.
.
LITTERATURE-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
-Fado Menor στη Mouraria Lisboa
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
ΚΕΙΜΕΝΑ-TEXTS-Χ.Ν.Κουβελης[C.N.Couvelis
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Fado Menor στη Mouraria Lisboa
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
Η Inês de Moura στη Mouraria ηταν
a voz da sombra η φωνή τής σκιάς.
Τραγουδούσε fado menor, στο μικρό casa de fado O Gato Azul στη Rua do Capelão,εκεί όπου παλιά τραγουδούσε η Maria Severa Onofriana.
Η μητέρα της ήταν άρρωστη,η υγρασία είχε πειράξει τα πνευμόνια της.
Τον πατέρα της,ήταν μικρό κορίτσι τότε,μια νύχτα τον συνέλαβαν,τον φυλάκισαν και τον εκτέλεσαν.
Ένα βράδυ με πυκνή ομίχλη μπήκε μέσα στο O Gato Azul ένας ναυτικός,ο
Miguel.
Είχε ταξιδέψει από το Macau τής Κίνας ως το Santos τής Βραζιλιας.
Παρήγγειλε Vinho Verde.
Οταν άκουσε την Inês να τραγουδάει:
No silêncio da noite eu canto,
saudade no peito a me cortar.
A lua ilumina o meu pranto,
e as ondas vêm o meu fado levar.
Στη σιωπή τής νύχτας τραγουδώ,
η saudade στην καρδιά μου με μαχαιρώνει.
Το φεγγάρι φωτίζει τα δάκρυά μου,
και τα κύματα έρχονται να πάρουν το fado μου.
ένιωσε πως:
O oceano não é profundo como a dor da sua voz,
Ο ωκεανός δεν είναι τόσο βαθύς όσο ο πόνος τής φωνής της
Στο διάλειμμα τη κέρασε ενα Ginjinha,λικέρ κερασιού.
Η Inês και ο Miguel άρχισαν να συναντιούνται. Εκείνος τής μιλούσε για την Σαγκάη,την Αβάνα,το Recife τής Βραζιλιας,τα κανάλια τις γέφυρες του,τη μουσική το χορο
frevo, maracatu,το καρναβάλι.
Εκείνη τού μιλούσε για τη δύσκολη επιβίωση,τη μητέρα που δύσκολευται ν'αναπνευσει,τη Mouraria που είχε γεμίσει σκιές,ανθρώπους τους,πληροφοριοδότες,
χαφιέδες.
Κάθε νύχτα έρχονταν ασφαλιτες στο casa de fado O Gato Azul και παρακολουθούσαν.
Ο Miguel τής εκμυστηρεύτηκε πως είχε μυστικές συνδέσεις
με εξόριστους αντιφρονούντες στα λιμάνια.
Η Inês δεν ήταν γραμμένη σε καμιά παράνομη μυστικη πολιτική οργάνωση.
Όμως στα fados της υπόγεια,με υπαινιγμους,έλεγε για την τυραννια,τις διωξεις.
Και ο κόσμος καταλάβαινε.
Τού απέκρυψε τη σχέση της με έναν πλούσιο.επιχειρηματια,
που την ήθελε ερωμένη του με αντάλλαγμα τα φάρμακα τής μητέρας της,χρήματα,ασφαλεια.
Όταν ο.επιχειρημστιας έμαθε για τον Miguel θύμωσε και τής ζήτησε να τον χωρίσει.
Η Inês αρνήθηκε.
Τότε ο επιχειρηματίας απευθύνθηκε στους φίλους του στο καθεστως
και εκεινοι έστειλαν και τον συνέλαβαν μέσα στο O Gato Azul τη στιγμή που η Inês τραγουδούσε:
A minha cidade deixou de sonhar
η πόλη μου σταμάτησε
πια να ονειρευτεται
Η Inês πάγωσε,τρελάθηκε.
Όταν αναστατωμένη γύριζε σπίτι της,είδε μέσα στην ομιχλη τον τεράστιο όγκο τού επιχειρηματία να τής κλείνει το δρόμο.
-O teu fado, minha pequena, termina aqui,na escuridão.
το fado σου,μικρή μου,τελειώνει εδώ,στο σκοτάδι.
Ο πυροβολισμός τής εσπασε τη καρδιά.
Ο Miguel έμαθε τον θάνατό της μήνες αργότερα στο κελί τής φυλακής του.
Όταν αποφυλακίστηκε έφυγε για τη Βραζιλια και δεν ξαναγύρισε ποτέ.
Ποτέ δεν ξέχασε την Inês του,τη a voz da sombra.
Και μέσα στην ομιχλη τής Mauraria άκουγεται το fado menor:
A voz da sombra sem fim,
a saudade rasga a minha alma,
quem a ouve sente o frio do destino no silêncio da rua
η φωνή τής σκιάς χωρις τέλος,
η saudade σχίζει την ψυχή μου,
οποιος την ακούει νιώθει το κρύο τής μοίρας στη σιωπή τού δρόμου.
.
.
Σημείωση:
Maria Severa Onofriana(Λισαβόνα 1820-1846),
μια από τις πρώτες τραγουδίστριες τού fado.
Στη Mouraria,τη παλιά πόλη τής Λισαβόνας,που εζησε στην Rua do Capelão στη Mouraria υπάρχει σήμερα το Largo da Severa με την Casa da Severa.
.
.
Fado Menor in Mouraria, Lisbon
Inês de Moura in Mouraria was a voz da sombra, the voice of the shadow.
She sang fado menor at the small casa de fado O Gato Azul on Rua do Capelão, where Maria Severa Onofriana once sang.
Her mother was ill; the dampness had affected her lungs.
Her father—she was a little girl then—was captured one night, imprisoned, and executed.
One foggy evening, a sailor entered O Gato Azul—Miguel.
He had traveled from Macau, China, to Santos, Brazil.
He ordered Vinho Verde.
When he heard Inês sing:
No silêncio da noite eu canto,
saudade no peito a me cortar.
A lua ilumina o meu pranto,
e as ondas vêm o meu fado levar.
In the silence of the night I sing,
saudade in my heart cuts me.
The moon illuminates my tears,
and the waves come to take my fado.
He felt that:
O oceano não é profundo como a dor da sua voz
The ocean is not as deep as the pain in her voice.
During the break, he offered her a Ginjinha, cherry liqueur.
Inês and Miguel began meeting. He spoke of Shanghai, Havana, Recife in Brazil, its canals and bridges, the music, the dance—frevo, maracatu, carnival.
She spoke of her hard survival, her mother struggling to breathe, Mouraria full of shadows, informants, spies.
Every night, agents came to O Gato Azul to watch.
Miguel confided that he had secret connections with exiled dissidents in the ports.
Inês was not part of any illegal secret political organization. Yet in her fados, subtly, through allusions, she sang of tyranny and persecution. People understood.
She hid from him her affair with a wealthy businessman, who wanted her as a mistress in exchange for her mother’s medicine, money, and security.
When the businessman learned of Miguel, he became angry and demanded she leave him. Inês refused.
The businessman then turned to his regime friends, who sent men to arrest Miguel inside O Gato Azul while Inês sang:
A minha cidade deixou de sonhar
My city has stopped
dreaming.
Inês froze, lost her mind.
When she returned home, distressed, she saw in the fog the enormous figure of the businessman blocking her way.
-O teu fado, minha pequena, termina aqui, na escuridão.
Your fado, my little one, ends here, in the darkness.
The shot shattered her heart.
Miguel learned of her death months later in his prison cell.
When he was released, he went to Brazil and never returned.
He never forgot his Inês, a voz da sombra.
And in the fog of Mouraria, the fado menor is still heard:
A voz da sombra sem fim,
a saudade rasga a minha alma,
quem a ouve sente o frio do destino no silêncio da rua.
The voice of the shadow without end,
saudade tears my soul,
whoever hears it feels the chill of fate in the silence of the street.
.
.
Fado Menor à Mouraria, Lisbonne
Inês de Moura à Mouraria était a voz da sombra, la voix de l’ombre.
Elle chantait le fado menor dans le petit casa de fado O Gato Azul sur la Rua do Capelão, là où Maria Severa Onofriana chantait autrefois.
Sa mère était malade ; l’humidité avait abîmé ses poumons.
Son père—elle était encore une petite fille—fut capturé une nuit, emprisonné et exécuté.
Un soir brumeux, un marin entra dans O Gato Azul—Miguel.
Il avait voyagé de Macao, en Chine, à Santos, au Brésil.
Il commanda du Vinho Verde.
Quand il entendit Inês chanter :
No silêncio da noite eu canto,
saudade no peito a me cortar.
A lua ilumina o meu pranto,
e as ondas vêm o meu fado levar.
Dans le silence de la nuit je chante,
la saudade dans mon cœur me transperce.
La lune éclaire mes larmes,
et les vagues viennent emporter mon fado.
Il ressentit que :
O oceano não é profundo como a dor da sua voz
L’océan n’est pas aussi profond que la douleur de sa voix.
Pendant la pause, il lui offrit une Ginjinha, liqueur de cerise.
Inês et Miguel commencèrent à se voir. Il lui parlait de Shanghai, La Havane, Recife au Brésil, de ses canaux et ponts, de la musique, de la danse—frevo, maracatu, carnaval.
Elle lui parlait de sa survie difficile, de sa mère qui peine à respirer, de Mouraria remplie d’ombres, d’informateurs, d’espions.
Chaque nuit, des agents venaient à O Gato Azul pour surveiller.
Miguel lui confiait qu’il avait des liens secrets avec des dissidents exilés dans les ports.
Inês n’appartenait à aucune organisation politique secrète illégale. Pourtant, dans ses fados, subtilement, par des allusions, elle chantait la tyrannie et les persécutions.
Le public comprenait.
Elle lui cachait sa relation avec un riche homme d’affaires, qui voulait d’elle qu’elle devienne sa maîtresse en échange des médicaments de sa mère, de l’argent, et de la sécurité.
Quand l’homme d’affaires apprit l’existence de Miguel, il se fâcha et exigea qu’elle rompe avec lui. Inês refusa.
L’homme d’affaires fit alors appel à ses amis du régime, qui envoyèrent des hommes pour arrêter Miguel à l’intérieur de O Gato Azul alors qu’Inês chantait :
A minha cidade deixou de sonhar
Ma ville a cessé
de rêver.
Inês se figea, devint folle.
De retour chez elle, bouleversée, elle vit dans la brume l’énorme silhouette de l’homme d’affaires lui bloquer le passage.
-O teu fado, minha pequena, termina aqui, na escuridão.
Ton fado, ma petite, s’achève ici, dans l’obscurité.
Le coup de feu brisa son cœur.
Miguel apprit sa mort des mois plus tard dans sa cellule.
À sa libération, il partit pour le Brésil et ne revint jamais.
Il n’oublia jamais son Inês, a voz da sombra.
Et dans la brume de Mouraria, le fado menor se fait encore entendre :
A voz da sombra sem fim,
a saudade rasga a minha alma,
quem a ouve sente o frio do destino no silêncio da rua.
La voix de l’ombre sans fin,
la saudade déchire mon âme,
qui l’entend ressent le froid du destin dans le silence de la rue.
.
.
Fado Menor in Mouraria, Lissabon
Inês de Moura in Mouraria war a voz da sombra, die Stimme des Schattens.
Sie sang fado menor im kleinen casa de fado O Gato Azul in der Rua do Capelão, wo einst Maria Severa Onofriana sang.
Ihre Mutter war krank; die Feuchtigkeit hatte ihre Lungen beeinträchtigt.
Ihr Vater – sie war noch ein kleines Mädchen – wurde eines Nachts gefangen genommen, eingesperrt und hingerichtet.
An einem nebligen Abend betrat ein Seemann O Gato Azul – Miguel.
Er war von Macau, China, nach Santos, Brasilien, gereist.
Er bestellte Vinho Verde.
Als er Inês singen hörte:
No silêncio da noite eu canto,
saudade no peito a me cortar.
A lua ilumina o meu pranto,
e as ondas vêm o meu fado levar.
Im Schweigen der Nacht singe ich,
saudade in meinem Herzen schneidet mich.
Der Mond erleuchtet meine Tränen,
und die Wellen kommen, um mein Fado zu tragen.
Er fühlte:
O oceano não é profundo como a dor da sua voz
Der Ozean ist nicht so tief wie der Schmerz in ihrer Stimme.
In der Pause schenkte er ihr eine Ginjinha, Kirschlikör.
Inês und Miguel begannen sich zu treffen. Er erzählte ihr von Shanghai, Havanna, Recife in Brasilien, von Kanälen, Brücken, Musik, Tanz – Frevo, Maracatu, Karneval.
Sie erzählte ihm von ihrem harten Überleben, von ihrer Mutter, die schwer atmete, von Mouraria voller Schatten, Informanten, Spitzel.
Jede Nacht kamen Beamte ins O Gato Azul, um zuzusehen.
Miguel vertraute ihr an, dass er geheime Verbindungen zu exilierten Dissidenten in den Häfen hatte.
Inês war keiner illegalen geheimen politischen Organisation angeschlossen. Doch in ihren Fados sang sie, versteckt, durch Andeutungen, über Tyrannei und Verfolgung. Die Menschen verstanden.
Sie verbarg vor ihm ihre Beziehung zu einem reichen Geschäftsmann, der sie als Geliebte wollte im Austausch für die Medikamente ihrer Mutter, Geld und Sicherheit.
Als der Geschäftsmann von Miguel erfuhr, wurde er wütend und forderte sie auf, ihn zu verlassen. Inês weigerte sich.
Der Geschäftsmann wandte sich dann an seine Freunde im Regime, die Männer schickten und Miguel im O Gato Azul verhafteten, während Inês sang:
A minha cidade deixou de sonhar
Meine Stadt hat aufgehört
zu träumen.
Inês erstarrte, verlor den Verstand.
Als sie aufgebracht nach Hause ging, sah sie im Nebel die gewaltige Gestalt des Geschäftsmannes, der ihr den Weg versperrte.
-O teu fado, minha pequena, termina aqui, na escuridão.
Dein Fado, mein Kleines, endet hier, in der Dunkelheit.
Der Schuss zerbrach ihr Herz.
Miguel erfuhr Monate später in seiner Gefängniszelle von ihrem Tod.
Nach seiner Entlassung ging er nach Brasilien und kehrte nie zurück.
Er vergaß seine Inês nie, a voz da sombra.
Und im Nebel von Mouraria ist der fado menor noch zu hören:
A voz da sombra sem fim,
a saudade rasga a minha alma,
quem a ouve sente o frio do destino no silêncio da rua.
Die Stimme des Schattens ohne Ende,
saudade zerreißt meine Seele,
wer sie hört, spürt die Kälte des Schicksals in der Stille der Straße.
.
.
Fado Menor a Mouraria, Lisbona
Inês de Moura a Mouraria era a voz da sombra, la voce dell’ombra.
Cantava fado menor nel piccolo casa de fado O Gato Azul in Rua do Capelão, dove un tempo cantava Maria Severa Onofriana.
Sua madre era malata; l’umidità aveva danneggiato i suoi polmoni.
Suo padre – era ancora una bambina – fu catturato una notte, imprigionato ed eseguito.
Una sera nebbiosa, un marinaio entrò in O Gato Azul – Miguel.
Aveva viaggiato da Macao, Cina, a Santos, Brasile.
Ordinò Vinho Verde.
Quando sentì cantare Inês:
No silêncio da noite eu canto,
saudade no peito a me cortar.
A lua ilumina o meu pranto,
e as ondas vêm o meu fado levar.
Nel silenzio della notte canto,
saudade nel mio cuore mi trafigge.
La luna illumina le mie lacrime,
e le onde vengono a portare il mio fado.
Sentì che:
O oceano não é profundo como a dor da sua voz
L’oceano non è profondo quanto il dolore nella sua voce.
