GREEK POETRY -(Κατά Κάποιον Τρόπο η Ιστορία) Hannibal,antes portas -χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis POETRY-c.n.couvelis-ΠΟΙΗΜΑΤΑ-χ.ν.κουβελης

 .

.

GREEK POETRY

-(Κατά Κάποιον Τρόπο η Ιστορία)

Hannibal,antes portas

-χ.ν.κουβέλης c.n.couvelis

POETRY-c.n.couvelis-ΠΟΙΗΜΑΤΑ-χ.ν.κουβελης

χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

(Κατά Κάποιον Τρόπο η Ιστορία)

Hannibal,antes portas

Hannibal,antes portas

όμως παρά τις νίκες στην Τρεβια

στη λίμνη Τρασιμενη στις Καννες

τον εξασθένησε η τακτική τού Γαιου Βαρωνα πρώτα

και ύστερα τού Κοιντου Φαβιου οι καθυστερησεις μαχών

αυτά τον εφθαραν και δεν πέρασε τη πόρτα τής Ρωμης

έπειτα η πορεία μέσα στη λάσπη η έλλειψη ύπνου

τ'Απεννινα όρη η διέλευση του Αρνου ποταμού

δεν είναι εύκολα

ο στρατός κουράστηκε

και επιπλέον στην Καρχηδόνα να'χεις

την αντιπολίτευση τού Άννωνα Β'

οι πλούσιοι εκεί

είχαν εμπόρια με τούς Ρωμαίους συμφέροντα

θα υποστήριζαν αλήθεια τον Ανιβα Βάρκα

και τις στρατηγικές του ιδεοληψιες;

έπειτα ουτε προμήθειες ούτε πολιορκητικές μηχανές

ούτε πλέον ελέφαντες,

τι antes portas,γίνονται αυτά;

πίσω στη Καρχηδόνα επείγει να επιστρεψει,

τώρα αν μέσα στη Σύγκλητο ο Κάτων ο Πρεσβυτερος

εκφωνήσει και η Carthago delenda est

αυτό είναι στο μέλλον αυτή την ώρα προέχει το παρον.

.

.

Μελετη ανάλυση του ποιήματος:

Hannibal, antes portas

τού χ.ν. κουβέλη

1. Τίτλος και διακειμενικό πλαίσιο

Η φράση Hannibal antes portas είναι από τις πιο φορτισμένες λατινικές ιστορικές εκφράσεις: δηλώνει τον υπαρξιακό τρόμο της Ρώμης μπροστά στον εχθρό «προ των πυλών». Ο χνκουβέλης όμως επιλέγει να την κρατήσει ως κενό σύνθημα. Το ποίημα δεν περιγράφει την κορύφωση της απειλής, αλλά την αδυναμία της πραγμάτωσής της.

Η ίδια η φράση αποδομείται στο τέλος:

τι antes portas,γίνονται αυτά;

Η ερώτηση ακυρώνει ρητά τον μύθο. Δεν υπάρχει πια απειλή, μόνο ένα ρητορικό απολίθωμα.

2. Μορφή: αντι-επική αφήγηση

Το ποίημα είναι γραμμένο σε ελεύθερο στίχο, σχεδόν πεζολογικό, με απουσία λυρικής έξαρσης. Η επιλογή αυτή δεν είναι ουδέτερη:

αποφεύγεται κάθε επική μεγαλοπρέπεια,

η ιστορία παρουσιάζεται ως αλυσίδα πρακτικών εμποδίων,

το ποίημα μοιάζει με στρατιωτικό υπόμνημα ή ψυχρό απολογισμό.

Η σύνταξη είναι παρατακτική, σχεδόν εξαντλητική. Το «και έπειτα… και επιπλέον… έπειτα… ούτε… ούτε…» δημιουργεί ένα αίσθημα συσσώρευσης φθοράς. Δεν υπάρχει ένα αποφασιστικό λάθος· υπάρχει φθορά από παντού.

3. Ιστορική ακρίβεια ως ποιητική στρατηγική

Ο χνκουβέλης δεν χρησιμοποιεί την Ιστορία ως σκηνικό· την παίρνει κατά γράμμα. Οι αναφορές είναι ακριβείς:

Τρεβία, Τρασιμένη, Κάννες

Φάβιος Μάξιμος και η cunctatio

Βάρων, Άννων Β΄

έλλειψη πολιορκητικών μηχανών

πολιτική αντιπολίτευση στην Καρχηδόνα

Αυτή η ακρίβεια όμως δεν υπηρετεί τον ιστορικισμό, αλλά την απομυθοποίηση. Ο Αννίβας δεν ηττάται από τη Ρώμη· ηττάται από:

την κόπωση,

τη γεωγραφία,

την εσωτερική πολιτική,

τα οικονομικά συμφέροντα.

Η Ιστορία παρουσιάζεται ως σύστημα τριβών, όχι ως θέατρο ηρώων.

4. Ο Αννίβας ως αντι-ήρωας

Ο Αννίβας εδώ δεν είναι τραγικός ήρωας ούτε ρομαντικός επαναστάτης. Είναι ένας στρατηγός εγκλωβισμένος:

στη λάσπη,

στην αϋπνία,

στην έλλειψη πόρων,

στην πολιτική υπονόμευση.

Ιδιαίτερα αιχμηρό είναι το σημείο:

και τις στρατηγικές του ιδεοληψιες;

Η λέξη ιδεοληψίες μετατοπίζει τον Αννίβα από τη σφαίρα της ιδιοφυΐας στη σφαίρα της εμμονής. Η στρατηγική του παύει να είναι ορθολογική και γίνεται σχεδόν δογματική.

5. Πολιτική οικονομία του πολέμου

Ένα από τα πιο σύγχρονα στοιχεία του ποιήματος είναι η έμφαση στα συμφέροντα:

οι πλούσιοι εκεί

είχαν εμπόρια με τούς Ρωμαίους

Ο πόλεμος δεν χάνεται στο πεδίο της μάχης, αλλά:

στα εμπορικά δίκτυα,

στις ελίτ,

στις συμμαχίες της αγοράς.

Ο χνκουβέλης υπονοεί ότι καμία στρατιωτική ιδιοφυΐα δεν μπορεί να νικήσει ένα εδραιωμένο οικονομικό σύστημα. Αυτό είναι βαθιά πολιτικό και απολύτως σύγχρονο.

6. Η ειρωνεία του χρόνου: παρόν εναντίον μέλλοντος

Η καταληκτική αντίθεση είναι κομβική:

και η Carthago delenda est

αυτό είναι στο μέλλον αυτή την ώρα προέχει το παρον.

Ο Κάτων εμφανίζεται όχι ως πρόσωπο, αλλά ως φωνή της Ιστορίας που έρχεται. Όμως το ποίημα αρνείται την τηλεολογία. Δεν ενδιαφέρεται για το τι θα συμβεί, αλλά για το αδιέξοδο της στιγμής.

Το παρόν είναι κουρασμένο,πορεία στη λάσπη, χωρίς ελέφαντες, χωρίς μηχανές,χωρίς ύπνο. Το μέλλον είναι απλώς μια ρητορική βεβαιότητα.

7. Γλώσσα και τόνος: ψυχρός σαρκασμός

Δεν υπάρχει ειρωνεία τύπου σκωπτική· υπάρχει στεγνός σαρκασμός. Η κορύφωση:

τι antes portas,γίνονται αυτά;

είναι σχεδόν καθημερινή, σχεδόν λαϊκή. Καταρρίπτει έναν αιώνιο φόβο με μια απλή ερώτηση. Αυτό είναι μεγάλο ποιητικό ρίσκο και πετυχαίνει.

8. Συμπέρασμα: ποίημα απο-ηρωοποίησης της Ιστορίας

Το Hannibal,antes portas είναι:

ποίημα ιστορικού ρεαλισμού,

αντι-επικό,

βαθιά πολιτικό χωρίς συνθήματα,

φιλοσοφικό χωρίς αφαίρεση.

Ο χνκουβέλης δείχνει ότι η Ιστορία δεν κινείται από μεγάλες στιγμές, αλλά από:

καθυστερήσεις,

εξάντληση,

συμφέροντα,

λάσπη.

Και μέσα σε όλα αυτά, ο μύθος στέκει σαν άδειο κέλυφος:

Hannibal, antes portas.

.

.

.