.
.
LITTERATURE-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
-Η Ενοχή
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Η Ενοχή
(Ελληνικά, English, Francais, German, Italiano, Spanish, Portuguese)
(και μια μελέτη ανάλυση του διηγήματος)
Εκείνη τη μέρα που ο Κ. έλαβε τον φακελο ήταν μια συνηθισμένη μερα.
Ο ήλιος είχε ανατειλει κανονικά,το τραμ πέρασε με τη συνηθισμένη καθυστέρηση και η σκάλα τής πολυκατοικίας που εμενε μύριζε υγρασία όπως πάντα.
Ο φάκελος δεν έγραφε αποστολέα.
Τον άνοιξε και διάβασε:
'Σας γνωστοποιείται ότι από τής παρούσης απολαμβάνετε πλήρους ελευθερίας.
Η Υπηρεσία διατηρεί το δικαίωμα να σας καλέσει προς επιβεβαίωσιν'.
Δεν είχε υπογραφή,αλλά τη διεύθυνση τής 'Υπηρεσίας'.
Ούτε καμία αιτιολόγηση,τι σημαίνει αυτό.
'Τι ηλιθιοτητα',σκέφτηκε.
Ποτέ δεν είχε καταλάβει ότι δεν ήταν ελεύθερος.Και φυσικά δεν χρειάστηκε να αποτανθεί κάπου να αρθεί η στέρηση της.
Ένιωσε αδιαφορία.
Πεταξε το φάκελο στο καλάθι τών αχρήστων.
Πήγε στη δουλειά του.Ενα ένα γραφείο καταγραφής στοιχείων που αφορούσαν ανθρώπους τους οποίους δεν είχε δει ποτέ. Εκεί, καθώς αντέγραφε ονόματα σε μητρώα,ένας συνάδελφος τού έφερε τα στοιχεία ενός ανθρωπου.Παρατηρησε ότι αυτός ο ανθρωπος είχε ακριβώς τα δικά του στοιχεία.Σαν να ήταν αυτός ο ίδιος
Δεν έδωσε σημασία.Τον κατέγραψε μαζί με τούς άλλους.
Το απόγευμα αποφάσισε να επισκεφθεί την 'Υπηρεσία'.Η περιεργεια,το παράλογο τής υπόθεσης,τον διασκέδαζε.
Το κτίριο ήταν παλιό,δεν είχε ασανσέρ,ανεβηκε από τις σκαλες,οι όροφοι άδειοι,κλειστές πόρτες.Τού φάνηκε πως είχε αμέτρητους ορόφους σαν να προστίθονταν νεοι καθώς ανέβαινε.
Άρχισε να ανησυχει.
Τελικά σε ένα όροφο στο διάδρομο δεξιά είχε μια πόρτα ανοιχτή.
Εκεί ήταν ένα γραφείο με έναν άνθρωπο,υπάλληλος τής 'Υπηρεσιας' υπέθεσε,με χοντρα μυωπικά γυαλια.
Εκείνος σήκωσε το κεφάλι και τον κοίταξε.Το βλέμμα του ήταν απλανες, σχεδόν ενός ημιτυφλου ,η' ενος κοιμισμένου που μόλις τον ξύπνησαν
-'Για ποια υπόθεση ήρθατε;',ρώτησε.
-'Δεν εχω καμια υποθεση',απάντησε ο Κ.
Ο υπάλληλος χαμογέλασε:
-'Ακριβως,γι'αυτό η υπόθεση σας είναι η υπόθεση τής χειρότερης μορφης'.
-'Τοτε εξηγήστε μου',είπε ο Κ. διασκεδάζοντας με τον παραλογισμό,'τι συμβαίνει με την περίπτωση μου;'.
Ο υπάλληλος παιρνοντας ένας φάκελο,στη τύχη,από μια στοίβα φακέλων μπροστά του,και ανοίγοντας τον,χωρίς να κοιτάξει τα εγγραφα μεσα,με φωνή άχρωμη μονότονη,αργά,σαν να βαριονταν,τον πληροφόρησε ότι είχε καταχωρισθεί ως ελεύθερος άνευ ενοχής, μια κατηγορία σπάνια και προβληματική.Για τη μελλοντική πορεία και έκβαση της.
-'Πολυ κρίσιμη υποθεση.Απο τις πιο δυσκολες',σχολίασε ο υπάλληλος.
Και συνεχισε,σαν να διαβαζε ένα ρόλο:
'Η ελευθερία σου έπρεπε να επιβλέπεται, διότι χωρίς ενοχή δεν θα υπήρχε εσωτερικός περιορισμός.Για κάθε πράξη υπάρχει πάντα ενοχη'.
Αυτό ακούστηκε σαν αξίωμα
-'Και ποιο είναι το έγκλημά μου;',ρώτησε ο Κ.
-'Δεν υπάρχει έγκλημα', απάντησε ο υπάλληλος,βγάζοντας τα γυαλιά του.Τώρα ήταν εντελώς τυφλός.
'Η ενοχή προηγείται οποιοδήποτε εγκλήματος. Αν προκύψει έγκλημα, η Υπηρεσία θα σας ειδοποιήσει'.
Έβαλε πάλι τα γυαλιά του.Εκλεισε το φάκελο και τόν πέταξε πάνω στη στοίβα τών αλλων φακέλων,που σωριαστηκαν.
-'Τωρα είστε ελευθερος',τού είπε,σχεδόν προστακτικα, 'μπορειτε να φύγετε'.
Εφυγε Κατάφερε να κατέβει το κτίριο και να φτάσει στην έξοδο του.