Durante l’intervallo, le offrì una Ginjinha, liquore di ciliegie.
Inês e Miguel cominciarono a incontrarsi. Lui le parlava di Shanghai, L’Avana, Recife in Brasile, dei suoi canali e ponti, della musica, della danza – frevo, maracatu, carnevale.
Lei gli parlava della sua dura sopravvivenza, della madre che faticava a respirare, di Mouraria piena di ombre, informatori, spie.
Ogni notte, agenti venivano a O Gato Azul per osservare.
Miguel le confidò di avere connessioni segrete con dissidenti esiliati nei porti.
Inês non apparteneva a nessuna organizzazione politica segreta illegale. Eppure nei suoi fados, in modo sotterraneo, attraverso allusioni, cantava di tirannia e persecuzioni.
La gente capiva.
Le nascondeva la relazione con un ricco uomo d’affari, che la voleva come amante in cambio dei farmaci per la madre, soldi e sicurezza.
Quando l’uomo d’affari venne a sapere di Miguel, si arrabbiò e le chiese di lasciarlo. Inês rifiutò.
L’uomo d’affari allora si rivolse ai suoi amici del regime, che inviarono uomini per arrestare Miguel dentro O Gato Azul mentre Inês cantava:
A minha cidade deixou de sonhar
La mia città ha smesso
di sognare.
Inês si bloccò, impazzì.
Tornando a casa sconvolta, vide nella nebbia l’enorme figura dell’uomo d’affari che le sbarrava la strada.
-O teu fado, minha pequena, termina aqui, na escuridão.
Il tuo fado, piccola mia, finisce qui, nell’oscurità.
Lo sparo le spezzò il cuore.
Miguel apprese della sua morte mesi dopo nella sua cella.
Quando fu liberato, partì per il Brasile e non tornò mai.
Non dimenticò mai la sua Inês, a voz da sombra.
E nella nebbia di Mouraria si ode ancora il fado menor:
A voz da sombra sem fim,
a saudade rasga a minha alma,
quem a ouve sente o frio do destino no silêncio da rua.
La voce dell’ombra senza fine,
la saudade lacera la mia anima,
chi l’ascolta sente il freddo del destino nel silenzio della strada.
.
.
Fado Menor en Mouraria, Lisboa
Inês de Moura en Mouraria era a voz da sombra, la voz de la sombra.
Cantaba fado menor en la pequeña casa de fado O Gato Azul en la Rua do Capelão, donde alguna vez cantó Maria Severa Onofriana.
Su madre estaba enferma; la humedad había afectado sus pulmones.
Su padre —ella era una niña entonces— fue capturado una noche, encarcelado y ejecutado.
Una noche con densa niebla entró en O Gato Azul un marinero: Miguel.
Había viajado desde Macao, China, hasta Santos, Brasil.
Pidió Vinho Verde.
Cuando escuchó cantar a Inês:
No silêncio da noite eu canto,
saudade no peito a me cortar.
A lua ilumina o meu pranto,
e as ondas vêm o meu fado levar.
En el silencio de la noche canto,
la saudade en mi pecho me atraviesa.
La luna ilumina mis lágrimas,
y las olas vienen a llevar mi fado.
Sintió que:
O oceano não é profundo como a dor da sua voz
El océano no es tan profundo como el dolor de su voz.
En el descanso, le ofreció una Ginjinha, licor de cereza.
Inês y Miguel comenzaron a encontrarse. Él le hablaba de Shanghái, La Habana, Recife en Brasil, de sus canales y puentes, de la música y el baile —frevo, maracatu, carnaval.
Ella le hablaba de su difícil supervivencia, de su madre que apenas podía respirar, de Mouraria llena de sombras, informantes, espías.
Cada noche llegaban agentes al O Gato Azul para observar.
Miguel le confesó que tenía conexiones secretas con disidentes exiliados en los puertos.
Inês no pertenecía a ninguna organización política secreta ilegal. Pero en sus fados, de manera subterránea, con insinuaciones, cantaba sobre la tiranía y la persecución.
La gente entendía.
Ella le ocultaba su relación con un empresario rico, que la quería como amante a cambio de los medicamentos de su madre, dinero y seguridad.
Cuando el empresario se enteró de Miguel, se enfadó y le pidió que lo dejara. Inês se negó.
Entonces, el empresario recurrió a sus amigos del régimen, quienes enviaron hombres y arrestaron a Miguel dentro de O Gato Azul mientras Inês cantaba:
A minha cidade deixou de sonhar
Mi ciudad ha dejado de
soñar.
Inês se paralizó, enloqueció.
Cuando, angustiada, regresaba a casa, vio en la niebla la enorme figura del empresario bloqueándole el camino.
-O teu fado, minha pequena, termina aqui, na escuridão.
Tu fado, pequeña mía, termina aquí, en la oscuridad.
El disparo le rompió el corazón.
Miguel se enteró de su muerte meses después en su celda de prisión.
Al salir, se fue a Brasil y nunca regresó.
Nunca olvidó a su Inês, a voz da sombra.
Y en la niebla de Mouraria todavía se escucha el fado menor:
A voz da sombra sem fim,
a saudade rasga a minha alma,
quem a ouve sente o frio do destino no silêncio da rua.
La voz de la sombra sin fin,
la saudade rasga mi alma,
quien la escucha siente el frío del destino en el silencio de la calle.
.
.
Fado Menor na Mouraria, Lisboa
Inês de Moura na Mouraria era a voz da sombra, a voz da sombra.
Cantava fado menor na pequena casa de fado O Gato Azul na Rua do Capelão, onde Maria Severa Onofriana cantava antigamente.
A mãe dela estava doente; a humidade tinha prejudicado os seus pulmões.
O pai dela —ela era uma menina então— foi preso uma noite, encarcerado e executado.
Numa noite com neblina densa, entrou no O Gato Azul um marinheiro: Miguel.
Tinha viajado de Macau, China, até Santos, Brasil.
Pediu Vinho Verde.
Quando ouviu Inês cantar:
No silêncio da noite eu canto,
saudade no peito a me cortar.
A lua ilumina o meu pranto,
e as ondas vêm o meu fado levar.
Sentiu que:
O oceano não é profundo como a dor da sua voz
No intervalo, ofereceu-lhe uma Ginjinha, licor de cereja.
Inês e Miguel começaram a encontrar-se. Ele falava-lhe de Xangai, Havana, Recife no Brasil, dos canais e pontes, da música e da dança — frevo, maracatu, carnaval.
Ela falava-lhe da difícil sobrevivência, da mãe que tinha dificuldade em respirar, da Mouraria cheia de sombras, informantes, espiões.
Todas as noites chegavam agentes ao O Gato Azul para observar.
Miguel confidenciou-lhe que tinha ligações secretas com dissidentes exilados nos portos.
Inês não estava inscrita em nenhuma organização política secreta ilegal. Mas nos seus fados, de forma subterrânea, com insinuações, cantava sobre a tirania e a perseguição.
O público entendia.
Ela ocultava a relação com um empresário rico, que a queria como amante em troca dos remédios da mãe, dinheiro e segurança.
Quando o empresário soube de Miguel, ficou zangado e pediu-lhe para o deixar. Inês recusou.
Então, o empresário recorreu aos amigos do regime, que enviaram homens e prenderam Miguel dentro do O Gato Azul enquanto Inês cantava:
A minha cidade deixou de sonhar
Inês ficou paralisada, enlouqueceu.
Quando, perturbada, voltava para casa, viu na neblina a enorme figura do empresário a bloquear-lhe o caminho.
-O teu fado, minha pequena, termina aqui, na escuridão.
O tiro partiu-lhe o coração.
Miguel soube da sua morte meses depois, na sua cela de prisão.
Quando foi libertado, foi para o Brasil e nunca mais voltou.
Nunca esqueceu a sua Inês, a voz da sombra.
E na neblina da Mouraria ainda se ouve o fado menor:
A voz da sombra sem fim,
a saudade rasga a minha alma,
quem a ouve sente o frio do destino no silêncio da rua.
.
.
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου