε στο μνημα,
κι αυτά οι πόλεις αυτές τα' χουν πιστεψει απ'τους χρησμούς του Βάκιδος,
γιατί είναι κι αυτά εδώ στους χρησμούς:
αλλα όποτε ο Τιθορέας
και για τον Αμφιονα και για τον Ζηθο
χοες και προσφορές
εξευμενιστικες μέσα στη γη χυνει
όταν ελκομενος απ'τον ταύρο
στην φημισμένη θέση του
μενει ο ηλιος,
και τότε ακριβώς να φυλαχτεις πόλη
από κακό που μικρό δεν ειναι
κι έρχεται,
γιατί οι καρποι μαραινονται μεσα σ'αυτη,
όταν τη γη μοιράζονται,και στου Φωκου
το μνήμα μεταφερουν
25.3.αφου λοιπόν διαβούν τον ποταμό που ονομαζεται απ'τη γυναίκα του Λύκου Διρκη-
γιατί απ' αυτή υπάρχει παράδοση ότι την Αντιόπη κακοποιούσε και γι'αυτό απ'τα παιδιά της Αντιόπης συνέβηκε στη Διρκη το τελος-
αφού λοιπόν διαβούν τη Διρκη συναντούν και τα ερείπια του σπιτιού του Πινδαρου και το ιερό της Μητέρας Δινδυμηνης,του Πινδαρου αφιέρωμα,ενώ το άγαλμα είναι τέχνη και του Αριστοδήμου και του Σωκράτη Θηβαίων,
και μια μέρα κάθε χρόνο κι όχι περισσότερο το ιερό κανονίζουν ν'ανοίγουν,
σε μένα όμως να φτάσω έτυχε τη μέρα εκείνη και το άγαλμα είδα από πεντελικό μάρμαρο κι αυτό κι ο θρονος
.
.
Διρκη
Όμηρος Οδύσσεια
ραψωδία λ' Νεκυια
στίχοι 260-265
-Αντιόπη ,Αμφίων,Ζηθος
τὴν δὲ μέτ' Ἀντιόπην ἴδον, Ἀσωποῖο θύγατρα,260
ἣ δὴ καὶ Διὸς εὔχετ' ἐν ἀγκοίνῃσιν ἰαῦσαι,
καί ῥ' ἔτεκεν δύο παῖδ', Ἀμφίονά τε Ζῆθόν τε,
οἳ πρῶτοι Θήβης ἕδος ἔκτισαν ἑπταπύλοιο
πύργωσάν τ', ἐπεὶ οὐ μὲν ἀπύργωτόν γ' ἐδύναντο
ναιέμεν εὐρύχορον Θήβην, κρατερώ περ ἐόντε.265
.
.
Ευριπίδης Αντιόπη
(σωζόμενα αποσπάσματα)
ΑΜΦΙΩΝ
ὅπλοισί νυν φρουρεῖτε περίβολον πέτρας
...ντες, κἄν τις ἐκπίπτῃ δόμων,
λάζυσθ᾿· ἐγὼ δὲ παῖδα Νυκτέως ἐμῇ
[περίπου δέκα γράμματα]σαι χειρὶ καὶ τάχ᾿ εἴσεται,
ANTIOΠH
ὄλβιος ὅστις τῆς ἱστορίας
ἔσχε μάθησιν,
μήτε πολιτῶν ἐπὶ πημοσύνην
μήτ᾿ εἰς ἀδίκους πράξεις ὁρμῶν,
ἀλλ᾿ ἀθανάτου καθορῶν φύσεως<b κόσμον ἀγήρων, πῇ τε συνέστη
κα...
ἡνίκ᾿ ἠγόμην πάλιν,
κύουσα τίκτω.
οἰκεῖος ἀνθρώποισι γίγνεσθαι φιλεῖ
πόλεμος ἐν ἀστοῖς, ἢν διχοστατῇ πόλις.
(Στοβαίος 4.1.22)
θάνατος γὰρ ἀνθρώποισι νεικέων τέλος
ἔχει·
(παπυρος(P.Oxy. 3317))
ΑΜΦΙΩΝ
γνώμαις γὰρ ἀνδρὸς εὖ μὲν οἰκοῦνται πόλεις,
εὖ δ᾿ οἶκος, εἴς τ᾿ αὖ πόλεμον ἰσχύει μέγα·
σοφὸν γὰρ ἓν βούλευμα τὰς πολλὰς χέρας
νικᾷ, σὺν ὄχλῳ δ᾿ ἀμαθία πλεῖστον κακόν.
ΖΗΘΟΣ
ἀνὴρ γὰρ ὅστις εὖ βίον κεκτημένος
τὰ μὲν κατ᾿ οἴκους ἀμελίᾳ παρεὶς ἐᾷ,
μολπαῖσι δ᾿ ἡσθεὶς τοῦτ᾿ ἀεὶ θηρεύεται,
ἀργὸς μὲν οἴκοι κἂν πόλει γενήσεται,
φίλοισι δ᾿ οὐδείς· ἡ φύσις γὰρ .. 187
.
.
Απολλόδωρος Βιβλιοθήκη Βιβλίο Γ' 5
αἱρεθεὶς οὖν Λύκος πολέμαρχος ὑπὸ Θηβαίων ἐπέθετο τῇ δυναστείᾳ, καὶ βασιλεύσας ἔτη εἴκοσι, φονευθεὶς ὑπὸ Ζήθου καὶ Ἀμφίονος θνήσκει δι᾽ αἰτίαν τήνδε. Ἀντιόπη θυγάτηρ ἦν Νυκτέως· ταύτῃ Ζεὺς συνῆλθεν. ἡ δὲ ὡς ἔγκυος ἐγένετο, τοῦ πατρὸς ἀπειλοῦντος εἰς Σικυῶνα ἀποδιδράσκει πρὸς Ἐπωπέα καὶ τούτῳ γαμεῖται. Νυκτεὺς δὲ ἀθυμήσας ἑαυτὸν φονεύει, δοὺς ἐντολὰς Λύκῳ παρὰ Ἐπωπέως καὶ παρὰ Ἀντιόπης λαβεῖν δίκας. ὁ δὲ στρατευσάμενος Σικυῶνα χειροῦται, καὶ τὸν μὲν Ἐπωπέα κτείνει, τὴν δὲ Ἀντιόπην ἤγαγεν αἰχμάλωτον. ἡ δὲ ἀγομένη δύο γεννᾷ παῖδας ἐν Ἐλευθεραῖς τῆς Βοιωτίας, οὓς ἐκκειμένους εὑρὼν βουκόλος ἀνατρέφει, καὶ τὸν μὲν καλεῖ Ζῆθον τὸν δὲ Ἀμφίονα. Ζῆθος μὲν οὖν ἐπεμελεῖτο βουφορβίων, Ἀμφίων δὲ κιθαρῳδίαν ἤσκει, δόντος αὐτῷ λύραν Ἑρμοῦ. Ἀντιόπην δὲ ᾠκίζετο Λύκος καθείρξας καὶ ἡ τούτου γυνὴ Δίρκη· λαθοῦσα δέ ποτε, τῶν δεσμῶν αὐτομάτως λυθέντων, ἧκεν ἐπὶ τὴν τῶν παίδων ἔπαυλιν, δεχθῆναι πρὸς αὐτῶν θέλουσα. οἱ δὲ ἀναγνωρισάμενοι τὴν μητέρα, τὸν μὲν Λύκον κτείνουσι, τὴν δὲ Δίρκην δήσαντες ἐκ ταύρου ῥίπτουσι θανοῦσαν εἰς κρήνην τὴν ἀπ᾽ ἐκείνης καλουμένην Δίρκην.
.
.
Παυσανίας Ελλάδος Περιήγησις Βοιωτικά
IX 17.4-25.3
[17.4] Ζήθῳ δὲ μνῆμα καὶ Ἀμφίονι ἐν κοινῷ γῆς χῶμά ἐστιν οὐ μέγα. ὑφαιρεῖσθαι δὲ ἐθέλουσιν ἀπ' αὐτοῦ τῆς γῆς οἱ Τιθορέαν ἐν τῇ Φωκίδι ἔχοντες, ἐθέλουσι δέ, ἐπειδὰν τὸν ἐν τῷ οὐρανῷ ταῦρον ὁ ἥλιος διεξίῃ: τηνικαῦτα γὰρ ἢν ἀπ' αὐτοῦ λαβόντες γῆν τῷ Ἀντιόπης μνήματι περιάψωσι, <*ti>θορεεῦσιν οἴσει καρπὸν ἡ χώρα, Θηβαίοις δὲ οὐχ ὁμοίως. καὶ ἐπὶ τούτῳ φρουρὰν οἱ Θηβαῖοι τότε ἔχουσι τοῦ μνήματος. [17.5] ταῦτα δὲ αἱ πόλεις αὗται πεπιστεύκασιν ἐκ χρησμῶν τῶν Βάκιδος, ἔστι γὰρ καὶ τάδε ἐν τοῖς χρησμοῖς:
ἀλλ' ὁπόταν Τιθορεὺς Ἀμφίονί τε Ζήθῳ τε
χύτλα καὶ εὐχωλὰς μειλίγματ' ἐνὶ χθονὶ χεύῃ
θελγομένου ταύροιο κλυτοῦ μένει ἠελίοιο,
καὶ τότε δὴ πεφύλαξο πόλει κακὸν οὐκ ἀλαπαδνόν
ἐρχόμενον: καρποὶ γὰρ ἀποφθινύθουσιν ἐν αὐτῇ
γαίης δασσαμένων, Φώκου δ' ἐπὶ σῆμα φερόντων.
[25.3] διαβάντων δὲ ποταμὸν καλούμενον ἀπὸ γυναικὸς τῆς Λύκου Δίρκην--ὑπὸ ταύτης δὲ ἔχει λόγος Ἀντιόπην κακοῦσθαι καὶ δι' αὐτὸ ὑπὸ τῶν Ἀντιόπης παίδων συμβῆναι τῇ Δίρκῃ τὴν τελευτήν--, διαβᾶσιν οὖν τὴν Δίρκην οἰκίας τε ἐρείπια τῆς Πινδάρου καὶ μητρὸς Δινδυμήνης ἱερόν, Πινδάρου μὲν ἀνάθημα, τέχνη δὲ τὸ ἄγαλμα Ἀριστομήδους τε καὶ Σωκράτους Θηβαίων. μιᾷ δὲ ἐφ' ἑκάστων ἐτῶν ἡμέρᾳ καὶ οὐ πέρα τὸ ἱερὸν ἀνοίγειν νομίζουσιν: ἐμοὶ δὲ ἀφικέσθαι τε ἐξεγεγόνει τὴν ἡμέραν ταύτην καὶ τὸ ἄγαλμα εἶδον λίθου τοῦ Πεντελῆσι καὶ αὐτὸ καὶ τὸν θρόνον.
.
.
Ο Ταύρος του Φαρνέζε (Toro Farnese) είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά και μεγαλύτερα σωζόμενα γλυπτά της αρχαιότητας.
Θεωρείται ρωμαϊκό αντίγραφο ελληνιστικού πρωτοτύπου, που αποδίδεται στους Ρόδιους γλύπτες Απολλώνιο τον Τραλλιανό και Ταυρίσκο,γύρω στον 2ο αι. π.Χ.
Χρονολογείται στην αυτοκρατορική σεβηριανή περίοδο, αρχές 3ου αι. μ.Χ. ΑΒρέθηκε το 1545-1546 σε κομμάτια στα Λουτρά του Καρακάλλα στη Ρώμη, κατά τις ανασκαφές που διέταξε ο Πάπας Παύλος Γ΄(Αλεσσάντρο Φαρνέζε (Alessandro Farnese,το κοσμικό όνομα)
για να βρει αρχαιότητες να διακοσμήσει το Palazzo Farnese.
Πήρε το όνομά του από την οικογένεια Φαρνέζε, στην κατοχή της οποίας πέρασε.
Το 1788 μεταφέρθηκε δια θαλάσσης στη Νάπολη και βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης.
Λέγεται και «βουνό από μάρμαρο»,γιατί είναι λαξευμένο από ένα τεράστιο ενιαίο κομμάτι μάρμαρο.
Έχει ύψος περίπου 3,7 μέτρα και πυραμιδική σύνθεση, με τον ταύρο στο κέντρο και στην κορυφή να δεσπόζει.
Είναι ένα δραματικό σύμπλεγμα που απεικονίζει την Τιμωρία της Δίρκης.