Είχε νυχτώσει.Ηταν ζαλησμένος,δεν ήθελε να γυρίσει σπίτι.
Πήγε σε ξενοδοχείο.Ζητησε τη συντροφιά μιας γυναίκας Τού έστειλαν μια νεαρή κοπέλα,την έλεγαν Λενι.
Ειδε τα δάχτυλα της στο αριστερό χέρι.Ο δείκτης με τον μέσο ήταν κολλημένα με μια μεμβρανη.
Τα έπιασε και τα χάιδεψε.
-'Αυτο μου αρέσει', τής είπε.
Η Λενι χαμογέλασε και τού ζήτησε να τής δαγκάσει τα δάχτυλα.Το έκανε Εκείνο την διέγειρε ερωτικά.
-'Σε είδα στην Υπηρεσια σημερα', τού είπε,'ειμαι ερωμένη ενός ανώτερου υπαλλήλου τής Υπηρεσιας.Μπορω να τού μιλήσω για την υπόθεση σου.Βεβαια υπάρχουν ανωτεροι ψηλότερα από αυτόν.Μονο να μην υποπτευθεί για μας,ζηλεύει πολύ.'
Από εκείνη τη μέρα ο Κ. άρχισε να ανησυχει.
.Κάθε του πράξη, ακόμη και η πιο ασήμαντη,τού φαίνονταν πως ήταν απόδειξη μιας πιθανής ενοχης.Δεν ένιωθε πια αθώος.
Από την Υπηρεσία του έστελναν όλο και συχνότερα φακελους.
Ποτέ δεν τού απηύθυναν
ρητη κατηγορία.Τού δήλωναν ότι εξακολουθούσε συνεχώς να είναι ένοχος χωρίς λόγο.
Ξαναπηγε στο ξενοδοχείο.
Τού έστειλαν πάλι τη Λενι.
Εκείνη τού είπε πως ο εραστής της έμαθε για τη σχέση τους,θύμωσε,
και είναι ανένδοτος για την υπόθεση του.
Ένα πρωί έλαβε από την Υπηρεσία ένα φάκελο που τού ανακοινωναν:
'Η περίοδος ελευθερίας σας ολοκληρώθηκε επιτυχώς. Τώρα είστε πλήρως ενοχος'.
Κατάλαβε πως αυτο ήταν η οριστη καταδίκη του.
Και για πρώτη φορά αισθανθηκε μια παράξενη γαλήνη.Δεν ήταν αθώος, άρα δεν ήταν υποχρεωμένος να αποδείξει τίποτε.
Η ενοχή πλέον δεν τού προξένουσε φόβο.
.
.
Μελέτη ανάλυση του διηγήματος τού
χ.ν. κουβέλη,:Η Ενοχή
Το διήγημα 'Η Ενοχή' του χ.ν. κουβέλη ανήκει σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία κειμένων που δεν εξαντλούνται στην αφήγηση μιας αλληγορικής ιστορίας, αλλά συγκροτούν φιλοσοφική θέση μέσω λογοτεχνικής μορφής. Πρόκειται για έργο που συνομιλεί ευθέως με την καφκική παράδοση, χωρίς να εγκλωβίζεται σε μιμητισμό, και προχωρά ένα αποφασιστικό βήμα πέρα από αυτήν: μετατοπίζει το πρόβλημα από την «ενοχή χωρίς έγκλημα» στην πολύ πιο ανησυχητική συνθήκη της ελευθερίας χωρίς ενοχή.
Από την πρώτη παράγραφο, ο συγγραφέας εγκαθιστά τον αναγνώστη σε έναν κόσμο απόλυτης κανονικότητας. Η συνηθισμένη μέρα, το τραμ που καθυστερεί όπως πάντα, η υγρασία της πολυκατοικίας, συνθέτουν ένα σκηνικό όπου τίποτε δεν προμηνύει ρήξη. Η ενοχή δεν εισβάλλει με κραυγή, αλλά με φάκελο. Και μάλιστα με έναν φάκελο που δεν καταγγέλλει, αλλά απελευθερώνει. Η ειρωνεία είναι άμεση και βαθιά: η ελευθερία δεν εμφανίζεται ως φυσική κατάσταση, αλλά ως διοικητική πράξη, αναστρέφοντας κάθε φιλελεύθερη ή ανθρωπιστική βεβαιότητα.
Ο Κ., μορφή σκόπιμα ανώνυμη και τυπική, δεν αντιδρά με φόβο αλλά με αδιαφορία. Αυτή η αδιαφορία είναι καθοριστική· αποκαλύπτει ότι η συνείδησή του δεν είχε ποτέ βιώσει την ανελευθερία ως στέρηση. Η Υπηρεσία, λοιπόν, δεν έρχεται να καταστείλει ένα υπαρκτό πρόβλημα, αλλά να δημιουργήσει ένα νέο: την επίγνωση της απουσίας ενοχής. Από αυτό το σημείο και έπειτα, το διήγημα παύει να είναι απλώς καφκικό και γίνεται ριζοσπαστικά πρωτότυπο.
Η σκηνή της Υπηρεσίας αποτελεί τον πυρήνα του κειμένου. Το ατέρμονο κτίριο, οι όροφοι που μοιάζουν να πολλαπλασιάζονται, η απουσία ζωής και σαφούς προορισμού, συνιστούν έναν χώρο που δεν φιλοξενεί την εξουσία αλλά την παράγει. Ο υπάλληλος με τα μυωπικά γυαλιά, σχεδόν τυφλός, ενσαρκώνει μια εξουσία που δεν βλέπει τον άνθρωπο αλλά τον φάκελό του· και όταν αφαιρεί τα γυαλιά του, η τυφλότητα γίνεται απόλυτη. Η εξουσία εδώ είναι αδιάφορη, και γι’ αυτό αδυσώπητη.
Η δήλωση ότι ο Κ. έχει καταχωριστεί ως «ελεύθερος άνευ ενοχής» είναι ίσως το πιο τολμηρό εύρημα του διηγήματος. Η ελευθερία χωρίς ενοχή παρουσιάζεται ως προβληματική, επικίνδυνη, σχεδόν αφύσικη κατάσταση. Η ενοχή δεν προκύπτει από πράξη· προηγείται αυτής. Διατυπώνεται ως αξίωμα, ως μεταφυσικός νόμος. Σε αυτό το σημείο, το κείμενο συναντά τον Φρόυντ και τον Φουκώ: η ενοχή λειτουργεί ως εσωτερικός μηχανισμός περιορισμού, χωρίς τον οποίο η κοινωνική και ψυχική τάξη καταρρέει.
Η Λένι με τα ενωμένα δάχτυλα, διακειμενικοτητα από τη Δίκη τού Καφκα. Η ερωτική πράξη δεν. προσφέρει διέξοδο, αλλά βαθαίνει την εμπλοκή του Κ. στο δίκτυο της Υπηρεσίας. Η υπόσχεση μεσολάβησης, η ζήλια του ανώτερου υπαλλήλου, η αόριστη ιεραρχία «ψηλότερα», συνθέτουν έναν κόσμο όπου η ενοχή διαχέεται παντού χωρίς ποτέ να κατονομάζεται.
Στο δεύτερο μισό του διηγήματος, η εξουσία της Υπηρεσίας γίνεται σχεδόν περιττή. Ο Κ. έχει πλέον εσωτερικεύσει την ενοχή. Κάθε πράξη, ακόμη και η πιο ασήμαντη, αποκτά ενοχοποιητικό βάρος. Οι φάκελοι που φτάνουν χωρίς κατηγορία δεν πληροφορούν· υπενθυμίζουν. Η ενοχή δεν χρειάζεται πια θεσμό· έχει εγκατασταθεί στη συνείδηση.
Το τέλος του διηγήματος είναι υποδειγματικό στη λιτότητα και τη φιλοσοφική του καθαρότητα. Η ανακοίνωση ότι «τώρα είστε πλήρως ένοχος» λειτουργεί ως τελική λύτρωση. Η γαλήνη που νιώθει ο Κ. δεν είναι ειρωνική· είναι βαθιά υπαρξιακή. Η ενοχή τον απαλλάσσει από την ανάγκη απόδειξης, από το βάρος της αθωότητας. Η αθωότητα απαιτεί διαρκή επιβεβαίωση· η ενοχή, αντιθέτως, προσφέρει σταθερότητα.
Η Ενοχή είναι ένα διήγημα υψηλής πνευματικής πυκνότητας και αφηγηματικής πειθαρχίας. Δεν καταγγέλλει απλώς την εξουσία· αποκαλύπτει την ανθρώπινη ανάγκη για αυτήν. Η μεγάλη του δύναμη έγκειται στο ότι δεν προσφέρει παρηγοριά στον αναγνώστη — παρά μόνο την ανησυχητική αναγνώριση ότι, ίσως, χωρίς ενοχή δεν μπορούμε να υπάρξουμε.
.
.
Guilt
The day K. received the envelope was an ordinary day.
The sun had risen normally, the tram passed with its usual delay, and the stairwell of the apartment building where he lived smelled of dampness as always.
The envelope bore no sender.
He opened it and read:
"You are hereby notified that as of the present you enjoy full freedom.
The Service reserves the right to summon you for verification."
There was no signature, only the address of the “Service.”
No explanation of what this meant.
“What nonsense,” he thought.
He had never realized that he was not free. And of course, he had never needed to appeal anywhere for the lifting of such a deprivation.
He felt indifferent.
He threw the envelope into the wastebasket.
He went to work. A simple registry office recording data about people he had never seen. There, while copying names into registers, a colleague brought him the details of a man. He noticed that this man had exactly his own details. As if it were himself.
He paid no attention. He recorded him along with the others.
In the afternoon he decided to visit the “Service.” Curiosity, the absurdity of the matter, amused him.
The building was old, without an elevator. He climbed the stairs; the floors were empty, doors closed. It seemed to him that the building had countless floors, as if new ones were being added as he ascended.
He began to worry.
Finally, on one floor, on the right side of the corridor, there was an open door.
Inside was an office and a man—an employee of the “Service,” he assumed—wearing thick myopic glasses.
The man raised his head and looked at him. His gaze was vacant, almost that of a half-blind man, or of someone asleep who had just been awakened.
“For which case have you come?” he asked.
“I have no case,” K. replied.
The employee smiled.
“Exactly. That is why your case is of the worst kind.”
“Then explain to me,” said K., amused by the absurdity, “what is happening with my case.”
The employee took a folder at random from a pile in front of him, opened it without looking at the documents inside, and in a colorless, monotonous voice, slowly, as if bored, informed him that he had been registered as free without guilt—a rare and problematic category, regarding its future course and outcome.
“A very critical case. One of the most difficult,” the employee commented.
And he continued, as if reciting a role:
“Your freedom had to be supervised, because without guilt there would be no internal restraint. For every act there is always guilt.”
It sounded like an axiom.
“And what is my crime?” K. asked.
“There is no crime,” the employee replied, removing his glasses. He was now completely blind.
“Guilt precedes any crime. If a crime arises, the Service will notify you.”
