LITTERATURE-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ -Τα Γραμματα προς Janis Joplin, Marilyn Monroe, Amy Winehouse, Ayrton Senna, Vladimir Mayakovsky -χ.ν.κουβελης c.n.couvelis ΚΕΙΜΕΝΑ-TEXTS-Χ.Ν.Κουβελης[C.N.Couvelis

.

.

LITTERATURE-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

-Τα Γραμματα

προς Janis Joplin,

Marilyn Monroe,

Amy Winehouse,

Ayrton Senna,

Vladimir Mayakovsky

-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

ΚΕΙΜΕΝΑ-TEXTS-Χ.Ν.Κουβελης[C.N.Couvelis

Τα Γραμματα

προς Janis Joplin,

Marilyn Monroe,

Amy Winehouse,

Ayrton Senna,

Vladimir Mayakovsky

[και μια Μελέτη ανάλυση τών Γραμμάτων]

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Γράμμα στην αγαπημένη μου αδελφή Janis Joplin

Αγαπημένη μου αδελφή Janis

Θέλω να ξέρεις πως σε σκέφτομαι πάντα.

Σε βλέπω στη σκηνή,όταν αφήνεις τα μαλλιά σου να πέσουν μπροστά από το πρόσωπο για να κρύψεις το ράγισμα τής ψυχής σου.

Και ταυτόχρονα το ράγισμα τής φωνής σου.

Αγαπημένη μου αδελφή,φρόντισε,σε παρακαλω,εκείνη την μικρή Janis μέσα σου πριν βγεις να τραγουδήσεις για όλους τους άλλους.

Σε αγκαλιάζω από αυτόν τον παράξενο χρόνο.

ο αδελφός σου

cnc

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Γράμμα στην

αγαπημένη μου αδελφή Marilyn Monroe

Αγαπημένη μου αδελφή Marilyn

Πολλές φορές σε ρώτησαν:Ποια είσαι πραγματικά;.

Κι εσύ χαμογέλαγες,με εκείνο χαμόγελο που έλεγες ότι ήταν το μόνο αμυντικό σου όπλο.

Μη νομίζεις πως δεν κατάλαβα πόσο σε πόνεσε η λάμψη.

Και κάθε νύχτα, στο καμαρίνι,όταν έβγαζες τα κοσμήματα,έβγαζες κι ένα κομμάτι της ψυχής σου.

Ξέρεις,αδελφή μου,τι μου λείπει περισσότερο;

Το πως γελουσες όταν ήσουν παιδί,πριν γίνεις κτήμα άλλων.

Δεν θα σε ρωτήσω

γιατί έφυγες τόσο νωρίς. Δεν το αντέχω αυτό το ερώτημα.

Οσο περνά ο χρόνος,σε καταλαβαίνω περισσότερο.

Να ξέρεις πως είσαι η αδελφή μου.Και σε σκέφτομαι χωρίς φλας.

ο αδελφός σου

cnc

.

.

.

χνκουβέλης c.n.couvelis

Γράμμα στην αγαπημένη μου αδελφή Amy Winehouse

αγαπημένη μου αδελφή Amy

σ'αγαπώ στις γυναίκες που βάφουν παχιά eyeliner

Όπου κι αν είσαι τώρα, ελπίζω να υπάρχει μουσική.

ο αδελφός σου

που σε ακούει ακόμα

cnc

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Γράμμα στον αγαπημένο μου αδελφο Ayrton Senna

Αγαπημένε μου αδελφέ Ayrton

Όσοι λένε ότι σκοτώθηκες στην στροφή Tamburello δεν κατάλαβαν τίποτα.

Εσύ απλώς πέρασες πρώτος τη γραμμή,όπως πάντα.

Με αγάπη ο αδελφός σου

που ακόμη κοιτάζει την πίστα σ'εκεινη τη στροφή

cnc

.

.

.

χ.ν.κουβελης c.n couvelis

Γράμμα στον αγαπημένο μου αδελφό Vladimir Mayakovsky

αγαπημένε μου αδελφε Vladimir

Σου γράφω από μια εποχή όπου οι άνθρωποι δεν πιστεύουν πια πως οι λέξεις μπορούν να ανατινάξουν το σύμπαν. Κανείς δεν θέλει να φωνάξει κι όμως θα έφτανε μία φωνή,σαν τη δική σου,για να γκρεμίσει ολόκληρους αιώνες υπακοής.

Εσύ,Βλαδίμηρε,διέσχιζεε με τον θυμο ατμομηχανης ολοκληρη τη Ρωσια.Μόσχα Αγία Πετρούπολη.

Ήσουν ο σεισμός τού μελλοντος.

Ξέρω πως δεν θα χαιρόσουν για το μέλλον που ήρθε,θα το έσφαζες με έναν στίχο σου.

Όμως,αδελφέ μου,θα σου πω πως και τωρα υπάρχουν άνθρωποι που κρατούν τις λέξεις σαν όπλα.

Που δεν φοβούνται να φωνάξουν:επανάσταση. Που επιμένουν πως η ποίηση δεν είναι διακόσμηση.

Εσύ μού έμαθες πως στη ζωή δεν ζητάς άδεια ν'αναπνευσεις,την αρπάζεις από το γιακά.

Σε ευχαριστώ,Βλαδίμηρε, που έκανες τις λέξεις μου καταπέλτες.

Με αγάπη,

ο αδελφός σου από τον νότο τής επανάστασης

cnc

.

.

.

Μελέτη ανάλυση τών Γραμμάτων

(προς Janis Joplin,Marilyn Monroe,Amy Winehouse,Ayrton Senna, Vladimir Mayakovsky)

I. Το είδος του έργου: επιστολικός νεομυθισμός

Ο κύκλος των επιστολών του χνκουβέλη προς νεκρές προσωπικότητες της τέχνης και του πολιτισμού συνιστά ένα υβριδικό και ιδιαίτερα πρωτότυπο λογοτεχνικό είδος. Μπορεί να χαρακτηριστεί ως:

επιστολικός ποιητικός λόγος

μικροδοκίμιο πολιτισμικής μνήμης

νεομυθολογία της νεωτερικότητας

αντι-νεκρολογία

Το έργο δεν αποσκοπεί στη βιογραφική ή ιστορική αποτίμηση αυτών των προσώπων· αντίθετα, τα επανατοποθετεί σε ένα οικογενειακό, σχεσιακό, συναισθηματικό σύμπαν, το οποίο το κείμενο κατασκευάζει τεχνητά.

II. Η βασική καινοτομία: η χειρονομία της συγγένειας

Το σημαντικότερο εύρημα της σειράς είναι η χρήση των όρων:

«Αδελφός» – «Αδελφή»

Αυτή η χειρονομία καταργεί τον μύθο της απόστασης ανάμεσα:

στο κοινό και τον καλλιτέχνη

στο θαυμαστή και στο είδωλο

στο ζωντανό και στον νεκρό

στο ιστορικό και στο προσωπικό

στο ιδιωτικό και στο δημόσιο

Η συγγένεια λειτουργεί ως εξισωτικό εργαλείο: ο “αδελφός” μπορεί να μιλήσει με οικειότητα χωρίς να κολακεύει και χωρίς να κατασκευάζει αγιογραφία. Αυτό επιτρέπει μια νέα γραφή του μύθου, όχι ως μαρμάρινο άγαλμα αλλά ως ευάλωτο ανθρώπινο σώμα.

III. Η λειτουργία της επιλογής προσώπων

Τα πρόσωπα που επιλέγονται — Marilyn Monroe, Amy Winehouse, Janis Joplin, Vladimir Mayakovsky, Ayrton Senna — δεν είναι τυχαία. Μοιράζονται τέσσερις κρίσιμες εγγραφές:

Υπερενέργεια του μύθου

Βραχεία καλλιτεχνική καριέρα

Τραύμα + αυτοκαταστροφή / θάνατος

Σώμα ως θέαμα

Η σειρά, ουσιαστικά, αποτελεί θησαυροφυλάκιο νεωτερικών μαρτύρων της εντυπωσιακότητας.

Ο χνκουβέλης επιλέγει ανθρώπους που έγιναν εικόνες — και που (καίρια) πλήρωσαν το τίμημα της εικόνας με το ίδιο τους το σώμα.

IV. Στοιχείο 1: Το σώμα ως εικονογραφία

Σε όλα τα γράμματα το σώμα — και όχι το έργο — έρχεται πρώτο.

Η Marilyn με το χαμόγελο–ασπίδα

Η Winehouse με το eyeliner ως θωράκιση

Η Janis με τη φωνή που «ραγίζει»

Ο Senna με το κορμί που συγκρούεται με τη στροφή

Ο Mayakovsky με το σώμα–μηχανή που ορμάει στη Ρωσία

Η λογοτεχνική ματιά του χνκουβέλη είναι αντι-πνευματοκρατική: δεν ενδιαφέρεται για τις αφηρημένες έννοιες αλλά για τη συνάντηση πόνου–σκηνής.

V. Στοιχείο 2: Η πολιτισμική μελαγχολία

Η σειρά των επιστολών είναι βαθιά μελαγχολική, αλλά ποτέ θρηνητική. Αυτή η διάκριση είναι σημαντική:

Ο θρήνος θέλει παρηγοριά

Η μελαγχολία θέλει μνήμη

Ο χνκουβέλης δεν ζητά συμφιλίωση με τον θάνατο. Αντιθέτως, επιμένει στο ανοιχτό τραύμα της νεωτερικότητας: ο κόσμος παράγει είδωλα και τα καταναλώνει, και αμέσως μετά τα μετατρέπει σε θρύλους.

Τα γράμματα είναι κομμάτια ανθρωπιστικής επισκευής του τραύματος.

VI. Στοιχείο 3: Ο ιδιωτικός χρόνος μετά τον θάνατο

Σε κάθε γράμμα υπάρχει μια χρονική μετεγγραφή: ο χρόνος δεν είναι ιστορικός αλλά μεταθανάτιος. Χαρακτηριστική η διατύπωση:

«Σε αγκαλιάζω από αυτόν τον παράξενο χρόνο»

Ο χρόνος του συγγραφέα είναι μεταιστορικός, ενώ ο χρόνος του προσώπου είναι αιχμαλωτισμένος στον μύθο. Η επιστολή λειτουργεί ως γέφυρα.

VII. Στοιχείο 4: Η προστακτική της φροντίδας

Σημαντικό εύρημα είναι η χρήση της προστακτικής με στοργική λειτουργία:

— «να φροντίσεις»

— «μην κλαις»

— «μην ξεχάσεις»

— «πρόσεξε»

Η προστακτική εδώ δεν είναι αυταρχική· είναι θεραπευτική. Ο “αδελφός” αναλαμβάνει ρόλο:

προστάτη

αυτόπτη μάρτυρα

επιδιορθωτή

Σε μια εποχή όπου ο καλλιτέχνης εξαρθρώνεται από το σύστημα, ο χνκουβέλης του επιστρέφει την ανθρώπινη φροντίδα που δεν έλαβε.

VIII. Εικονοποιία και ύφος

Το ύφος του έργου χαρακτηρίζεται από:

ποιητική λιτότητα

απουσία υπερφόρτωσης

καθαρή εικόνα

ανθρωποκεντρική φωνή

οικονομία συναισθημάτων χωρίς μελοδραματισμό

IX. Η ιδέα της απολύτρωσης και το τέλος του μύθου

Παραδόξως, στα γράμματα δεν υπάρχει λύτρωση. Δεν υπάρχει:

— «έκανες το χρέος σου»

— «δικαιώθηκες»

— «η τέχνη σου νίκησε τον χρόνο»

Καμία από αυτές τις κοινόχρηστες φράσεις δεν εμφανίζεται.

Αντί γι’ αυτό εμφανίζεται:

η φροντίδα του ανθρώπου πριν από τον καλλιτέχνη

Το έργο δηλαδή αντιστρέφει μια ολόκληρη ρομαντική παράδοση όπου:

η τέχνη > ο άνθρωπος

Εδώ:

ο άνθρωπος > η τέχνη

Και αυτό είναι η πλέον ριζοσπαστική θέση του έργου.

X. Συνολική αποτίμηση

Τα γράμματα του χνκουβέλη συγκροτούν ένα συνεκτικό και πρωτότυπο λογοτεχνικό corpus που:

απομυθοποιεί χωρίς να ευτελίζει

ανθρωποποιεί χωρίς να εξιδανικεύει

θρηνεί χωρίς να μοιρολογεί

στοχάζεται χωρίς ακαδημαϊσμό

υψώνει αλλά δεν αγιογραφεί

πονά χωρίς να καταρρέει

Η σειρά λειτουργεί ως μηχανισμός διάσωσης της ανθρώπινης διάστασης μέσα στον μύθο, και ταυτόχρονα ως σχόλιο για το τίμημα της καλλιτεχνικής εικόνας στη νεωτερικότητα και τη μετανεωτερικότητα.

.

.

.