Σύμφωνα με τον μύθο, η Δίρκη, σύζυγος του βασιλιά της Θήβας Λύκου, κακομεταχειριζόταν την Αντιόπη, την πρώτη σύζυγο του άντρα της. Οι γιοι της Αντιόπης, ο Αμφίων και ο Ζήθος, για να εκδικηθούν τη μητέρα τους, έδεσαν τη Δίρκη στα κέρατα ενός άγριου ταύρου για να συρθεί και να θανατωθεί.
Στο γλυπτό είναι ακριβώς αυτή: οι δύο αδελφοί κρατούν τον ταύρο και τη Δίρκη, λίγο πριν ξεκινήσει το μαρτύριο.
Απεικονίζει επίσης ένα βοσκό με σκυλι και όρθια την Αντιόπη με δορυ
.
.
Η Δίρκη στην Οικια
των Βεττίων (Casa dei Vettii)
στη Πομπηια,
έργο του 1ου αι. μ.Χ.
Διασωθείσα από τον καταστροφικό σεισμό το 62 μ.Χ.
Η τοιχογραφια δείχνει τη
Δίρκη δεμένη στον ταύρο, και τους δύο δίδυμους αδελφου να κρατούν το ζώο, λίγο πριν ξεκινήσει το σύρσιμο.
Η Οικία των Βεττίων ανήκε στους δύο αδελφούς απελεύθερους: τον Aulus Vettius Conviva και τον Aulus Vettius Restitutus,που έγιναν πλούσιοι έμποροι κρασιού.
.
.
χνκουβέλης cncouvelis
Η Δίρκη
Πομπηία, Οικία των Βεττίων
.
Περπατούσαν αργά στην Οικία των Βεττίων. Εκείνη σταματούσε μπροστά στις τοιχογραφίες,πλησίαζε,για να παρατηρήσει μια λεπτομέρεια.
Στάθηκαν μπροστά στην παράσταση της Δίρκης
Η γυναίκα ήταν δεμένη στα κέρατα τού ταυρου.Τα δύο αδέλφια,ο Αμφίων και ο Ζήθος,είχαν ήδη αποφασίσει την τιμωρία της.Η Αντιόπη παρακολουθούσε.Το σώμα της Δίρκης ήταν ομορφο.
-Η Διρκη, ειπε,η εκδίκηση που θα τη σκοτώσει.
Εκείνη δεν απάντησε.
Της διηγήθηκε την ιστορία: Την Αντιόπη,τον Δία που την είχε πλησιάσει μεταμορφωμένος σε Σάτυρο, τον Λύκο,τα δύο παιδιά που εγκαταλείφθηκαν στον Κιθαιρώνα,τον βοσκό που τα μεγάλωσε. Της είπε για την επιστροφή τους στη Θήβα και για την αναγνώριση της μητέρας τους.
Γύρισε και τον κοίταξε.
-Και γιατί τη βασάνιζε;
Ζηλευε τον άντρα της; ρώτησε εκείνη.
-Ισως την ομορφιά της άλλης γυναίκας,απαντησε εκείνος.
Η γυναίκα παρατηρούσε το σώμα της Δίρκης,τα δεμένα χέρια,την ένταση των μυών, τη θέση του κεφαλιού.
-Πότε ακριβώς αποφάσισαν να την σκοτώσουν;ρώτησε.
-Όταν έμαθαν τι είχε κάνει στη μητέρα τους,απάντησε.
-Άραγε να φοβηθηκε; να τους παρακάλεσε; να κοίταξε την Αντιόπη;
Μια ομάδα επισκεπτών πέρασε από πίσω τους και στάθηκε.
Βγήκαν από την αίθουσα.
Ο ήλιος έκαιγε.
-Ισως έτσι να εκαιγε πριν από την εκρηξη τού ηφαιστείου,είπε εκείνη και γέλασε.
-Είναι παράξενο,συνέχισε.Η Αντιόπη είναι το θύμα.Η Δίρκη είναι η βασανίστρια. Και στο τέλος η μία βλέπει την άλλη να πεθαίνει.;
Τον κοίταξε.
-Εκείνη θα πεθάνει. Και η άλλη θα συνεχίσει να ζει με αυτό που είδε.
Βγήκαν από την Πομπηια
Στην επιστροφή στη Νάπολη
εκείνη ειπε
-Θα ήθελα να δω το πρόσωπό της,οπως ήταν πριν την πιάσουν.
-Δεν υπάρχει τέτοια εικόνα,είπε εκεινος
-Τότε θα πρέπει να τη φανταστούμε,είπε εκείνη και έβγαλε ένα καθρεφτάκι από την τσάντα της και κοιταχτηκε.
.
.
.
χνκουβέλης cncouvelis
μεταφράζοντας
Niccolo Machiavelli
Il Principe Ο Ηγεμονας
απόσπασμα
Capitolo 15
(De his rebus quibus homines et praesertim principes laudantur aut vituperantur)
Για εκείνα τα πράγματα για τα οποία οι άνθρωποι, και ιδιαίτερα οι ηγεμόνες, επαινούνται ή κατηγορούνται.
Μενει τώρα να δούμε ποιοι πρέπει να είναι οι τρόποι συμπεριφοράς και διακυβέρνησης ενός ηγεμόνα προς τους υπηκόους η' προς τους συμμαχους.
Και επειδή γνωρίζω ότι πολλοί γι'αυτό έχουν γράψει,φοβάμαι,γράφοντας γι'αυτο κι εγώ επισης,χωρίς να θεωρηθω προκλητικός,απομακρυνομενος,προπάντων στη εξέταση αυτού του θέματος,από τις καθιερωμένες θέσεις των άλλων.
Αλλά,επειδή η δική μου πρόθεση είναι να γράψω κάτι χρήσιμο για όποιον το καταλαβαινει,φάνηκε σε μένα πιο κατάλληλο να ακολουθήσω την αλήθεια του πράγματος που είναι και συμβαίνει,παρά τη φαντασία γι'αυτο.
Και πολλοί έχουν φανταστεί δημοκρατίες και ηγεμονίες που ποτέ δεν έχουν ιδωθεί ούτε γνωστές στ'αληθεια θα ειναι.
Γιατί αυτό απέχει τόσο πολύ το πώς ζεις κανείς από το πώς θα έπρεπε να ζει,ώστε εκείνος που αφηνει εκείνο που γίνεται για εκείνο που έπρεπε να γίνεται,παίρνει σαν μαθημα μάλλον την καταστροφή του παρά τη διατήρηση του(στην εξουσία).
Γιατί ένας άνθρωπος που επαγγέλλεται σ'όλες τις περιστασεις τον καλό,
μοιραία καταλήγει να καταστραφεί ανάμεσα σε τόσους που δεν είναι καλοί.
Επομένως είναι αναγκαιο για έναν ηγεμόνα,αν θέλει να διατηρηθεί(στην εξουσία),να μάθει να μπορεί να μην είναι καλός,και να το χειρίζεται και να μην το χειρίζεται αναλογα με την ανάγκη(της συγκυρίας)
Cap. 15
De his rebus quibus homines et praesertim principes
laudantur aut vituperantur.
[Di quelle cose per le quali li uomini, e specialmente i
principi, sono laudati o vituperati]
Resta ora a vedere quali debbano essere e’ modi e go-
verni di uno principe con sudditi o con li amici. E, per-
ché io so che molti di questo hanno scritto, dubito, scri-
vendone ancora io, non essere tenuto prosuntuoso, par-
tendomi, massime nel disputare questa materia, dalli or
dini delli altri. Ma, sendo l’intento mio scrivere cosa uti-
le a chi la intende, mi è parso più conveniente andare
drieto alla verità effettuale della cosa, che alla immagi-
nazione di essa. E molti si sono immaginati repubbliche
e principati che non si sono mai visti né conosciuti esse-
re in vero; perché elli è tanto discosto da come si vive a
come si doverrebbe vivere, che colui che lascia quello
che si fa per quello che si doverrebbe fare, impara più
tosto la ruina che la perservazione sua: perché uno
uomo che voglia fare in tutte le parte professione di
buono, conviene rovini infra tanti che non sono buoni.
Onde è necessario a uno principe, volendosi mantenere,
imparare a potere essere non buono, et usarlo e non usa-
re secondo la necessità.
.
.
.
χνκουβέλης cncouvelis
μεταφράζοντας
Julio Cortázar
Historia verídica
Ιστορία Αληθινη
(Historias de Cronopios y de Famas (1962))
Σ'έναν κύριο του πέφτουν τα γυαλιά στο δαπεδο,τα οποία κάνουν έναν τρομερό θόρυβο καθώς χτυπούν στις πλάκες.
Ο κύριος συμβεί πολύ στεναχωρημένος γιατί τα κρύσταλλα των γυαλιών κοστίζουν πολύ ακριβά,αλλά διαπιστώνει με έκπληξη ότι από θαύμα δεν έχουν σπάσει.
Τώρα αυτός ο κύριος αισθάνεται πολύ βαθιά ευγνώμων,και καταλαβαίνει ότι αυτό που συνεβηκε ισοδυναμεί με μια φιλική προειδοποιηση,έτσι ώστε πηγαίνει σ' ένα κατάστημα οπτικών κι αγοράζει αμέσως μια δερμάτινη θήκη με διπλής προστασίας επένδυση,προκειμένου να προφυλαχτεί.
Μια ώρα αργότερα του πέφτει η θήκη,και καθώς σκύβει χωρίς ιδιαιτερη ανησυχία διαπιστώνει ότι τα γυαλιά έχουν γίνει σκόνη.
Σ'αυτον τον κύριο παιρνει αρκετή ώρα για να καταλάβει ότι οι βουλές της Προνοιας είναι ανεξιχνίαστες,και ότι στην πραγματικότητα το θαύμα έχει συμβεί τωρα.
Julio Cortázar
Historia verídica
[Minicuento]
A un señor se le caen al suelo los anteojos, que hacen un ruido terrible al chocar con las baldosas. El señor se agacha afligidísimo porque los cristales de anteojos cuestan muy caros, pero descubre con asombro que por milagro no se le han roto.
Ahora este señor se siente profundamente agradecido, y comprende que lo ocurrido vale por una advertencia amistosa, de modo que se encamina a una casa de óptica y adquiere en seguida un estuche de cuero almohadillado doble protección, a fin de curarse en salud. Una hora más tarde se le cae el estuche, y al agacharse sin mayor inquietud descubre que los anteojos se han hecho polvo. A este señor le lleva un rato comprender que los designios de la Providencia son inescrutables, y que en realidad el milagro ha ocurrido ahora.
FIN
.
.
.
Julio Cortazar
Cronopios y Famas
-χνκουβελης cncouvelis
https://www.facebook.com/share/r/1VpsFLk3Nd/
χνκουβέλης cncouvelis
Julio Cortazar
Viajes
Ταξίδια
(Historias de Cronopios y de Famas (1962))
Όταν οι φαμας φεύγουν σε ταξιδι,οι συνήθειές τους κατά τη διανυκτερευση σε μια πόλη είναι οι ακόλουθες:
Ένας φαμα πηγαινει στο ξενοδοχείο και εξακριβωνει προσεκτικά τις τιμες,την ποιότητα των σεντονιων και το χρώμα των χαλιών.
Ο δεύτερος μεταβαίνει στο αστυνομικό τμήμα και συντάσσει μια επίσημη πράξη δηλώνοντας την κινητή και ακίνητη περιουσία και των τριών,όπως επίσης και την απογραφή του περιεχομένου των βαλιτσων τους.
Ο τρίτος φαμα πηγαίνει στο νοσοκομείο και αντιγράφει τους καταλόγους των γιατρών σε εφημερία και τις ειδικότητες τους.
Όταν ολοκληρωθούν αυτές οι διατυπώσεις,οι ταξιδιώτες συγκεντρώνονται στην κεντρική πλατεία της πόλης,ανακοινώνουν ο ένας στον άλλο τις παρατηρήσεις τους,και μπαίνουν στο καφενείο να πιουν ένα απεριτιφ.
Αλλά πριν πιάνουν τα χέρια και χορεύουν κυκλικά.
Αυτός ο χορός φέρει το όνομα:Η χαρά των φαμας.
Όταν οι κρονοπιοι πάνε σε ταξιδι,βρίσκουν τα ξενοδοχεία γεμάτα,τα τρένα να έχουν ήδη αναχωρήσει,να βρεχει με μπουμπουνητα,και τα ταξί να μην θέλουν να τους μεταφέρουν η' να τους χρεώνουν πολύ υψηλές τιμες
Οι κρονοπιοι δεν αποθαρρύνονται γιατί πιστεύουν ακράδαντα ότι αυτά τα πράγματα συμβαίνουν σ'ολους,και την ώρα του ύπνου λένε ο ένας στον άλλο:
Η όμορφη πόλη,Η πανέμορφη πολη.
Κι ονειρεύονται όλη τη νύχτα ότι στη πόλη γίνονται μεγάλες γιορτές και ότι αυτοί είναι καλεσμένοι.
Την άλλη μέρα σηκώνονται πολύ ευτυχισμένοι,και έτσι είναι πως ταξιδεύουν οι κρονοπιοι.
Οι εσπεραντζας,στο κάθισμα τους ακουνητες,αφήνονται να ταξιδεύονται από τα πράγματα και τους ανθρώπους,και είναι σαν τα αγάλματα που πρέπει να πάς να τα δεις γιατί αυτες δεν μπαίνουν στον κοπο
Viajes
Cuando los famas salen de viaje, sus costumbres al per-
noctar en una ciudad son las siguientes: Un fama va
al hotel y averigua cautelosamente los precios, la calidad de las sábanas y el color de las alfombras.
El segundo
se traslada a la comisaría y labra un acta declarando los
muebles e inmuebles de los tres, así como el inventario del
contenido de sus valijas.
El tercer fama va al hospital y copia las listas de los médicos de guardia y sus especialidades.
Terminadas estas diligencias, los viajeros se reúnen en
la plaza mayor de la ciudad, se comunican sus observaciones, y entran en el café a beber un aperitivo.
Pero antes se
toman de las manos y danzan en ronda. Esta danza recibe
el nombre de “Alegría de los famas”.
Cuando los cronopios van de viaje, encuentran los hoteles llenos, los trenes ya se han marchado, llueve a gritos, y los taxis no quieren llevarlos o les cobran precios altísimos.
Los cronopios no se desaniman porque creen firmemente que estas cosas les ocurren a todos, y a la hora de dormir se dicen unos a otros:
“La hermosa ciudad, la hermosísima ciudad”.
Y sueñan toda la noche que en la ciudad hay grandes fiestas y que ellos están invitados.
Al otro día se levan-
tan contentísimos, y así es como viajan los cronopios.
Las esperanzas, sedentarias, se dejan viajar por las cosas y los hombres, y son como las estatuas que hay que ir a
ver porque ellas no se molestan.
.
.
.
χνκουβέληs cncouvelis
μεταφραζοντας
Julio Cortazar
Continuidad de los parques
Η Συνέχεια των Πάρκων
(Final del juego (1956))
Είχε αρχίσει να διαβάζει το μυθιστόρημα λιγες μέρες πριν.
Το εγκατέλειψε λόγω επειγόντων υποθέσεων,και το ξανάνοιξε οταν επέστρεφε με το τραίνο στο κτήμα,αφέθηκε σιγά σιγά στην έλξη του για τη πλοκή,και τη σκιαγράφηση των
Εκείνο το απογευμα,αφού έγραψε ένα γράμμα στον πληρεξούσιο του και συζήτησε με τον επιστάτη ένα ζήτημα αγροτικής συμφωνίας για καλλιέργεια επέστρεψε στο βιβλίο μέσα στην ησυχια του γραφείου που έβλεπε προς το πάρκο με τις βελανιδιες.
Αναπαυόμενος μέσα στην αγαπημενη του πολυθρόνα με την πλάτη στη πόρτα που θα τον ενοχλούσε ως μια εκνευριστηκη πιθανοτητα εισβολων,άφησε το αριστερό του χςρι να χαϊδεύει πάλι και πάλι το πράσινο βελουδο και ξεκίνησε να διαβάζει τα τελευταία κεφάλαια.
Η μνήμη του συγκρατούσε χωρίς προσπάθεια τα ονόματα και τις εικόνες των πρωταγωνιστων,η μυθιστορηματική ψευδαισθηση τον κέρδισε αμέσως.
Απολάμβανε την σχεδόν διαστροφικη ηδονή να αποσπαται σταδιακα γραμμή τη γραμμή απ' ότι τον περιεβαλλε,και αισθάνεται ταυτόχρονα ότι το κεφάλι του αναπαύονταν άνετα στο βελούδο της ψηλής πλάτης της πολυθρόνας,ότι τα τσιγάρα συνέχιζαν να'ναι σε απόσταση του χεριού του,ότι πέρα απ'τα μεγαλα παραθυρα ο αέρας του δειλινού χόρευε κάτω απ'τις βελανιδιες.
Λεξη με τη λέξη,
απορροφημενος απο το σκοτεινό δίλημμα των ηρώων,αφήνοντας τον εαυτό του να παρασυρθεί στις εικόνες που συνδιάζονταν κι αποκτούσαν χρώμα και κίνηση,έγινε μάρτυρας της τελευταίας συνάντησης στη καλύβα του βουνού.
Πρώτα έμπαινε η γυναίκα,επιφυλακτικη,τώρα έφτανε ο εραστής,με το πρόσωπο πληγωμένο από το χτύπημα ενός κλαδιου.
Με θαυμαστό τρόπο σταματούσε εκείνη το αίμα με τα φιλιά της,όμως εκείνος
απερριπτε τα χάδια,δεν είχε έρθει για να επαναλαβει τις τελετουργίες ενός πάθους μυστικου,προστατευόμενου από έναν κόσμο ξερών φύλλων και κρυφών μονοπατιών.
Το μαχαίρι ζεσταίνονταν πάνω στο στήθος του,κι από κάτω πάλλονταν η ελευθερία παραμονευοντας.
Ένας διάλογος λαχανιασμενος κυλούσε στις σελίδες όπως ένα ρυάκι από φίδια κι αισθάνονταν κανείς ότι όλα ήταν αποφασισμένα από πάντα.
Ακόμα κι εκείνα τα χαδια που τύλιγαν το σώμα του εραστη σαν ήθελαν να τον συγκρατήσουν και να τον μεταπείσουν,σχεδίαζαν αποτροπαια τη μορφή του άλλου σώματος που έπρεπε να καταστραφει.
Τίποτα δεν είχε ξεχαστεί:
άλλοθι,τυχαία γεγονοτα,πιθανά λαθη.
Από εκείνη την ώρα κάθε στιγμή είχε το ρόλο της σχολαστικά καθορισμενο.
Ο διπλος αδίστακτος επανέλεγχος διακόπτονταν μονάχα για να χαϊδεψει ένα χερι ένα μάγουλο.
Άρχιζε να νυχτώνει.
Χωρίς να κοιτάζονται πια,δεμένοι ακαμπτα στο έργο που τους περίμενε,χωρίστηκαν στην πόρτα της καλύβας.
Εκείνη έπρεπε ν'ακολουθησει το μονοπάτι που πήγαινε βορεια.
Απ'το μονοπάτι απέναντι εκείνος γύρισε για μια στιγμή για να τη δει να τρέχει με τα μαλλιά λυμένα.
Έτρεξε με τη σειρά του,καλυπτόμενος απ'τα δεντρα και τις φράχτες από θάμνους,ώσπου διέκρινε μέσα στη μωβ ομίχλη του λυκόφωτος τη δεντροστοιχία που οδηγούσε προς το σπιτι.
Τα σκυλιά δεν έπρεπε να γαυγισουν και δεν γαύγισαν.
Ο επιστάτης δεν θα ήταν εκείνη την ώρα,και δεν ήταν.
Ανέβηκε τα τρία σκαλιά του στεγασμένου υπόστεγου της εισοδου και μπήκε.
Μεσ'απ'το αίμα που καλπαζε στ'αυτια του σ'εκεινον έφταναν τα λόγια της γυναίκας:
πρώτα μια σαλα γαλαζια,
ύστερα ένας διάδρομος,
μια σκάλα στρωμένη με χαλί.
Στο πάνω μερος,δυο πόρτες.
Κανεις στο πρώτο δωμάτιο,
κανεις στο δεύτερο.
Η πόρτα του σαλονιού,και τότε το μαχαίρι στο χέρι,
το φως απ'τα μεγαλα παραθυρα,η ψηλή πλάτη μιας πολυθρόνας απο πράσινο βελουδο,το κεφάλι του άντρα στην πολυθρόνα που διαβαζει ένα μυθιστόρημα.
Julio Cortazar
Continuidad de los parques
Había empezado a leer la novela unos días antes. La abandonó por negocios urgentes, volvió a abrirla cuando regresaba en tren a la finca; se dejaba interesar lentamente por la trama, por el dibujo de los personajes. Esa tarde, después de escribir una carta a su apoderado y discutir
con el mayordomo una cuestión de aparcerías volvió al libro en la tranquilidad del estudio que miraba hacia el parque de los robles. Arrellanado en su sillón favorito de espaldas a la puerta que lo hubiera molestado como una irritante posibilidad de intrusiones, dejó que su mano izquierda acariciara una y otra vez el terciopelo verde y se puso a leer los últimos capítulos.
Su memoria retenía sin esfuerzo los nombres y las imágenes de los protagonistas; la ilusión
novelesca lo ganó casi en seguida. Gozaba del placer casi perverso de irse desgajando línea a línea de lo que lo rodeaba, y sentir a la vez que su cabeza descansaba cómodamente en el terciopelo del alto respaldo, que los cigarrillos seguían al alcance de la mano, que más allá de los ventanales danzaba el aire del atardecer bajo los robles. Palabra a palabra, absorbido por la sórdida disyuntiva de los héroes, dejándose ir hacia las imágenes que se concertaban y adquirían color y movimiento,
fue testigo del último encuentro en la cabaña del monte. Primero entraba la mujer, recelosa; ahora llegaba el amante, lastimada la cara por el chicotazo de una rama. Admirablemente restallaba ella la sangre con sus besos, pero él rechazaba las caricias, no había venido para repetir las ceremonias de una pasión secreta, protegida por un mundo de hojas secas y senderos furtivos. El puñal se entibiaba contra su pecho, y debajo latía la libertad agazapada. Un diálogo anhelante corría por las páginas como un arroyo de
serpientes, y se sentía que todo estaba decidido desde siempre. Hasta esas caricias que enredaban el cuerpo del amante como queriendo retenerlo y disuadirlo, dibujaban abominablemente la figura de otro cuerpo que era necesario destruir. Nada había sido
olvidado: coartadas, azares, posibles errores. A partir de esa hora cada instante tenía su empleo minuciosamente atribuido. El doble repaso despiadado se interrumpía apenas para que una mano acariciara una mejilla. Empezaba a anochecer.
Sin mirarse ya, atados rígidamente a la tarea que los esperaba, se separaron en la puerta de la cabaña. Ella debía seguir por la senda que iba al norte. Desde la senda opuesta él se
volvió un instante para verla correr con el pelo suelto. Corrió a su vez, parapetándose en los árboles y los setos, hasta distinguir en la bruma malva del crepúsculo la alameda que llevaba a la casa. Los perros no debían ladrar, y no ladraron. El mayordomo no estaría a esa hora, y no estaba. Subió los tres peldaños del porche y entró. Desde la sangre galopando en sus oídos le llegaban las palabras de la mujer: primero una sala azul, después una galería, una
escalera alfombrada. En lo alto, dos puertas. Nadie en la primera habitación, nadie en la
segunda. La puerta del salón, y entonces el puñal en la mano. la luz de los ventanales, el alto
respaldo de un sillón de terciopelo verde, la cabeza del hombre en el sillón leyendo una novela.
.
.
.
painting
χνκουβέλης cncouvelis
μεταφραζοντας
Marguerite Duras
L'amant
Ο εραστης
Ο καλοντυμενος άντρας κατέβηκε από τη λιμουζινα,
κάπνιζε ένα εγγλέζικο τσιγάρο.
Κοιτάζει τη νεαρή κοπέλα που φοράει τσόχινο αντρικό καπέλο και χρυσομενα παπουτσια.
Έρχεται προς αυτή αργά.
Είναι φανερό,είναι αμήχανος.
Δεν χαμόγελα αρχικά.
Αρχικά της προσφέρει ένα τσιγάρο.
Το χέρι του τρέμει.
Υπάρχει αυτή η φυλετική διάφορα,δεν είναι λευκός,πρέπει να την ξεπεράσει,είναι γι'αυτό που τρέμει.
Αυτή δεν τού λέει ότι δεν καπνίζει,όχι ευχαριστώ.
Αυτή δεν τού λέει τίποτα άλλο,δεν τού λέει άφησε με ήσυχη.
Τότε αυτός φοβάται λιγότερο.
Τότε αυτός της λέει ότι νομίζει πως ονειρεύεται.
Αυτή δεν απαντά.
Δεν υπάρχει λόγος αυτή να απαντήσει,τι να απαντουσε;
Αυτή περιμένει.
Τότε αυτός τη ρωτα μα, από που καταγεστε;
Αυτή τού λέει ότι είναι κόρη της δασκάλας του σχολείου θηλέων του Σαντέκ.
