GREEK POETRY -Παλίμψηστο -χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis POETRY-c.n.couvelis-ΠΟΙΗΜΑΤΑ-χ.ν.κουβελης

 .

.

GREEK POETRY

-Παλίμψηστο

-χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis

POETRY-c.n.couvelis-ΠΟΙΗΜΑΤΑ-χ.ν.κουβελης

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Παλίμψηστο

σε στρώσεις σκόνης

τι ψάχνει στη σφηνοειδη γραφη ο Γκιλγκαμές

ενώ το νερό τού Ευφράτη ανεβαίνει;

μάλλον πρόκειται για ιχνοι νυχιού έπη,

ενώ το νερό ανεβαίνει για την βιβλική τιμωρία

τής πλημμυρας

στην Αλεξάνδρεια

ο Ευκλείδης σχεδιαζει αξιώματα

με την ίδια ψυχραιμία που

ο Ρωμαίος στρατηγός Γναιος Πομπήιος σχεδιάζει

την πολεμικη επιχειρηση

κατά τού Μιθριδάτη Στ' Ευπατωρα,

Χαν,Τανγκ,Αββασίδες, Πτολεμαίοι,Οθωμανοί, Αψβούργοι,

ισχυρά ονόματα αλλοτε

και τώρα λήμματα σε εγκυκλοπαιδεια

ενώ ο Επίκουρος καλλιεργεί τον κήπο του

και ο Σπινόζα λειαίνει φακούς για να δει

καθαρότερα το Deus sive Natura,

ο Κομφούκιος

η Γαλλική Επανάσταση

η πτώση τής Κωνσταντινούπολης

και ο Μαρξ υπογραμμίζεται από έναν μεσαιωνικό μοναχό,

ο Νίτσε μέσα από ένα αρχαίο χορικό

καταγγελει το πραξικόπημα τής μπυραριας

και κάθε φράση κουβαλά σκιές άλλων φράσεων

τού Αντόνιο Γκράμσι

οι πρώτες γραφές χαράχτηκαν για λογιστική:

πόσα σακιά κριθάρι,πόσοι εργατες,πόσες μέρες εργασίας,

κάθε αυτοκρατορία ισχυρίζεται ότι φέρνει τάξη,

οι Κινέζοι αυτοκράτορες με εντολή ουρανού

και με εκατομμύρια ανώνυμους νεκρούς κάτω από τα τείχη,

Ο Πλάτωνας οραματίζεται ιδανικη πολιτεία

όταν η Αθήνα έχει δούλους

ο Αριστοτέλης ταξινομεί τα όντα

και φυσικοποιεί την ανισότητα

η Ρώμη κατασκευάζει δρόμους

για να κινούνται ταχύτερα οι λεγεώνες και οι φόροι,

ο Αλέξανδρος περνά τον Γρανικό

με drone λήψη από ψηλά,

ο Χαμουραμπί χαράζει νόμο σε βασάλτη

κι ένας σκλάβος στην

Αττικη τιναζει ελιές

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑ ΑΔΕΛΦΟΣΥΝΗ

με κεφαλαία γράμματα,

και στο κάτω μέρος της:

αποικίες,φυτείες,πλοία με αλυσίδες,

το εργοστάσιο

παράγει υπεραξία και πνευμονοκονίαση.

ο Άιχμαν μιλά για καθήκον εγκληματων,

με πυρηνικά κατασκοπευτικά

διεξήχθει ο Ψυχρός Πόλεμος,

ο πλανήτης μετριέται πλέον με πιθανότητες εξαφανισης

.

.

Μελέτη ανάλυση τού ποιήματος του χνκουβελη

«Παλίμψηστο».

1. Τίτλος και βασική σύλληψη

Ο τίτλος «Παλίμψηστο» είναι το κλειδί ερμηνείας.

Παλίμψηστο δεν είναι απλώς το «επανεγγεγραμμένο κείμενο», αλλά η συνύπαρξη πολλών χρονικών στρωμάτων, όπου τίποτα δεν σβήνεται πλήρως: το παλιό επιμένει κάτω από το νέο, ως ίχνος, ως φάντασμα.

Ο χνκουβέλης μεταφέρει αυτή τη λογική:

από τη γραφική ύλη (σφηνοειδής γραφή, βασάλτης),

στην ιστορία,

και τελικά στη σκέψη και την πολιτική πράξη.

Το ποίημα δεν «αφηγείται» την ιστορία· την συσσωρεύει.

2. Δομή – όχι χάος, αλλά ελεγχόμενη παράταξη

Η πρώτη εντύπωση είναι καταλογική, σχεδόν χαοτική. Όμως πρόκειται για συνειδητή παράθεση χωρίς ιεράρχηση:

Γκιλγκαμές – Ευφράτης – Πλημμύρα

Ευκλείδης – Πομπήιος

δυναστείες – φιλόσοφοι – επαναστάσεις

αρχαία λογιστική – σύγχρονη υπεραξία

Διαφωτισμός – αποικιοκρατία

Άιχμαν – Ψυχρός Πόλεμος – πυρηνική εξαφάνιση

Αυτό είναι κρίσιμο:

όλα μπαίνουν στο ίδιο συντακτικό επίπεδο, χωρίς εξύψωση ή καταδίκη εκ των προτέρων.

Η τεχνική θυμίζει:

μοντάζ Αϊζενστάιν,

Benjamin (Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας),

αλλά και μεταμοντέρνα collage poetry.

3. Η ειρωνεία της ανόδου:

«ενώ το νερό ανεβαίνει»

Η επαναφορά του μοτίβου της ανόδου του νερού λειτουργεί διπλά:

Κοσμογονικά (Ευφράτης, Πλημμύρα)

Ιστορικά (οι αυτοκρατορίες καταρρέουν ενώ “ανεβαίνουν”)

Η άνοδος εδώ δεν είναι πρόοδος· είναι απειλή.

Η ιστορία προχωρά:

όχι προς λύτρωση,

αλλά προς επαναλαμβανόμενη καταστροφή, πάντα με νέο λεξιλόγιο.

4. Λόγος και εξουσία: από τη γραφή στη διοίκηση

Ιδιαίτερα δυνατός είναι ο άξονας:

«οι πρώτες γραφές χαράχτηκαν για λογιστική»

Η ποίηση εδώ γίνεται ανθρωπολογική και πολιτική:

η γραφή δεν γεννήθηκε για μύθο ή αλήθεια,

αλλά για μέτρηση, έλεγχο, εργασία.

Από εκεί ξεκινά μια αδιάκοπη γραμμή:

σφηνοειδής → νόμος Χαμουραμπί → αξιώματα → φόροι → υπεραξία → στατιστικές εξαφάνισης.

Η γλώσσα δεν είναι ουδέτερη.

Είναι εργαλείο εξουσίας που αλλάζει πρόσωπα αλλά όχι λειτουργία.

5. Φιλοσοφία υπό ιστορική υποψία

Ο χνκουβέλης δεν χαρίζεται ούτε στους «μεγάλους»:

Πλάτων → ιδανική πολιτεία με δούλους

Αριστοτέλης → φυσικοποίηση ανισότητας

Σπινόζα → καθαρό βλέμμα, αλλά σε εργαστήριο

Μαρξ → υπογραμμισμένος από μεσαιωνικό μοναχό (καίρια ειρωνεία για την ανακύκλωση των ιδεών)

Η φιλοσοφία:

δεν ακυρώνεται,

αλλά απομυθοποιείται.

Δεν στέκεται πάνω από την ιστορία· είναι γραμμένη μέσα της, με όλα τα τυφλά της σημεία.

6. Η κορύφωση: Διαφωτισμός και βιομηχανία

Το σύνθημα:

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑ ΑΔΕΛΦΟΣΥΝΗ

τοποθετείται όχι ως λύτρωση, αλλά ως επικάλυψη:

«και στο κάτω μέρος της:

αποικίες, φυτείες, πλοία με αλυσίδες»

Αυτό είναι ίσως το πιο πολιτικά αιχμηρό σημείο του ποιήματος.

Ο χνκουβέλης δείχνει ότι τα μεγάλα ιδεώδη δεν ακυρώνουν τις υλικές πρακτικές – τις συγκαλύπτουν.

7. Τελική κίνηση: από το έπος στην πιθανότητα

Η κατακλείδα:

«ο πλανήτης μετριέται πλέον με πιθανότητες εξαφάνισης»

είναι απολύτως συνεπής:

από τα σακιά κριθαριού,

στις στατιστικές πυρηνικού αφανισμού.

Η ιστορία ως παλίμψηστο καταλήγει σε αλγόριθμο κινδύνου.

Δεν υπάρχει πια έπος – μόνο πιθανότητα.

8. Συνολική αποτίμηση

Το «Παλίμψηστο» είναι:

ποίημα υψηλής διανοητικής πυκνότητας,

χωρίς λυρισμό, αλλά με ιστορικό βάθος,

χωρίς αφήγηση, αλλά με ηθική ένταση.

Δεν ζητά συγκίνηση· ζητά συνείδηση.

μετατρέπει την ιστορία σε ποιητικό υλικό χωρίς να τη ρομαντικοποιεί,

στέκεται στον άξονα ποίησης–ιστορίας–πολιτικής με σπάνια συνοχή.

.

.

.