He put his glasses back on, closed the folder, and tossed it onto the pile of other folders, which collapsed.
“Now you are free,” he told him almost commandingly. “You may leave.”
He left. He managed to descend the building and reach the exit.
Night had fallen. He was dizzy and did not want to return home.
He went to a hotel. He asked for the company of a woman. They sent him a young woman; her name was Leni.
He noticed the fingers of her left hand. The index and middle fingers were joined by a membrane.
He took them and caressed them.
“I like that,” he told her.
Leni smiled and asked him to bite her fingers. He did. That aroused her sexually.
“I saw you at the Service today,” she told him. “I am the lover of a senior official of the Service. I can speak to him about your case. Of course, there are higher ones above him. Just make sure he doesn’t suspect us—he is very jealous.”
From that day on, K. began to worry.
Every action of his, even the most insignificant, seemed to him proof of a possible guilt. He no longer felt innocent.
The Service sent him envelopes more and more frequently.
They never addressed a specific accusation. They informed him that he continued to be guilty without reason.
He went back to the hotel.
They sent Leni again.
She told him that her lover had learned of their relationship, became angry, and was unyielding regarding his case.
One morning he received an envelope from the Service announcing:
"Your period of freedom has been successfully completed. You are now fully guilty."
He understood that this was his final sentence.
And for the first time he felt a strange calm.
He was not innocent; therefore, he was not obliged to prove anything.
Guilt no longer caused him fear.
.
.
La Culpabilité
Le jour où K. reçut l’enveloppe était un jour ordinaire.
Le soleil s’était levé normalement, le tramway était passé avec son retard habituel, et l’escalier de l’immeuble où il habitait sentait l’humidité, comme toujours.
L’enveloppe ne portait pas de nom d’expéditeur.
Il l’ouvrit et lut :
« Il vous est notifié que, par la présente, vous jouissez d’une liberté pleine et entière.
Le Service se réserve le droit de vous convoquer pour vérification. »
Il n’y avait pas de signature, seulement l’adresse du « Service ».
Aucune explication non plus sur la signification de cette notification.
« Quelle idiotie », pensa-t-il.
Il n’avait jamais compris qu’il n’était pas libre. Et bien sûr, il n’avait jamais eu besoin de s’adresser à qui que ce soit pour que cette prétendue privation soit levée.
Il ressentit de l’indifférence.
Il jeta l’enveloppe à la corbeille.
Il alla à son travail : un simple bureau d’enregistrement de données concernant des personnes qu’il n’avait jamais vues. Là, tandis qu’il recopiait des noms dans des registres, un collègue lui apporta le dossier d’un homme. Il remarqua que cet homme avait exactement ses propres coordonnées. Comme s’il s’agissait de lui-même.
Il n’y prêta pas attention. Il l’enregistra avec les autres.
L’après-midi, il décida de se rendre au « Service ». La curiosité, l’absurdité de l’affaire l’amusaient.
Le bâtiment était ancien, sans ascenseur. Il monta par l’escalier : les étages étaient vides, les portes closes. Il lui sembla qu’il y avait d’innombrables étages, comme si de nouveaux s’ajoutaient à mesure qu’il montait.
Il commença à s’inquiéter.
Finalement, à un étage, dans le couloir à droite, une porte était ouverte.
Il y avait là un bureau et un homme — un employé du « Service », supposa-t-il — portant de grosses lunettes de myope.
L’homme leva la tête et le regarda. Son regard était fixe, presque celui d’un demi-aveugle, ou de quelqu’un qu’on venait de réveiller.
— « Pour quelle affaire êtes-vous venu ? » demanda-t-il.
— « Je n’ai aucune affaire », répondit K.
L’employé sourit :
— « Justement. C’est pour cela que votre affaire est de la pire espèce. »
— « Alors expliquez-moi », dit K., s’amusant de l’absurdité, « ce qui se passe dans mon cas. »
L’employé, prenant au hasard un dossier dans une pile devant lui et l’ouvrant sans regarder les documents à l’intérieur, l’informa d’une voix terne, monotone, lente, comme s’il s’ennuyait, qu’il avait été enregistré comme libre sans culpabilité — une catégorie rare et problématique quant à son évolution et à son issue futures.
— « Une affaire très critique. Parmi les plus difficiles », commenta l’employé.
Et il continua, comme s’il récitait un rôle :
— « Ta liberté devait être surveillée, car sans culpabilité il n’y aurait pas de limitation intérieure. Pour chaque acte, il existe toujours une culpabilité. »
Cela résonna comme un axiome.
— « Et quel est mon crime ? » demanda K.
— « Il n’y a pas de crime », répondit l’employé en retirant ses lunettes. À présent, il était complètement aveugle.
« La culpabilité précède tout crime. Si un crime survient, le Service vous en informera. »
Il remit ses lunettes, referma le dossier et le jeta sur la pile des autres dossiers, qui s’effondrèrent.
— « Maintenant, vous êtes libre », lui dit-il presque d’un ton impératif. « Vous pouvez partir. »
Il sortit. Il parvint à descendre le bâtiment et à atteindre la sortie.
La nuit était tombée. Il était étourdi et ne voulait pas rentrer chez lui.
Il alla dans un hôtel. Il demanda la compagnie d’une femme. On lui envoya une jeune fille, elle s’appelait Leni.
Il remarqua ses doigts à la main gauche : l’index et le majeur étaient soudés par une fine membrane.
Il les prit et les caressa.
— « Ça, j’aime bien », lui dit-il.
Leni sourit et lui demanda de lui mordre les doigts. Il le fit. Cela l’excita sexuellement.