Αυτός σκέφτεται κι ύστερα λέει ότι έχει ακούσει να μιλούν γι'αυτην τη κυρια,για την ατυχία της μ'εκεινη την παραχώρηση γης που λέγεται πως είχε αγοράσει στη Καμπότζη,έτσι είναι ακριβώς,έτσι δεν είναι;
Ναι αυτό είναι.
Αυτός επαναλαμβάνει ότι είναι εντελώς εξαιρετικό να τη δει πάνω σ'αυτο το πορθμείο.
Τόσο νωρίς το πρωί,μια νεαρή όμορφη κοπέλα όπως είναι εκείνη,δεν αντιλαμβάνεστε,αυτό είναι πολύ απρόσμενο,μια νεαρή λευκή κοπέλα μεσα στο λεωφορείο των ιθαγενων.
Αυτός της λέει ότι το καπέλο της πηγαινει ωραια,πάρα πολύ ωραια μαλιστα,ότι είναι...πρωτότυπο...ένα αντρικό καπέλο,γιατί όχι;
Αυτή είναι τόσο χαριτωμένη,μπορει όλα στον εαυτό της να τα επιτρέπει.
Marguerite Duras
L'amant
L’homme élégant est descendu de la limousine, il fume une cigarette anglaise. Il regarde la jeune fille au feutre
d’homme et aux chaussures d’or. Il vient vers elle lentement.
C’est visible, il est intimidé. Il ne sourit pas tout
d’abord. Tout d’abord il lui offre une cigarette. Sa main
tremble. Il y a cette différence de race, il n’est pas blanc, il
doit la sur– monter, c’est pourquoi il tremble. Elle lui dit
qu’elle ne fume pas, non merci. Elle ne dit rien d’autre, elle ne lui dit pas laissez-moi tranquille. Alors il a moins peur.
Alors il lui dit qu’il croit rêver. Elle ne répond pas. Ce n’est
pas la peine qu’elle réponde, que répondrait-elle. Elle
attend. Alors il le lui demande mais d’où venez-vous ? Elle
dit qu’elle est la fille de l’institutrice de l’école de filles de Sadec. Il réfléchit et puis il dit qu’il a entendu parler de cette dame, sa mère, de son manque de chance avec cette
concession qu’elle aurait achetée au Cambodge, c’est
bien ça n’est-ce pas ? Oui c’est ça.
Il répète que c’est tout à fait extraordinaire de la voir sur
ce bac. Si tôt le matin, une jeune fille belle comme elle l’est,vous ne vous rendez pas compte, c’est très inattendu, une jeune fille blanche dans un car indigène.
Il lui dit que le chapeau lui va bien, très bien même, que
c’est… original… un chapeau d’homme, pourquoi pas ?
elle est si jolie, elle peut tout se permettre.
.
.
.
χνκουβέλης cncouvelis
Τήλεφος
Τα Τηλεφικα
Τα Κατά Τηλεφον
Ὁ τρώσας καὶ ἰάσεται
(αυτός που σε τραυμάτισε αυτός και θα σε γιατρέψει)
μεταφράζοντας
Ευριπίδης Τήλεφος 438 π.Χ
Απολλόδωρος Επιτομή 3.11-20
Hyginus Fabulae Fab. 101,
Αριστοτελης Ρητορικη
Γ'-2.10
Αριστοφάνης Αχαρνεις 425 π.Χ
και
Η ζωφόρος του Τηλεφου στον Μεγάλο Βωμό της Περγαμου,Μικρά Ασία.
Ο Τήλεφος
Ο Τήλεφος ήταν γιος του Ηρακλή και της Αυγής,κόρης του Αλέο βασιλιά της Τεγέας στην Αρκαδία,
βρέφος ο παππούς του τον παράτησε στο όρος Παρθένιο να πεθανει,από θεϊκή επέμβαση σώθηκε,τον θήλασε μια ελαφινα και μετά ανατράφηκε από βοσκούς που τον βρήκαν,
όταν ενηλικιώθηκε παιρνοντας χρησμό από το μαντειο των Δελφών πήγε στη Μυσία της Μικράς Ασίας,
εκεί βρίσκονταν η μητέρα του που είχε παντρευτεί τον βασιλιά Τεύθραντα,αφού ξεφυγε από την οργή του πατέρα της,
ο Τήλεφος την ερωτεύτηκε,χωρίς να ξέρει ότι είναι η μητέρα του,
αλλά με θεϊκή επέμβαση αποκαλύφτηκε η συγγένεια,και παντρεύτηκε τη κόρη του Τευθραντα Ιερα,
και διαδέχτηκε τον βασιλιά,
κατά την πρώτη εκστρατεία στη Τροια οι Έλληνες είχαν το δρόμο και βρέθηκαν στη Μυσία,εκεί συγκρούστηκαν με τον Τήλεφο,ο Αχιλλέας τον τραυμάτισε με το δόρυ του Κενταύρου,η πληγή ήταν ανίατη,ο χρησμός του είπε:
ο τρωσας και ιασεται,
αυτός που σε τραυμάτισε αυτός και θα σε γιατρέψει,
πήγε στο Άργος που ήταν συγκεντρωμένοι Έλληνες για την δεύτερη εκστρατεία κατά της Τροιας ντυμένος κουρέλια και παρακαλεσε στον Αχιλλέα να τον θεραπεύσει με ανταπόδοση να υποδειξει την θαλάσσια πορεία προς της Τροια,
ο Οδυσσέας όμως κατάλαβε το ακριβές νόημα του χρησμου,το δόρυ και ο όχι ο Αχιλλέας θα τον γιατρευε,από το ξύσιμο τού δόρατος στη πληγή θεραπεύτηκε,και τον υπέδειξε τον δρόμο προς τη Τροία,
κατά τον Τρωικό πόλεμο ο γιος Ευρυπυλος πολέμησε γενναία ως σύμμαχος των Τρωων.
.
.
Ευριπιδης
Τήλεφος
(σωζόμενα αποσπάσματα)
Ο Τήλεφος παρουσιάστηκε το 438 π.Χ. στα Μεγάλα Διονύσια
Τήλεφος
τι λοιπόν ο πλούτος μ'ωφελει όταν άρρωστος είμαι;
λίγα θα'θελα καθημερινά μάλιστα να'χω
χωρίς λύπη να ζω
παρά να πλουτω και να νοσω
Αχιλλέας
πάντα,μα την αλήθεια,είστε αδρανείς κι αναβαλλετε,
και ρητορείες ο καθένας μύριες
καθισμένος λέει,
κι εγώ όπως βλέπε να δράσω
ετοιμασμενος
έχω έρθει κι ο στρατός των Μυρμιδόνων και..
Τηλεφος
τί γάρ με πλοῦτος ὠφελεῖ νόσον;
σμίκρ᾿ ἂν θέλοιμι καὶ καθ᾿ ἡμέραν ἔχων
ἄλυπος οἰκεῖν μᾶλλον ἢ πλουτῶν νοσεῖν.696
Αχιλλεας
αἰεί ποτ᾿ ἐστὲ νωχελεῖς καὶ μέλλετε,
ῥήσεις θ᾿ ἕκαστος μυρίας καθήμενος
λέγει, τὸ δ᾿ ἔργον [ο]ὐδαμοῦ περαίνεται.
κἀ[γ]ὼ μέν, ὡς ὁρᾶ[τ]ε, δρᾶν ἕτοιμος ὢν
ἥκω, στρατός τε Μ[υρ]μιδών, κ ...
.
.
Απολλόδωρος Επιτομή
(1ος αι. μ.Χ)
3.11-20
Τήλεφος
Η εκστρατεία των Ελλήνων στην Τροία,η λανθασμένη απόβαση στη Μυσία,η σύγκρουση,ο τραυματισμός του Τηλεφου από τον Αχιλλέα με δόρυ και η θεραπεία από τον Αχιλλέα.
συγκεντρώνονταν λοιπόν ο στρατός στην Αυλίδα,
κι εκείνοι που εκστράτευσαν κατά της Τροίας ήσαν αυτοί εδώ,
τών Βοιωτών οι ηγεμόνες δέκα,κι οδηγούσαν 40 καράβια,
οι Ορχομένιοι οδηγούσαν 30 καράβια,
τών Φωκεων οι 4 ηγεμόνες οδηγούσαν 40 καράβια,
τών Λοκρών ο Αίαντας του Οιλεα οδηγούσε 40 καράβια,
οδηγούσε σαράντα πλοία.
τών Εὐβοέων ο Ἐλεφήνωρας του Χαλκώδοντα καὶ της Ἀλκυόνης οδηγούσε 40 καράβια,
τών Αθηναίων ο Μενεσθέας οδηγούσε 50 καράβια,
τών Σαλαμινίων Αἴαντας ὁ Τελαμώνιος οδηγούσε 12 καράβια,
τών Ἀργείων ο Διομήδης του Τυδέα κι εκείνοι που ήταν μαζί του οδηγούσαν 80 καραβια,
τών Μυκηναίων ο Ἀγαμέμνονας του Ἀτρέα καὶ της Ἀερόπης με 100 καράβια,
τών Λακεδαιμονίων ο Μενέλαος του Ἀτρέα καὶ της Ἀερόπης με 60,
τών Πυλίων ο Νέστωρας του Νηλέα καὶ Χλωρίδας με 40 καράβια,
τών Ἀρκάδων ο Ἀγαπήνωρας με 7 καράβια,
τών Ἠλείων ο Ἀμφίμαχος κι εκείνοι που ήταν μαζί του με 40 καράβια,
τών Δουλιχίων ο Μέγης του Φυλέα με 40 καράβια,
τών Κεφαλλήνων ο Ὀδυσσεας του Λαέρτη καὶ της Ἀντικλείας με 12 καραβια,
τών Αἰτωλῶν ο Θόας του Ἀνδραίμονα καὶ της Γόργης οδηγούσε 40 καράβια,
τών Κρητῶν ο Ἰδομενεας του Δευκαλίωνα 40,
τών Ῥοδίων ο Τληπόλεμος του Ἡρακλη καὶ της Ἀστυόχης με 9 καράβια,
τών Συμαίων ο Νιρεας του Χαρόπου με 3 καραβια,
τών Κῴων ο Φείδιππος κι ο Ἄντιφος αυτοι του Θεσσαλοῦ με 30,
τών Μυρμιδόνων ο Ἀχιλλεας του Πηλέα καὶ της Θέτιδας με 50,
απ'τη Φυλάκη ο Πρωτεσίλαος του Ἰφίκλου με 40,
τών Φεραίων ο Εὔμηλος του Ἀδμήτου με 11,
τών Ὀλιζώνων ο Φιλοκτήτης του Ποίαντα με 7,
τών Αἰνιάνων ο Γουνεας του Ὠκύτου με 22,
τών Τρικκαίων Ποδαλείριος με 30,
τών Ὀρμενίων ο Εὐρύπυλος με 40 καράβια,
τών Γυρτωνίων ο Πολυποίτης του Πειρίθου με 30,
τών Μαγνήτων ο Πρόθοος του Τενθρηδόνα με 40,
τα καράβια λοιπόν όλα ήταν 1013,
οι ηγεμόνες 43,
οι ηγεμονίες 30,
όταν ήταν στην Αυλίδα το στράτευμα,και ενώ θυσία γινονταν στον Απόλλωνα,
ένα τεράστιο φίδι πετάχτηκε απ'τον βωμό προς τον κοντινο πλατανο,όπου σ'αυτον ήταν μια φωλιά νεοσσών,
κι αφου καταβροχθισε τα οκτώ σπουργίτια μέσα σ''αυτη μαζι με τη μητέρα τους ένατη πέτρα έγινε,
Ο Κάλχας λοιπόν αφού είπε ότι κατά του Δία τη βούληση έχει γίνει σ'αυτους το σημάδι αυτό,βγαζοντας συμπερασμα απ'τα γεγονότα είπε ότι σε δέκα χρόνια είναι πεπρωμενο η Τροία να κυριευτεί,
και ν'αποπλευσουν προετοιμάζονταν προς τη Τροία,
ο Αγαμέμνονας λοιπόν ο ίδιος ηγεμονας ολόκληρου του στρατού ήταν,
κι ο Αχιλλέας είχε τη ναυαρχια αν και δεκαπέντε χρονών τυχενε να'ναι,
επειδή όμως δεν ήξεραν τη θαλάσσια πορεία προς τη Τροία στη Μυσια προσαρμόζονται κι αυτή λεηλατούν,η Τροία νομίζοντας πως είναι,
ο Τηλεφος,του Ηρακλή το παιδί, που τών Μυσών βασίλευε βλέποντας την χώρα να λεηλατείται
τους Μυσοὺς αφού εξόπλισε μέχρι τα καράβια κατεδιωκε συνεχώς τους Έλληνες και πολλούς σκοτωσε,
μέσα σ' αυτούς και τον Θερσα δρο του Πολυνείκη που απέναντι του στάθηκε,
όταν όμως όρμησε ο Αχιλλέας εναντίον του δεν έμεινε αλλα τράπηκε σε φυγη,κι ενώ διώκονταν καθως μπερδευτηκε σ'ένα κλήμα αμπελιού στον μηρό τραυματίζεται απ'το δόρυ,
κι απ'τη Μυσια αφου αποχώρησαν οι Έλληνες ανοίχτηκαν στη θάλασσα,
κι όταν χειμώνας ξέσπασε πολύ βαρύς αφού χωρίστηκαν μεταξύ τους στις πατρίδες τους καταλήγουν,
όταν λοιπόν τότε επέστρεψαν οι Έλληνες λέγεται ότι ο πόλεμος είκοσαερης έγινε,
γιατί μετα την αρπαγή της Ελενης
κατά το δεύτερο χρόνο οι Έλληνες προετοιμάστηκαν για εκστρατεία,
αφού όμως αναχώρησαν από τη Μυσια στην Ελλάδα μετά από οκτώ χρόνια στο Άργος αλλάζοντας πάλι κατεύθυνση ήρθαν στην Αυλίδα,
όταν συγκεντρώθηκαν στο Άργος και πάλι μετα την οκταετία που αναφέρθηκε,
σε μεγάλη αμηχανία για την θαλάσσια πορεία βρισκονταν,
επειδή κάποιος να τους οδηγήσει δεν είχαν,που ικανός να ήταν να τους δείξει τη πορεία προς τη Τροία,
ο Τηλεφος όμως απ'τη Μυσια,
ανίατο το τραύμα εχοντας,
αφού σ'αυτον ο Απόλλωνας είπε τότε θα πετύχενε θεραπεια
όταν αυτός που τον τραυμάτισε γιατρός του γινει,
με κουρέλια ντυμένος στο Άργος έφτασε,
κι αφού παρεκάλεσε τον Αχιλλέα και του υποσχέθηκε τη θαλάσσια προς τη Τροία πορεία να του δείξει θεραπεύεται,
αφού ξύνοντας αφαίρεσε ο Αχιλλέας της Πηλιαδας μελίας τον ιο,
αφού λοιπόν θεραπεύτηκε του έδειξε τη θαλάσσια πορεία,
καθως το βέβαιο της υπόδειξης το πιστοποιουσε ο Καλχας με τη δική του μαντικη.
[Επ. 3, 11] συνηθροίζετο δὲ ὁ στρατὸς ἐν Αὐλίδι. οἱ δὲ στρατεύσαντες ἐπὶ Τροίαν ἦσαν οἵδε. Βοιωτῶν μὲν ἡγεμόνες δέκα· ἦγον ναῦς μ'. Ὀρχομενίων δ' ἦγον ναῦς λ'. Φωκέων ἡγεμόνες δ' ἦγον ναῦς μ'. Λοκρῶν Αἴας Ὀιλέως· ἦγε ναῦς μ'. Εὐβοέων Ἐλεφήνωρ Χαλκώδοντος καὶ Ἀλκυόνης· ἦγε ναῦς μ'. Ἀθηναίων Μενεσθεύς· ἦγε ναῦς ν'.
[Επ. 3, 12] Σαλαμινίων Αἴας ὁ Τελαμώνιος· ἦγε ναῦς ιβ'. Ἀργείων Διομήδης Τυδέως καὶ οἱ σὺν αὐτῷ· ἦγον ναῦς π'. Μυκηναίων Ἀγαμέμνων Ἀτρέως καὶ Ἀερόπης ναῦς ρ'. Λακεδαιμονίων Μενέλαος Ἀτρέως καὶ Ἀερόπης ξ' . Πυλίων Νέστωρ Νηλέως καὶ Χλωρίδος ναῦς μ’. Ἀρκάδων Ἀγαπήνωρ ναῦς ζ’. Ἠλείων Ἀμφίμαχος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ναῦς μʹ. Δουλιχίων Μέγης Φυλέως ναῦς μ’. Κεφαλλήνων Ὀδυσσεὺς Λαέρτου καὶ Ἀντικλείας ναῦς ιβ’. Αἰτωλῶν Θόας Ἀνδραίμονος καὶ Γόργης· ἦγε ναῦς μ’. Κρητῶν ᾿Ἰδομενεὺς Δευκαλίωνος μ’.
[Επ. 3, 13] Ῥοδίων Τληπόλεμος Ἡρακλέους καὶ Ἀστυόχης ναῦς θ’. Συμαίων Νιρεὺς Χαρόπου ναῦς γ’. Κῴων Φείδιππος καὶ Ἄντιφος οἱ Θεσσαλοῦ λ’.
[Επ. 3, 14] Μυρμιδόνων Ἀχιλλεὺς Πηλέως καὶ Θέτιδος ν’. ἐκ Φυλάκης Πρωτεσίλαος Ἰφίκλου μ’. Φεραίων Εὔμηλος Ἀδμήτου ια’. Ὀλιζώνων Φιλοκτήτης Ποίαντος ζ’. Αἰνιάνων Γουνεὺς Ὠκύτου κβ’. Τρικκαίων Ποδαλείριος ... λ’. Ὀρμενίων Εὐρύπυλος ... ναῦς μ’. Γυρτωνίων Πολυποίτης Πειρίθου λ’. Μαγνήτων Πρόθοος Τενθρηδόνος μ’. νῆες μὲν οὖν αἱ πᾶσαι αιγ’, ἡγεμόνες δὲ μγ’, ἡγεμονεῖαι δὲ λ’·
[Επ. 3, 15] ὅτι ὄντος ἐν Αὐλίδι τοῦ στρατεύματος, θυσίας γενομένης Ἀπόλλωνι, ὁρμήσας δράκων ἐκ τοῦ βωμοῦ παρὰ τὴν πλησίον πλάτανον, οὔσης ἐν αὐτῇ νεοττιᾶς, τοὺς ἐν αὐτῇ καταναλώσας στρουθοὺς ὀκτὼ σὺν τῇ μητρὶ ἐνάτῃ λίθος ἐγένετο. Κάλχας δὲ εἰπὼν κατὰ Διὸς βούλησιν γεγονέναι αὐτοῖς τὸ σημεῖον τοῦτο, τεκμηράμενος ἐκ τῶν γεγονότων ἔφη δεκαετεῖ χρόνῳ δεῖν Τροίαν ἁλῶναι.
[Επ. 3, 16] καὶ πλεῖν παρεσκευάζοντο ἐπὶ Τροίαν. Ἀγαμέμνων οὖν αὐτὸς ἡγεμὼν τοῦ σύμπαντος στρατοῦ ἦν, ἐναυάρχει δ' Ἀχιλλεὺς πεντεκαιδεκαέτης τυγχάνων.
[Επ. 3, 17] ἀγνοοῦντες δὲ τὸν ἐπὶ Τροίαν πλοῦν Μυσίᾳ προσίσχουσι καὶ ταύτην ἐπόρθουν, Τροίαν νομίζοντες εἶναι. βασιλεύων δὲ Τήλεφος Μυσῶν, Ἡρακλέους παῖς, ἰδὼν τὴν χώραν λεηλατουμένην, τοὺς Μυσοὺς καθοπλίσας ἐπὶ τὰς ναῦς συνεδίωκε τοὺς Ἕλληνας καὶ πολλοὺς ἀπέκτεινεν, ἐν οἷς καὶ Θέρσανδρον τὸν Πολυνείκους ὑποστάντα. ὁρμήσαντος δὲ Ἀχιλλέως ἐπ' αὐτὸν οὐ μείνας ἐδιώκετο· καὶ διωκόμενος ἐμπλακεὶς εἰς ἀμπέλου κλῆμα τὸν μηρὸν τιτρώσκεται δόρατι.
[Επ. 3, 18] τῆς δὲ Μυσίας ἐξελθόντες Ἕλληνες ἀνάγονται, καὶ χειμῶνος ἐπιγενομένου σφοδροῦ διαζευχθέντες ἀλλήλων εἰς τὰς πατρίδας καταντῶσιν. ὑποστρεψάντων οὖν τῶν Ἑλλήνων τότε λέγεται τὸν πόλεμον εἰκοσαετῆ γενέσθαι· μετὰ γὰρ τὴν Ἑλένης ἁρπαγὴν ἔτει δευτέρῳ τοὺς Ἕλληνας παρασκευασαμένους στρατεύεσθαι, ἀναχωρήσαντας δὲ ἀπὸ Μυσίας εἰς Ἑλλάδα μετὰ ἔτη ὀκτὼ πάλιν εἰς Ἄργος μεταστραφέντας ἐλθεῖν εἰς Αὐλίδα.
[Επ. 3, 19] συνελθόντων δὲ αὐτῶν ἐν Ἄργει αὖθις μετὰ τὴν ῥηθεῖσαν ὀκταετίαν, ἐν ἀπορίᾳ τοῦ πλοῦ πολλῇ καθεστήκεσαν, καθηγεμόνα μὴ ἔχοντες, ὃς ἦν δυνατὸς δεῖξαι τὴν εἰς Τροίαν.
[Επ. 3, 20] Τήλεφος δὲ ἐκ τῆς Μυσίας, ἀνίατον τὸ τραῦμα ἔχων, εἰπόντος αὐτῷ τοῦ Ἀπόλλωνος τότε τεύξεσθαι θεραπείας, ὅταν ὁ τρώσας ἰατρὸς γένηται, τρύχεσιν ἠμφιεσμένος εἰς Ἄργος ἀφίκετο, καὶ δεηθεὶς Ἀχιλλέως καὶ ὑπεσχημένος τὸν εἰς Τροίαν πλοῦν δεῖξαι θεραπεύεται ἀποξύσαντος Ἀχιλλέως τῆς Πηλιάδος μελίας τὸν ἰόν. θεραπευθεὶς οὖν ἔδειξε τὸν πλοῦν, τὸ τῆς δείξεως ἀσφαλὲς πιστουμένου τοῦ Κάλχαντος διὰ τῆς ἑαυτοῦ μαντικῆς.
.
.
Hyginus Fabulae Fab. 101, Telephus
Ο Τήλεφος του Ηρακλή και της Αυγής γιος απ'τον Αχιλλέα στη μάχη με τού Χείρωνα το δόρυ χτυπήθηκε λένε.
κι αφού εξαιτιας αυτής της πληγής καθημερινά από'ναν φρικτό πόνο βασανιζονταν ζήτησε χρησμό απ'τον Απόλλωνα,ποια η θεραπεία ειναι,η απάντηση είναι ότι κανείς να τον θεραπεύσει δεν μπορουσε παρα το ίδιο ακριβως δόρυ που τον πλήγωσε.
όταν ο Τήλεφος αυτο ακουσε,στον βασιλιά Αγαμέμνονα πήγε,και με υπόδειξη της Κλυταιμνήστρας τον Ορέστη βρέφος απ'τη κούνια άρπαξε,απειλώντας ότι θα τον σκοτώσει αν οι Αχαιοί δεν τον θεράπευαν,
επειδή όμως στους Αχαιούς είχε δωθεί χρησμός ότι χωρίς του Τηλεφου την καθοδήγηση την Τροία να κυριεύσουν δεν θα μπορούσαν,εύκολα μαζί του συμφιλιώθηκαν κι απ'τον Αχιλλέα ζήτησαν να τον γιανει,σ'αυτους ο Αχιλλέας απάντησε πως την ιατρική τέχνη δεν γνωριζε.
τότε ο Οδυσσέας είπε:δεν λέει εσένα ο Απόλλωνας αλλά ως δημιουργο της πληγής το δόρυ ονομαζει.
το οποιο όταν το έξυσαν, θεραπεύτηκε.
κι όταν από εκείνον ζήτησαν μαζί τους στην Τροία για να την κατακτήσουν μ'εφοδο να παει δεν το πέτυχαν,γιατί αυτός τη Λαοδίκη του Πριάμου τη κόρη γυναίκα είχε,αλλά εξαιτίας της ευγένειας που τον θεράπευσαν,τους οδηγησε, τους τόπους και τις διαδρομές τους υπεδειξε,
κι από κει προς τη Μυσια ανεχωρησε.
Hyginus Fabulae Fab. 101, Telephus
Fabulae Μύθοι
Αποδιδόταν στον Γάιο Ιούλιο Υγίνο(64 π.Χ. --17 μ.Χ)
τον απελεύθερο του Αυγούστου και επικεφαλής της Παλατινής Βιβλιοθήκης. Οι περισσότεροι μελετητές σήμερα πιστεύουν πως ο συγγραφέας των Fabulae ήταν ένας άλλος, μεταγενέστερος Υγίνος ένας μυθογράφος.
Γιατί η γλώσσα είναι σχολική λατινική,όχι η λογοτεχνική λατινική της εποχής του Αυγούστου,μοιάζει με λατινική του 2ου αιώνα μ.Χ.
Είναι συλλογή που συμπληρώθηκε και αναθεωρήθηκε για αιώνες
Σώθηκε σε ένα μόνο χειρόγραφο από το αββαείο του Freising, σε βενεβεντανή γραφή που χρονολογείται περ. 900 μ.Χ.
Και υτό το χειρόγραφο χάθηκε μετά την εκτύπωση, κατα τον 15ο-16ο αιώνα.
Ο Γερμανός ουμανιστήςJacob Micyllus το εξέδωσε στη Βασιλεία το 1535,και
του απέδωσε τον τίτλο:
'Γάιος Ιούλιος Υγίνος, απελεύθερος '
Telephus Herculis et Auges filius ab Achille in pugna Chironis hasta percussus dicitur. ex quo uulnere cum in dies taetro cruciatu angeretur, petit sortem ab Apolline, quod esset remedium; responsum est ei neminem mederi posse nisi eandem hastam qua uulneratus est. (2) hoc Telephus ut audiuit, ad regem Agamemnonem uenit et monitu Clytaemnestrae Orestem infantem de cunabulis rapuit, minitans se eum occisurum nisi sibi Achiui mederentur. (3) Achiuis autem quod responsum erat sine Telephi ductu Troiam capi non posse, facile cum eo in gratiam redierunt et ab Achille petierunt ut eum sanaret. quibus Achilles respondit se artem medicam non nosse. (4) tunc Vlixes ait, "Non te dicit Apollo sed auctorem uulneris hastam nominat." quam cum rasissent, remediatus est. (5) a quo cum peterent ut secum ad Troiam expugnandam iret, non impetrarunt, quod is Laodicen Priami filiam uxorem haberet; sed ob beneficium quod eum sanarunt, eos deduxit, locos autem et itinera demonstrauit; inde in Moesiam est profectus.
.
.
Αριστοτελης Ρητορικη
Γ'-2.10
και οι ληστες τους εαυτούς των ποριστας,(προμηθευτές), καλούν τώρα πια
(γι'αυτό επιτρέπεται λές για τον αδικησαντα πως έσφαλε, και για τον σφαλοντα πως αδίκησε,και τον κλεψαντα έκλεψε και πως έκανε και πως πορίστηκε,(προμηθεύτηκε))
αυτό όμως όπως ο Τήλεφος του Εὐριπίδη λεει:
του κουπιου βασιλιάς
και στη Μυσία αποβιβασθης,
απρεπες,
γιατί μεγαλύτερο είναι το ανασσειν,(το βασίλευε),απ' όσο αξιζει(στο πραγμα),
δεν έχει λοιπόν κρυφτεί
(συγκαλυφτεί)
καὶ οἱ μὲν λῃσταὶ αὑτοὺς ποριστὰς καλοῦσι νῦν (διὸ ἔξεστι λέγειν τὸν ἀδικήσαντα μὲν ἁμαρτάνειν, τὸν δ᾽ ἁμαρτάνοντα ἀδικῆσαι, καὶ τὸν κλέψαντα καὶ λαβεῖν καὶ πορίσασθαι). τὸ δὲ ὡς ὁ Τήλεφος Εὐριπίδου φησίν, κώπης ἀνάσσων κἀποβὰς εἰς Μυσίαν, ἀπρεπές, ὅτι μεῖζον τὸ ἀνάσσειν ἢ κατ᾽ ἀξίαν: οὐ κέκλεπται οὖν.
.
.
Αριστοφάνης Αχαρνείς και Τηλεφος
Στην τραγωδία του Ευριπίδη ο Τήλεφος
βρέθηκε αντιμέτωπος με την εχθρότητα των Ελλήνων
και για να τους εξαναγκάσει να τον ακούσουν ο Τήλεφος πήρε τον μικρό Ορέστη τον γιο του Αγαμέμνονα ομηρο και απειλούσε να τον σκοτωσει.
Στους Αχαρνείς του Αριστοφάνη ο Δικαιόπολις θέλει να παρουσιάσει τη δική του άποψη για τον πόλεμο και την ειρήνη.
Ο χορός των Αχαρνέων ειναι εξοργισμένος μαζί του επειδή έχει συνάψει προσωπική ειρήνη με τους Σπαρτιάτες.
Θεωρεί τη στάση του προδοτική.
Η ομηρία του καλαθιού είναι ένα τέχνασμα για να τους εξαναγκάσει να τον αφησουν να μιλήσει
στίχοι 331-337
Δικαιόπολις
ριχτε,αν γουσταρετε,γιατί αυτόν δώ εγω θα τον τσακίσω
και στο αψε σβήσε θα μάθω αλήθεια ποιος από σας κατιτις
τα κάρβουνα τον νοιάζουν
Χορός
παει χαθήκαμε,αυτό δω το καλάθι δημότης δικός μου ειναι,
αλλά μη το κάνεις αυτό που σκοπευεις,
σε καμία περίπτωση
σε καμία περιπτωση
Δικαιόπολις
(μαθετε)πώς θα τον σκοτωσω,φωναξτε όσο θέλετε,εγω πάντως δεν προκειται ν'ακουσω
Χορός
θ'αφανισεις λοιπόν τελικά αυτόν δώ τον συνομηλικο τον φιλοκαρβουρνιαρη;
Δικαιόπολις
ούτε κι εμένα όταν πριν λίγο
σας μιλούσα μ'ακουσατε
Δικαιοπολις
βάλλετ᾽ εἰ βούλεσθ᾽. ἐγὼ γὰρ τουτονὶ διαφθερῶ.331
εἴσομαι δ᾽ ὑμῶν τάχ᾽ ὅστις ἀνθράκων τι κήδεται.
Χορος
ὡς ἀπωλόμεσθ᾽. ὁ λάρκος δημότης ὅδ᾽ ἔστ᾽ ἐμός.
ἀλλὰ μὴ δράσῃς ὃ μέλλεις· μηδαμῶς ὦ μηδαμῶς.
Δκαιοπολις
ὡς ἀποκτενῶ, κέκραχθ᾽· ἐγὼ γὰρ οὐκ ἀκούσομαι. 335
Χορος
ἀπολεῖς ἄρ᾽ ὁμήλικα τόνδε φιλανθρακέα;
Δικαιοπολις
οὐδ᾽ ἐμοῦ λέγοντος ὑμεῖς ἀρτίως ἠκούσατε
.
.
429–432
Δικαιόπολις
οχι ο Βελλεροφόντης,ἀλλὰ και κεινος βεβαια ηταν
κουτσός ζητιάνευε πολυλογας
κι απιαστος στο λογο
Ευριπιδης
ξέρω έναν άντρα τον Μυσον Τηλεφο
Δικαιόπολις
ναι τον Τήλεφον,
αυτουνου δος μου ,σε ικετεύω,τα σπαργανα
Ευριπίδης
και,δοσε σ'αυτον του Τηλεφου τα κουρελια,
βρισκονται εκεί πάνω απ' τα κουρέλια τα Θυεστεια
ανάμεσα στα ρουχα της Ινους
Κηφισοφών
ορίστε,αυτά εδω παρε
Δικαιοπολις
οὐ Βελλεροφόντης· ἀλλὰ κἀκεῖνος μὲν ἦν
χωλὸς προσαιτῶν στωμύλος δεινὸς λέγειν.
Ευριπίδης
οἶδ᾽ ἄνδρα Μυσὸν Τήλεφον. 430
Δικαιοπολις
ναὶ Τήλεφον·
τούτου δὸς ἀντιβολῶ σέ μοι τὰ σπάργανα.
Ευριπίδης
ὦ παῖ δὸς αὐτῷ Τηλέφου ῥακώματα.
κεῖται δ᾽ ἄνωθεν τῶν Θυεστείων ῥακῶν
μεταξὺ τῶν Ἰνοῦς.
Κηφισοφων
ἰδοὺ ταυτὶ λαβέ
.
.
Ευριπίδης Τήλεφος
μη με φθονησετε,άντρες των Ελλήνων κορυφαίοι που αν και φτωχός ειμαι τόλμησα ανάμεσα σ' ευγενείς να μιλησω
Αριστοφάνης, Αχαρνείς 497–501
Δικαιόπολις
μη με φθονησετε άντρες θεατές,που αν και φτωχός ειμαι στη συνέχεια
ανάμεσα σ'Αθηναιους να μιλήσω πρόκειται για τη πόλη,τρυγωδία κάνοντας,
γιατί το δικαιο γνωρίζει και η τρυγωδία,
εγώ βεβαια θα πω φοβερά μεν δίκαια δε
Ευριπίδης Τηλεφος
μή μοι φθονήσητ’, ἄνδρες Ἑλλήνων ἄκροι,
εἰ πτωχὸς ὢν τέτληκ’ ἐν ἐσθλοῖσιν λέγειν
Αριστοφάνης Αχαρνείς
στίχοι 497-501
Δικαιοπολις
μή μοι φθονήσητ᾽ ἄνδρες οἱ θεώμενοι,
εἰ πτωχὸς ὢν ἔπειτ᾽ ἐν Ἀθηναίοις λέγειν
μέλλω περὶ τῆς πόλεως, τρυγῳδίαν ποιῶν.
τὸ γὰρ δίκαιον οἶδε καὶ τρυγῳδία. 500
ἐγὼ δὲ λέξω δεινὰ μὲν δίκαια δέ.
.
.
Ευριπίδης Τήλεφος
θα πει κάποιος ,δεν έπρεπε,αλλά τι έπρεπε πείτε μου
ἐρεῖ τις, οὐ χρῆν· ἀλλὰ τί ἐχρῆν εἴπατε.
Απαιτεί από τους επικριτές του να προσδιορίσουν ποια άλλη ενέργεια ήταν δυνατή
Αχαρνείς
Ο Δικαιόπολις σ'αυτη σκηνή είναι ντυμένος σαν τον Τήλεφο του Ευριπίδη,φορά κουρέλια ζητιάνου,για να προκαλέσει οίκτο,όπως έκανε ο Τήλεφος στην τραγωδία όταν πήγε ικέτης στους Αργείους.
Δικαιοπολις
θα πει κάποιος,δεν έπρεπε,αλλά τι έπρεπε πείτε μου,
ελα,ας υποθέσουμε ότι απ' τους Λακεδαιμονίους καποιος αφού απέπλευσε με ένα πλοιάριο
έκλεβε και πουλουσε ένα σκυλάκι των κατοίκων της Σερίφου
Δικαιοπολις
ἐρεῖ τις, οὐ χρῆν· ἀλλὰ τί ἐχρῆν, εἴπατε. 540
φέρ᾽ εἰ Λακεδαιμονίων τις ἐκπλεύσας σκάφει
ἀπέδοτο φήνας κυνίδιον Σεριφίων,
Ο Δικαιόπολις συνεχίζει με ένα υποθετικό παράδειγμα: αν οι Σπαρτιάτες είχαν κάνει κάτι αντίστοιχο με όσα έκαναν οι Αθηναίοι στους Μεγαρείς, πώς θα αντιδρούσαν οι Αθηναίοι;
Τα γεγονότα και η αιτία του πολέμου κατ'αυτον ήταν τα εξής:
Δύο Αθηναίοι νεαροί κλέβουν δύο πόρνες από το πορνείο της Ασπασίας.
Τότε οι Μεγαρείς,σε αντίποινα,αρπάζουν δύο πόρνες από την Αθήνα.
Ο Περικλής επιβάλλει το Μεγαρικό Ψήφισμα που απέκλειε τους Μεγαρεις
από την αγορά της Αθήνας.
τα λιμάνια της αθηναϊκής ηγεμονίας,
την εμπορική δραστηριότητα στους χώρους που ελέγχονταν από την Αθήνα.
Οι Μεγαρείς ζητούν από τους Σπαρτιάτες να παρέμβουν για την ανάκλησή του.
Οι Αθηναίοι αρνούνται.
Και έτσι έχουμε πόλεμο.
Αυτά τα λέει με το σκεπτικό παράδειγμα του μικρού σκυλιού των Σεριφιων.
θα καθοσασταν αραγε στα σπίτια σας,κάθε αλλά παρα αυτό,
αμέσως μάλιστα θα κατεβάζατε στη θάλασσα
τριακόσια καράβια,
κι η πόλη θα'ταν γεμάτη από τον θόρυβο των στρατιωτων,
απ'τις κραυγές γύρω απ'τον τριηραρχο,
ο μισθος να καταβάλλεται,τα παλλαδια να επιχρυσωνονται,
η στοά να στεναζει,τα τρόφιμα να μετρωντε,
ασκια,χωνια,κάδοι ν'αγοραζονται,
σκόρδα,ελιές,κρεμμύδια σε δίχτυα,
στεφάνια,παστές σαρδέλες, αυλητρίδες,μελανιές κάτω απ'τα μάτια,
κι ο ναύσταθμος πάλι,κουπιά που πλατανίζουν,
καρφιά που κροταλίζουν, σκαρμοί που τρυπιούνται,
αυλοί, κελευστές,τραγούδια, σφυρίγματα,
αυτά ξέρω καλά οτι θα κάνατε,
όμως τον Τήλεφο δεν τον υπολογίζουμε;
μυαλο λοιπον δεν εχουμε;
καθῆσθ᾽ ἂν ἐν δόμοισιν; ἦ πολλοῦ γε δεῖ·
καὶ κάρτα μέντἂν εὐθέως καθείλκετε
τριακοσίας ναῦς, ἦν δ᾽ ἂν ἡ πόλις πλέα 545
θορύβου στρατιωτῶν,
περὶ τριηράρχου βοῆς
μισθοῦ διδομένου, παλλαδίων χρυσουμένων,
στοᾶς στεναχούσης, σιτίων μετρουμένων,
ἀσκῶν, τροπωτήρων, κάδους ὠνουμένων,
σκορόδων, ἐλαῶν, κρομμύων ἐν δικτύοις, 550
στεφάνων, τριχίδων, αὐλητρίδων, ὑπωπίων·
τὸ νεώριον δ᾽ αὖ κωπέων πλατουμένων,
τύλων ψοφούντων, θαλαμιῶν τροπουμένων,
αὐλῶν, κελευστῶν, νιγλάρων, συριγμάτων.
ταῦτ᾽ οἶδ᾽ ὅτι ἂν ἐδρᾶτε· τὸν δὲ Τήλεφον 555
οὐκ οἰόμεσθα; νοῦς ἄρ᾽ ἡμῖν οὐκ ἔνι.
.
.
Ευριπίδης Τήλεφος
Ο Τήλεφος,ντυμένος ζητιάνος,μπαίνει στο παλάτι των Ατρειδών κρατωντας όμηρο το βρέφος Ορέστη και απειλεί να το σκοτώσει αν δεν τον ακούσουν.
Αγαμέμνονα ,ούτε κι αν κάποιος πελέκι στο χέρι έχοντας ετοιμάζονταν στο λαιμό μου να το κατεβάσει θα σιωπήσω αφού δίκιο ν'αντιμιλησω εχω
Ἀγάμεμνον, οὐδ’ εἰ πέλεκυν ἐν χεροῖν ἔχων 317
μέλλοι τις εἰς τράχηλον ἐμβαλεῖν ἐμόν,
σιγήσομαι δίκαιά γ’ ἀντειπεῖν ἔχων.
Αριστοφάνης Αχαρνής
στίχοι 317-318
Ο Δικαιόπολις εδώ παρωδει τον Τηλεφο,
αφού έχει πάει στον Ευριπίδη και του έχει ζητήσει τα κουρέλια του Τηλέφου,τα φόρεσε και έχει αρπάξει όμηρο ένα καλάθι με κάρβουνα των Αχαρνέων,ιερό γι'αυτους,με σκοπό να τους εξαναγκάσει να τους μιλήσει και να τον ακουσουν
Κι αν ακόμη δεν λέω δίκαια πράγματα, μήτε στο πλήθος έτσι φαινομαι,
θέλω να μιλήσω έχοντας το κεφάλι μου
πάνω στη τάκα
(το ξύλο κοπής)
Δικαιοπολις
κἄν γε μὴ λέγω δίκαια μηδὲ τῷ πλήθει δοκῶ,
ὑπὲρ ἐπιξήνου ᾽θελήσω τὴν κεφαλὴν ἔχων λέγειν
.
.
Ευριπίδης Τηλεφος
Στο απόσπασμα από την τραγωδία του Ευριπίδη που σώθηκε από τον Αριστοφανη
ο Τήλεφος θυμίζει στους Ελληνες πως υπερασπίστηκε την χώρα του τη Μυσία άπο τους εισβολείς Ελληνες
ληστές διώχνοντας και καταδιώκοντάς με το δόρυ.
λῃστὰς ἐλαύνων καὶ κατασπέρχων δορί.
Αριστοφάνης Αχαρνείς
στίχοι 1188-1189
Ο Δικαιόπολις μεθυσμένος γλενταει με αγκαλιά δύο κορίτσια όταν έρχεται ο Λάμαχος τραυματισμένος κουτσός,να βογκάει,
Ο Δικαιόπολις ήταν ο Τήλεφος,ο ζητιάνος με τα κουρέλια,
και στο τέλος της κωμωδίας ο Λάμαχος είναι ο Τήλεφος,ο πληγωμένος ήρωας που γυρίζει από τη μάχη.
Ο Τήλεφος του Ευριπίδη πληγώθηκε από το δόρυ του Αχιλλέα,μια πληγή ηρωική, που μόνο ο ίδιος που την έκανε μπορούσε να τη γιατρέψει.
Ο Λάμαχος όμως δεν πληγώθηκε ηρωικά.
Πάτησε ένα πάσσαλο πηδώντας ένα χαντάκι, στραμπούλιξε τον αστράγαλό του, και του έσπασε το κεφάλι ένα κλαδί αμπελιου που έπεσε πάνω του.
Παρόλαυτα λέει με στόμφο τραγικό:
ληστές διώχνοντας και καταδιώκοντάς με το δόρυ,
να'ναι κι εγώ ο ίδιος,
λῃστὰς ἐλαύνων καὶ κατασπέρχων δορί.
ὁδὶ δὲ καὐτός·
Και τον κόβει ο Δικαιοπολις
ελα άνοιξε τη πόρτα
ἀλλ᾽ ἄνοιγε τὴν θύραν
.
.
Η ζωφόρος του Τηλεφου στον Μεγάλο Βωμό της Περγαμου
Ο Μεγάλος Βωμός της Περγάμου,
ηταν αφιερωμένος στον Δία και την Αθηνά Νικηφόρο.
Κατασκευάστηκε στην Ελληνιστική Εποχή με εντολή του Ευμένη Β΄ των Ατταλιδών, προς τιμήν του πατέρα του Αττάλου Α΄,μετά τη νίκη του επί των Γαλατών. Χρονολογείται περίπου το 181-159 π.Χ.
Βρισκόταν στη ακρόπολη της Περγάμου, στη Μικρά Ασία.
Ανακαλύφθηκε το 1878-1886 από τον Γερμανό αρχαιολόγο Karl Humann και τμήματά του μεταφέρθηκαν στο Βερολίνο, ύστερα από συμφωνία Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και Γερμανίας.
Σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο.
Ο κυρίως βωμός είχε διαστάσεις 36,44 x 34,20 μ. και αποτελούνταν από:
Μια τετράγωνη ενιαία βάση, που διακόπτεται από μνημειακή κλίμακα στη δυτική πλευρά
Μια υπαίθρια αυλή, που περιβάλλεται από τοίχο σε σχήμα Π και ιωνική κιονοστοιχία,όπου υψωνόταν ο βωμός
Στην αυλή αυτή γίνονταν οι θυσίες.
Γύρω της αναπτύσσονται οι δύο ζωφόροι του.
1. Η Μεγάλη Ζωφόρος - Γιγαντομαχία
Βρίσκεται εξωτερικά, στο πόδιο του βωμού, κάτω από την κιονοστοιχία και πλάι στα σκαλιά.
Μήκος: 120 μ.,Ύψος 2,30 μ. 160 ανάγλυφες πλάκες με τουλάχιστον 100 μορφές
Απεικονίζει τη μάχη Θεών και Γιγάντων.
Οι Ολύμπιοι νικούν και επιβάλλουν την τάξη. Πολιτικά, συμβολίζει την κυριαρχία των Ατταλιδών, που εκπροσωπούν τη λογική και την τάξη, απέναντι στους Γαλάτες, που εκπροσωπούν το χάος.
Στην ανατολική, κύρια πλευρά, ξεχωρίζουν ο Δίας που μάχεται τον Πορφυρίωνα και η Αθηνά που γονατίζει τον Αλκυονέα. Δίπλα της η Νίκη, ο Άρης, ο Ηρακλής, η Ήρα, ο Απόλλωνας. Στις άλλες πλευρές εμφανίζονται η Αφροδίτη, ο Έρως, οι Μοίρες, ο Ήλιος, η Σελήνη, η Ηώς, ο Διόνυσος, οι θεοί της θάλασσας και οι Νύμφες.
2. Η Μικρή Ζωφόρος - Τηλέφεια
Αυτή είναι η ζωφόρος του Τηλέφου. Κοσμεί την εσωτερική, υπαίθρια αυλή του βωμού, πίσω από την ανώτερη κιονοστοιχία. ;
Είναι ένα αφηγηματικό ανάγλυφο σε μαρμαρο και αναπαριστάται:
Ο χρησμός του Απόλλωνα προς τον Αλέο, ότι θα χαθεί από τον εγγονό του
Η γέννηση του Τηλέφου και η εγκατάλειψή του
Η προετοιμασία της βάρκας που θα οδηγήσει την Αυγή στις ακτές της Μυσίας
Η ανατροφή του Τηλέφου, η αναγνώρισή του, η άφιξή του στη Μυσία και η ίδρυση της Περγάμου
Η ζωφόρος αυτή συνδέει τους Ατταλίδες, μέσω του Τηλέφου, απευθείας με τον Ηρακλή και άρα με θεϊκή καταγωγή.
Και οι δύο ζωφόροι ήταν σκαλισμένες σε μάρμαρο και χρωματισμένες με πορφυρό, μπλε, κίτρινο και πράσινο.
Οι γλύπτες υπολογίζονται σε περίπου 16,χωρίς να γνωρίζουμε τα ονόματά τους
Η Ζωφόρος του Τηλέφου, . Από τις αρχικές 74 πλάκες, σώζονται 47,
Πλάκες 1-2: Ο χρησμός στον Αλέο
Ο βασιλιάς της Τεγέας, Αλέος,ρωτά το μαντείο του Απόλλωνα.
Η απάντηση ήταν ότι θα χαθεί από τον εγγονό του,τον γιο που θα κάνει η κόρη του Αυγή.Για να το αποτρέψει, την κάνει ιέρεια της Αθηνάς και της επιβάλλει παρθενία.
Πλάκα 3: Ηρακλής και Αυγή
Στο ιερό της Αθηνάς στην Τεγέα,ο Ηρακλήςειναι φιλοξενούμενος.
Βλέπει την Αυγή στο ιερό άλσος κι από την ενωση τους θα γεννηθει ο Τηλεφος.
Πλάκες 5-6: Οι ξυλουργοί φτιάχνουν την κιβωτό
Όταν ο Αλέος μαθαίνει ότι η Αυγή είναι έγκυος, διατάζει να την κλείσουν σε ξύλιο κιβωτιο και να την ρίξουν στη θάλασσα.
Η ζωφόρος δείχνει τους ξυλουργούς να την κατασκευάζουν και την Αυγή σκεπασμένη,πένθιμη, να περιμένει.
Ο Τήλεφος γεννιέται στην Αρκαδία,στο όρος Παρθένιο, και εγκαταλείπεται εκεί.
Πλάκα 10: Η Αυγή στη Μυσία
Η κιβωτός παρασύρεται στη θάλασσα και φτανει στις ακτές της Μυσία.Την βρίσκει ο βασιλιάς Τεύθρας και την παντρεύεται.
Πλάκα 11: Η Αυγή ιδρύει λατρεία της Αθηνάς
Η Αυγή ιδρύει στη Μυσία λατρεία της Αθηνάς, της θεάς που υπηρετούσε στην Τεγέα.
Πλάκα 12: Ο Ηρακλής βρίσκει τον Τήλεφο
Το βρέφος,εγκαταλελειμμένο στο βουνό,θηλάζεται απόμια ελαφινα. Ο Ηρακλής το ανακαλύπτει και αναγνωρίζει τον γιο του.Δίπλα του η Αρκαδία προσωποποιημένη,ο Πάνας,η φύση.Το ελάφι θα γίνει το σύμβολο του Τηλέφου.
Το παιδί μεγαλώνει στην Αρκαδία, με βοσκούς .
Πλάκες 16-17: Η Αυγή οπλίζει τον Τήλεφο
Όταν μεγάλωσε ο Τήλεφος συμβουλεύεται το μαντείο των Δελφών,που τού λέει πως στη Μυσία είναι η. μητερα του.
Φτάνει στην αυλή του Τεύθρα και η Αυγή,χωρίς να ξέρει ποιος είναι, του δίνει όπλα.
Πλάκα 20: Ο γάμος που δεν έγινε
Ο Τεύθρας,άτεκνος,του υπόσχεται το βασίλειο και την Αυγή για γυναίκα, αν νικήσει τον εχθρό του Ίδα.
Ο Τήλεφος νικά.
Στον νυφικό θάλαμο, η Αυγή, πιστή στον Ηρακλή, επιτίθεται στον Τήλεφο με ξίφος.
Οι θεοί στέλνουν ένα φίδι να τους χωρίσει.
Τότε η Αυγή φωνάζει τον Ηρακλή για βοήθεια και ο Τήλεφος καταλαβαίνει ότι αυτή είναι η μητέρα του. .
Πολλοί μελετητές πιστεύουν ότι η ζωφόρος τελείωνε με την ηρωοποίηση ,τον θάνατο του Τηλέφου, αλλά οι τελευταίες πλάκες είναι χαμένες.
Η ζωφόρος ήταν σημαντική πολιτικη Προπαγάνδα των Ατταλιδών:
Η ζωφόρος του Τηλεφου:
Η Πέργαμος ιδρύθηκε από τον γιο του Ηρακλή.Οι βασιλείς της είναι απόγονοι ήρωα.
Είναι από τα πρώτα «κόμικς» στην ιστορία της τέχνης
.
.
.
χνκουβέλης cncouvelis
μεταφραζοντας
Παυσανίας
Ελλάδος Περιηγησις
Βιβλίο Η' Αρκαδικά,41.7-10
-ο ναός του Επικουριου Απολλωνος στις Βάσσες της Αρκαδιας-
Η Φιγαλία περικλείεται από βουνά,στα αριστερά από το καλούμενο Κωτιλιο,
κι από τα δεξιά ένα άλλο προεξέχει βουνό της το Ελαιον.
απέχει το Κωτιλιο απ'τη πόλη το πολύ σαράντα σταδια.
και σ'αυτο υπάρχει και τόπος που καλείται Βασσαι και ο ναός του Επικούρειου Απόλλωνος,από λίθο κι αυτου η στέγη.
κι απ'τους ναους οσοι στους Πελοποννήσιους είναι,μετά βέβαια απ'αυτόν στη Τεγέα αυτός θα προτιμονταν και για το κάλλος του λίθου και λόγω της αρμονίας.
το δε όνομα δόθηκε στον Απόλλωνα επειδή βοήθησε σε λοιμώδη νόσο,όπως ακριβώς και στους Αθηναίουςτην επωνυμία Αλεξικακος πήρε αφού απέτρεψε και σ'αυτους τη νοσο.
την έπαυσε κατά τον πόλεμο των Πελοποννησίων καὶ Ἀθηναίων και στους Φιγαλείς και όχι σ'άλλον καιρό.
μαρτυρίες δε και οι δύο επικλήσεις του Απόλλωνα
που κάτι παρόμοιο υποδηλώνουν κι ο Ικτίνος ο αρχιτέκτονας του ναού στη Φιγαλία που την εποχή του Περικλή έζησε και στους Αθηναίους τον λεγόμενο Παρθενώνα κατασκεύασε.
κι όπως έχω ήδη πει στην διήγησή μου,το άγαλμα του Απόλλωνα το έχουν οι Μεγαλοπολιτες στην αγορά.
είναι και πηγή νερού στο όρος το Κωτιλιο,και όπου εγραψε ήδη κάποιος ότι απ' αυτή το ρεύμα στον ποταμό Λυμακα αρχίζει,το έγραψε ούτε ο ίδιος να το είδε ούτε να τ'ακουσε από άνθρωπο που το είδε.
αυτά και τα δύο ήταν παρόντα σε μένα,
το μεν ρεύμα του ποταμού να είναι το βλέπαμε,
το δε νερό της πηγής στο Κωτιλιο δεν κυλούσε πολυ μακρυά αλλά μέσα σε λίγο εντελώς αφανες γίνονταν.
ούτε καν βέβαια είχα τη διάθεση να ασχοληθώ πολύ που στους Αρκαδες είναι η πηγή του Λυμακα.
είναι δε πάνω απ'το ιερό του Απόλλωνα του Επικουριου η Κωτιλος με επίκληση,είναι η Αφροδίτη η εν Κωτίλῳ,
και σ'αυτη ναός ήταν και δεν είχε πια στέγη και το άγαλμα
είχε κατασκευστει.
[41.7] περιέχεται δὲ ἡ Φιγαλία ὄρεσιν, ἐν ἀριστερᾷ μὲν ὑπὸ τοῦ καλουμένου Κωτιλίου, τὰ δὲ ἐς δεξιὰν ἕτερον προβεβλημένον ἐστὶν αὐτῆς ὄρος τὸ Ἐλάιον. ἀπέχει δὲ τῆς πόλεως ἐς τεσσαράκοντα τὸ Κωτίλιον μάλιστα σταδίους: ἐν δὲ [τῷ] αὐτῷ χωρίον τέ ἐστι καλούμενον Βᾶσσαι καὶ ὁ ναὸς τοῦ Ἀπόλλωνος τοῦ Ἐπικουρίου, λίθου καὶ αὐτὸς ὄροφος.
[41.8] ναῶν δὲ ὅσοι Πελοποννησίοις εἰσί, μετά γε τὸν ἐν Τεγέᾳ προτιμῷτο οὗτος ἂν τοῦ λίθου τε ἐς κάλλος καὶ τῆς ἁρμονίας ἕνεκα. τὸ δὲ ὄνομα ἐγένετο τῷ Ἀπόλλωνι ἐπικουρήσαντι ἐπὶ νόσῳ λοιμώδει, καθότι καὶ παρὰ Ἀθηναίοις ἐπωνυμίαν ἔλαβεν Ἀλεξίκακος ἀποτρέψας καὶ τούτοις τὴν νόσον.
[41.9] ἔπαυσε δὲ ὑπὸ τὸν Πελοποννησίων καὶ Ἀθηναίων πόλεμον καὶ τοὺς Φιγαλέας καὶ οὐκ ἐν ἑτέρῳ καιρῷ: μαρτύρια δὲ αἵ τε ἐπικλήσεις ἀμφότεραι τοῦ Ἀπόλλωνος ἐοικός τι ὑποσημαίνουσαι καὶ Ἰκτῖνος ὁ ἀρχιτέκτων τοῦ ἐν Φιγαλίᾳ ναοῦ γεγονὼς τῇ ἡλικίᾳ κατὰ Περικλέα καὶ Ἀθηναίοις τὸν Παρθενῶνα καλούμενον κατασκευάσας. ἐδίδαξε δὲ ὁ λόγος ἤδη μοι τὸ ἄγαλμα εἶναι τοῦ Ἀπόλλωνος Μεγαλοπολιτῶν ἐν τῇ ἀγορᾷ.
[41.10] ἔστι δὲ ὕδατος ἐν τῷ ὄρει τῷ Κωτιλίῳ πηγή, καὶ ὅπου συνέγραψεν ἤδη τις ἀπὸ ταύτης τῷ ποταμῷ τὸ ῥεῦμα τῷ Λύμακι ἄρχεσθαι, συνέγραψεν οὔτε αὐτὸς θεασάμενος οὔτε ἀνδρὸς ἀκοὴν ἰδόντος: ἃ καὶ ἀμφότερα παρῆσαν ἐμοί: τὸ μὲν ποταμοῦ ῥεῦμα ὂν ἑωρῶμεν, τῆς δὲ ἐν τῷ Κωτιλίῳ πηγῆς οὐκ ἐπὶ πολὺ
ἐξικνούμενον τὸ ὕδωρ ἀλλὰ ἐντὸς ὀλίγου παντάπασιν ἀφανὲς γινόμενον. οὐ μὴν οὐδὲ ὅπου τῆς Ἀρκάδων ἐστὶν ἡ πηγὴ τῷ Λύμακι, ἐπῆλθε πολυπραγμονῆσαί μοι. ἔστι δὲ ὑπὲρ τὸ ἱερὸν τοῦ Ἀπόλλωνος τοῦ Ἐπικουρίου Κώτιλον μὲν ἐπίκλησιν, Ἀφροδίτη δέ ἐστιν ἐν Κωτίλῳ: καὶ αὐτῇ [τε] ναός τε ἦν οὐκ ἔχων ἔτι ὄροφον καὶ ἄγαλμα ἐπεποίητο.
.
.
.
Ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα στις Βάσσες .
Βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 1.130 μ.,στις δυτικές πλαγιές του όρους Κοτύλιο, κοντά στην Ανδρίτσαινα και την αρχαία Φιγαλεία.
Ο πρώτος ναός στη θέση αυτή χτίστηκε στα τέλη του 7ου αι. π.Χ.
Ο ναός χρονολογείται στο 420-400 π.Χ. και ήταν αφιέρωμα των Φιγαλέων. • Ο Παυσανίας, που τον επισκέφθηκε τον 2ο αι. μ.Χ., τον θεωρούσε τον δεύτερο σε κάλλος και αρμονία πελοποννησιακό ναό μετά της Τεγέας.
Αρχιτέκτονάς του θεωρείται ο Ικτίνος, ο αρχιτέκτονας του Παρθενώνα.
Είναι ένα από τα σπάνια κτίρια που συνδυάζουν και τους τρεις ρυθμούς:
Δωρικό στον εξωτερικό περίβολο
Ιωνικό στο εσωτερικό
Κορινθιακό μάλιστα, εδώ βρίσκεται το αρχαιότερο γνωστό κορινθιακό κιονόκρανο
.
Η εσωτερική ιωνική ζωφόρος πάνω από τους ιωνικούς και κορινθιακούς κίονες του σηκού
έχει συνολικό μήκος: περίπου 31 μ.
Αποτελείται από 23 μαρμάρινες πλάκες
Ύψος πλάκας: περίπου 63 εκ. Αποδίδεται στον φημισμένο γλύπτη Παιώνιο
Χωρίζεται θεματικά σε δύο μάχες:
Αμαζονομαχία,12 πλάκες
Μάχη Ελλήνων εναντίον Αμαζόνων.
Στην ανατολική και νότια πλευρά παρουσιάζεται η Ηράκλεια Αμαζονομαχία,η εκστρατεία του Ηρακλή εναντίον των Αμαζόνων.
Κενταυρομαχία ,11 πλάκες
Μάχη Λαπιθών εναντίον Κενταύρων,το μυθικό επεισόδιο από τον γάμο του Πειρίθου,όπου οι Κένταυροι μέθυσαν και προσπάθησαν να αρπάξουν τις γυναίκες των Λαπιθών.
Συμβόλιζαν τη νίκη του πολιτισμού της τάξης απέναντι στη βαρβαρότητα στο χάος.
Οι 23 πλάκες αφαιρέθηκαν στις αρχές του 19ου αι. και βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο, ως τα Μάρμαρα των Βασσών.
Στον ναό σήμερα υπαρχουν αντίγραφα εκμαγεία στη θέση τους, κάτω από το προστατευτικό στέγαστρο.
Εξωτερικα του ναού δεν υπήρχαν παραστασεις.
Ανάγλυφη διακόσμηση υπήρχε στις εσωτερικές μετόπες των στενών πλευρών,6 σε κάθε μία,συνολικά 12.
Πρόναος ,6 μετόπες:
Η επιστροφή του Απόλλωνα από τη χώρα των Υπερβορείων στον Όλυμπο. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Απόλλωνας περνούσε τον χειμώνα στον μακρινό Βορρά και επέστρεφε την άνοιξη, φέρνοντας γονιμότητα και άνθηση.
Οπισθόδομος,6 μετόπες:
Η αρπαγή των θυγατέρων του Μεσσήνιου βασιλιά Λεύκιππου από τους Διόσκουρους,τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη.
Αυτές οι μετόπες ήταν από μάρμαρο Ταινάρου, σε αντίθεση με το υπόλοιπο κτίριο που είναι από τοπικό γκρίζο ασβεστόλιθο.
Το μάρμαρο χρησιμοποιήθηκε μόνο για τα κιονόκρανα μέσα στον σηκό,τις γλυπτές μετόπες και την ιωνική ζωφόρο.
.
,
.
