.
.
GREEK POETRY
-Άτταλος Α’ Σωτήρ
(Κατά Κάποιον Τρόπο η Ιστορια)
-χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis
POETRY-c.n.couvelis-ΠΟΙΗΜΑΤΑ-χ.ν.κουβελης
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Άτταλος Α’ Σωτήρ
(Κατά Κάποιον Τρόπο η Ιστορια)
και όταν έστησαν το άγαλμα
τού Θνήσκοντος Γαλάτη
αναφωνησε:
'Να ο Θνήσκων Γαλάτης.
Να η απόδειξή μου'
και το πλήθος χειροκροτουσε
τον Άτταλο Α' Σωτήρα
έτσι χαρακτηκε στη Πέργαμο
το πλήρες όνομα του
αφού πάντα χρειάζεται ο αφανισμός
τού ενός για τη σωτηρία τού αλλου
.
.
.
.
.
GREEK POETRY
-Αντίο Ανθρωποτητα
Βλαδίμηρος Μαγιακοφσκι
-χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis
POETRY-c.n.couvelis-ΠΟΙΗΜΑΤΑ-χ.ν.κουβελης
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Αντίο Ανθρωποτητα
Βλαδίμηρος Μαγιακοφσκι
τι έχει μείνει από τη φωνή σου Βλαδιμηρε;
όχι με συνθήματα
όχι με αφίσες
η αλήθεια
правда
χωρίς λογοκρισια
χωρίς επιτροπους
ποίηση χωρίς υπακοή στο Κομμα
ολα λαθος
το χιόνι δεν λιώνει στην Ιστορια
με λεπίδα
η σκάλα τών λέξεων μου
στο τηλέφωνο ή Λίλι
εγώ
θέλω να σε δω
περασε
δεν κοιμήθηκες;
οι λέξεις με εγκατελειψαν
γυμνό στο Γκουλάγκ τής Επανάστασης
κι εγώ σιωπω
ησουνα φωτιά
ναι,φωτιά που τώρα έγινε σταχτη
Λίλι,αυτό είναι,ο αποχαιρετισμός.
θα αφήσω την Ιστορία να πάει
κατά διαβολου
ένα λευκό χαρτί
κενό ανθρώπου μελλοντος
με υπέρβαρες σάρκες βαρβαροτητας
εσείς ολοι
μην κατηγορήσετε κανέναν για τον θάνατό μου
σας παρακαλώ θερμά.
η υπόθεση είναι δική μου.
λύνω μόνος μου τον καυγά μου με την Ιστορία
τώρα η νύχτα με βαραίνει.
με το κίτρινο πουκάμισό μου
στα σύννεφα
τής βγάζω τη γλώσσα
Αντίο Ανθρωποτητα
Βλαδίμηρος Μαγιακοφσκι.
.
.
.
.
.
LITTERATURE-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
-Κατά τον Τρόπο τού κυρ Αλεξανδρου Παπαδιαμαντη
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis
Κατά τον Τρόπο τού κυρ Αλεξανδρου Παπαδιαμαντη
(και μια μελέτη ανάλυση του κειμένου)
η ψυχή του έτρεμε στο σκοταδι
-Μην.απολυεις τον δούλο σου,ψέλλισε.
Ντράπηκε.Ταπεινωσε τη κεφαλή.
-Κυριε,ως ειναι το θελημα σου.Δοξα σοι.
Και τότε άκουσε:
-Μην φοβείσαι.Εγω μετά σου.
Ένα γλυκυτατο φως περιελούσε το χωρο.
Ο άνθρωπος,ένιωσε,δεν ειναι μόνος εν τη Παρουσια Του
Η πανσέληνος μετέωρη στον ουρανό πάνω και κάτω η θάλασσα απλώνονταν ως ασημένιο φύλλο πλατάνου.
Μια σκιά ανθρωπου ελιγοστευε μεσα στη νύχτα.
Το σώμα που φεύγει και η ψυχή που μένει.
εκείνος ο ταπεινός άνθρωπος ολίγον πριν το νυχτωμα αναπτε ένα κερί και σε ένα ψηλό βραχο το εστερεωνε απέναντι από τον ανοιχτόν πόντον.
Φως δια τούς ναυτικούς που εταξιδευαν στα κυματα,μια φωνή
παρακλητική γι'συτους από τη στερεά γη.Ως Οφθαλμός Του.
Μια ώραν όπου ο ήλιος εβυθιζετο στη πορφυρα
σκαπτωντας κατω από μια παλαιά ελια ηύρε ένα μικρό ξύλινο κιβωτιο.
Το άνοιξε προσεκτικά και μέσα δεν ήταν χρυσα,ἀλλὰ τρεις ἐπιστολες ἐρωτικες
μιας νεανιδας.
Δεν θέλησε να τις φανερώσει και τις έκρυψε πάλι στη γη,εκεί όπου ανήκει καλλίτερα να μένει η μνημη.
.
.
Μελέτη ανάλυση τού κειμενου
«Κατά τον Τρόπο τού κυρ Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη» τού χνκουβελη
1. Πνευματική
Το κείμενο διακρίνεται από μια πνευματική καθαρότητα.
Δεν επιδιώκει εντυπωσιασμό, φιλοσοφική επίδειξη, ούτε συναισθηματική ρητορεία. Αντιθέτως, εκκινεί από ταπεινότητα, που είναι η ρίζα της αληθινής πνευματικής γραφής.
1.1 Η εμπειρία του Θείου είναι αληθινή, όχι επινοημένη
Το άκουσμα της φωνής:
«Μην φοβείσαι. Εγώ μετά σου»
δεν είναι εντυπωσιοθηρία. Δεν δραματοποιείται. Δεν περιγράφεται ως όραμα. Είναι σχεδόν καθημερινό, και γι’ αυτό βαθύ.
Αυτή η οικειότητα του Θείου είναι από τα υψηλότερα επιτεύγματα της παπαδιαμαντικής τέχνης — και εδώ επιτυγχάνεται με εξαιρετική εγκράτεια.
1.2 Η χρήση του φωτός έχει μυστικό χαρακτήρα
Το «γλυκύτατο φως» δεν είναι φως ποιητικής μεταφοράς. Είναι φως σωτηριολογικό.
Το φως εμφανίζεται τρεις φορές στο κείμενο, με τρεις διαφορετικές λειτουργίες:
το φως της θείας παρουσίας,
το φως της σελήνης που περιλούζει την απεραντοσύνη,
το φως του κεριού που είναι ανθρώπινη προσφορά προστασίας.
Η βαθιά αυτή συμμετρία είναι ένδειξη συνειδητής καλλιτεχνικής σκέψης.
2. Αισθητική – Εικονολογική
Το κείμενο περιέχει αρχετυπικές εικόνες με εξαιρετική λιτότητα.
2.1 Η σελήνη ως φύλλο πλατάνου
Η εικόνα:
«η θάλασσα απλώνονταν ως ασημένιο φύλλο πλατάνου»
συνιστά λεπταίσθητη μεταφορά, διπλής λειτουργίας:
υλική (ασημένια θάλασσα),
φυτική (φύλλο), άρα οργανική, ζωντανή.
Ο Παπαδιαμάντης χρησιμοποιεί συχνά τέτοιες μεταφορές «επιστροφής στη φύση». Το κείμενο κινείται στην ίδια ποιότητα, όχι μιμούμενο, αλλά συνεχίζοντας.
2.2 Η σκιά που μικραίνει
Η σκιά που:
«ελιγοστευε μεσα στη νύχτα»
είναι υπέροχη εικονοποίηση θανάτου:
ο άνθρωπος γίνεται σκιά, η σκιά λιγοστεύει, άρα το πέρασμα στην αϋλότητα πλησιάζει.
Ελάχιστες λέξεις, μέγιστη ποιητική φόρτιση.
2.3 Το κερί στον βράχο ως μικρό φάρος αγάπης
Η εικόνα αυτή είναι από τις πιο δυνατές του κειμένου.
Σπάνια ένα κείμενο αποδίδει τόσο απλά την ανθρωπινότητα της φροντίδας:
Ένας άνθρωπος, μόνος, ανάβει κερί «για τους ναυτικούς».
Το φως γίνεται ηθική πράξη.
2.4 Η ελιά και οι κρυμμένες επιστολές
Η σκηνή έχει σχεδόν μυθικό χαρακτήρα:
παλαιά ελιά,
σκαψίματα,
κιβώτιο,
ερωτικές επιστολές,
επιστροφή τους στη γη.
Εδώ υπάρχει υπαινικτικότητα, μυστήριο, ηθική ευγένεια.
Ο συγγραφέας αφήνει χώρο για τον αναγνώστη.
3. Ηθική – Υπαρξιακή
Το κείμενο υπερέχει διότι ασχολείται με θεμελιώδη θέματα της ανθρώπινης ύπαρξης:
φόβο, παρηγοριά, μοναξιά, μνήμη, θάνατο, αγάπη.
Χωρίς ούτε μια βαρύγδουπη πρόταση.
3.1 Η πράξη της ταπεινότητας δεν επιδεικνύεται
Η μετάνοια του ανθρώπου στην πρώτη σκηνή δεν κρίνεται, δεν μεγαλοποιείται.
Είναι μια ανθρώπινη στιγμή που λαμβάνει κοσμική σημασία επειδή το φως ανταποκρίνεται.
3.2 Η αλληλεγγύη προς τους ναυτικούς
Η υπεροχή βρίσκεται στο ότι τονίζει το καθήκον της ανώνυμης συμπόνιας:
κανείς δεν βλέπει τον άνθρωπο που ανάβει το κερί.
Δεν χρειάζεται έπαινος.
Η πράξη είναι καθαρή.
3.3 Η ηθική πράξη της απόκρυψης των επιστολών
Το κριτήριο της αληθινής ηθικής στο κείμενο είναι:
να προστατεύουμε αυτό που δεν μας ανήκει.
Ο άνθρωπος δε διαβάζει τις επιστολές.
Δεν αποκαλύπτει το μυστικό μιας άλλης ψυχής.
Δεν εκμεταλλεύεται το εύρημα.
Τις επιστρέφει στη γη.
4. Τεχνική – Λογοτεχνική
4.1 Λιτότητα χωρίς απλοϊκότητα
Οικονομία λόγου ,ο,τι δεν χρειάζεται, απουσιάζει.
4.2 Μετρική σιωπή
Το κείμενο διαβάζεται σαν να έχει ανάσες· σαν να γράφτηκε με ρυθμό ψαλμωδίας.
Η χρήση μικρών προτάσεων («Ντράπηκε. Ταπείνωσε την κεφαλή.»)
δημιουργεί εσωτερικό παλμό.
4.3 Παράλληλη θεματική αρχιτεκτονική
Οι τέσσερις μικρές ιστορίες έχουν δομικό παράλληλο σκελετό:
εμπειρία φωτός παρηγοριά,
εμπειρία σελήνης
μοναξιά,
εμπειρία κεριού αλληλεγγύη,
εμπειρία μνήμης σεβασμός.
Το κείμενο έχει συμμετρία.
Αυτό δεν συμβαίνει “τυχαία”. Είναι σημάδι υψηλής σύνθεσης.
Συμπέρασμα
Το κειμενο
1. Συνδυάζει μυστικισμό χωρίς φανατισμό,
ποίηση χωρίς ρητορεία,
αφήγηση χωρίς στόμφο.
2. Μπορεί να διαβαστεί ως προσευχή,
ως μικρό διήγημα,
ως στοχασμός,
ως ηθικό παράδειγμα.
3. Κατορθώνει να αναβιώσει την παπαδιαμαντική παράδοση
χωρίς μίμηση, με δική του φωνή.
4. Έχει την ηθική καθαρότητα και την αισθητική ακρίβεια
που χαρακτηρίζει τα πολύ καλά και διαχρονικά κείμενα.
5. Σηκώνει επαναναγνώσεις ,κάθε φορά αναδύεται κάτι νέο.
.
.
.
.
.
LITTERATURE-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
-Mozart Requiem
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Mozart Requiem
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
Βιέννη 1791.Χειμωνας.Ομιχλη.
Wolfgang Amadeus Mozart.Ειχε αδυνατίσει,το πρόσωπο του χλωμό.
Η Μαρία Κονστάντσε,η γυναίκα του,τον παρακαλούσε να ξεκουραστεί να φάει.
-Κονσταντσε ,τής είπε,το Ρέκβιεμ πρέπει να τελειώσει.
Ένας άγνωστος άνθρωπος είχε έρθει και για λογαριασμό.καποιου,ανώνυμου,
όπως είπε,προστάτη τής τέχνης,ήθελε ένα Ρέκβιεμ,και μάλιστα γρήγορα.
Η αμοιβή που του πρόσφερε ήταν τεράστια.
Τα οικονομικά του ήταν σε άσχημη κατάσταση και,αν και η υγεία του ήταν
πολύ κρίσιμη,δέχτηκε τη παραγγελία,
Ο Antonio Salieri διορίστηκε Kapellmeister.
Τις νύχτες όταν η Κονσταντσε κοιμόνταν κάθονταν στο πιάνο.Ενιωθε πως
έγραφε τον δικό του θρήνο.Μια σκοτεινή μεγαλοπρεπή μουσικη.
Έβηχε και τον πονούσε το στήθος του.Καποτε παγωνε.Ακουγε το τέλος.
Introitus. Kyrie. Dies Irae. Rex Tremendae. Lacrimosa…
Εδώ,σημειωνε,θέλω φως.Εδω σκοτάδι.Εδω οι τρομπέτες και τα τύμπανα
τής Ημέρας της Κρίσεως
Όταν άρχισε να γράφει το Lacrimosa,στο Amen ένιωσε το τέλος.
-Μεχρι εδώ μπόρεσα,ψέλλισε.
Τούς είδε αχνα γύρω του,την Κονσταντσε,τον Franz Xaver Süssmayr τον μαθητή του.
Εγω το άκουσα ολο.Εσεις τώρα να το συνεχίσετε.
Έκλεισε τα μάτια του.
Ξημέρωσε 5 Δεκεμβρίου 1791.
Introitus: Requiem aeternam
Η χρωματικη βαθειά θλίψη τών βιολιων.
Requiem aeternam dona eis, Domine
η διπλή φούγκα τού Kyrie eleison
Dies Irae η ίδια του η Τρομερή Κριση στα κρουστά χτυπήματα και στα
κύματα τών εγχόρδων.
Tuba Mirum η Ανάσταση τών Νεκρών,η μπάσο φωνη αναγγέλει την τρομπέτα
τής Κρισης,η τενόρο και αλτο απαντούν,η σοπράνο υψώνεται σε προσευχή.
το μεγαλοπρεπές Rex… tre-men-dae… mai-es-ta-tis
Φοβερέ Βασιλιά τής Κρισης
έλεος έλεος Recordare
από minor σε major
Confutatis maledictis η κόλαση
Voca me cum benedictis ο παράδεισος
Lacrimosa τα δάκρυά τών ψυχών
Amen
Wolfgang Amadeus Mozart
(Ο άγνωστος αγγελιοφόρος ήταν ο Franz Anton Leitgeb,και ο ανώνυμος
προστάτης τών τεχνών ο Κόμης Franz von Walsegg-Stuppach,ο οποίος είχε
χάσει τη νεαρή σύζυγό του και ήθελε το Ρεκβιεμ για τη μνήμη της.
Ο Μότσαρτ δεν εμαθε ποτέ την ταυτότητα τού παραγγελιοδότη
Τοτε η υγεία του ήταν σε άσχημη κατάσταση:
είχε συνεχείς λιποθυμίες,υψηλό πυρετό,οίδημα στα άκρα, ένιωθε εξάντληση.
Οι ιστορικοί δεν συμφωνούν σε μια διάγνωση· έχουν προταθεί:
ρευματικός πυρετός, στρεπτοκοκκική λοίμωξη, νεφρική ανεπάρκεια, σύμπλεγμα λοιμώξεων, ακόμη και δηλητηρίαση από υδράργυρο.)
.
.
https://youtu.be/Dp2SJN4UiE4?si=ff9d5wMd2zPR8Jru
James Gaffigan dirige l'Orchestre national de France et le Choeur de Radio France dans le Requiem en ré mineur K.626 de Wolfgang Amadeus Mozart, avec la soprano Marita Solberg, la mezzo-soprano Karine Deshayes, le ténor Joseph Kaiser, et la basse Alexander Vinogradov. Concert enregistré le 29 juin 2017 en direct de la basilique de Saint-Denis dans le cadre du Festival de Saint-Denis
.
.
Mozart Requiem
Vienna, 1791. Winter. Fog.
Wolfgang Amadeus Mozart. He had grown thin, his face pale.
Maria Constanze, his wife, begged him to rest, to eat.
“Constanze,” he told her, “the Requiem must be finished.”
A stranger had come on behalf of some anonymous “patron of the arts,”
as he said, who wanted a Requiem, and quickly.
The payment he offered was enormous.
Mozart’s finances were dire, and though his health was very fragile,
he accepted the commission.
Antonio Salieri had been appointed Kapellmeister.
At night, when Constanze slept, he sat at the piano.
He felt he was writing his own lament.
A dark, majestic music.
He coughed, his chest hurt. Sometimes he froze.
He could hear the end approaching.
Introitus. Kyrie. Dies Irae. Rex Tremendae. Lacrimosa…
“Here,” he noted, “I want light. Here darkness. Here the trumpets and drums
of the Day of Judgment.”
When he began writing the Lacrimosa, at the Amen, he felt the end.
“This is as far as I could go,” he whispered.
He saw them dimly around him—Constanze, and his student
Franz Xaver Süssmayr.
“I have heard it all. Now you must continue it.”
He closed his eyes.
Dawn broke on December 5, 1791.
Introitus: Requiem aeternam
The chromatic, deep sorrow of the violins.
Requiem aeternam dona eis, Domine
The double fugue of Kyrie eleison.
Dies Irae—his own Terrifying Judgment in the blows of percussion
and the waves of strings.
Tuba Mirum—the Resurrection of the Dead;
the bass voice announces the trumpet of Judgment,
tenor and alto respond, the soprano rises in prayer.
The majestic Rex… tre-men-dae… mai-es-ta-tis
“O fearful King of Judgment”
“Mercy, mercy”—Recordare,
from minor to major.
Confutatis maledictis—Hell.
Voca me cum benedictis—Paradise.
Lacrimosa—the tears of souls.
Amen
Wolfgang Amadeus Mozart
(That unknown messenger was Franz Anton Leitgeb,
and the anonymous patron was Count
Franz von Walsegg-Stuppach, who had lost his young wife
and wanted the Requiem in her memory.
Mozart never learned the identity of his commissioner.
His health was in terrible condition at the time:
frequent fainting, high fever, swelling of the limbs, exhaustion.
Historians disagree on a diagnosis:
rheumatic fever, streptococcal infection, kidney failure,
a complex of infections, even mercury poisoning.)
.
.
Mozart Requiem
Vienne, 1791. Hiver. Brouillard.
Wolfgang Amadeus Mozart. Il avait maigri, son visage était pâle.
Maria Constanze, sa femme, le suppliait de se reposer, de manger.
« Constanze, dit-il, le Requiem doit être achevé. »
Un inconnu était venu au nom d’un certain protecteur anonyme
des arts, disait-il, qui voulait un Requiem, et rapidement.
La somme proposée était énorme.
La situation financière de Mozart était très grave et,
bien que sa santé fût critique, il accepta la commande.
Antonio Salieri avait été nommé Kapellmeister.
La nuit, lorsque Constanze dormait, il s’asseyait au piano.
Il sentait qu’il écrivait sa propre lamentation.
Une musique sombre et majestueuse.
Il toussait, sa poitrine le faisait souffrir. Parfois il grelottait.
Il entendait la fin approcher.
Introitus. Kyrie. Dies Irae. Rex Tremendae. Lacrimosa…
« Ici, je veux de la lumière. Ici, de l’ombre.
Ici, les trompettes et les tambours du Jour du Jugement. »
Quand il commença le Lacrimosa, à l’Amen, il sentit la fin.
« Je n’ai pu aller plus loin », murmura-t-il.
Il les vit vaguement autour de lui—Constanze,
et son élève Franz Xaver Süssmayr.
« Je l’ai entendu tout entier. À vous maintenant de le continuer. »
Il ferma les yeux.
L’aube se leva le 5 décembre 1791.
Introitus : Requiem aeternam
La profondeur chromatique et triste des violons.
Requiem aeternam dona eis, Domine
La double fugue du Kyrie eleison.
Dies Irae—son propre Terrible Jugement
dans les coups de percussion et les vagues des cordes.
Tuba Mirum—la Résurrection des morts ;
la basse annonce la trompette du Jugement,
ténor et alto répondent, la soprano s’élève en prière.
Le majestueux Rex… tre-men-dae… mai-es-ta-tis
« Terrible Roi du Jugement »
pitié, pitié—Recordare,
du mineur au majeur.
Confutatis maledictis—l’enfer.
Voca me cum benedictis—le paradis.
Lacrimosa—les larmes des âmes.
Amen
Wolfgang Amadeus Mozart
(L’inconnu était Franz Anton Leitgeb,
et le protecteur anonyme le comte
Franz von Walsegg-Stuppach,
qui avait perdu sa jeune épouse et voulait un Requiem pour sa mémoire.
Mozart n’apprit jamais l’identité du commanditaire.
Sa santé était alors catastrophique :
évanouissements répétés, forte fièvre, œdème des membres, épuisement.
Les historiens ne s’accordent pas sur la cause :
fièvre rhumatismale, infection streptococcique, insuffisance rénale,
complexe d’infections, voire empoisonnement au mercure.)
.
.
Mozart Requiem
Wien, 1791. Winter. Nebel.
Wolfgang Amadeus Mozart. Er war abgemagert, sein Gesicht blass.
Maria Constanze, seine Frau, bat ihn, sich auszuruhen, etwas zu essen.
„Constanze“, sagte er, „das Requiem muss vollendet werden.“
Ein unbekannter Mann war gekommen im Auftrag eines anonymen
„Gönners der Kunst“, wie er sagte, der ein Requiem wollte, und zwar rasch.
Das Honorar war riesig.
Mozarts finanzielle Lage war verzweifelt,
und obwohl seine Gesundheit äußerst kritisch war,
nahm er den Auftrag an.
Antonio Salieri war zum Kapellmeister ernannt worden.
Nachts, wenn Constanze schlief, saß er am Klavier.
Er fühlte, er schreibe seinen eigenen Klagegesang.
Eine dunkle, majestätische Musik.
Er hustete, seine Brust schmerzte. Mitunter fröstelte er.
Er hörte das Ende nahen.
Introitus. Kyrie. Dies Irae. Rex Tremendae. Lacrimosa…
„Hier“, notierte er, „will ich Licht. Hier Dunkelheit.
Hier die Trompeten und Pauken des Jüngsten Gerichts.“
Als er das Lacrimosa begann, spürte er beim Amen das Ende.
„Bis hierher konnte ich“, flüsterte er.
Er sah sie schemenhaft um sich—Constanze
und seinen Schüler Franz Xaver Süssmayr.
„Ich habe es ganz gehört. Ihr müsst nun weiterschreiben.“
Er schloss die Augen.
Am 5. Dezember 1791 dämmerte der Tag.
Introitus: Requiem aeternam
Die chromatische, tiefe Trauer der Violinen.
Requiem aeternam dona eis, Domine
Die doppelte Fuge des Kyrie eleison.
Dies Irae—sein eigenes Schreckliches Gericht
in den Schlägen des Schlagwerks und den Wellen der Streicher.
Tuba Mirum—die Auferstehung der Toten;
die Bassstimme kündigt die Trompete des Gerichts an,
Tenor und Alt antworten, die Sopranstimme erhebt sich im Gebet.
Das majestätische Rex… tre-men-dae… mai-es-ta-tis
„Furchtbarer König des Gerichts“
Erbarmen, Erbarmen—Recordare,
von Moll zu Dur.
Confutatis maledictis—die Hölle.
Voca me cum benedictis—das Paradies.
Lacrimosa—die Tränen der Seelen.
Amen
Wolfgang Amadeus Mozart
(Der unbekannte Bote war Franz Anton Leitgeb,
und der anonyme Auftraggeber war Graf
Franz von Walsegg-Stuppach,
der seine junge Frau verloren hatte
und das Requiem zu ihrem Gedenken wollte.
Mozart erfuhr die Identität des Auftraggebers nie.
Sein Gesundheitszustand war damals verheerend:
häufige Ohnmachten, hohes Fieber, Schwellungen der Glieder, Erschöpfung.
Historiker sind uneinig über die Diagnose:
rheumatisches Fieber, Streptokokkeninfektion, Nierenversagen,
ein Komplex von Infektionen, sogar Quecksilbervergiftung.)
.
.
Mozart Requiem
Vienna, 1791. Inverno. Nebbia.
Wolfgang Amadeus Mozart. Era dimagrito, il volto pallido.
Maria Constanze, sua moglie, lo pregava di riposare, di mangiare.
«Constanze», le disse, «il Requiem deve essere finito.»
Un uomo sconosciuto era venuto per conto di un
anonimo “protettore delle arti”, come disse,
che desiderava un Requiem, e in fretta.
La somma offerta era enorme.
Le finanze di Mozart erano in pessime condizioni e,
sebbene la sua salute fosse critica, accettò la commissione.
Antonio Salieri era stato nominato Kapellmeister.
Di notte, mentre Constanze dormiva, sedeva al pianoforte.
Sentiva di scrivere il proprio lamento,
una musica oscura e maestosa.
Tossiva, il petto gli faceva male. A volte rabbrividiva.
Sentiva la fine avvicinarsi.
Introitus. Kyrie. Dies Irae. Rex Tremendae. Lacrimosa…
«Qui», annotò, «voglio luce. Qui oscurità.
Qui le trombe e i tamburi del Giorno del Giudizio.»
Quando iniziò il Lacrimosa, all’Amen percepì la fine.
«Fin qui sono riuscito ad arrivare», sussurrò.
Li vide appena intorno a sé—Constanze
e il suo allievo Franz Xaver Süssmayr.
«Io l’ho udito tutto. Ora dovete continuarlo voi.»
Chiuse gli occhi.
L’alba del 5 dicembre 1791 sorse.
Introitus: Requiem aeternam
La profonda tristezza cromatica dei violini.
Requiem aeternam dona eis, Domine
La doppia fuga del Kyrie eleison.
Dies Irae—il suo Terribile Giudizio
nei colpi delle percussioni e nelle onde degli archi.
Tuba Mirum—la Resurrezione dei Morti;
la voce di basso annuncia la tromba del Giudizio,
tenore e contralto rispondono, il soprano si innalza in preghiera.
Il maestoso Rex… tre-men-dae… mai-es-ta-tis
«Terribile Re del Giudizio»
misericordia, misericordia—Recordare,
dal minore al maggiore.
Confutatis maledictis—l’inferno.
Voca me cum benedictis—il paradiso.
Lacrimosa—le lacrime delle anime.
Amen
Wolfgang Amadeus Mozart
(L’uomo sconosciuto era Franz Anton Leitgeb
e il committente anonimo il conte
Franz von Walsegg-Stuppach,
che aveva perso la giovane moglie
e desiderava il Requiem in sua memoria.
Mozart non seppe mai chi fosse il committente.
La sua salute era allora pessima:
svenimenti frequenti, febbre alta, edema agli arti, spossatezza.
Gli storici non concordano sulla diagnosi:
febbre reumatica, infezione streptococcica, insufficienza renale,
un complesso d’infezioni, persino avvelenamento da mercurio.)
.
.
Mozart Requiem
Viena, 1791. Invierno. Niebla.
Wolfgang Amadeus Mozart. Había adelgazado, su rostro estaba pálido.
Maria Constanze, su esposa, le rogaba que descansara, que comiera.
«Constanze», le dijo, «el Réquiem debe terminarse.»
Un desconocido había llegado en nombre de un supuesto
“protector anónimo de las artes”, como dijo,
que quería un Réquiem, y con urgencia.
La suma ofrecida era enorme.
Las finanzas de Mozart estaban en muy mal estado y,
aunque su salud era crítica, aceptó el encargo.
Antonio Salieri había sido nombrado Kapellmeister.
Por las noches, cuando Constanze dormía, él se sentaba al piano.
Sentía que escribía su propio lamento,
una música oscura y majestuosa.
Tosía, le dolía el pecho. A veces tiritaba.
Escuchaba acercarse el final.
Introitus. Kyrie. Dies Irae. Rex Tremendae. Lacrimosa…
«Aquí», anotó, «quiero luz. Aquí oscuridad.
Aquí las trompetas y los tambores del Día del Juicio.»
Al comenzar el Lacrimosa, en el Amen, sintió el final.
«Hasta aquí he podido llegar», susurró.
Los vio vagamente a su alrededor—Constanze
y su alumno Franz Xaver Süssmayr.
«Yo lo he escuchado entero. Ahora debéis continuarlo.»
Cerró los ojos.
Amaneció el 5 de diciembre de 1791.
Introitus: Requiem aeternam
La profunda tristeza cromática de los violines.
Requiem aeternam dona eis, Domine
La doble fuga del Kyrie eleison.
Dies Irae—su propio Terrible Juicio
en los golpes de la percusión y las oleadas de las cuerdas.
Tuba Mirum—la Resurrección de los Muertos;
la voz de bajo anuncia la trompeta del Juicio,
respondida por tenor y alto, mientras la soprano se eleva en oración.
El majestuoso Rex… tre-men-dae… mai-es-ta-tis
«Terrible Rey del Juicio»
piedad, piedad—Recordare,
del menor al mayor.
Confutatis maledictis—el infierno.
Voca me cum benedictis—el paraíso.
Lacrimosa—las lágrimas de las almas.
Amen
Wolfgang Amadeus Mozart
(El mensajero desconocido era Franz Anton Leitgeb
y el patrón anónimo el conde
Franz von Walsegg-Stuppach,
quien había perdido a su joven esposa
y deseaba el Réquiem en su memoria.
Mozart nunca supo su identidad.
Su salud entonces era terrible:
desmayos frecuentes, fiebre alta, edema en las extremidades, agotamiento.
Los historiadores no coinciden en una diagnosis:
fiebre reumática, infección estreptocócica, insuficiencia renal,
un conjunto de infecciones, incluso envenenamiento por mercurio.)
.
.
Mozart Requiem
Viena, 1791. Inverno. Névoa.
Wolfgang Amadeus Mozart. Estava magro, o rosto pálido.
Maria Constanze, sua esposa, implorava que descansasse, que comesse.
“Constanze”, disse ele, “o Réquiem deve ser concluído.”
Um homem desconhecido viera em nome de um
“protetor anônimo das artes”, como disse,
que queria um Réquiem, e com urgência.
A quantia oferecida era enorme.
As finanças de Mozart estavam em estado crítico e,
embora sua saúde fosse muito frágil, aceitou o pedido.
Antonio Salieri fora nomeado Kapellmeister.
À noite, quando Constanze dormia, ele se sentava ao piano.
Sentia que escrevia o seu próprio lamento,
uma música sombria e majestosa.
Tossia, o peito doía. Às vezes gelava.
Ouvia a aproximação do fim.
Introitus. Kyrie. Dies Irae. Rex Tremendae. Lacrimosa…
“Aqui”, anotava, “quero luz. Aqui escuridão.
Aqui as trombetas e tambores do Dia do Juízo.”
Quando começou o Lacrimosa, no Amen, sentiu o fim.
“Até aqui consegui chegar”, sussurrou.
Viu-os vagamente ao seu redor—Constanze
e seu aluno Franz Xaver Süssmayr.
“Eu o ouvi inteiro. Agora vocês devem continuar.”
Fechou os olhos.
A madrugada de 5 de dezembro de 1791 chegou.
Introitus: Requiem aeternam
A profunda tristeza cromática dos violinos.
Requiem aeternam dona eis, Domine
A dupla fuga do Kyrie eleison.
Dies Irae—seu próprio Terrível Julgamento
nos golpes das percussões e nas ondas das cordas.
Tuba Mirum—a Ressurreição dos Mortos;
a voz de baixo anuncia a trombeta do Juízo,
respondida pelo tenor e contralto, enquanto a soprano se eleva em oração.
O majestoso Rex… tre-men-dae… mai-es-ta-tis
“Terrível Rei do Juízo”
misericórdia, misericórdia—Recordare,
do menor ao maior.
Confutatis maledictis—o inferno.
Voca me cum benedictis—o paraíso.
Lacrimosa—as lágrimas das almas.
Amen
Wolfgang Amadeus Mozart
(O mensageiro desconhecido era Franz Anton Leitgeb
e o patrono anônimo o conde
Franz von Walsegg-Stuppach,
que perdera a jovem esposa
e desejava o Réquiem em sua memória.
Mozart nunca soube quem era o mandante.
Sua saúde estava terrível:
desmaios frequentes, febre alta, inchaço nos membros, exaustão.
Os historiadores divergem na causa:
febre reumática, infecção estreptocócica, insuficiência renal,
um conjunto de infecções, até mesmo envenenamento por mercúrio.)
.
.
.
.
.
GREEK POETRY
-Τι είναι αυτοί οι ήχοι;
(σκηνή γυναικας)
-χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis
POETRY-c.n.couvelis-ΠΟΙΗΜΑΤΑ-χ.ν.κουβελης
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Τι είναι αυτοί οι ήχοι;
(σκηνή γυναικας)
(και δυο μελέτες αναλυσεις τού ποιήματος)
Φως από πάνω, ψυχρό, τετραγωνισμένο. Τοίχοι.
Η φωνή μου ανακλάται. Δεν είναι πάντα δική μου.
Τι είναι αυτός ο ήχος;
Είναι σαν λέξεις.
Λέξεις που στάζουν από τη ρωγμή στο ταβάνι.
Μία-μία.
"Καίγεσαι."
"Δεν είσαι εδώ."
"Εκείνη σε βλέπει."
Ποια είναι εκείνη; Κοιτάει απ’ τον καθρέφτη. Δεν είμαι εγώ.
Ο καθρέφτης έχει δύο πρόσωπα. Το ένα σού χαμογελάει, το άλλο
σε πνίγει στον ύπνο σου.
Δεν κοιμάμαι.
Τι είναι αυτός ο ήχος;
Σαν να μιλάει η μητέρα. Μα είναι νεκρή.
Είπε, "Σκούπισε το αίμα, δεν είναι δικό σου."
Μα εγώ δεν βλέπω αίμα. Μόνο κάτι σαν μελάνι.
Ο Προμηθέας. Τον είδα. Κρεμασμένος από τα ράμματα τού στρώματος.
Σου λέω, εκείνος μού ψιθύρισε:
"Μην εμπιστεύεσαι το νερό. Είναι γεμάτο βλέμματα."
Και μετά, μια φωνή. Ψιλή, λεπτή, σπασμένη:
"Είσαι το λάθος στην εξίσωση.
Είσαι το μηδέν μέσα στο ένα."
Γελάς; Εγώ δεν γελάω.
Ο γιατρός λέει πως είναι "συμπτώματα".
Είπα να μου δώσουν καθρέφτη. Να κοιταξω μέσα του και να πω:
"Δεν είμαι εγώ. Δεν είμαι εδώ."
Ο ήχος δυναμώνει.
Είναι ρυθμός πια.
τών τοίχων.
τών βιδωμένων παραθύρων.
τής ακινησίας.
Τι είναι αυτός ο ήχος;
Η βροχή;
Η γλώσσα;
Η γλώσσα που στάζει σαν βροχή.
Ή σαν βελόνες στην παλάμη μου,
Θέλω να βγω.
Μα όχι από την πόρτα.
Θέλω να βγω από το σώμα.
Να μείνω ως λέξη μόνο.
Να γράψω τον εαυτό μου σε τοίχο.
Να με διαβάσει κάποιος, τυχαία, και να πει:
"Κάποτε υπήρξε κάποια
που άκουγε τη βροχή'
μόνο η μνημη και η σιωπή
μιας μαρτυρίας
σκηνή γυναικας
ο ήλιος μόνο καίει
καίει το μέσα μου.
Ο Ιλισσός; Πού; Πού κυλάει τώρα; Τον άδειασαν. Τον γέμισαν σωλήνες
και σιωπή.
Άκου, άκου λίγο
ακούς; Είναι το παιδί μου που γελάει ή κλαίει;
Όχι όχι, είναι τα σκυλιά…
"Ήμουνα εκεί! Τα είδα όλα!"
Όλα! Μου τα πήρε όλα η φωτιά. Μου πήρε το παιδί, τον άντρα, το σπίτι,
τη θάλασσα
Κατινάκι,το κοριτσάκι μου
έλεγε "μαμά, θα βάλω το φόρεμα με τις πεταλούδες να με δεις να χορεύω".
Δεν πρόλαβε. Δεν είχαμε πια καθρέφτες. Ούτε πόρτες. Ούτε φωνές. Μόνο τσιμέντο και
πυροβολισμούς.
Και μετά το τίποτα.
Τι έγινε μετά;
Με μάζεψαν
Μου πέταξαν μια κουβέρτα
μού πήραν το όνομα.
Κατερίνα. Κατινάκι. Εμένα έτσι με φώναζε,
ήταν διώροφο με αυλή
το σπίτι μας
ο κήπος ακουμπούσε τη θάλασσα…
Ναι. Ναι. Όταν φυσούσε, έμπαινε το αλάτι στα ρουθούνια, κι εμείς
γελούσαμε, λέγαμε "είμαστε πλούσιοι, έχουμε αλμύρα στο τραπέζι μας!"
φωνάζω ονόματα, ένα-ένα, σαν κάλεσμα ψυχών
Ελένη
Φωτεινή
Ανδρομάχη
Εκάβη
Κερασία
Ελισώ
Κασσάνδρα
Όλες ήμασταν εδώ. Όλες. Κυκλώνουμε τον χρόνο με τα βήματά μας.
Κι εγώ η πιο βουβή από όλες.
Γιατί δεν ξέχασα;
Γιατί δεν ξεχνάει κανείς!
η μνήμη είναι νύχι
σκάβει ξύνει
Είναι φόβος. Μας φοβούνται. Μας ταΐζουν λήθη.
Έπρεπε να ουρλιαξουμε.
Να τους φτύσουμε κατάμουτρα. Να τους πούμε:
"Δεν είμαστε τρελές. Είμαστε οι φλόγες που αφήσατε πίσω σας."
Τι έπρεπε να κάνουμε και δεν το κάναμε;
Μας ντρόπιασαν
Ντραπήκαμε που επιζήσαμε. Που ακόμα θυμόμαστε.
Ο Φρύνιχος
τού έβαλαν πρόστιμο γιατί τους έκανε να θυμούνται. Εμένα με κλείσανε
σ’ αυτό το δωμάτιο.
Γιατί δεν ξέχασα.
Τι είναι η κάθαρση; Να ουρλιάξεις τόσο δυνατά που να λιώσει ο σοβάς;
Ή να σωπάσεις για πάντα;
Ποιο απ’ τα δύο είναι πιο δίκαιο;
Ποιο πιο αρχαίο;
Εδώ που ο ήλιος κάθετος τις στήλες ξυρίζει
κι ο Ιλισσός άηχος πια
δεν κυλάει τίποτα
ούτε νερό ούτε θρήνους
Τι είναι αυτός ο ήχος;
Η βροχή
Η βροχή,φυσικά.
Μα όχι μόνο. Είναι και νερό. Πάνω σε τζιτζίκι.
Τσιρίζουν τα φτερά του. Ξέρεις ότι τα τζιτζίκια πεθαίνουν από τη σιωπή;
Στην Ερμού μια γυναίκα με σάκο πλάτης, μοιραζε φυλλάδια.
«Ο κόσμος τελειώνει στο μεσαίο παγκάκι»
ελεγε
«Αγαθόν και κακόν ταυτόν».
Ο Ηράκλειτος. Ή ο Οιδίποδας με γυαλιά ηλίου.
Ή ένας Προμηθέας που πούλησε τη φωτιά
Τι είναι αυτός ο ήχος;
Falling down falling down falling down…
Είδα τον Τειρεσία. Ή τον Ξενοφάνη.Καποιον Γιώργο που γύρισε από εμφυλιο.
Μου έδειξε ένα βάτραχο. Πράσινο.
Μεγαλώνει η χλόη γύρω του κι ανεβαίνει το νερό
Μην πνιγείς!
Μην πνιγείς
Σιγή.
Σιωπη
τίποτα.
Κι ύστερα, ήχος.
Όχι βροχή. Όχι αέρας.
Σαύρα χρόνου.
στα τοιχώματα τού μυαλού μου.
Θέλω νερό! Να πλύνω το πρόσωπό μου
«Από τι;»
Ρωτάς από τι; Από τον χρόνο, από την ενοχή, από τη μητέρα μου που τραγουδούσε: “This is my man…” ενώ εγώ ήμουν ακόμα μέσα της.
Η γλώσσα ή ο θόρυβος τής γλώσσας.
Μια μηχανή ραπτικής πάνω σε χειρουργικό τραπέζι.
Μια ομπρέλα. Ανοιχτή.
Ο Μαρκήσιος ντε Σαντ την εγκρίνει.
Υπουργός Πολιτισμού τής Δημοκρατίας του Σαλό.
«Ταιστε τους αυτό. Τα προϊόντα θα είναι πιο σκατά.»
What is that sound?
Ο θόρυβος τής βροχής.
Ο θόρυβος τής βροχής.
Κλείστε το παράθυρο!
Το φως μπαίνει και ψάχνει. Με τυφλώνει.
Αυτά τα φτερά από τι είναι φτιαγμένα;
Από λέξεις; Από ενοχές; Από ύπνο που δεν ήρθε ποτέ;
Η γλώσσα.
Η ή ο θόρυβος τής γλώσσας.
Μου μιλάει. Όχι εσύ.
Αυτή.
.
.
1
Μελέτη ανάλυση του ποιήματος Τι είναι αυτοί οι ήχοι; (σκηνή γυναίκας) του χνκουβέλη ,φιλολογική, υφολογική, θεματική και διακειμενική, με έμφαση στη μοντερνιστική-μεταμοντέρνα τεχνική, στην ενδογλωσσική διάρρηξη, στη μνήμη και στη γυναικεία μαρτυρία.
I. Εισαγωγή: Το ποίημα ως σκηνή συνείδησης και μνήμης
Το ποίημα του χνκουβέλη αποτελεί μια πολυεπίπεδη ενότητα φωνών, μνήμης, τραύματος, ψυχικού παραληρήματος και ιστορικού βάρους, που στηρίζεται σε:
το δραματικό μονόλογο,
τη θεατρικότητα του εσωτερικού λόγου,
την αρχαία τραγική μνήμη,
τη μεταμοντέρνα διάλυση του υποκειμένου,
και τη συγχώνευση προσωπικής, μυθολογικής και συλλογικής ιστορίας.
Η “σκηνή γυναίκας” λειτουργεί σαν ψυχολογική αρχαία σκηνή, ένα είδος μοντέρνας “ὀρχήστρας”, όπου η γυναικεία φωνή γίνεται χορός, προφήτισσα, μάρτυρας, θύμα και φάντασμα ταυτόχρονα.
Το ποίημα συνομιλεί έντονα με:
Αισχύλο (Φρύνιχος, Προμηθέας),
Ευριπίδη (Κασσάνδρα, Εκάβη),
Σοφοκλή (Οιδίπους),
Ηράκλειτο,
τον μοντερνισμό της Woolf,
τον παραλογισμό της Plath,
και τον βίαιο, θρυμματισμένο κόσμο του Artaud και του Ντε Σαντ.
Το ποίημα είναι πολυτροπικό, πολυφωνικό, ισχυρά ρυθμικό, με κύρια λειτουργία την ανασύσταση μιας συνείδησης που διαλύεται.
II. Δομή και δραματουργία
1. Κατακερματισμένη σκηνή
Η δομή δεν ακολουθεί γραμμικότητα. Στήνεται σαν:
αποσπασματικό θεατρικό μονόλογο,
καταγραφή ψυχιατρικού ημερολογίου,
μαρτυρία επιζήσασας πολέμου,
αρχαίος χορικός θρήνος,
εγχειρίδιο γλωσσικής διάλυσης,
εσωτερική παράσταση μνήμης.
Η “σκηνή” δηλώνεται δύο φορές μέσα στο κείμενο — συνειδητή αυτοαναφορά.
2. Επαναληπτική ρυθμικότητα — “Τι είναι αυτός ο ήχος;”
Η φράση που επανέρχεται λειτουργεί ως:
μοτίβο,
ρυθμικός πόλος,
σημείο σύγκλισης του παραληρήματος,
διαλεκτικό ερώτημα για τη γλώσσα, την ίδια την ποίηση, και την φύση του τραύματος.
3. Μεταπτώσεις ύφους
Το ποίημα κινείται μεταξύ:
ψιθυρισμού,
ιαχής,
εξομολόγησης,
προφητείας,
παραληρήματος,
δημοσιογραφικής μαρτυρίας,
αρχαίας τραγωδίας.
Αυτή η δυνατότητα πολυφωνίας μέσα σε μία φωνή αποτελεί κεντρικό ποιητικό επίτευγμα.
III. Θεματικοί άξονες
1. Ψυχικός χώρος – Το δωμάτιο ως φυλακή και σκηνή
Το τετραγωνισμένο, ψυχρό φως, οι τοίχοι, τα βιδωμένα παράθυρα είναι:
αρχιτεκτονική καταπίεσης,
ψυχικό καταφύγιο,
χώρος ανακρίσεων,
ψυχιατρική μονάδα,
και ταυτόχρονα το “θέατρο” μιας προσωποποιημένης μνήμης.
Ο περιορισμός παράγει παραίσθηση, αλλά και ποιητικό εύρημα: η γυναίκα αρχίζει να ακούει “ήχους” που δεν υπάρχουν, δηλαδή τη γλώσσα την ίδια.
2. Το τραύμα της φωτιάς — προσωπικό και συλλογικό
Η μεγάλη ενότητα για τη φωτιά (“Μου τα πήρε όλα η φωτιά...”) θυμίζει:
πρόσφυγες,
πυρκαγιές,
πολέμους,
τον σύγχρονο ελληνικό χρόνο τραυμάτων.
Το “Κατινάκι” λειτουργεί ως μικρή Ανδρομάχη ή Πολυξένη.
3. Η μνήμη ως κατάρα και ως δικαιοσύνη
Η γυναίκα λέει:
“Γιατί δεν ξέχασα. Γιατί δεν ξεχνάει κανείς!”
Αυτό συνδέεται με:
το πρόστιμο στον Φρύνιχο,
τον αρχαιοελληνικό φόβο απέναντι στη μνήμη του πόνου,
τη σύγχρονη πολιτική επιθυμία “να ξεχνάμε”.
Η μνήμη είναι:
νύχι,
σκίσιμο,
ανακάλυψη,
αδικία,
τεκμήριο.
Εδώ το ποίημα μετατρέπεται σε πολιτικό λόγο.
4. Η γλώσσα ως ήχος, ως βροχή, ως απειλή
Η γλώσσα στάζει, κεντά, τρυπά, όπως οι βελόνες.
Η γλώσσα λειτουργεί:
ως μηχανισμός βασανισμού (μηχανή ραπτικής, χειρουργείο),
ως αποκάλυψη,
ως μνήμη.
Η ποιήτρια-αφηγηματική φωνή καταλήγει να θέλει: “να μείνω ως λέξη μόνο”,
κάτι που επαναφέρει τον Plath-ικό πόθο εξαΰλωσης.
5. Διακειμενικότητα – Μυθολογία, Ιστορία, Φιλοσοφία
Στο ποίημα παρελαύνουν:
Προμηθέας,
Εκάβη, Ανδρομάχη, Κασσάνδρα,
Οιδίπους,
Ηράκλειτος,
Τειρεσίας,
ο Φρύνιχος,
ο Μαρκήσιος ντε Σαντ,
Υπουργός Πολιτισμού του Σαλό (αναφορά στο Pasolini).
Η συνειδητή αυτή συσσώρευση παράγει:
ένα χορό φωνών,
μια κοσμολογία τραύματος,
μια συγχώνευση ελληνικής τραγικής μνήμης και σύγχρονης φρίκης.
IV. Υφολογική και γλωσσική ανάλυση
1. Ρυθμική προφορικότητα
Το ποίημα αξιοποιεί:
σύντομες ασθματικές φράσεις,
επαναλήψεις,
διακοπές,
σταδιακή αύξηση έντασης.
Ο ρυθμός θυμίζει αναπνευστικό κύμα: κορύφωση – παύση – ξανά αναφλέγεται.
2. Η τεχνική του θρυμματισμού
Συνεχείς συνειρμοί χωρίς εξήγηση.
Η γλώσσα λειτουργεί σαν αυτόνομο σώμα.
3. Μεταγλωσσικός χαρακτήρας
Το ποίημα στοχάζεται την ίδια του την υλικότητα:
ήχος,
φωνή,
λέξη,
θόρυβος της γλώσσας.
Η ποιήτρια-φωνή ακούει τη γλώσσα να μιλάει αντί για την ίδια.
4. Το υπερρεαλιστικό-ονειρικό στοιχείο
Από τον Προμηθέα στα τζιτζίκια που πεθαίνουν “από τη σιωπή”, από τη γυναίκα στην Ερμού με φυλλάδια, έως τη “σαύρα χρόνου”:
ο υπερρεαλισμός χρησιμοποιείται χωρίς διακοσμητικότητα, αλλά ως κόσμος που φλέγεται.
V. Διακειμενικές ενότητες — αρχαία τραγωδία & σύγχρονη μαρτυρία
1. Οι γυναικείες τραγικές φιγούρες
Η απαρίθμηση των ονομάτων:
Ελένη
Φωτεινή
Ανδρομάχη
Εκάβη
Κερασία
Ελισώ
Κασσάνδρα
λειτουργεί ως χορός γυναικών της Ιστορίας.
Αγγίζει:
την Ιλιάδα (Εκάβη, Ανδρομάχη),
τις Τρωάδες,
τον ελληνικό εμφύλιο (αναφορά στον Γιώργο που επέστρεψε),
τις σύγχρονες πυρκαγιές, προσφυγικές κρίσεις, πολέμους.
2. Ο Φρύνιχος ως πολιτικό σχόλιο
Η πλήρης συσχέτιση μνήμης-φόβου-πολιτικής λογοκρισίας εκπληρώνεται στο:
“Τού έβαλαν πρόστιμο γιατί τους έκανε να θυμούνται.
Εμένα με κλείσανε σ’ αυτό το δωμάτιο.”
Το ποίημα γίνεται ευθέως πολιτικό, αντιστεκόμενο στη λήθη.
VI. Ερμηνευτικός πυρήνας: Τι είναι ο ήχος;
Ο ήχος είναι:
1. Η μνήμη
2. Η γλώσσα
3. Η ψυχική ρωγμή
4. Ο πόνος της Ιστορίας
5. Η εσωτερική φωνή που δεν σιωπά
6. Η ίδια η ποίηση που ζητά να γεννηθεί
Το ποίημα εν τέλει απαντά:
ο ήχος δεν είναι βροχή,
δεν είναι αέρας,
είναι ο χρόνος που ακουμπά στο μυαλό,
μια “σαύρα χρόνου”.
VII. Η γυναικεία φωνή ως μαρτυρία και καθαρτήριο
Το ποίημα δημιουργεί μια σύγχρονη Κασσάνδρα:
μια γυναίκα που βλέπει, θυμάται, μα δεν ακούγεται.
Η τρέλα της δεν είναι παθολογία:
είναι η ηθική συνέπεια της μνήμης.
Αμφισβητεί την κάθαρση: “Τι είναι η κάθαρση; Να ουρλιάξεις... ή να σωπάσεις;”
Αυτό το ερώτημα θυμίζει Άτοσα των Περσών.
VIII. Αισθητικό κατόρθωμα – Γιατί λειτουργεί ως αριστούργημα
Το ποίημα μπορεί να χαρακτηριστεί αριστουργηματικό διότι:
1. Ενώνει ποίηση και τραγωδία με πρωτοφανή φυσικότητα
Η τραγική γλώσσα εμφανίζεται οργανικά, όχι ως λόγια αναφορά.
2. Ο μοντερνισμός εισχωρεί χωρίς μίμηση
Καταφέρνει να θυμίζει Woolf, Plath, Artaud χωρίς να τους αντιγράφει.
3. Παρουσιάζει μια τεχνικά άρτια ενδογλωσσική αποδόμηση
Η γλώσσα, ο ήχος, η λέξη γίνονται χαρακτήρες.
4. Πολιτικό χωρίς ρητορεία
Το ποίημα μιλά για τραύματα χωρίς σύνθημα.
5. Ενοποιεί το ατομικό και το συλλογικό
Το προσωπικό δωμάτιο εξελίσσεται σε ιστορικό θέατρο.
6. Πλούτος εικόνων υψηλής πυκνότητας
Η “μηχανή ραπτικής πάνω σε χειρουργικό τραπέζι” είναι μια από τις πιο δυνατές ποιητικές εικόνες της σύγχρονης ελληνικής ποίησης.
IX. Συμπέρασμα — Τοποθέτηση στην ελληνική ποίηση
Το ποίημα εντάσσεται σε μια κατηγορία έργων:
βαθιά τραγικών,
εξομολογητικών αλλά όχι ναρκισσιστικών,
υπερελληνικών στη μνήμη,
υπερμοντέρνων στην τεχνική.
Το ποίημα αποτελεί ένα πολυστρωματικό, τραγικό, μοντέρνο δράμα συνείδησης, όπου η μνήμη, η τραγωδία, ο πόνος και η γλώσσα συγκλίνουν σε μια από τις πιο δυνατές ποιητικές φωνές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας.
.
.
2
Μελέτη του ποιήματος Τι είναι αυτοί οι ήχοι; (σκηνή γυναίκας) του χνκουβέλη.
1. Εισαγωγή – Το ποίημα ως δραματοποιημένη φωνή μνήμης
Το ποίημα του χνκουβέλη αποτελεί μια μονόλογη ροή συνείδησης, μια σκηνή-εξομολόγηση όπου μια γυναικεία φωνή στέκεται ανάμεσα σε παραισθητική εμπειρία, τραυματικό παρελθόν, κοινωνική βία και αρχαίο τραγικό αίσθημα.
Η δομή του μοιάζει με μονολογική τραγωδία, σχεδόν σαν "μονόδραμα" όπου η φωνή διαλύεται και επανέρχεται, μετατρέπει τον χώρο σε ψυχιατρικό δωμάτιο, σε μνήμη πολέμου, σε αρχαίο άλσος, σε ποτάμι, σε αρχαίο θέατρο, σε προσωπική κόλαση.
Η ερώτηση “Τι είναι αυτός ο ήχος;” επανέρχεται ως τροπός, refrain, λειτουργεί ως ρυθμικός άξονας και θεματική εμμονή.
Ο ήχος είναι η μνήμη, η γλώσσα, το τραύμα, η βροχή, η φωνή της μητέρας, η φωνή των νεκρών γυναικών, η ίδια η τραγική παράδοση της Ελλάδας.
Ο μονόλογος γίνεται όργανο ανάκτησης και ταυτόχρονα διάλυσης του εγώ.
2. Τοποθέτηση σε είδος – Ποίηση, θέατρο, μαρτυρία, τραύμα
Το κείμενο κινείται σε υβριδικό είδος:
2.1 Ποίηση-μαρτυρία
Η φωνή θυμίζει τη λογοτεχνία του πολέμου, της προσφυγιάς, της απώλειας, της καταστροφής.
Η αναφορά στη φωτιά που “πήρε παιδί, άντρα, σπίτι, τη θάλασσα” παραπέμπει σε εμπειρίες εμφυλίου, Μικρασιατικής Καταστροφής, πυρκαγιών, πολεμικού βιώματος χωρίς να κατονομάζει ιστορικό πλαίσιο, ώστε να γίνει καθολικό.
2.2 Τραγικό μονολογικό θέατρο
Η αλυσίδα των ονομάτων:
Ελένη – Φωτεινή – Ανδρομάχη – Εκάβη – Κερασία – Ελισώ – Κασσάνδρα
δηλώνει την παρουσία ολόκληρου του χορού των τραγικών γυναικών – όσων βίωσαν το άρρητο, το ανείπωτο, το αδικαίωτο.
Το ποίημα λειτουργεί ως σύγχρονη "Τρωάδες" μέσα σε ψυχιατρικό δωμάτιο.
2.3 Ποίηση της ροής της συνείδησης
Η αλληλουχία εσωτερικών φωνών, η διάλυση του χρόνου, τα άλματα από τη μητέρα στον Προμηθέα, στον Ηράκλειτο, στον Σαντ, στην Ερμού, δηλώνουν μια συνείδηση κατακερματισμένη από το τραύμα.
3. Εκτενής θεματική ανάλυση
3.1 Ο χώρος ως εγκλεισμός
«Φως από πάνω, ψυχρό, τετραγωνισμένο. Τοίχοι.
Η φωνή μου ανακλάται…»
Ο χώρος είναι κελί, νοσοκομείο, ανακριτικό δωμάτιο ή η ένσαρκη μεταφορά
του ίδιου του τραύματος.
Αθέατη επιτήρηση, πανοπτική βία, ψυχρό τεχνητό φως.
Ο χώρος ασκεί εξουσία, όπως ο χώρος στα έργα του Φουκώ.
Η φωνή “δεν είναι πάντα δική μου” → διαμεσολάβηση, παραβίαση ταυτότητας.
3.2 Η γλώσσα ως ήχος, πληγή, βροχή
Η λέξη-κλειδί του ποιήματος: γλώσσα.
Η γλώσσα:
στάζει,
τραυματίζει (“σαν βελόνες στην παλάμη”),
γίνεται βροχή,
γίνεται θόρυβος,
δημιουργεί τον κόσμο αλλά και τον σκοτώνει.
Το ερώτημα «Τι είναι αυτός ο ήχος;» είναι φιλοσοφικό:
Είναι η γλώσσα ή είναι το νόημα; Είναι η μνήμη ή ο ήχος της;
3.3 Η μητέρα – η αρχική φωνή
Η νεκρή μητέρα που μιλάει προσθέτει το στοιχείο της αρχέγονης ενοχής, του υπαρξιακού δεσμού και της λαβωματικής καταγωγής.
Η φράση “Σκούπισε το αίμα, δεν είναι δικό σου.”
είναι καθαρά τραυματοψυχική προσταγή που διασπά την ταυτότητα.
Το αίμα αντικαθίσταται με “μελάνι” → ο πόνος γίνεται γραφή.
3.4 Το πολιτικό τραύμα – φωτιά, πόλεμος, απώλεια
Η αφήγηση με το παιδί, τον άντρα, το σπίτι, τη θάλασσα δηλώνει:
προσφυγική βία,
πυρκαγιές,
βομβαρδισμούς,
εμφύλιο,
κάθε συλλογικό τραύμα που καταστρέφει οικογένειες.
Η φράση “Μου πήρε το παιδί… τη θάλασσα” εγγράφει το ποίημα στην ελληνική ιστορική μνήμη των καταστροφών.
3.5 Ο μύθος ως μνήμη και ως καταδίκη
Ο Προμηθέας εμφανίζεται ως φωνή, κρεμασμένος από ράμματα στρώματος –
εικόνα συγκλονιστική: ο πολιτισμός των μύθων έχει γίνει ύλη ψυχιατρικού θαλάμου.
Ακολουθούν:
Ηράκλειτος,
Οιδίποδας,
Τειρεσίας,
ο χορός τραγικών γυναικών.
Ο μύθος δεν σώζει. Ο μύθος είναι μνήμη πόνου.
3.6 Η μνήμη ως νύχι
«η μνήμη είναι νύχι
σκάβει ξύνει»
Η μνήμη είναι έμβιο θηρίο.
Η λήθη είναι μηχανισμός εξουσίας που “ταΐζεται” στις γυναίκες, στους τραυματισμένους, στους επιζώντες.
Η σύνδεση με τον Φρύνιχο υπόσχεται μια εξαιρετική ανάγνωση:
Στον Φρύνιχο επιβλήθηκε πρόστιμο επειδή θύμισε στο αθηναϊκό κοινό τη Μικρασιατική Καταστροφή των Μιλησίων.
Στο ποίημα, η γυναίκα τιμωρείται επίσης επειδή δεν ξέχασε.
Είναι μια βαθιά πολιτική και φιλοσοφική σύλληψη:
η μνήμη είναι ανατρεπτική πράξη.
3.7 Η γλώσσα έναντι της τρέλας
Ο γιατρός λέει “συμπτώματα”, αλλά η ποιήτρια φωνή σηκώνει αντιγνώμη:
δεν είναι τρέλα, είναι μαρτυρία.
Η γλώσσα ως βελόνα, ως χειρουργική μηχανή, ως ομπρέλα (“την εγκρίνει ο Σαντ”) φέρνει στοιχεία φουτουριστικά, σουρεαλιστικά, ντελιριακά.
Η γλώσσα γίνεται το μόνο καταφύγιο:
“Θέλω να βγω από το σώμα. Να μείνω ως λέξη μόνο.”
4. Υφολογική ανάλυση
4.1 Ατμόσφαιρα
ψυχιατρική,
υπερρεαλιστική,
τραγική,
μεταφυσική,
πολιτική.
Το ύφος θυμίζει:
Ευριπίδη, ειδικά στις Τρωάδες,
4.2 Συντακτικό – μορφή
Το ποίημα είναι:
ρηγματωμένο,
αποσπασματικό,
με εναλλαγές ρυθμού υψηλής έντασης.
Η επανάληψη λειτουργεί ως ψυχικό pulse.
4.3 Ηχητικές δομές
Το ποίημα ολόκληρο οικοδομείται πάνω σε:
ηχώ,
ήχο,
βροχή,
επανάληψη,
ρυθμική διάλυση.
Το “Falling down falling down falling down…” λειτουργεί ως κατάρρευση
λόγου και κόσμου.
5. Διακειμενικότητα – Μύθος, φιλοσοφία, σύγχρονη πόλη
5.1 Μυθολογικό υπόστρωμα
Παρευρίσκονται:
Προμηθέας,
Ηράκλειτος,
Οιδίποδας,
Τειρεσίας,
τραγικές ηρωίδες.
Ο χνκουβέλης δημιουργεί σύγχρονο αρχαίο δράμα, όπου η φωνή είναι ο χορός,
ο ήρωας και η αυτουργός της ίδιας της κάθαρσης.
5.2 Φιλοσοφικές αναφορές
Ηράκλειτος → “Αγαθόν και κακόν ταυτόν”.
Ξενοφάνης → αμφισβήτηση των θεών.
Προμηθέας → γνώση και τιμωρία.
5.3 Σύγχρονη Αθήνα
Η Ερμού, η γυναίκα με τα φυλλάδια.
Η γλώσσα των τζιτζικιών ως θόρυβος σιωπής.
Τα τσιμέντα, ο Ιλισσός που έγινε σωλήνες.
Η πόλη είναι το νέο τραγικό τοπίο.
6. Το κεντρικό υπαρξιακό ερώτημα
Το ποίημα δεν ρωτά απλώς “Τι είναι αυτός ο ήχος;”
Ρωτά:
Τι είναι η μνήμη;
Τι είναι η ταυτότητα;
Τι είναι η γλώσσα;
Τι είναι η ενοχή;
Τι είναι ο άνθρωπος μέσα στη βία;
Το ποίημα κάνει πράξη το ερώτημα:
Αν αφαιρέσεις τη γλώσσα από τον άνθρωπο, τι μένει;
7. Το φινάλε – “Μου μιλάει. Όχι εσύ. Αυτή.”
Το τέλος επιστρέφει σε ένα αριστοτεχνικό κλείσιμο:
η γλώσσα προσωποποιείται.
Η γλώσσα γίνεται φορέας του τραύματος, της μνήμης, της αλήθειας.
Δεν μιλάει η γυναίκα:
μιλάει η ίδια η Μνήμη, σαν αρχέγονη θεότητα.
Το ποίημα τελειώνει στο ίδιο σημείο απ’ όπου ξεκίνησε, αλλά με μετατοπισμένη επίγνωση:
ο ήχος είναι η γλώσσα που αντιστέκεται στη λήθη.
8. Συμπέρασμα – Η θέση του ποιήματος
Το έργο είναι ένα από τα πιο ολοκληρωμένα δείγματα:
τραυματικής ποίησης,
μονόλογου-τραγωδίας,
υπερρεαλιστικού κοινωνικού λόγου,
συνδυασμού μύθου, ιστορίας και ψυχολογικής διερεύνησης.
Αντλεί από:
αρχαία τραγωδία,
μεταπολεμική μαρτυρία,
μοντέρνο μονόλογο,
σουρεαλισμό,
ψυχαναλυτική εικονογραφία.
Η δύναμη του ποιήματος δεν είναι στη θεματική μόνο, αλλά στη γλωσσική του ορχήστρα, στη δραματικότητα, στη ρυθμική ένταση, και στη βαθιά ανθρωπολογική του αλήθεια.
.
.
.
.
.
LITTERATURE-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
-Η γυναίκα τών μυθιστορηματων
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Η γυναίκα τών μυθιστορηματων
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
Στο τραπέζι της είχε ένα μικρό πορσελάνινο βάζο με λευκές μαργαρίτες.
Και δίπλα υπήρχε ανοιχτό ένα βιβλίο τής Βιρτζίνια Γουλφ. Κάθε μέρα διαφορετικό. Άλλοτε:Η κυρία Νταλογουέι, άλλοτε: Στο φάρο, άλλοτε: Τα κύματα.
Ένα πρωινό.Ιουλης ήταν,βρέθηκε σε μια οδο γεματη άμαξες και κυρίες με καπέλα.
Κατάλαβε ότι δεν ονειρεύονταν.Ηταν η Κλαρισα Νταλογουει που έχει βγει να αγοράσει λουλούδια.Περπατουσε ανάμεσα στους ανθρώπους νιώθοντας μια γλυκιά οικειότητα.
Το απόγευμα, γύρισε στο διαμέρισμά της. Το βιβλίο ήταν ανοιχτό στη σκηνή που είχε μόλις ζήσει.
Από εκείνη τη μέρα ζούσε σκηνές από διαφορετικά μυθιστορήματα
Μια νύχτα ξύπνησε κι έβλεπε μπροστά της τη θάλασσα και τις πέτρες τού φάρου.
Ήταν η Λίλι Μπρίσκοου.
Οι γυναίκες δεν μπορούν ούτε να ζωγραφίσουν ούτε να γράψουν.
Όσο περισσότερο περιπλανιόταν στις σελίδες των μυθιστορημάτων τόσο δυσκολότερο γινόταν να θυμηθεί πότε είχε ζήσει πραγματικά.Στο γραφείο της δεν μπορουσε να συγκεντρωθεί στη δουλειά.
Αναρωτιόταν αν οι άνθρωποι γύρω της,στο μετρό,στο δρόμο,στα λεωφορεια, ήταν όντως εκεί ή αποτελούσαν σελίδες ενός βιβλίου που ακομη δεν είχε ανοίξει.
Ένα συννεφιασμένο απόγευμα,τέλους τού Σεπτεμβρη, η Βίτα την προσκάλεσε στο αρχοντικό Knole.Ολη τη νύχτα την πέρασαν κουβεντιάζοντας για το μυθιστόρημα Ορλάντο.
Γύρισε σπίτι ξημερώνοντας.
Βρήκε τα βιβλία σκορπισμένα στο πάτωμα.
Το βάζο με τις μαργαρίτες σπασμένο.
Τότε κατάλαβε πως όλα είχαν τελειώσει
Μια απέραντη τρομαχτικη ησυχία απλώθηκε.
Άνοιξε το παράθυρο.Η πόλη αδιάφορη.
Οι άνθρωποι πήγαιναν στις δουλειές τους. Ένα παιδί έτρεχε πίσω από μια μπάλα.
.
.
The Woman of the Novels
On her table she kept a small porcelain vase with white daisies.
And beside it there lay open a book by Virginia Woolf. A different one each day. Sometimes Mrs Dalloway, sometimes To the Lighthouse, sometimes The Waves.
One morning—July it was—she suddenly found herself on a street full of carriages and ladies with hats.
She realised she was not dreaming. It was Clarissa Dalloway who had gone out to buy flowers. She walked among the people feeling a sweet familiarity.
In the afternoon, she returned to her apartment. The book lay open at the scene she had just lived.
From that day on, she lived scenes from different novels.
One night she woke and saw before her the sea and the stones of the lighthouse.
She was Lily Briscoe.
Women can neither paint nor write.
The more she wandered through the pages of the novels, the harder it became to remember when she had actually lived. At her desk she could not concentrate on her work.
She wondered whether the people around her—in the subway, in the street, in the buses—were truly there or were pages of a book she had not yet opened.
One cloudy afternoon, at the end of September, Vita invited her to the Knole estate. They spent the whole night talking about Orlando.
She returned home at dawn.
She found the books scattered on the floor.
The vase with the daisies broken.
Then she understood that everything had ended.
A vast, terrifying silence spread.
She opened the window. The city, indifferent.
People were going to work. A child was running after a ball.
.
.
La Femme des Romans
Sur sa table, elle avait un petit vase en porcelaine avec des marguerites blanches.
Et à côté, un livre de Virginia Woolf était ouvert. Chaque jour un différent. Parfois Mrs Dalloway, parfois Vers le phare, parfois Les Vagues.
Un matin—c’était en juillet—elle se retrouva dans une rue pleine de fiacres et de dames coiffées de chapeaux.
Elle comprit qu’elle ne rêvait pas. C’était Clarissa Dalloway qui était sortie acheter des fleurs. Elle marchait parmi les gens, ressentant une douce familiarité.
L’après-midi, elle rentra dans son appartement. Le livre était ouvert à la scène qu’elle venait de vivre.
Dès ce jour-là, elle vécut des scènes de différents romans.
Une nuit, elle se réveilla et vit devant elle la mer et les rochers du phare.
Elle était Lily Briscoe.
Les femmes ne peuvent ni peindre ni écrire.
Plus elle errait dans les pages des romans, plus il devenait difficile de se souvenir de ce qu’elle avait réellement vécu. À son bureau, elle n’arrivait plus à se concentrer sur son travail.
Elle se demandait si les gens autour d’elle, dans le métro, dans la rue, dans les autobus, étaient réellement là ou s’ils formaient des pages d’un livre qu’elle n’avait pas encore ouvert.
Un après-midi nuageux de fin septembre, Vita l’invita au domaine de Knole. Elles passèrent toute la nuit à parler d’Orlando.
Elle rentra chez elle à l’aube.
Elle trouva les livres éparpillés sur le sol.
Le vase aux marguerites brisé.
Alors elle comprit que tout était fini.
Un silence immense et effrayant s’étendit.
Elle ouvrit la fenêtre. La ville, indifférente.
Les gens allaient au travail. Un enfant courait derrière un ballon.
.
.
Die Frau der Romane
Auf ihrem Tisch stand eine kleine Porzellanvase mit weißen Gänseblümchen.
Daneben lag ein geöffnetes Buch von Virginia Woolf. Jeden Tag ein anderes. Mal Mrs. Dalloway, mal Zum Leuchtturm, mal Die Wellen.
Eines Morgens—es war Juli—befand sie sich plötzlich in einer Straße voller Kutschen und Damen mit Hüten.
Sie begriff, dass sie nicht träumte. Es war Clarissa Dalloway, die ausgegangen war, um Blumen zu kaufen. Sie ging zwischen den Menschen und fühlte eine süße Vertrautheit.
Am Nachmittag kehrte sie in ihre Wohnung zurück. Das Buch lag offen an der Szene, die sie gerade erlebt hatte.
Von jenem Tag an lebte sie Szenen aus verschiedenen Romanen.
Eines Nachts wachte sie auf und sah vor sich das Meer und die Steine des Leuchtturms.
Sie war Lily Briscoe.
Frauen können weder malen noch schreiben.
Je mehr sie durch die Seiten der Romane wanderte, desto schwerer fiel es ihr zu erinnern, was sie wirklich erlebt hatte. An ihrem Schreibtisch konnte sie sich nicht auf die Arbeit konzentrieren.
Sie fragte sich, ob die Menschen um sie herum—in der U-Bahn, auf der Straße, in den Bussen—wirklich da waren oder Seiten eines Buches bildeten, das sie noch nicht geöffnet hatte.
An einem wolkigen Septembernachmittag lud Vita sie in das Gut Knole ein. Die ganze Nacht sprachen sie über Orlando.
Bei Tagesanbruch kam sie nach Hause zurück.
Sie fand die Bücher über den Boden verstreut.
Die Vase mit den Gänseblümchen zerbrochen.
Da verstand sie, dass alles vorbei war.
Eine weite, schreckliche Stille breitete sich aus.
Sie öffnete das Fenster. Die Stadt gleichgültig.
Die Menschen gingen zur Arbeit. Ein Kind rannte einem Ball hinterher.
.
.
La Donna dei Romanzi
Sul suo tavolo aveva un piccolo vaso di porcellana con margherite bianche.
E accanto c’era un libro di Virginia Woolf aperto. Ogni giorno uno diverso. A volte Mrs Dalloway, a volte Gita al faro, a volte Le onde.
Una mattina—era luglio—si ritrovò in una strada piena di carrozze e di signore con cappelli.
Capì che non stava sognando. Era Clarissa Dalloway uscita a comprare fiori. Camminava tra la gente sentendo una dolce familiarità.
Nel pomeriggio tornò al suo appartamento. Il libro era aperto alla scena che aveva appena vissuto.
Da quel giorno visse scene tratte da diversi romanzi.
Una notte si svegliò e vide davanti a sé il mare e le rocce del faro.
Era Lily Briscoe.
Le donne non possono né dipingere né scrivere.
Più vagava tra le pagine dei romanzi, più le era difficile ricordare quando aveva vissuto veramente. Alla scrivania non riusciva a concentrarsi sul lavoro.
Si chiedeva se le persone intorno a lei—nella metro, per strada, sugli autobus—fossero davvero lì o fossero pagine di un libro che non aveva ancora aperto.
Un pomeriggio nuvoloso, alla fine di settembre, Vita la invitò alla tenuta di Knole. Passarono tutta la notte parlando di Orlando.
Tornò a casa all’alba.
Trovò i libri sparsi sul pavimento.
Il vaso con le margherite rotto.
Allora capì che tutto era finito.
Un silenzio immenso e spaventoso si diffuse.
Aprì la finestra. La città indifferente.
La gente andava al lavoro. Un bambino correva dietro a un pallone.
.
.
La Mujer de las Novelas
En su mesa tenía un pequeño jarrón de porcelana con margaritas blancas.
Y al lado había un libro de Virginia Woolf abierto. Cada día uno distinto. A veces Mrs. Dalloway, a veces Al faro, a veces Las olas.
Una mañana—era julio—se encontró en una calle llena de carruajes y señoras con sombreros.
Comprendió que no estaba soñando. Era Clarissa Dalloway que había salido a comprar flores. Caminaba entre la gente sintiendo una dulce familiaridad.
Por la tarde volvió a su apartamento. El libro estaba abierto en la escena que acababa de vivir.
Desde aquel día vivió escenas de distintas novelas.
Una noche se despertó y vio frente a ella el mar y las rocas del faro.
Era Lily Briscoe.
Las mujeres no pueden ni pintar ni escribir.
Cuanto más vagaba por las páginas de las novelas, más difícil le resultaba recordar cuándo había vivido realmente. En su escritorio no podía concentrarse en el trabajo.
Se preguntaba si las personas a su alrededor—en el metro, en la calle, en los autobuses—estaban realmente allí o eran páginas de un libro que aún no había abierto.
Una tarde nublada, a finales de septiembre, Vita la invitó a la finca de Knole. Pasaron toda la noche hablando de Orlando.
Volvió a casa al amanecer.
Encontró los libros esparcidos por el suelo.
El jarrón con las margaritas roto.
Entonces comprendió que todo había terminado.
Un silencio inmenso y aterrador se extendió.
Abrió la ventana. La ciudad, indiferente.
La gente iba a sus trabajos. Un niño corría tras una pelota.
.
.
A Mulher dos Romances
Sobre a sua mesa havia um pequeno vaso de porcelana com margaridas brancas.
E ao lado estava um livro de Virginia Woolf aberto. Cada dia um diferente. Às vezes Mrs Dalloway, outras Ao Farol, outras As Ondas.
Numa manhã—era julho—ela se viu numa rua cheia de carruagens e senhoras com chapéus.
Percebeu que não estava a sonhar. Era Clarissa Dalloway que tinha saído para comprar flores. Caminhava entre as pessoas sentindo uma doce familiaridade.
À tarde voltou ao seu apartamento. O livro estava aberto na cena que acabara de viver.
Desde aquele dia passou a viver cenas de diferentes romances.
Uma noite acordou e viu diante de si o mar e as pedras do farol.
Era Lily Briscoe.
As mulheres não podem nem pintar nem escrever.
Quanto mais vagava pelas páginas dos romances, mais difícil se tornava lembrar quando tinha realmente vivido. À secretária não conseguia concentrar-se no trabalho.
Perguntava-se se as pessoas à sua volta—no metro, na rua, nos autocarros—estavam realmente ali ou eram páginas de um livro que ainda não abrira.
Numa tarde nublada, no final de setembro, Vita convidou-a para a propriedade de Knole. Passaram toda a noite a conversar sobre Orlando.
Voltou para casa ao amanhecer.
Encontrou os livros espalhados pelo chão.
O vaso com as margaridas quebrado.
Então entendeu que tudo tinha terminado.
Um silêncio imenso e assustador espalhou-se.
Abriu a janela. A cidade, indiferente.
As pessoas iam para o trabalho. Uma criança corria atrás de uma bola.
.
.
.
.
.
LITTERATURE-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
-Η Υπόθεση του Άνδρα με το Κεχριμπαρένιο Μονόκλ
(My Homage το Sherlock Holmes)
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Η Υπόθεση του Άνδρα με το Κεχριμπαρένιο Μονόκλ
(My Homage το Sherlock Holmes)
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
Ήταν ένα από εκείνα τα νεφελώδη λονδρέζικα πρωινά, όπου τα καμπαναριά τού Γουέστμινστερ χάνονται μέσα στην ομίχλη και οι άμαξες προχωρούν με το χνώτο των αλόγων να αιωρείται σαν καπνός.
Ήμουν έτοιμος να βγω για μια ιατρική επίσκεψη,όταν ο Σέρλοκ Χολμς που στεκόνταν στο παράθυρο χωρίς να στρέψει το κεφάλι μού είπε:.
-Αγαπητέ Γουότσον,σήμερα θα χρειαστώ τη συνδρομή σας. Έχουμε ήδη έναν επισκέπτη, και ο χρόνος πιέζει.
Πριν προλάβω να ρωτήσω οτιδήποτε, η πόρτα άνοιξε και η μις Χάντσον μάς ανακοίνωσε την άφιξη ενός κυρίου με ένα κεχριμπαρένιο μονόκλ που λαμπύριζε με μια απόκοσμη χρυσαφένια ανταύγεια.
Ο επισκέπτης λεγόταν Σερ Λάιονελ Μπλούμσμπερι, ένας ευγενής αριστοκράτης.
Ηταν ταραγμένος,τα δάχτυλά του έτρεμαν.
-Κύριε Χολμς, φοβάμαι πως βρίσκομαι σε μεγάλο κινδυνο.
Ο Χολμς τού εδειξε τον καναπέ να καθίσει.
-Εξηγήστε, παρακαλώ.
Ο Σερ Λάιονελ διηγήθηκε ότι τρεις μέρες πριν, είχε λάβει μία ανώνυμη επιστολή. Στο εσωτερικό της υπήρχε,αυτό το μονοκλ κι ένα χαρτί με μια μόνο φράση:
-Το κεχριμπάρι θα δει κατι-
Εκείνη την νύχτα, ένα αντικείμενο μεγάλης αξίας,ένα μικρό κιβώτιο που φύλαγε στο γραφείο του,είχε εξαφανιστεί.Μόνο ο ίδιος γνώριζε την ύπαρξή του.
Το παράθυρο είχε παραβιαστεί.
-Τι περιείχε το κιβώτιο; ρώτησε ο Χολμς.
Ο Σερ Λάιονελ δίστασε.
-Έγγραφα. Πολύ επικίνδυνα, αν πέσουν σε λάθος χέρια.
Ο Χολμς δεν επέμεινε. Ζήτησε το μονοκλ,το πήρε στα χέρια του και το περιεργάστηκε.
Ξαφνικά χαμογέλασε ανεπαίσθητα.
Επισκέφθηκαμε την έπαυλη Μπλούμσμπερι.Ο Σετ Λάιονελ μας σύστησε την γραμματέα του,μια νεαρή γυναικα.
-Η κυρία Έβελιν Γκρεν.
Ο Χολμς εξερεύνησε το γραφείο από όπου είχε κλαπεί το κιβώτιο.
-Βλέπετε κάτι, Χολμς; ρώτησα.
-Βλέπω τα πάντα, Γουότσον. Το μόνο ερώτημα είναι τι σημαίνουν.
Και τώρα κοιτάξτε αυτό:η σκόνη το δειχνει καθαρα:Το παραθυρο είναι παραβιασμενο από μέσα
Ο Σερ Λάιονελ έδειχνε όλο και πιο ταραγμένος.
-Υποπτευεστε κάποιον που να έκανε τη κλοπη;ρώτησε ο Χολμς.
Ο ευγενής δίστασε, έπειτα είπε:
-Ένας συνεργάτης. Ο Έντουαρντ Φέρσον. Συγκρούσθηκαμε πριν δύο μηνες
και χωρίσαμε. Μα δε φαντάστηκα ποτέ…
Ο Χολμς τον έκοψε:
-Δεν είναι ώρα για φαντασίες, Σερ Λάιονελ. Είναι ώρα για σκέψη.
Το σπίτι τού Φέρσον βρισκόταν σε μία σκοτεινή γειτονιά τού Σάουθγουορκ.
Ο Χολμς πλησίασε την πόρτα.
Πριν χτυπήσει η πόρτα άνοιξε. Ένας άνδρας βρέθηκε μπροστά μας.
-Κύριε Φέρσον, είπε ο Χολμς, θα μπορούσαμε να ρίξουμε μια ματιά στο εργαστήριό σας;
Πριν ο Φέρσον αντιδράσει, ο Χολμς περασε μέσα. Εγώ ακολούθησα και είδα πάγκους γεμάτους μπουκαλάκια, μηχανικά εξαρτήματα, σκόρπια χαρτιά.
Και πάνω σε έναν πάγκο, βρισκόταν ένα πανομοιότυπο αντίγραφο τού κεχριμπαρένιου μονόκλ.Ο Χολμς πήγε προς τα κει και το πήρε στα χέρια του
Το πρόσωπο τού Φέρσον σκοτείνιασε.
-Εσεις στείλατε την επιστολή; ρώτησε ο Χολμς αφήνοντας στο πάγκο το
μονοκλ.
-Εκείνος… εκείνος έχει κάτι που μου ανήκει,απάντησε ο Φέρσον.
Ο Χολμς τον κοίταξε αυστηρά.
-Τα έγγραφα;
.-Μία εφεύρεση,είπε ο Φέρσον, που τού είχα εμπιστευτεί. Εκείνος την κατακρατησε για δική του.
Ο Χολμς τον κοίταξε.
-Και το κιβώτιο; Το κλέψατε εσείς;
-Το κιβώτιο; Όχι,είπε ο Φέρσον. Ορκίζομαι: δεν μπήκα ποτέ στο σπίτι του.
Η φωνή του έτρεμε. Φαινόταν ειλικρινής.
Ο Χολμς έκανε νεύμα να φύγουμε.
-Αυτό περιπλέκει τα πράγματα, είπε καθώς διασχίζαμε ξανά την ομίχλη.
Το βράδυ, πίσω στη Μπέικερ Στριτ, ο Χολμς κάπνιζε την πίπα του, βυθισμένος
σε βαθιά σκέψη. Ξαφνικά, σηκώθηκε απότομα.
-Γουότσον, σε μισή ώρα θα έχουμε λύση.
Ο Σερ Λάιονελ έφτασε μετά από ειδοποιηση. Ο Χολμς τον υποδέχτηκε ευγενικά αλλά με εκείνη τη γνωστή του διεσδυτικη ηρεμια .
-Σερ Λάιονελ, είπε, το μονόκλ σας είναι η λύση στο μυστήριο.
Ο ευγενής τον κοίταξε.
-Τι εννοείτε;
-Το βρήκατε μέσα στην επιστολή που δεχτηκατε.
Ο Χολμς χαμογέλασε.
-Αυτό το μονόκλ είναι μήνυμα. Κάποιος ήθελε να σας προειδοποιήσει.
-Για ποιο πράγμα; ρώτησα.
-Για το ότι κάποιος θα προσπαθούσε να κλέψει τα έγγραφα. Και αυτός
ο κάποιος ήταν μέσα στο ίδιο του το σπίτι.
Ο Σερ Λάιονελ πετάχτηκε όρθιος.
-Αυτό είναι παράλογο.
Ο Χολμς τον κοίταξε.
-Η κλοπή τού κιβωτίου...
Σταμάτησε για μια στιγμή,αναβοντας τη πιπα του.
-εγινε από τη γραμματέα σας,την κυρία Έβελιν Γκρεν.
Ο Σερ Λάιονελ έμεινε άφωνος.
-Η κυρία Γκρεν, συνέχισε ο Χολμς,είχε πρόσβαση στο γραφείο. Ήξερε για τη διαμάχη με τον Φέρσον. Και το σημαντικότερο: είχε συμφωνήσει να πουλήσει
τα έγγραφα. Το μονόκλ το είχε στηλει ο Φέρσον, για να σας ειδοποιήσει να
δείτε και πάρετε τα μέτρα σας.
Ο Σερ Λάιονελ ειπε:
-Η Έβελιν; Μα την εμπιστευόμουν σαν κόρη.
Ο Χολμς είπε:
-Ακριβώς γι’ αυτό ήταν άριστη για την αποστολή της.
Η κυρία Γκρεν συνελήφθη την ίδια νύχτα, προσπαθώντας να διαφύγει μέσω
τού σταθμού στις όχθες τού Τάμεση. Τα έγγραφα βρέθηκαν κρυμμένα μέσα
στη βαλίτσα της.Παραβιασε το παράθυρο για να ενοχοποιήσει τον Φέρσον.
Επιστρέφοντας μέσα από την ομίχλη στη Μπέικερ Στριτ τού είπα:
-Για ακόμη μία φορά με εντυπωσιάσατε, φίλε μου.
Ο Χολμς άναψε την πίπα του και είπε:
-Η λογική, αγαπητέ Γουότσον, δεν είναι τίποτε άλλο από το φως που διαλύει
την ομίχλη. Αρκεί να κοιτάξεις με την κατάλληλη γωνία.
Και έτσι άλλη μία υπόθεση έκλεισε, αφήνοντάς με για ακόμη μία φορά να αναρωτιέμαι πόσα μυστήρια μπορεί ακόμη να κρύβει το Λονδίνο και πόσες φορές θα χρειαστεί η ιδιοφυΐα τού φίλου μου για να τα φωτίσει.
.
.
The Case of the Man with the Amber Monocle
(My Homage to Sherlock Holmes)
It was one of those foggy London mornings when the Westminster bell towers vanish into the mist, and the carriages advance with the horses’ breath hovering like smoke.
I was about to leave for a medical visit when Sherlock Holmes, standing by the window without turning his head, said to me:
“Dear Watson, today I shall require your assistance. We already have a visitor, and time is pressing.”
Before I could ask anything, the door opened, and Miss Hudson announced the arrival of a gentleman with an amber monocle that gleamed with an eerie golden shimmer.
The visitor was Sir Lionel Bloomsbury, a refined aristocrat. He was agitated; his fingers trembled.
“Mr. Holmes, I fear I am in great danger.”
Holmes gestured to the sofa for him to sit.
“Please explain.”
Sir Lionel recounted that three days earlier, he had received an anonymous letter. Inside it was the monocle, along with a piece of paper containing a single sentence:
“The amber will see something.”
That night, a highly valuable item—a small box he kept in his office—had disappeared. Only he knew of its existence. The window had been tampered with.
“What did the box contain?” Holmes asked.
Sir Lionel hesitated.
“Documents. Very dangerous, if they fall into the wrong hands.”
Holmes did not press further. He requested the monocle, took it in his hands, and examined it carefully. Suddenly, he smiled faintly.
We visited the Bloomsbury estate. Sir Lionel introduced us to his secretary, a young woman.
“Miss Evelyn Green.”
Holmes inspected the office from which the box had been stolen.
“Do you see anything, Holmes?” I asked.
“I see everything, Watson. The only question is what it all means. And now, look at this: the dust makes it perfectly clear—the window was tampered with from the inside.”
Sir Lionel grew increasingly agitated.
“Do you suspect anyone of the theft?” Holmes inquired.
The nobleman hesitated, then said:
“A colleague. Edward Ferson. We had a disagreement two months ago and parted ways. But I never imagined…”
Holmes interrupted him:
“This is no time for imagination, Sir Lionel. It is time for thought.”
Ferson’s house was in a dark neighborhood of Southwark. Holmes approached the door. Before he could knock, it opened, and a man appeared before us.
“Mr. Ferson,” said Holmes, “might we take a look at your workshop?”
Before Ferson could react, Holmes stepped inside. I followed and saw workbenches filled with bottles, mechanical components, and scattered papers. On one bench lay an identical copy of the amber monocle. Holmes approached and picked it up.
Ferson’s face darkened.
“Did you send the letter?” Holmes asked, placing the monocle on the bench.
“He… he has something that belongs to me,” Ferson replied.
Holmes looked at him sternly.
“The documents?”
“A device,” said Ferson, “which I had entrusted to him. He kept it for himself.”
Holmes studied him.
“And the box? Did you steal it?”
“The box? No,” Ferson said. “I swear, I never entered his house.” His voice trembled. He seemed sincere.
Holmes gestured for us to leave.
“This complicates things,” he said as we walked back through the fog.
That evening, back on Baker Street, Holmes smoked his pipe, lost in deep thought. Suddenly, he rose abruptly.
“Watson, in half an hour, we shall have the solution.”
Sir Lionel arrived after being summoned. Holmes greeted him politely but with that familiar penetrating calm.
“Sir Lionel,” he said, “your monocle is the key to the mystery.”
The aristocrat looked at him.
“What do you mean?”
“You found it inside the letter you received.”
Holmes smiled.
“This monocle is a message. Someone wanted to warn you.”
“About what?” I asked.
“That someone would attempt to steal the documents. And that someone was inside his own house.”
Sir Lionel jumped to his feet.
“That is absurd.”
Holmes met his gaze.
“The theft of the box…” He paused for a moment, lighting his pipe. “Was carried out by your secretary, Miss Evelyn Green.”
Sir Lionel was speechless.
“Miss Green,” continued Holmes, “had access to the office. She knew of the dispute with Ferson. And most importantly, she had agreed to sell the documents. The monocle was sent by Ferson to alert you so that you could take appropriate measures.”
Sir Lionel said:
“Evelyn? But I trusted her like a daughter.”
Holmes replied:
“Precisely why she was perfect for her task.”
Miss Green was apprehended that very night while attempting to flee via the station on the banks of the Thames. The documents were found hidden inside her suitcase. She had tampered with the window to frame Ferson.
Returning through the fog to Baker Street, I said to him:
“Once again, you have impressed me, my friend.”
Holmes lit his pipe and said:
“Logic, dear Watson, is nothing more than the light that disperses the fog. One only needs to look from the right angle.”
And so, another case was closed, leaving me once again to wonder how many mysteries London still hides and how many times the genius of my friend will be needed to illuminate them.
.
.
L’Affaire de l’Homme au Monocle Ambre
(Mon Hommage à Sherlock Holmes)
C’était un de ces matins londoniens brumeux, où les clochers de Westminster se perdent dans le brouillard et où les calèches avancent, la fumée du souffle des chevaux flottant comme de la brume.
J’étais prêt à sortir pour une visite médicale lorsque Sherlock Holmes, se tenant à la fenêtre sans tourner la tête, me dit :
— Cher Watson, j’aurai besoin de votre concours aujourd’hui. Nous avons déjà un visiteur, et le temps presse.
Avant que je n’aie pu poser la moindre question, la porte s’ouvrit et Miss Hudson nous annonça l’arrivée d’un monsieur portant un monocle ambre qui scintillait d’un éclat doré étrange.
Le visiteur se nommait Sir Lionel Bloomsbury, un noble aristocrate.
Il était troublé, ses doigts tremblaient.
— Monsieur Holmes, je crains de me trouver en grand danger.
Holmes lui fit signe de s’asseoir sur le canapé.
— Expliquez-vous, s’il vous plaît.
Sir Lionel raconta qu’il y a trois jours, il avait reçu une lettre anonyme. À l’intérieur se trouvait ce monocle ainsi qu’un papier portant une seule phrase :
— L’ambre verra quelque chose —
Cette nuit-là, un objet de grande valeur, un petit coffret qu’il gardait dans son bureau, avait disparu. Lui seul connaissait son existence.
La fenêtre avait été fracturée.
— Que contenait le coffret ? demanda Holmes.
Sir Lionel hésita.
— Des documents. Très dangereux s’ils tombaient entre de mauvaises mains.
Holmes n’insista pas. Il demanda le monocle, le prit dans ses mains et l’examina attentivement.
Soudain, un léger sourire apparut sur ses lèvres.
Nous visitâmes le manoir Bloomsbury. Sir Lionel nous présenta sa secrétaire, une jeune femme :
— Mademoiselle Evelyn Green.
Holmes examina le bureau d’où le coffret avait été volé.
— Voyez-vous quelque chose, Holmes ? demandai-je.
— Je vois tout, Watson. La seule question est ce que cela signifie.
Et maintenant regardez ceci : la poussière le montre clairement : la fenêtre a été fracturée de l’intérieur.
Sir Lionel paraissait de plus en plus troublé.
— Soupçonnez-vous quelqu’un pour le vol ? demanda Holmes.
Le noble hésita, puis dit :
— Un collaborateur. Edward Ferson. Nous nous sommes disputés il y a deux mois et nous nous sommes séparés. Mais je n’aurais jamais imaginé…
Holmes l’interrompit :
— Ce n’est pas le moment pour les suppositions, Sir Lionel. C’est le moment de penser.
La maison de Ferson se trouvait dans un quartier sombre de Southwark.
Holmes s’approcha de la porte.
Avant qu’il ne frappe, celle-ci s’ouvrit. Un homme se trouva devant nous.
— Monsieur Ferson, dit Holmes, pourrions-nous jeter un œil à votre atelier ?
Avant que Ferson n’ait réagi, Holmes entra. Je le suivis et vis des établis couverts de petits flacons, de pièces mécaniques et de papiers épars.
Et sur un établi se trouvait une copie identique du monocle ambre. Holmes s’avança et le prit dans ses mains.
Le visage de Ferson s’assombrit.
— C’est vous qui avez envoyé la lettre ? demanda Holmes en reposant le monocle sur l’établi.
— Lui… il a quelque chose qui m’appartient, répondit Ferson.
Holmes le regarda sévèrement.
— Les documents ?
— Une invention, dit Ferson, à laquelle je l’avais initié. Il l’a retenue pour lui.
Holmes le fixa.
— Et le coffret ? C’est vous qui l’avez volé ?
— Le coffret ? Non, dit Ferson. Je jure : je ne suis jamais entré chez lui.
Sa voix tremblait. Il semblait sincère.
Holmes fit signe que nous partions.
— Cela complique les choses, dit-il en traversant à nouveau le brouillard.
Le soir, de retour à Baker Street, Holmes fumait sa pipe, plongé dans de profondes réflexions. Soudain, il se leva brusquement.
— Watson, dans une demi-heure, nous aurons la solution.
Sir Lionel arriva après avoir été averti. Holmes l’accueillit avec courtoisie, mais avec ce calme pénétrant qui lui est propre.
— Sir Lionel, dit-il, votre monocle est la clé du mystère.
Le noble le regarda.
— Que voulez-vous dire ?
— Vous l’avez trouvé dans la lettre que vous avez reçue.
Holmes sourit.
— Ce monocle est un message. Quelqu’un voulait vous prévenir.
— De quoi ? demandai-je.
— Que quelqu’un tenterait de voler les documents. Et ce quelqu’un se trouvait à l’intérieur même de sa maison.
Sir Lionel se leva d’un bond.
— C’est absurde.
Holmes le regarda.
— Le vol du coffret…
Il s’arrêta un instant, allumant sa pipe.
— … a été commis par votre secrétaire, Mademoiselle Evelyn Green.
Sir Lionel resta bouche bée.
— Mademoiselle Green ? Mais je lui faisais confiance comme à une fille.
Holmes dit :
— C’est exactement pourquoi elle était parfaite pour sa mission.
Mademoiselle Green fut arrêtée la même nuit, alors qu’elle tentait de s’échapper par la gare sur les rives de la Tamise. Les documents furent retrouvés cachés dans sa valise. Elle avait fracturé la fenêtre pour incriminer Ferson.
En traversant à nouveau le brouillard vers Baker Street, je lui dis :
— Une fois de plus, vous m’impressionnez, mon ami.
Holmes alluma sa pipe et dit :
— La logique, cher Watson, n’est rien d’autre que la lumière qui dissipe le brouillard. Il suffit de regarder sous le bon angle.
Et ainsi, une autre affaire se clôtura, me laissant encore une fois me demander combien de mystères Londres peut encore cacher et combien de fois l’ingéniosité de mon ami sera nécessaire pour les éclairer.
.
.
Der Fall des Mannes mit dem bernsteinfarbenen Monokel
(Meine Hommage an Sherlock Holmes)
Es war einer jener nebligen Londoner Morgen, an denen die Glockentürme von Westminster im Dunst verschwinden und die Kutschen voranschreiten, während der Atem der Pferde wie Rauch in der Luft hängt.
Ich war bereit, für einen Hausbesuch aufzubrechen, als Sherlock Holmes, der am Fenster stand, ohne den Kopf zu wenden, zu mir sagte:
– Lieber Watson, heute werde ich Ihre Hilfe brauchen. Wir haben bereits einen Besucher, und die Zeit drängt.
Bevor ich irgendetwas fragen konnte, öffnete sich die Tür und Miss Hudson kündigte die Ankunft eines Herrn mit einem bernsteinfarbenen Monokel an, das in einem unheimlichen goldenen Schimmer glitzerte.
Der Besucher hieß Sir Lionel Bloomsbury, ein edler Aristokrat.
Er war aufgeregt, seine Finger zitterten.
– Herr Holmes, ich fürchte, ich befinde mich in großer Gefahr.
Holmes wies ihm das Sofa an, sich zu setzen.
– Bitte erklären Sie sich.
Sir Lionel erzählte, dass er drei Tage zuvor einen anonymen Brief erhalten hatte. Darin befanden sich dieses Monokel und ein Zettel mit nur einem Satz:
– „Der Bernstein wird etwas sehen.“
In jener Nacht war ein wertvolles Objekt, eine kleine Schachtel, die er in seinem Arbeitszimmer aufbewahrte, verschwunden. Nur er selbst wusste von ihrer Existenz.
Das Fenster war aufgebrochen worden.
– Was enthielt die Schachtel? – fragte Holmes.
Sir Lionel zögerte.
– Dokumente. Sehr gefährlich, wenn sie in die falschen Hände geraten.
Holmes drängte nicht weiter. Er bat um das Monokel, nahm es in die Hand und betrachtete es eingehend.
Plötzlich lächelte er kaum merklich.
Wir besuchten die Villa Bloomsbury. Sir Lionel stellte uns seine Sekretärin vor, eine junge Frau.
– Miss Evelyn Green.
Holmes untersuchte das Büro, aus dem die Schachtel gestohlen worden war.
– Sehen Sie etwas, Holmes? – fragte ich.
– Ich sehe alles, Watson. Die einzige Frage ist, was es bedeutet.
„Und nun schauen Sie hier: Der Staub zeigt es deutlich: Das Fenster wurde von innen aufgebrochen.“
Sir Lionel wurde immer nervöser.
– Vermuten Sie jemanden, der den Diebstahl begangen hat? – fragte Holmes.
Der Aristokrat zögerte, dann sagte er:
– Ein Mitarbeiter. Edward Ferson. Wir hatten vor zwei Monaten einen Streit und uns getrennt. Aber ich hätte niemals gedacht…
Holmes unterbrach ihn:
– Es ist nicht die Zeit für Fantasien, Sir Lionel. Es ist Zeit für Gedanken.
Fersons Haus befand sich in einem dunklen Viertel von Southwark. Holmes trat an die Tür.
Bevor er klopfen konnte, öffnete sich die Tür. Ein Mann stand vor uns.
– Herr Ferson, sagte Holmes, könnten wir einen Blick in Ihr Labor werfen?
Bevor Ferson reagieren konnte, trat Holmes ein. Ich folgte und sah Tische voller Fläschchen, mechanischer Teile, verstreuter Papiere.
Und auf einem Tisch lag eine identische Kopie des bernsteinfarbenen Monokels. Holmes ging darauf zu und nahm es in die Hand.
Fersons Gesicht verdunkelte sich.
– Sie haben den Brief geschickt? – fragte Holmes und legte das Monokel auf den Tisch.
– Er… er hat etwas, das mir gehört, antwortete Ferson.
Holmes sah ihn streng an.
– Die Dokumente?
– Eine Erfindung, sagte Ferson, der ich ihm vertraut hatte. Er hat sie für sich behalten.
Holmes blickte ihn an.
– Und die Schachtel? Haben Sie sie gestohlen?
– Die Schachtel? Nein, sagte Ferson. Ich schwöre, ich bin nie in sein Haus eingedrungen.
Seine Stimme zitterte. Er wirkte aufrichtig.
Holmes nickte mir zu, wir sollten gehen.
– Das verkompliziert die Dinge, sagte er, als wir wieder durch den Nebel gingen.
Abends, zurück in der Baker Street, rauchte Holmes seine Pfeife, tief in Gedanken versunken. Plötzlich sprang er auf.
– Watson, in einer halben Stunde werden wir die Lösung haben.
Sir Lionel kam nach Benachrichtigung. Holmes empfing ihn höflich, aber mit seiner bekannten durchdringenden Ruhe.
– Sir Lionel, sagte er, Ihr Monokel ist die Lösung des Rätsels.
Der Aristokrat sah ihn an.
– Was meinen Sie?
– Sie fanden es in dem Brief, den Sie erhalten haben.
Holmes lächelte.
– Dieses Monokel ist eine Botschaft. Jemand wollte Sie warnen.
– Wovor? – fragte ich.
– Davor, dass jemand versuchen würde, die Dokumente zu stehlen. Und diese Person war in Ihrem eigenen Haus.
Sir Lionel sprang auf.
– Das ist absurd!
Holmes sah ihn an.
– Der Diebstahl der Schachtel…
Er hielt kurz inne, zündete seine Pfeife an.
– …wurde von Ihrer Sekretärin, Miss Evelyn Green, begangen.
Sir Lionel war sprachlos.
– Miss Green? Aber ich vertraute ihr wie einer Tochter.
Holmes sagte:
– Genau deshalb war sie perfekt für ihre Aufgabe.
Miss Green wurde in derselben Nacht festgenommen, als sie versuchte, über den Bahnhof am Ufer der Themse zu fliehen. Die Dokumente wurden in ihrem Koffer gefunden. Sie hatte das Fenster aufgebrochen, um Ferson zu belasten.
Als wir durch den Nebel zurück zur Baker Street gingen, sagte ich:
– Ein weiteres Mal haben Sie mich beeindruckt, mein Freund.
Holmes zündete seine Pfeife an und sagte:
– Logik, lieber Watson, ist nichts anderes als das Licht, das den Nebel vertreibt. Man muss nur aus dem richtigen Winkel schauen.
Und so endete ein weiterer Fall, der mich einmal mehr darüber nachdenken ließ, wie viele Geheimnisse London noch verbirgt und wie oft die Genialität meines Freundes nötig sein wird, um sie zu erhellen.
.
.
Il Caso dell’Uomo con il Monocolo d’Ambra
(Omaggio a Sherlock Holmes)
Era una di quelle mattine nebbiose londinesi, in cui i campanili di Westminster si perdono nella foschia e le carrozze avanzano con il nitrito dei cavalli che si diffonde nell’aria come fumo.
Ero pronto per una visita medica quando Sherlock Holmes, che stava in piedi alla finestra senza girare la testa, mi disse:
—Caro Watson, oggi avrò bisogno del tuo aiuto. Abbiamo già un visitatore e il tempo stringe.
Prima che potessi fare una domanda, la porta si aprì e la signora Hudson ci annunciò l’arrivo di un gentiluomo con un monocolo d’ambra che brillava con un inquietante riflesso dorato.
Il visitatore si chiamava Sir Lionel Bloomsbury, un aristocratico nobile.
Era agitato e le sue dita tremavano.
—Signor Holmes, temo di trovarmi in grande pericolo.
Holmes gli indicò il divano dove sedersi.
—Spieghi, per favore.
Sir Lionel raccontò che tre giorni prima aveva ricevuto una lettera anonima. All’interno c’era quel monocolo e un foglio con una sola frase:
—L’ambra vedrà qualcosa —
Quella notte, un oggetto di grande valore, una piccola scatola che custodiva nel suo studio, era scomparso. Solo lui conosceva la sua esistenza.
La finestra era stata forzata.
—Cosa conteneva la scatola? — chiese Holmes.
Sir Lionel esitò.
—Documenti. Molto pericolosi, se cadessero nelle mani sbagliate.
Holmes non insistette. Chiese il monocolo, lo prese in mano e lo esaminò attentamente.
Improvvisamente sorrise appena.
Visitammo la villa Bloomsbury. Sir Lionel ci presentò la sua segretaria, una giovane donna.
—La signora Evelyn Green.
Holmes esplorò lo studio da cui era stata rubata la scatola.
—Vedi qualcosa, Holmes? — chiesi.
—Vedo tutto, Watson. L’unica domanda è cosa significhi.
E ora guardate questo: la polvere lo mostra chiaramente: la finestra è stata forzata dall’interno.
Sir Lionel appariva sempre più agitato.
—Sospettate qualcuno per il furto? — chiese Holmes.
Il nobile esitò, poi disse:
—Un collaboratore. Edward Ferson. Ci siamo scontrati due mesi fa e ci siamo separati. Ma non avrei mai immaginato…
Holmes lo interruppe:
—Non è tempo per fantasie, Sir Lionel. È tempo di pensare.
La casa di Ferson si trovava in un quartiere buio di Southwark. Holmes si avvicinò alla porta.
Prima che bussassimo, la porta si aprì. Un uomo ci si parò davanti.
—Signor Ferson, disse Holmes, possiamo dare un’occhiata al suo laboratorio?
Prima che Ferson potesse reagire, Holmes entrò. Lo seguii e vidi banchi pieni di flaconi, componenti meccanici, fogli sparsi.
E su un banco, c’era un monocolo d’ambra identico all’originale. Holmes si avvicinò e lo prese in mano.
Il volto di Ferson si oscurò.
—Siete voi che avete mandato la lettera? — chiese Holmes lasciando il monocolo sul banco.
—Lui… lui ha qualcosa che mi appartiene, rispose Ferson.
Holmes lo guardò severamente.
—I documenti?
—Un’invenzione, disse Ferson, che gli avevo affidato. L’ha trattenuta per sé.
Holmes lo osservò.
—E la scatola? L’avete rubata voi?
—La scatola? No, disse Ferson. Giuro: non sono mai entrato in casa sua.
La sua voce tremava. Sembrava sincero.
Holmes fece un cenno e uscimmo.
—Questo complica le cose, disse mentre attraversavamo di nuovo la nebbia.
La sera, di ritorno a Baker Street, Holmes fumava la pipa, immerso in profonde riflessioni. Improvvisamente si alzò di scatto.
—Watson, tra mezz’ora avremo la soluzione.
Sir Lionel arrivò dopo essere stato avvisato. Holmes lo accolse cortesemente, ma con quella sua famosa calma penetrante.
—Sir Lionel, disse, il vostro monocolo è la chiave del mistero.
Il nobile lo guardò.
—Cosa intende?
—L’avete trovato nella lettera che avete ricevuto.
Holmes sorrise.
—Questo monocolo è un messaggio. Qualcuno voleva avvertirvi.
—Di cosa? — chiesi.
—Che qualcuno avrebbe tentato di rubare i documenti. E quel qualcuno era all’interno della stessa casa.
Sir Lionel si alzò di scatto.
—È assurdo.
Holmes lo guardò.
—Il furto della scatola…
Si fermò un istante, accendendo la pipa.
—È stato compiuto dalla vostra segretaria, la signora Evelyn Green.
Sir Lionel rimase senza parole.
—La signora Green, continuò Holmes, aveva accesso allo studio. Sapeva della disputa con Ferson. E, soprattutto: aveva accettato di vendere i documenti. Il monocolo era stato inviato da Ferson per avvertirvi di prendere le necessarie precauzioni.
Sir Lionel disse:
—Evelyn? Ma mi fidavo di lei come di una figlia.
Holmes disse:
—Proprio per questo era perfetta per il suo compito.
La signora Green fu arrestata quella stessa notte, mentre cercava di fuggire attraverso la stazione sulle rive del Tamigi. I documenti furono trovati nascosti nella sua valigia. Aveva forzato la finestra per incolpare Ferson.
Ritornando attraverso la nebbia a Baker Street, le dissi:
—Ancora una volta mi avete impressionato, amico mio.
Holmes accese la pipa e disse:
—La logica, caro Watson, non è altro che la luce che dissolve la nebbia. Basta guardare dalla giusta angolazione.
E così un altro caso si chiuse, lasciandomi ancora una volta a chiedermi quanti misteri Londra possa ancora nascondere e quante volte sarà necessaria l’intelligenza del mio amico per illuminarli.
.
.
El Caso del Hombre con el Monóculo Ámbar
(Mi homenaje a Sherlock Holmes)
Era una de esas mañanas londinenses y brumosas, donde los campanarios de Westminster se pierden entre la niebla y los carruajes avanzan dejando que el humo del aliento de los caballos se eleve como vapor.
Estaba listo para salir a una visita médica cuando Sherlock Holmes, que estaba de pie junto a la ventana sin girar la cabeza, me dijo:
—Querido Watson, hoy necesitaré su colaboración. Ya tenemos un visitante, y el tiempo apremia.
Antes de que pudiera preguntar algo, la puerta se abrió y la señorita Hudson nos anunció la llegada de un caballero con un monóculo ámbar que brillaba con un destello dorado sobrenatural.
El visitante se llamaba Sir Lionel Bloomsbury, un aristócrata distinguido.
Estaba agitado, y sus dedos temblaban.
—Señor Holmes, temo que estoy en grave peligro.
Holmes le indicó el sofá para que se sentara.
—Explíquese, por favor.
Sir Lionel relató que, tres días antes, había recibido una carta anónima. En su interior, había un monóculo y un papel con una sola frase:
—El ámbar verá algo.
Esa misma noche, un objeto de gran valor, una pequeña caja que guardaba en su despacho, había desaparecido. Solo él conocía su existencia.
La ventana había sido forzada.
—¿Qué contenía la caja? —preguntó Holmes.
Sir Lionel dudó.
—Documentos. Muy peligrosos si caen en manos equivocadas.
Holmes no insistió. Pidió el monóculo, lo tomó entre sus manos y lo examinó.
De repente, esbozó una ligera sonrisa.
Visitamos la mansión Bloomsbury. Sir Lionel nos presentó a su secretaria, una joven:
—La señorita Evelyn Green.
Holmes inspeccionó el despacho de donde había sido robada la caja.
—¿Ve algo, Holmes? —pregunté.
—Veo todo, Watson. La única pregunta es qué significa.
—Y ahora, mire esto: el polvo lo revela claramente: la ventana fue forzada desde dentro.
Sir Lionel parecía cada vez más angustiado.
—¿Sospecha de alguien que haya cometido el robo? —preguntó Holmes.
El aristócrata dudó, luego dijo:
—Un colaborador. Edward Ferson. Tuvimos un conflicto hace dos meses y nos separamos. Pero nunca imaginé…
Holmes lo interrumpió:
—No es momento para fantasías, Sir Lionel. Es momento de pensar.
La casa de Ferson estaba en un barrio oscuro de Southwark. Holmes se acercó a la puerta.
Antes de que llamara, la puerta se abrió. Un hombre apareció ante nosotros.
—Señor Ferson —dijo Holmes—, ¿podríamos echar un vistazo a su taller?
Antes de que Ferson reaccionara, Holmes entró. Lo seguí y vi bancos de trabajo llenos de frascos, piezas mecánicas y papeles dispersos.
Y sobre uno de los bancos, había una copia idéntica del monóculo ámbar. Holmes se dirigió hacia él y lo tomó en sus manos.
El rostro de Ferson se ensombreció.
—¿Usted envió la carta? —preguntó Holmes, dejando el monóculo sobre el banco.
—Él… él tiene algo que me pertenece —respondió Ferson.
Holmes lo miró severamente.
—¿Los documentos?
—Una invención —dijo Ferson— que le había confiado. Él la retuvo para sí mismo.
Holmes lo observó.
—¿Y la caja? ¿Usted la robó?
—¿La caja? No —dijo Ferson—. Lo juro: nunca entré en su casa.
Su voz temblaba. Parecía sincero. Holmes asintió y nos dispusimos a salir.
—Esto complica las cosas —dijo mientras cruzábamos nuevamente la niebla.
Esa noche, de regreso en Baker Street, Holmes fumaba su pipa, sumido en profunda reflexión. De repente, se levantó de golpe.
—Watson, en media hora tendremos la solución.
Sir Lionel llegó tras ser notificado. Holmes lo recibió con cortesía, pero con esa calma penetrante tan característica.
—Sir Lionel —dijo—, su monóculo es la clave del misterio.
El aristócrata lo miró.
—¿Qué quiere decir?
—Lo encontró dentro de la carta que recibió.
Holmes sonrió.
—Este monóculo es un mensaje. Alguien quería advertirle.
—¿Sobre qué? —pregunté.
—Que alguien intentaría robar los documentos. Y esa persona estaba dentro de su propia casa.
Sir Lionel se levantó de un salto.
—Eso es absurdo.
Holmes lo miró fijamente.
—El robo de la caja…
Se detuvo un instante, encendiendo su pipa.
—…fue cometido por su secretaria, la señorita Evelyn Green.
Sir Lionel quedó boquiabierto.
—¿La señorita Green? —continuó Holmes—. Tenía acceso al despacho. Sabía del conflicto con Ferson. Y lo más importante: había aceptado vender los documentos. El monóculo lo envió Ferson para avisarle y que tomara precauciones.
Sir Lionel dijo:
—¿Evelyn? Yo confiaba en ella como a una hija.
Holmes dijo:
—Exactamente por eso era perfecta para su misión.
La señorita Green fue arrestada esa misma noche, intentando escapar por la estación a orillas del Támesis. Los documentos fueron encontrados ocultos dentro de su maleta. Había forzado la ventana para incriminar a Ferson.
Regresando entre la niebla a Baker Street, le dije:
—Una vez más me ha impresionado, amigo mío.
Holmes encendió su pipa y dijo:
—La lógica, querido Watson, no es más que la luz que disipa la niebla. Solo hay que mirar desde el ángulo correcto.
Y así, otro caso se cerró, dejándome una vez más preguntándome cuántos misterios más puede ocultar Londres y cuántas veces hará falta la genialidad de mi amigo para iluminarlos.
.
.
O Caso do Homem com o Monóculo Âmbar
(Minha Homenagem a Sherlock Holmes)
Era uma daquelas manhãs enevoadas em Londres, em que os sinos de Westminster se perdem na neblina e as carruagens avançam com o sopro dos cavalos flutuando como fumaça.
Eu estava pronto para sair para uma visita médica quando Sherlock Holmes, que estava de pé junto à janela sem virar a cabeça, disse:
—Caro Watson, hoje precisarei da sua ajuda. Já temos um visitante, e o tempo é curto.
Antes que eu pudesse perguntar qualquer coisa, a porta se abriu e a Srta. Hudson anunciou a chegada de um senhor com um monóculo âmbar que brilhava com um reflexo dourado sobrenatural.
O visitante chamava-se Sir Lionel Bloomsbury, um nobre aristocrata.
Ele estava nervoso; seus dedos tremiam.
—Sr. Holmes, temo que estou em grande perigo.
Holmes indicou o sofá para que se sentasse:
—Explique, por favor.
Sir Lionel contou que, três dias antes, havia recebido uma carta anônima. Dentro dela havia o monóculo e um papel com apenas uma frase:
—O âmbar verá algo.
Naquela noite, um objeto de grande valor, uma pequena caixa que ele guardava em seu escritório, havia desaparecido. Somente ele conhecia sua existência.
A janela havia sido violada.
—O que continha a caixa? —perguntou Holmes.
Sir Lionel hesitou:
—Documentos. Muito perigosos se caírem em mãos erradas.
Holmes não insistiu. Pediu o monóculo, segurou-o nas mãos e examinou-o cuidadosamente.
De repente, sorriu levemente.
Visitamos a mansão Bloomsbury. Sir Lionel nos apresentou sua secretária, uma jovem mulher:
—A senhorita Evelyn Green.
Holmes examinou o escritório de onde a caixa havia sido roubada.
—Vê algo, Holmes? —perguntei.
—Vejo tudo, Watson. A única questão é o que significa.
E agora olhe para isto: a poeira mostra claramente: a janela foi violada por dentro.
Sir Lionel parecia cada vez mais perturbado.
—Suspeita de alguém que tenha cometido o roubo? —perguntou Holmes.
O nobre hesitou, depois disse:
—Um parceiro. Edward Ferson. Tivemos um desentendimento há dois meses e nos separamos. Mas nunca imaginei…
Holmes o interrompeu:
—Não é hora de suposições, Sir Lionel. É hora de pensar.
A casa de Ferson ficava em um bairro escuro de Southwark. Holmes se aproximou da porta.
Antes que pudesse bater, a porta se abriu. Um homem surgiu à nossa frente.
—Sr. Ferson —disse Holmes—, poderíamos dar uma olhada em seu laboratório?
Antes que Ferson reagisse, Holmes entrou. Eu o segui e vi bancadas cheias de frascos, peças mecânicas e papéis espalhados.
Em uma das bancadas, havia uma cópia idêntica do monóculo âmbar. Holmes foi até lá e pegou-o nas mãos.
O rosto de Ferson escureceu:
—Foi você quem enviou a carta? —perguntou Holmes, deixando o monóculo sobre a bancada.
—Ele… ele tem algo que me pertence —respondeu Ferson.
Holmes olhou para ele com severidade:
—Os documentos?
—Uma invenção —disse Ferson— que eu havia confiado a ele. Ele reteve para si.
Holmes o encarou:
—E a caixa? Você a roubou?
—A caixa? Não —disse Ferson. —Juro: nunca entrei na casa dele.
Sua voz tremia. Parecia sincero. Holmes fez um gesto para sairmos:
—Isso complica as coisas —disse enquanto atravessávamos novamente a neblina.
À noite, de volta à Baker Street, Holmes fumava seu cachimbo, imerso em profunda reflexão. De repente, levantou-se de repente:
—Watson, em meia hora teremos a solução.
Sir Lionel chegou após ser avisado. Holmes o recebeu cordialmente, mas com aquela conhecida calma penetrante:
—Sir Lionel —disse—, seu monóculo é a chave do mistério.
O nobre olhou para ele:
—O que quer dizer?
—Você o encontrou dentro da carta que recebeu.
Holmes sorriu:
—Este monóculo é uma mensagem. Alguém queria avisá-lo.
—Sobre o quê? —perguntei.
—Sobre alguém que tentaria roubar os documentos. E esse alguém estava dentro de sua própria casa.
Sir Lionel levantou-se surpreso:
—Isso é absurdo.
Holmes olhou para ele:
—O roubo da caixa…
Ele fez uma pausa, acendendo o cachimbo:
—…foi cometido por sua secretária, a Srta. Evelyn Green.
Sir Lionel ficou sem palavras.
—A Srta. Green —continuou Holmes— tinha acesso ao escritório. Sabia do desentendimento com Ferson. E, mais importante: havia concordado em vender os documentos. O monóculo foi enviado por Ferson para avisá-lo e permitir que tomasse as providências necessárias.
Sir Lionel disse:
—Evelyn? Eu confiava nela como a uma filha.
Holmes respondeu:
—Exatamente por isso ela era perfeita para a tarefa.
A Srta. Green foi presa naquela noite, tentando fugir pela estação nas margens do Tâmisa. Os documentos foram encontrados escondidos em sua mala. Ela havia violado a janela para incriminar Ferson.
Retornando através da neblina para Baker Street, eu disse:
—Mais uma vez, você me impressionou, meu amigo.
Holmes acendeu seu cachimbo e disse:
—A lógica, caro Watson, nada mais é do que a luz que dissipa a neblina. Basta olhar pelo ângulo certo.
E assim, mais um caso foi encerrado, deixando-me mais uma vez a me perguntar quantos mistérios Londres ainda poderia esconder e quantas vezes a genialidade de meu amigo seria necessária para iluminá-los.
.
.
.
.