— « Je t’ai vu aujourd’hui au Service », lui dit-elle. « Je suis la maîtresse d’un haut fonctionnaire du Service. Je peux lui parler de ton affaire. Bien sûr, il y a des supérieurs au-dessus de lui. Mais il ne faut pas qu’il soupçonne quoi que ce soit entre nous, il est très jaloux. »
À partir de ce jour-là, K. commença à s’inquiéter.
Chaque acte, même le plus insignifiant, lui semblait être la preuve d’une culpabilité possible. Il ne se sentait plus innocent.
Le Service lui envoyait des enveloppes de plus en plus souvent.
On ne lui adressait jamais d’accusation explicite. On lui déclarait qu’il continuait à être coupable sans raison.
Il retourna à l’hôtel.
On lui envoya de nouveau Leni.
Elle lui dit que son amant avait appris leur relation, s’était mis en colère, et qu’il était désormais inflexible concernant son affaire.
Un matin, il reçut du Service une enveloppe lui annonçant :
« Votre période de liberté s’est achevée avec succès. Vous êtes désormais pleinement coupable. »
Il comprit que c’était là sa condamnation définitive.
Et pour la première fois, il ressentit une étrange sérénité. Il n’était pas innocent, donc il n’était plus obligé de prouver quoi que ce soit.
La culpabilité ne lui inspirait plus de peur.
.
.
Die Schuld
An jenem Tag, an dem K. den Umschlag erhielt, war es ein ganz gewöhnlicher Tag.
Die Sonne war wie immer aufgegangen, die Straßenbahn kam mit der gewohnten Verspätung, und das Treppenhaus des Mietshauses, in dem er wohnte, roch wie stets nach Feuchtigkeit.
Der Umschlag trug keinen Absender.
Er öffnete ihn und las:
„Hiermit wird Ihnen mitgeteilt, dass Sie von heute an die volle Freiheit genießen.
Die Behörde behält sich das Recht vor, Sie zur Bestätigung vorzuladen.“
Es gab keine Unterschrift, nur die Adresse der „Behörde“.
Auch keinerlei Begründung, was das zu bedeuten habe.
„Was für ein Unsinn“, dachte er.
Er hatte niemals begriffen, dass er nicht frei gewesen sein sollte. Und selbstverständlich hatte er sich auch an keine Stelle wenden müssen, um eine Aufhebung dieser Entziehung zu erwirken.
Er empfand Gleichgültigkeit.
Er warf den Umschlag in den Papierkorb.
Er ging zur Arbeit. In ein Büro zur Erfassung von Daten über Menschen, die er niemals gesehen hatte. Dort, während er Namen in Register abschrieb, brachte ihm ein Kollege die Unterlagen eines Mannes. Er bemerkte, dass dieser Mensch exakt seine eigenen Daten hatte. Als wäre er selbst.
Er schenkte dem keine Beachtung. Er trug ihn wie die anderen ein.
Am Nachmittag beschloss er, die „Behörde“ aufzusuchen. Die Neugier, das Absurde der Angelegenheit, amüsierte ihn.
Das Gebäude war alt, hatte keinen Aufzug. Er stieg die Treppen hinauf; die Stockwerke waren leer, die Türen verschlossen. Es schien ihm, als habe das Gebäude unzählige Etagen, als würden neue hinzukommen, je höher er stieg.
Er begann sich zu beunruhigen.
Schließlich war auf einem Stockwerk im rechten Flur eine Tür offen.
Dort befand sich ein Büro mit einem Mann – ein Angestellter der „Behörde“, wie er annahm –, mit dicken, kurzsichtigen Brillengläsern.
Der Mann hob den Kopf und sah ihn an. Sein Blick war starr, beinahe der eines Halbblinden oder eines Schlafenden, den man soeben geweckt hat.
„Wegen welcher Angelegenheit sind Sie gekommen?“, fragte er.
„Ich habe keine Angelegenheit“, antwortete K.
Der Angestellte lächelte.
„Genau deshalb ist Ihre Angelegenheit die Angelegenheit der schlimmsten Art.“
„Dann erklären Sie mir“, sagte K., amüsiert vom Absurden, „was mit meinem Fall geschieht.“
Der Angestellte nahm wahllos einen Umschlag aus einem Stapel vor sich, öffnete ihn, ohne die Papiere darin anzusehen, und teilte ihm mit farbloser, eintöniger Stimme, langsam, als langweile er sich, mit, er sei als frei ohne Schuld registriert worden – eine seltene und problematische Kategorie, was den zukünftigen Verlauf und Ausgang betreffe.
„Ein sehr kritischer Fall. Einer der schwierigsten“, bemerkte der Angestellte.
Und er fuhr fort, als lese er eine Rolle ab:
„Ihre Freiheit musste überwacht werden, denn ohne Schuld gäbe es keine innere Begrenzung. Für jede Handlung gibt es immer Schuld.“
Das klang wie ein Axiom.
„Und welches ist mein Verbrechen?“, fragte K.
„Es gibt kein Verbrechen“, antwortete der Angestellte und nahm seine Brille ab. Nun war er völlig blind.
„Die Schuld geht jedem Verbrechen voraus. Sollte ein Verbrechen entstehen, wird die Behörde Sie benachrichtigen.“
Er setzte die Brille wieder auf, schloss den Umschlag und warf ihn auf den Stapel der anderen Umschläge, die ins Rutschen gerieten.
„Jetzt sind Sie frei“, sagte er beinahe befehlend. „Sie können gehen.“
Er ging. Er schaffte es, das Gebäude hinabzusteigen und den Ausgang zu erreichen.
Es war Nacht geworden. Er war benommen und wollte nicht nach Hause zurückkehren.
Er ging in ein Hotel. Er verlangte die Gesellschaft einer Frau. Man schickte ihm ein junges Mädchen, sie hieß Leni.
Er sah ihre Finger an der linken Hand. Zeige- und Mittelfinger waren durch eine Membran miteinander verbunden.
Er nahm sie und streichelte sie.
„Das gefällt mir“, sagte er zu ihr.
Leni lächelte und bat ihn, ihr in die Finger zu beißen. Er tat es. Das erregte sie sexuell.
„Ich habe dich heute in der Behörde gesehen“, sagte sie zu ihm. „Ich bin die Geliebte eines höheren Beamten der Behörde. Ich kann mit ihm über deinen Fall sprechen. Allerdings gibt es noch höhere über ihm. Nur darf er nichts von uns ahnen, er ist sehr eifersüchtig.“
Von diesem Tag an begann K. sich zu sorgen.
Jede seiner Handlungen, selbst die unbedeutendste, erschien ihm als Beweis einer möglichen Schuld. Er fühlte sich nicht mehr unschuldig.
Von der Behörde erhielt er immer häufiger Umschläge.
Nie erhob man gegen ihn eine ausdrückliche Anklage. Man teilte ihm mit, dass er weiterhin ohne Grund schuldig sei.
Er ging wieder ins Hotel.
Man schickte ihm erneut Leni.
Sie sagte ihm, ihr Liebhaber habe von ihrer Beziehung erfahren, sei wütend geworden und unnachgiebig in seinem Fall.
Eines Morgens erhielt er von der Behörde einen Umschlag, in dem ihm mitgeteilt wurde:
„Ihre Periode der Freiheit wurde erfolgreich abgeschlossen. Sie sind nun vollständig schuldig.“
Er begriff, dass dies seine endgültige Verurteilung war.
Und zum ersten Mal empfand er eine seltsame Ruhe. Er war nicht unschuldig, also war er nicht verpflichtet, irgendetwas zu beweisen.
Die Schuld verursachte ihm nun keine Angst mehr.
.
.
La Colpa
Quel giorno in cui K. ricevette la busta era un giorno qualunque.
Il sole era sorto come sempre, il tram passò con il solito ritardo e la scala del palazzo in cui abitava odorava di umidità, come sempre.
Sulla busta non c’era il nome del mittente.
La aprì e lesse:
«Le comunichiamo che, dalla data odierna, gode di piena libertà.
L’Ufficio si riserva il diritto di convocarla per verifica».
Non c’era firma, ma solo l’indirizzo dell’«Ufficio».
Nessuna motivazione, nessuna spiegazione di che cosa ciò significasse.
«Che idiozia», pensò.
Non aveva mai capito di non essere libero. E naturalmente non aveva mai dovuto rivolgersi a qualcuno per ottenere la revoca di una privazione.
Provò indifferenza.
Gettò la busta nel cestino.
Andò al lavoro. Un anonimo ufficio di registrazione di dati riguardanti persone che non aveva mai visto. Lì, mentre ricopiava nomi nei registri, un collega gli portò i dati di un uomo. Notò che quell’uomo aveva esattamente i suoi stessi dati. Come se fosse lui stesso.
Non ci fece caso. Lo registrò insieme agli altri.
Nel pomeriggio decise di visitare l’«Ufficio». La curiosità, l’assurdità della vicenda, lo divertivano.
L’edificio era vecchio, non aveva ascensore; salì le scale, i piani erano vuoti, le porte chiuse. Gli parve che avesse innumerevoli piani, come se se ne aggiungessero di nuovi man mano che saliva.
Cominciò a preoccuparsi.
Alla fine, su un piano, nel corridoio a destra, c’era una porta aperta.
Lì c’era un ufficio con un uomo — un impiegato dell’«Ufficio», supponeva — con grossi occhiali miopici.
Quello alzò la testa e lo guardò. Il suo sguardo era fisso, quasi quello di un semicieco o di qualcuno che dorme e che è stato appena svegliato.
— «Per quale pratica è venuto?», chiese.
— «Non ho nessuna pratica», rispose K.
L’impiegato sorrise:
— «Proprio per questo, la sua pratica è della forma peggiore».
— «Allora mi spieghi», disse K., divertendosi dell’assurdità, «che cosa succede nel mio caso».
L’impiegato, prendendo a caso una cartella da una pila davanti a sé e aprendola senza guardare i documenti all’interno, con voce incolore e monotona, lentamente, come se fosse annoiato, lo informò che era stato registrato come libero senza colpa, una categoria rara e problematica, quanto al suo futuro percorso e al suo esito.
— «Un caso molto critico. Tra i più difficili», commentò l’impiegato.
E continuò, come se recitasse una parte:
«La sua libertà doveva essere sorvegliata, poiché senza colpa non esisterebbe alcuna limitazione interiore. Per ogni atto c’è sempre una colpa».
Questo suonò come un assioma.
— «E qual è il mio crimine?», chiese K.
— «Non c’è alcun crimine», rispose l’impiegato, togliendosi gli occhiali. Ora era completamente cieco.
«La colpa precede qualsiasi crimine. Se dovesse emergere un crimine, l’Ufficio la informerà».
Si rimise gli occhiali. Chiuse la cartella e la gettò sulla pila delle altre cartelle, che crollarono.
— «Ora è libero», gli disse, quasi in tono imperativo. «Può andare».
Uscì. Riuscì a scendere l’edificio e a raggiungerne l’uscita.
Era notte. Era stordito, non voleva tornare a casa.
Andò in un albergo. Chiese la compagnia di una donna. Gli mandarono una giovane ragazza, si chiamava Leni.
Vide le dita della sua mano sinistra. L’indice e il medio erano uniti da una membrana.
Le prese e le accarezzò.
— «Questo mi piace», le disse.
Leni sorrise e gli chiese di morderle le dita. Lo fece. Questo la eccitò sessualmente.
— «Ti ho visto oggi all’Ufficio», gli disse. «Sono l’amante di un alto funzionario dell’Ufficio. Posso parlargli del tuo caso. Certo, sopra di lui ce ne sono altri, più in alto. Solo che non deve sospettare di noi: è molto geloso».
Da quel giorno K. cominciò a preoccuparsi.
Ogni sua azione, anche la più insignificante, gli sembrava una prova di una possibile colpa. Non si sentiva più innocente.
Dall’Ufficio gli mandavano buste sempre più spesso.
Non gli rivolgevano mai un’accusa esplicita. Gli dichiaravano che continuava a essere colpevole senza motivo.
Tornò all’albergo.
Gli mandarono di nuovo Leni.
Lei gli disse che il suo amante aveva saputo della loro relazione, si era infuriato ed era inflessibile riguardo al suo caso.
Una mattina ricevette dall’Ufficio una busta che gli annunciava:
«Il periodo della sua libertà si è concluso con successo. Ora è pienamente colpevole».
Capì che quella era la sua condanna definitiva.
E per la prima volta provò una strana serenità. Non era innocente, dunque non era obbligato a dimostrare nulla.
La colpa ormai non gli incuteva più paura.
.
.
La Culpa
Aquel día en que K. recibió el sobre era un día corriente.
El sol había salido con normalidad, el tranvía pasó con el retraso habitual y la escalera del edificio donde vivía olía a humedad, como siempre.
El sobre no indicaba remitente.
Lo abrió y leyó:
«Se le comunica que, a partir de la presente, goza de plena libertad.
El Servicio se reserva el derecho de llamarle para su verificación».
No llevaba firma, solo la dirección del “Servicio”.
Tampoco había ninguna explicación de lo que eso significaba.
«Qué estupidez», pensó.
Nunca había comprendido que no fuera libre. Y, por supuesto, no había tenido que recurrir a ninguna instancia para que se levantara tal privación.
Sintió indiferencia.
Arrojó el sobre a la papelera.
Fue a su trabajo: una oficina de registro de datos relativos a personas a las que nunca había visto. Allí, mientras copiaba nombres en los registros, un compañero le llevó los datos de un hombre. Observó que aquel hombre tenía exactamente sus mismos datos, como si fuera él mismo.
No le dio importancia. Lo registró junto con los demás.
Por la tarde decidió visitar el “Servicio”. La curiosidad, lo absurdo del asunto, lo divertía.
El edificio era antiguo, no tenía ascensor; subió por las escaleras. Los pisos estaban vacíos, las puertas cerradas. Le pareció que tenía innumerables plantas, como si se añadieran nuevas a medida que subía.
Empezó a inquietarse.
Finalmente, en un piso, en el pasillo de la derecha, había una puerta abierta.
Dentro había una oficina con un hombre —supuso que un empleado del “Servicio”— con gruesas gafas miopes.
El hombre levantó la cabeza y lo miró. Su mirada era fija, casi la de un semiciego o la de alguien dormido al que acaban de despertar.
—¿Por qué asunto ha venido? —preguntó.
—No tengo ningún asunto —respondió K.
El empleado sonrió:
—Precisamente por eso, su asunto es el de la peor clase.
—Entonces explíqueme —dijo K., divirtiéndose con el absurdo— qué ocurre con mi caso.
El empleado, tomando al azar un sobre de una pila que tenía delante y abriéndolo sin mirar los documentos del interior, con voz apagada, monótona, lenta, como si se aburriera, le informó de que había sido registrado como libre sin culpa, una categoría rara y problemática, en cuanto a su evolución y desenlace futuros.
—Un caso muy crítico. De los más difíciles —comentó el empleado.
Y continuó, como si recitara un papel:
—Su libertad debía ser vigilada, porque sin culpa no existiría una limitación interior. Para cada acto siempre hay culpa.
Eso sonó como un axioma.
—¿Y cuál es mi crimen? —preguntó K.
—No hay crimen —respondió el empleado, quitándose las gafas. Ahora estaba completamente ciego—. La culpa precede a cualquier crimen. Si surgiera un crimen, el Servicio se lo notificará.
Se volvió a poner las gafas. Cerró el sobre y lo arrojó sobre la pila de los demás, que se desmoronaron.
—Ahora es usted libre —le dijo, casi de forma imperativa—. Puede marcharse.
Se fue. Logró bajar el edificio y llegar a la salida.
Había anochecido. Estaba mareado, no quería volver a casa.
Fue a un hotel. Solicitó la compañía de una mujer. Le enviaron a una joven; se llamaba Leni.
Vio los dedos de su mano izquierda: el índice y el medio estaban unidos por una membrana.
Los tomó y los acarició.
—Esto me gusta —le dijo.
Leni sonrió y le pidió que le mordiera los dedos. Lo hizo. Aquello la excitó sexualmente.
—Te vi hoy en el Servicio —le dijo—. Soy amante de un alto funcionario del Servicio. Puedo hablarle de tu caso. Claro que hay superiores por encima de él. Solo que no debe sospechar de nosotros; es muy celoso.
Desde aquel día K. empezó a inquietarse.
Cada uno de sus actos, incluso el más insignificante, le parecía prueba de una posible culpa. Ya no se sentía inocente.
Desde el Servicio le enviaban sobres cada vez con mayor frecuencia.
Nunca le formulaban una acusación explícita. Le declaraban que seguía siendo culpable sin motivo.
Volvió al hotel.
Le enviaron otra vez a Leni.
Ella le dijo que su amante se había enterado de su relación, se había enfurecido y se mostraba inflexible respecto a su caso.
Una mañana recibió del Servicio un sobre en el que le comunicaban:
«El período de su libertad ha concluido con éxito. Ahora es usted plenamente culpable».
Comprendió que aquello era su condena definitiva.
Y por primera vez sintió una extraña serenidad. No era inocente, por lo tanto no estaba obligado a demostrar nada.
La culpa ya no le producía miedo.
.
.
A Culpa
Naquele dia em que K. recebeu o envelope, era um dia comum.
O sol havia nascido normalmente, o bonde passou com o atraso habitual, e a escada do prédio onde morava cheirava a umidade como sempre.
O envelope não trazia remetente.
Ele o abriu e leu:
“Comunica-se que, a partir da presente data, o(a) senhor(a) desfruta de plena liberdade.
O Serviço reserva-se o direito de convocá-lo(a) para confirmação.”
Não havia assinatura, apenas o endereço do “Serviço”.
Nenhuma justificativa, nenhum esclarecimento do que aquilo significava.
“Que idiotice”, pensou.
Nunca havia percebido que não fosse livre. E, naturalmente, nunca precisara recorrer a lugar algum para que lhe fosse retirada qualquer privação.
Sentiu indiferença.
Jogou o envelope no lixo.
Foi para o trabalho. Um escritório de registro de dados referentes a pessoas que jamais havia visto. Ali, enquanto copiava nomes em registros, um colega lhe trouxe os dados de um homem. Observou que esse homem tinha exatamente os seus próprios dados. Como se fosse ele mesmo.
Não deu importância. Registrou-o junto aos demais.
À tarde decidiu visitar o “Serviço”. A curiosidade, o absurdo do caso, o divertiam.
O prédio era antigo, não tinha elevador; subiu pelas escadas. Os andares estavam vazios, portas fechadas. Pareceu-lhe que tinha incontáveis andares, como se novos se acrescentassem à medida que subia.
Começou a se inquietar.
Por fim, em um andar, no corredor à direita, havia uma porta aberta.
Ali havia um escritório com um homem — um funcionário do “Serviço”, supôs — usando grossos óculos míopes.
O homem levantou a cabeça e o olhou. Seu olhar era fixo, quase de um semicego, ou de alguém que acaba de ser acordado.
— Para qual caso o senhor veio? — perguntou.
— Não tenho nenhum caso — respondeu K.
O funcionário sorriu:
— Exatamente. Por isso o seu caso é o caso da pior espécie.
— Então explique-me — disse K., divertindo-se com o absurdo — o que acontece com a minha situação?
O funcionário, pegando ao acaso um envelope de uma pilha à sua frente e abrindo-o sem olhar os papéis dentro, informou-o, com voz incolor, monótona, lenta, como se estivesse entediado, de que ele fora registrado como livre sem culpa, uma categoria rara e problemática, quanto ao seu desenvolvimento e desfecho futuros.
— Caso muito crítico. Dos mais difíceis — comentou o funcionário.
E continuou, como se recitasse um papel:
— A sua liberdade precisava ser supervisionada, pois sem culpa não haveria limitação interior. Para cada ato há sempre culpa.
Isso soou como um axioma.
— E qual é o meu crime? — perguntou K.
— Não existe crime — respondeu o funcionário, tirando os óculos. Agora estava completamente cego. — A culpa precede qualquer crime. Se surgir um crime, o Serviço o notificará.
Colocou novamente os óculos. Fechou o envelope e o lançou sobre a pilha dos outros, que desmoronaram.
— Agora o senhor está livre — disse-lhe, quase de modo imperativo. — Pode ir.
Saiu. Conseguiu descer o prédio e chegar à saída.
Já era noite. Estava tonto, não queria voltar para casa.
Foi a um hotel. Pediu a companhia de uma mulher. Enviaram-lhe uma jovem chamada Leni.
Ele viu os dedos da mão esquerda dela: o indicador e o médio estavam unidos por uma membrana.
Pegou-os e os acariciou.
— Isso me agrada — disse-lhe.
Leni sorriu e pediu que ele mordesse seus dedos. Ele o fez. Aquilo a excitou sexualmente.
— Eu o vi hoje no Serviço — disse ela. — Sou amante de um alto funcionário do Serviço. Posso falar com ele sobre o seu caso. Claro que há superiores acima dele. Só não deixe que ele suspeite de nós; é muito ciumento.
A partir daquele dia, K. começou a se inquietar.
Cada um de seus atos, até o mais insignificante, parecia-lhe prova de uma possível culpa. Já não se sentia inocente.
Do Serviço, enviavam-lhe envelopes cada vez com mais frequência.
Nunca lhe dirigiam uma acusação explícita. Declaravam apenas que ele continuava constantemente culpado sem motivo.
Voltou ao hotel.
Mandaram-lhe novamente Leni.
Ela lhe disse que o amante soubera da relação deles, enfurecera-se e era inflexível quanto ao caso dele.
Certa manhã recebeu do Serviço um envelope que lhe anunciava:
“O seu período de liberdade foi concluído com êxito. Agora o senhor é plenamente culpado.”
Compreendeu que aquilo era a sua condenação definitiva.
E, pela primeira vez, sentiu uma estranha serenidade. Não era inocente, portanto não estava obrigado a provar nada.
A culpa já não lhe causava medo.
.
.
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου