.
.
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Ο Friedrich Nietzsche για τον Martin Heidegger
Δεν θα τον κατακρινω ως έναν απλό οπορτουνιστή ή ως έναν κοινό ιδεολόγο τού ναζισμού,γιατί βλεπω κάτι βαθύτερο και τραγικότερο:
έναν φιλόσοφο που προσπάθησε να μετατρέψει την οντολογία σε ιστορικό πεπρωμένο
και τελικά παρασύρθηκε από την ίδια τη μέθη τής Ιστορίας,
εγώ μισω,απεχθανομαι, τις μάζες,αλλά μισω ακόμη περισσότερο το κράτος,το κράτος είναι το πιο ψυχρό από όλα τα ψυχρά τέρατα,ο ναζισμός, αντίθετα,ήταν η απόλυτη λατρεία τού κράτους,τής φυλής,τής συλλογικής ταυτότητας,τής ιστορικής αποστολής τού έθνους,ο Χάιντεγκερ πίστεψε για ένα διάστημα πως μέσα στο εθνικοσοσιαλιστικό κίνημα υπήρχε η δυνατότητα μιας 'πνευματικής αναγέννησης' τής Γερμανίας,πως ο λαός θα μπορούσε να ξαναβρεί μια αυθεντική σχέση με το Είναι,με τη γη,με τη μοίρα του,εγώ θα έβλεπα μια μοιραία αυταπάτη:
τη στιγμή που ένας φιλόσοφος άφησε τη σκέψη να υποταχθεί στη μεταφυσική τής συλλογικής ταυτότητας,
θα τού έλεγα:
εσύ,που μιλούσες για αυθεντικότητα,πώς πίστεψες σε μια εποχή σημαιών,παρελάσεων και κραυγών; πώς μπόρεσες να θεωρήσεις ότι η αλήθεια τού Είναι κατοικεί μέσα σε στολές;
γιατί εγώ παρά τις παρερμηνείες,που μού έγιναν,ημουν βαθιά αντιεθνικιστής,περιφρονούσα τον γερμανικό σωβινισμό στην εποχή μου,χλεύαζα τον αντισημιτισμό,μισούσα τον όχλο,είτε αυτός εμφανιζονταν ως σοσιαλιστική μάζα είτε ως εθνικιστικό πλήθος,
ο υπεράνθρωπος μου δεν ήταν στρατιώτης ενός κράτους,ήταν μια μοναχική μορφή δημιουργίας,ένας άνθρωπος που ξεπερνά τον εαυτό του,όχι ένας κομματικός πιστός,
ο Χάιντεγκερ όμως,στον πρυτανικο του λόγο το 1933,μίλησε για το πεπρωμένο τού γερμανικού λαού με σχεδόν μυστικιστικούς όρους,εκεί ακριβώς αναγνωριζω ένα παλιό πρόβλημα τής γερμανικής μεταφυσικής:
την ανάγκη να μετατρέπεται η σκέψη σε αποστολή,η φιλοσοφία σε σωτηριολογία,εγω ήθελα να γκρεμίσω τα είδωλα,ο Χάιντεγκερ,έστω προσωρινά,βοήθησε να χτιστεί ένα νέο είδωλο, ιστορικό και πολιτικό,
ισως η πιο σκληρή κριτική μου γι'αυτον να μην αφορω καν τη στράτευση του στον ναζισμό, αλλά τη μεταγενέστερη σιωπή του,ο Χάιντεγκερ, μετά την κατάρρευση τού Τρίτου Ράιχ,δεν μίλησε ποτέ με καθαρή μεταμέλεια,εμοιαζε να θεωρεί την καταστροφή μέρος μιας γενικότερης 'λήθης τού Είναι',σαν το Άουσβιτς να ήταν σύμπτωμα τής τεχνικής εποχής και όχι και προσωπική ηθική αποτυχία,
αλήθεια,μισω αυτή τη φυγή προς την αφαίρεση,
θα τού έλεγα πως ίσως πίσω από τις πυκνές έννοιες,πίσω από τη γλώσσα τής οντολογίας, κρύβεται τελικά μια αδυναμία να αντικρίσει κανείς το συγκεκριμένο ανθρώπινο γεγονός,γιατι απαιτω από τον φιλόσοφο να αναλαμβάνει το βάρος τής μοίρας του προσωπικά,να λέει 'ναι' ακόμη και στο σφάλμα του,να μη χάνεται μέσα σε απρόσωπες ιστορικές αναγκαιότητες,
και ίσως εκεί να βρισκεται η βαθύτερη καταδίκη,ο Χάιντεγκερ επιχείρησε να σκεφτεί το Είναι πέρα από την ηθική, όμως εγώ θα τού απαντούσα πως όταν ο φιλόσοφος πλησιάζει την εξουσία χωρίς τραγική επίγνωση,η σκέψη μετατρέπεται εύκολα σε μυστικισμό τής δύναμης, και τότε η φιλοσοφία παύει να είναι σφυρί που θρυμματίζει είδωλα, γίνεται ηχώ μιας εποχής που λατρεύει τα δικά της τέρατα,
όχι,δεν τον βλέπω τελικά,ως προδότη τής φιλοσοφίας αλλά ως τραγική μορφή της:
έναν στοχαστή που πλησίασε υπερβολικά την άβυσσο τής Ιστορίας και, αντί να την αντικρίσει,να την αντιμετωπίσει,μιλουσε γι'αυτη σαν να ήταν το πεπρωμένο.
.
.
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου