LITTERATURE-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Το παιχνιδι
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Το παιχνιδι
(και μια μελέτη ανάλυση τού διηγήματος)
Κάθε μέρα,όταν νύχτωνε,πήγαινε την ίδια ωρα στο ιδιο μπαρ,κάθονταν
στο ίδιο τραπέζι,πάντα παρηγγειλε κονιάκ.Και πάντα περίμενε να ακούσει
από την Etta James το μπλουζ: Baby,what you want me to do.
Αργότερα πήγαινε στο καζίνο.Εκει που ονειρεύονται παίζοντας.Και καταστρέφονται.Η ψευδαίσθηση πως μπορείς να αλλάξεις τη μοίρα σου ρίχνοντας έναν αριθμό.
Και μια νύχτα την είδε.
Η γυναίκα καθόταν μόνη στο τραπέζι τής ρουλέτας.
Η γνωριμία τους ήταν γρήγορη.Εκεινη τον κοίταξε και τού ζήτησε τσιγάρο.
Εκείνος χωρίς να την κοιτάξει,τής πρόσφερε.
Εκείνη το πήρε χαμογελώντας.Αυτο το ειδε.
-Χάνετε ή κερδίζετε;τη ρώτησε.
-Πάντα χάνω, απάντησε.
Ξημερώνοντας έφυγαν από το καζίνο μαζί.Περπατησαν στον αδειο δρόμο.
Τον ρώτησε πώς ζει.Της ειπε για το πάθος του για τη ζωή,για το φόβο
τής αδράνειας.Ελεγε ψέματα.
Εκείνη τον άκουγε,για να περάσει η ώρα.
-Θελω να νικήσω, τής είπε.
-Εγω θέλω να χάσω, τού είπε εκείνη.Δεν θέλω να γυρίσω σπίτι.
Πήγαν σε ξενοδοχείο.
Δεν τον άφησε να την αγγίξει.
Τού είπε πως ένας αντρας την εγκατέλειψε.
Εκείνος την αγκάλιασε.Εκεινη δεν τον απεφυγε.
-Ας ζησουμε την ίδια ψευδαίσθηση, τού είπε.Ξέρω ότι μου είπες ψέματα.
Όμως δεν θέλω να μάθω την αλήθεια.Καθε αλήθεια είναι ένα καινούργιο
ψέμα.
Ενα βράδυ στο καζίνο ,έβαλε όλα της τα χρήματα στο μαύρο.Εχασε.
Την είδε να σηκώνεται ήρεμα.
-Αυτό ήταν, είπε. Εγώ τελείωσα.
Έφυγαν από το καζίνο.Περπατησαν στον αδειο δρόμο.
-Θα φύγω, τού ειπε.Μην ψάξεις να με βρεις.Καθε ένας παίζει το παιχνίδι
του.Εσυ το δικό σου κι εγώ το δικό μου.Αν μπορέσεις,ζήσε.Εγω,ξέρεις,
διάλεξα την ήττα.
Χώρισαν.
Από εκείνη τη νύχτα δεν την ξαναείδε.
.
.
.
Μελέτη ανάλυση του διηγήματος του χνκουβέλη – Το Παιχνίδι
1. Εισαγωγή: Η υπαρξιακή σκηνή του τζόγου
Το διήγημα «Το Παιχνίδι» του χνκουβέλη είναι μια πυκνή, ελλειπτική, σχεδόν κινηματογραφικά δομημένη αφήγηση, στην οποία ο τζόγος, το μπαρ, η μουσική των μπλουζ και η συνάντηση ενός άντρα και μιας γυναίκας λειτουργούν ως αλληγορίες για την ανθρώπινη ύπαρξη — για την ψευδαίσθηση του ελέγχου, τη ματαιότητα της επιθυμίας και την καταδίκη στη διαρκή ήττα.
Το κείμενο, λιτό, σχεδόν απογυμνωμένο από περιγραφικά στολίδια, εντάσσεται στο ύφος του συγγραφέα: η οικονομία της φράσης υπηρετεί τη φιλοσοφική πυκνότητα. Κάθε πρόταση είναι μια ακριβής κίνηση —όπως στο καζίνο η ρίψη του αριθμού— και κάθε λέξη βαραίνει υπαρξιακά.
2. Δομή και αφήγηση
Η αφήγηση είναι γραμμική, με χρονική πρόοδο από τη νύχτα στο ξημέρωμα, και πάλι στη νύχτα. Αυτός ο κυκλικός ρυθμός —το αιώνιο επαναλαμβανόμενο μοτίβο— υποδηλώνει πως οι ήρωες είναι παγιδευμένοι σε έναν μηχανισμό επανάληψης, όπως ο παίκτης που συνεχίζει να ρίχνει τη μπίλια ελπίζοντας σε διαφορετικό αποτέλεσμα.
Η σκηνοθεσία είναι θεατρική:
Πρώτη πράξη: ο άντρας στο μπαρ, με το μπλουζ της Etta James — ένα τελετουργικό μοναξιάς.
Δεύτερη πράξη: το καζίνο, ο χώρος των ονείρων και της καταστροφής.
Τρίτη πράξη: η συνάντηση και η ψευδαίσθηση της επικοινωνίας.
Τέταρτη πράξη: η ήττα, η αποχώρηση, η εξαφάνιση.
Η επαναληπτικότητα του μοτίβου («Κάθε μέρα, όταν νύχτωνε, πήγαινε…») προσδίδει στο κείμενο μια μεταφυσική στατικότητα. Οι ήρωες δεν κινούνται προς λύση ή κάθαρση — ζουν μέσα σε έναν αιώνιο επαναλαμβανόμενο βρόχο.
3. Οι χαρακτήρες: Ανώνυμοι, αρχέτυπα, καθρέφτες
Οι ήρωες είναι ανώνυμοι. Ούτε ο άντρας ούτε η γυναίκα φέρουν όνομα. Είναι πρόσωπα-τύποι, σύμβολα του Ανθρώπου που παίζει το παιχνίδι της ύπαρξης.
Ο άντρας: ένας εθισμένος στη ρουτίνα, στη σκηνοθετημένη ψευδαίσθηση ελέγχου. Το μπαρ και το καζίνο είναι δύο πρόσωπα του ίδιου καθρέφτη
— το πρώτο προσφέρει το καταφύγιο του αισθήματος, το δεύτερο την ψευδαίσθηση της τύχης.
Η φράση «Ήθελε να νικήσει» δεν είναι απλώς τζογαδόρικη· είναι ο υπαρξιακός πυρήνας: η επιθυμία να επιβεβαιώσει την ύπαρξή του, να αποδείξει πως δεν είναι μαριονέτα της μοίρας.
Η γυναίκα: το αντίθετο και το συμπλήρωμα. «Εγώ θέλω να χάσω» — η φράση αυτή ανατρέπει τον ανδρικό μύθο της κυριαρχίας. Εκείνη επιλέγει την ήττα, δηλαδή την επίγνωση. Είναι το αρνητικό του καθρέφτη, η συνείδηση που αποδέχεται την παραίτηση.
Η γυναίκα του χνκουβέλη θυμίζει φιγούρες Ντοστογιεφσκικές (τη Λίζα στο Υπόγειο ή τη Πολίνα στον Παίκτη), όπου ο έρωτας και η απώλεια είναι αξεχώριστα, όπου η ήττα γίνεται μορφή ελευθερίας.
4. Θέματα και συμβολισμοί
α) Το παιχνίδι ως μεταφορά της ύπαρξης
Το παιχνίδι (καζίνο, ρουλέτα) είναι εδώ το πλατωνικό σπήλαιο του σύγχρονου ανθρώπου. Ο άνθρωπος νομίζει πως επιλέγει, πως κινεί τον αριθμό, αλλά το αποτέλεσμα είναι προκαθορισμένο.
Η ρουλέτα είναι η μοίρα. Η μπίλια — η τύχη που ποτέ δεν υπακούει.
β) Η ψευδαίσθηση και η αλήθεια
Η φράση της γυναίκας «Κάθε αλήθεια είναι ένα καινούργιο ψέμα» συνοψίζει τον μεταμοντέρνο μηδενισμό του χνκουβέλη. Ο άνθρωπος, ψάχνοντας την αλήθεια, παράγει νέα ψεύδη· η γλώσσα και η συνείδηση είναι μηχανισμοί αυταπάτης.
Έτσι, η επικοινωνία των δύο ηρώων είναι εκ των προτέρων αδύνατη — δεν συναντιούνται ποτέ πραγματικά.
γ) Η ήττα ως λύτρωση
Η γυναίκα «διάλεξε την ήττα». Ο χνκουβέλης εδώ αντιστρέφει την αξιακή ιεραρχία της κοινωνίας: η ήττα δεν είναι αδυναμία αλλά καθαρτήριο, αποδέσμευση από το ψεύδος της νίκης.
Η ήττα γίνεται φιλοσοφικό επίτευγμα, όπως στον Καμύ ο «ευτυχισμένος Σίσυφος» που συνεχίζει να κυλά τον βράχο γνωρίζοντας το μάταιο.
δ) Η μουσική των μπλουζ ως ψυχικό υπόστρωμα
Η παρουσία της Etta James και του Baby, what you want me to do δεν είναι τυχαία. Το μπλουζ, μουσική της επιθυμίας και του πόνου, του μεταξύ ελπίδας
και απόγνωσης, λειτουργεί σαν εσωτερικό σχόλιο:
η μελωδία είναι το soundtrack της μοναξιάς των ηρώων.
Η μουσική, όπως και ο τζόγος, είναι μια μορφή ψευδαίσθησης, ένας τρόπος να συνεχίσεις να νιώθεις κάτι σε έναν άδειο κόσμο.
5. Στυλ και γλώσσα
Η γλώσσα είναι λιτή, υπαινικτική, κινηματογραφικά κοφτή.
Η σύνταξη χωρίς περιττά επίθετα, οι μικρές προτάσεις, η αποφυγή εσωτερικού μονολόγου, δημιουργούν την αίσθηση σιωπηλής έντασης.
Η αφήγηση θα μπορούσε να διαβαστεί ως σεναριακή λογοτεχνία, όπου το φως,
η σκιά και η σιωπή είναι εξίσου αφηγηματικά στοιχεία με τον λόγο.
Ο χνκουβέλης δεν εξηγεί ,υπαινίσσεται. Ο αναγνώστης γίνεται συμπαίκτης στο παιχνίδι της ερμηνείας.
6. Φιλοσοφικό υπόβαθρο
Στον πυρήνα του διηγήματος βρίσκεται μια υπαρξιακή διαλεκτική:
Ελευθερία- Μοίρα
Αλήθεια- Ψεύδος
Νίκη- Ήττα
Έρωτας-Απόσταση
Ο συγγραφέας φαίνεται να τοποθετείται στη σκοτεινή πλευρά: ο άνθρωπος
δεν ελέγχει, απλώς παίζει.
Η ζωή είναι το παιχνίδι όπου «όλοι χάνουν». Το να επιλέξεις συνειδητά την
ήττα είναι μια μορφή αυθεντικότητας — ίσως η μόνη δυνατή ελευθερία.
7. Συμπέρασμα: Το παιχνίδι χωρίς τέλος
Το Παιχνίδι του χνκουβέλη είναι μια υπαρξιακή παραβολή για τη συνθήκη του σύγχρονου ανθρώπου.
Μέσα στη νύχτα, στο μπλουζ και στη ρουλέτα, οι ήρωες αναπαριστούν τον
αγώνα της ύπαρξης απέναντι στο τυχαίο, στη μοναξιά, στο μηδέν.
Το τέλος —χωρίς κάθαρση, χωρίς επιστροφή— επιβεβαιώνει την οντολογική μοίρα:
«Καθένας παίζει το παιχνίδι του».
Και το παιχνίδι συνεχίζεται —
χωρίς νικητές, μόνο με συνειδητοποιημένους χαμένους.
8. Θέση του διηγήματος στη νεοελληνική λογοτεχνία
Το έργο του χνκουβέλη ανήκει στη γραμμή της φιλοσοφικής, υπαρξιακής μικρογραφίας.
Συνδυάζει το στοχασμό με την ψυχρή αφηγηματική οικονομία, δημιουργώντας μια λογοτεχνία του ελάχιστου, όπου η σιωπή έχει το βάρος του νοήματος.
Το Παιχνίδι δεν περιγράφει απλώς μια σκηνή ζωής·
περιγράφει την αδυναμία του ανθρώπου να ξεφύγει από το παιχνίδι της ίδιας του της ύπαρξης.
.
.
.
.jpeg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου