I Am a Greek European Worldwidel Man-Now!- www.artpoeticacouvelis.blogspot.com

I Am a Greek European Worldwide Man-Now!-

www.artpoeticacouvelis.blogspot.com

Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026

Σ -Poetry Ποιηση -χ,ν,κουβέλης c.n.couvelis

 .

.

Σ -Poetry Ποιηση

-χ,ν,κουβέλης c.n.couvelis


painting

χνουβέλης cncouvelis

μεταφράζοντας

Αισχύλος Αγαμεμνων,στίχοι 683-696

--Το όνομα της Ελενης-

(και 

χνκουβελης cncouvelis

Στις όχτες του Σιμοεντα)


‘Eλανδρος and Eλέπτολις, and poor old Homer

blind, blind as a bat,

Ear, ear for the sea-surge—; rattle of old men’s voices

(Ezra Pound,Canto VII)


‘Eλανδρος and Eλέπτολις, 

και ο φτωχουλης γερο Ομηρος

τυφλός,τυφλός όπως η νυχτερίδα

Ακούει,ακούει της θαλασσας 

το τρικυμισμα

τον άναρθρο τριγμό της φωνής των γερόντων


ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΤΑΣΙΜΟ


Χορός


ποιος κάποτε την ονομασε έτσι

που για πάντα ν'αληθευει τ'ονομα της ;

μήπως κάποιος που δεν βλέπουμε

με πρόγνωση του πεπρωμένου

τη γλώσσα μοιραία στρεφοντας;

την Ελένη,που γαμβρό το δόρυ έχει

της έχθριτας την αιτία;

αφού όπως της ταριαζει

ἑλένας,ἕλανδρος, ἑλέπτολις

καταστροφή των καραβιών

αφανισμός των ανδρών 

άλωση των πόλεων,

απ' τα μαλακά υφαντά πέπλα έπλευσε,

και πλήθος ανδρες ασπιδοφοροι κυνηγοι

αφήνοντας με τα κουπιά ιχνος π'αφαντο έγινε

στου Σιμοεντα αποβιβαστηκαν τις ακτές 

με την αφονη φυλλωσιά

για έριδα αιματηρη


ΣΤΑΣΙΜΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ


Χορος


τίς ποτ᾽ ὠνόμαξεν ὧδ᾽ [στρ. α]

ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως—

μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοίαισι τοῦ πεπρωμένου

685γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων; —τὰν

δορίγαμβρον ἀμφινεικῆ

θ᾽ Ἑλέναν; ἐπεὶ πρεπόντως

ἑλένας, ἕλανδρος, ἑλέπτολις,

690 ἐκ τῶν ἁβροπήνων

προκαλυμμάτων ἔπλευσε

Ζεφύρου γίγαντος αὔρᾳ,

πολύανδροί

τε φεράσπιδες κυναγοὶ

695κατ᾽ ἴχνος πλατᾶν ἄφαντον

κελσάντων Σιμόεντος

ἀκτὰς ἐπ᾽ ἀεξιφύλλους

δι᾽ ἔριν αἱματόεσσαν.

.

.

.

painting

χνκουβελης cncouvelis

Στις όχτες του Σιμοεντα


στις όχτες του Σιμοεντα κάτω

από τις πυκνές φυλλωσιές 

σταθηκαμε 

να γυαλίσουμε τις ασπίδες μας

τότε κάποιος ξεμακρυνθηκε και μας φώναξε:

Ελενα Ελανδρος Ελέπτολις

κι οι ψυχές μας ταράχτηκαν


Όμως οι θεοί ορίζουν τα ανθρώπινα 

ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως

.

.

.




painting

χνκουβελης cncouvelis

μεταφράζοντας

Ezra Pound,Canto VI

και σημειωσεις


(συνέχεια)


E lo Sordels si fo di Mantovana,

Και ο Σορντελλο ήταν απ'τη Μάντοβα

γιος ενός φτωχού ιππότη,του Σερ Εσκορτ

Και με τα τραγούδια ευχαριστιονταν

Και με τους ανθρωπους της αυλής 

συναναστρέφονταν

Και πήγε στην αυλή του Ριχαρδου Σαν Βονιφατσιο

Κι εκεί τον κυριεψε ο έρωτας

για τη γυναίκα του

την Κουνιτσα ντα Ρομάνο 

Που τους δούλους της απελευθέρωσε μια Τεταρτη

Masnatas et servos, witness

το οικιακο υπηρετικό προσωπικό και τους δούλους,μαρτυρας

ο Πίκους ντε Φαρινάτις

Κι ο Δον Έλινους κι ο Δον Λίπους

Γιοι του Φαρινάτο ντε Φαρινάτι

ελεύθεροι ως προσωπα

ελευθεροι  βουλησης,

ελεύθεροι να αγοράζουν,να μαρτυρούν,

να πουλούν,να συντασσουν διαθηκη

A marito subtraxit ipsam...

dictum Sordellum concubuisse:

από τον σύζυγό της την πηρε...

και με τον λεγόμενο Σορντελλο 

ερωτικά εσμιξε

Χειμώνα και Καλοκαίρι εγώ τραγουδώ τις χαρες της

Όπως το ρόδο όμορφο είναι,

έτσι όμορφο είναι το πρόσωπο της,

Και Καλοκαίρι και Χειμώνα εγώ γι'αυτην τραγουδω

Το χιόνι να την θυμάμαι με κανει

Κι ο Καϊτέλ απ'το Σαρλα.ηταν...

Ο Θησέας απ'τη Τροιζινα

Κι αυτοί θα του έδιναν δηλητηριο

Αν όμως δεν ήταν σχήμα της λαβής του ξιφους


E lo Sordels si fo di Mantovana,

Son of a poor knight, Sier Escort,

And he delighted himself in chançons

And mixed with the men of the court

And went to the court of Richard Saint Boniface

And was there taken with love for his wife

Cunizza, da Romano,

That freed her slaves on a Wednesday

Masnatas et servos, witness

Picus de Farinatis

and Don Elinus and Don Lipus

sons of Farinato de’ Farinati

“free of person, free of will

“free to buy, witness, sell, testate.”

A marito subtraxit ipsam...

dictum Sordellum concubuisse:

“Winter and Summer I sing of her grace,

As the rose is fair, so fair is her face,

Both Summer and Winter I sing of her,

The snow makyth me to remember her.

And Cairels was of Sarlat...

Theseus from Troezene

And they wd. have given him poison

But for the shape of his sword-hilt.

.

.

Σημειώσεις:

1.

Ο Sordello (περ.1200-1269) ήταν Ιταλός τροβαδούρος που έγραψε στην παλια προβηγκιανή γλώσσα. 

Ο Δάντης τον μνημονεύει  στο Purgatorio, VI

2.

Οίκος των San Bonifacio, ισχυρή οικογένεια της Βερόνας. 

3.

Η Cunizza da Romano (1198-1279) ήταν αδελφή του Ezzelino III da Romano,ενός από τους ισχυρότερους και βιαιότερους ηγεμόνες της εποχής.

Η Κουνίτσα συνδέθηκε ερωτικά με τον Sordello και εγκατέλειψε τον σύζυγό της για να ζήσει μαζί του.

Ο Δάντης την τοποθετεί στον ουρανό της Αφροδίτης,στον Παράδεισο,IX.

4.

Την 1η Απριλίου 1265, ημέρα Τετάρτη,στη Φλωρεντία,στο σπίτι του Cavalcante de' Cavalcanti, 

η Cunizza υπέγραψε πράξη απελευθέρωσης των ανθρώπων που βρίσκονταν σε καθεστώς δουλείας και ανήκαν στην οικογένειά της.

5.

Η οικογένεια Farinati συνδέεται με τον Φαρινάτα ντέλι Ουμπέρτι,ο οποίος αναφερεται από τον Δάντη, στην Κόλαση,X.

6.

A marito subtraxit ipsam...

dictum Sordellum concubuisse:

από τον 

χρονικογράφο του Μεσαίωνα Rolandino.

7.

Ο Cairels τροβαδουρος,σύγχρονος του Sordello,άκμασε περίπου το 1220-1230

8.

Sarlat πόλη στη περιοχή Périgord,νοτιοδυτική Γαλλία

9.

Μυθολογία:

Ο Αιγέας ο βασιλιάς της Αθήνας φεύγοντας από την Τροιζινα του Άργους για την Αθήνα κάτω από έναν μεγάλο βράχο έβαλε το ξίφος και τα σανδαλια του και λέει στην Αίθρα να στειλει τον γιο τους,Θησέα,στην Αθήνα όταν εκεινος μπορέσει να σηκώσει το βράχο και να πάρει το ξίφος και τα σανδαλια. του. 

Ο Θησέας μεγαλώνοντας σηκώνει το βράχο,παίρνει το ξίφος και πηγαίνει στην Αθήνα.

Εκεί η Μήδεια από ζήλεια ζητάει από τον Αιγέα να δηλητηριάσει τον ξενο νεαρο.

Όταν όμως στο τραπέζι του γεύματος ο Θησέας τραβά το ξίφος,τότε ο Αιγέας αναγνωρίζει τον γιο του.

.

.

.




Ετερώνυμα mise en scene

χνκουβέλης cncouvelis

μεταφραζοντας

Αισχύλος Αγαμέμνων

στίχοι 700-715

-Η τιμωρία της Τροιας-


Β'  Στάσιμο


Χορός


και μεσ'στο Ίλιο συμφορά 

που τ'όνομα καλεί εφερε

οργή που να πληρωθει φέρνει

την ατίμωση των τραπεζιων της ξενίας 

στον έπειτα χρονο

και του Προστάτη της Εστίας Δια η προσβολή 

απαιτεί να τιμωρηθουν

εκείνοι που το τραγούδι 

για της νύφης τις χαρες

μεγαλοφωνα τιμώντας έλεγαν,

τον υμεναιο, 

που τοτε έπρεπε απ'τους συγγενείς

του γαμπρού 

να τραγουδηθει,

όμως άλλον πια μαθαίνοντας ύμνο 

η αρχαία του Πριαμου πόλη

γεμάτο θρήνο πολύ μεγαλο

που στεναζει 

καταριώντας τον Πάρι με τα ολεθρια κρεβατια του

την ολοκληρωτική καταστροφή

της ζωής των πολιτών της

με θρήνο κι αίμα να υποστεί


Χορός 


700Ἰλίῳ δὲ κῆδος ὀρθώνυμον

τελεσσίφρων μῆνις ἤλασεν, τραπέζας ἀτίμωσιν 

ὑστέρῳ χρόνῳ

καὶ ξυνεστίου Διὸς πρασσομένα 

705τὸ νυμφότιμον

μέλος ἐκφάτως τίοντας,

ὑμέναιον, ὃς τότ᾽ ἐπέρ-

ρεπε γαμβροῖσιν ἀείδειν.

μεταμανθάνουσα δ᾽ ὕμνον

710Πριάμου πόλις γεραιὰ

πολύθρηνον

μέγα που στένει κικλήσκουσ᾽

Ἄπαριν τὸν αἰνόλεκτρον,

παμπορθῆ πολύθρηνον

715αἰῶν᾽ ἀμφὶ πολιτᾶν

μέλεον αἷμ᾽ ἀνατλᾶσα

.

.

.




Ετερώνυμα mise en scene 

χνκουβέλης cncouvelis

Υμεναιος


το νυμφότιμον μέλος εκφάτως τίοντας υμέναιον


η κόρη χαμογελα


το μάρμαρο άθικτο μετά το '22

η σάλα

το ταγκό 

και το βαλς που χόρεψαν οι νεόνυμφοι


η πέτρα στο δάπεδο 

το πολύθρηνον


το άλογο χλιμιντριζοντας 

και ψηλά σηκώνοντας

τα μπροστινά του πόδια

χάθηκε μέσα στην πρωινή ομίχλη

τελεσσίφρων


ο υμεναιος 

mise en scene

ενός γαμου

.

.

.



Antonio Gramsci-χνκουβελης cncouvelis 



Pier Paolo Pasolini 


χ.ν.κουβελης c.n.couvelis

Τα τετράδια τών ηττημένων του Γκράμσι 


Η διαταγή:

-Να εμποδισθει αυτός ο εγκέφαλος να λειτουργεί για είκοσι χρονια


non padre, ma umile

fratello - già con la tua magra mano

delineavi l'ideale che illumina

(ma non per noi: tu morto, e noi morti ugualmente, con te, nell'umido

giardino)

questo silenzio

(Pier Paolo Pasolini — Le ceneri di Gramsci)


όχι ο πατέρας,ο ταπεινός μου αδελφός είσαι,

που με το κόκκαλιάρικο χέρι σου

σχεδιαζες το μέλλον μας 

που φωτιζει

(αλλά όχι για μας,

εσύ νεκρός,κι εμείς νεκροί επισης,μαζί με σένα,στον υγρό κήπο)

αυτή τη σιωπη


που φωτιζει


προς τους επιζώντες

τον  Μακιαβέλι,

τον  Κρότσε,

τον Μαρξ, 

τη γλώσσα των λαϊκών ανθρώπων, 

την ηγεμονία

την ιστορία των υποτελών τάξεων


στο Τουρι του Μπάρι 

ένα σώμα ιστορίας με τη νοσο του Ποτ

φυλακισμενο


οι στάχτες του Αντόνιο  Γκραμσι

όταν

Ο Μουσολίνι στη Πορεία προς τη Ρωμη

Ο Χίτλερ στο Reichstag

Ο Λαβρεντι Μπερια  αναδιοργανώνει τα Γκουλαγκ

Ο Φράνκο στη Μαδρίτη, 


Όταν ο Βάλτερ Μπένγιαμιν διασχίζει τα σύνορα 

και ποτέ 

δεν φτάνει στην Αμερική 

με το χειρόγραφο του Passagenwerk στο Παρισι

τις στοές της επιθυμιας


Ο Μαγιακόφσκι έχει ήδη αυτοπυροβοληθεί


Ο Μπρεχτ γράφει για τον αναλφάβητο εργάτη 

που αναρωτιέται:

ποιος έχτισε την εψταπυλη  Θήβα;


Και οι Ελληνικές ημερομηνιες:

Η φωτιά στη Σμύρνη

Οι παράγκες της Δραπετσώνας

Ο Δεκεμβριος της Αθηνας


-Αντόνιο

Η Πράγα του 1968,

τα τανκς στην πλατεία του Αγίου Βατσλαβ

Η πτώση του Τείχους


Κι εμείς οι κληρονομοι

τοποθετούμε 

τα τετράδια σου

Σε πανεπιστημιακές έδρες

Σε κομματικά συνέδρια

Σε υποσημειώσεις,

Σε εισαγωγές πολυσέλιδων εκδόσεων,

Σε επετειακές ομιλίες

Με αναφορές στην ηγεμονία


Όλοι μας έξω από το κελί σου ηττημένοι

tu morto, e noi

morti ugualmente, con te.

Εσύ νεκρός

κι εμείς εξίσου νεκροί μαζί σου


Τώρα ξέρουμε

πώς είναι υπόθεση αιώνων

η Επανάσταση

.

.

.

χνκουβέλης cncouvelis

Το κουμπί

(Κατά το Τροπο του Bertolt Btecht)


Στο μουσείο υπαρχει ένα μεταλλικό κουμπί

από τη στολή 

ενός στρατιώτη.

Η λεζάντα γραφει: 

Αγνώστου στρατιώτου

Προσωπικό αντικείμενο.

Δεν γραφει πού κατασκευάστηκε,

ούτε ποιος το έραψε στη στολή.

Ο στρατιώτης βρέθηκε στο μέτωπο του πολεμου.

Δεν επέστρεψε.

Η μητέρα του περίμενε επί χρόνια

μια επίσημη βεβαίωση θανάτου.

Στο μουσείο εκτίθεται το κουμπί.

Μια σχολική ομάδα ακούει την ξεναγό 

να μιλά για την Εθνική Εποποιία.

Κανείς δεν ρώτησε

ποιος είχε ράψει το κουμπί.

.

.

.




Θεοφίλου ζωγραφιές


χνκουβελης cncouvelis

Εκλογαί Δημοτικών Τραγουδιων


μου παρηγγειλε τ'αηδονι 

διαμαντονυφη 

να του πλέξω τη φωλιά

να τη πλέξω με μετάξι

να τη πλέξω με φλουρί

που να το'βρω το μετάξι

που να το'βρω το φλουρί

στο παζάρι το μετάξι

στο σαράφη το φλουρί

διαμαντονυφη καλή


εβγατε ν'αγναντεψετε

εβγατε για να ιδείτε

και τη νύφη να χαρείτε 

άσπρη είσαι νυφουλα μου

άσπρη κι η φορεσιά σου

τα λουλούδια στα μαλλιά σου 

νύφη μ' στα χιόνια λουζουσαν

και πήρες την ασπραδα 

και την τόση ομορφαδα 

και στη μηλια ν'ακουμπησες 

πήρες την κοκκιναδα 

κι έχεις τόση νοστιμαδα 

νυφουλα μ' μη μαραινεσαι

και σκάει η καρδιά σου

χάνεις και την ομορφιά σου

καλλίτερα απ' τη μάνα σου

θα σ'εχει η πεθερά σου

ρούσα είναι τα μαλλιά σου 


τι να τον κάνω κοντή μου 

τον θεό

που δεν καταλαβαίνει

και σου'δωσε την ομορφιά

κι όλη τη νοστιμαδα 

σαν παπια χήνα κοντουλα μ'

περπατεις

σαν πέρδικα διαβαίνεις 

κι όταν μπαίνεις στο χορό

όλους τους ξετρελενεις 


Λενιώ μ' η μάνα σ' εκρινε

δεν ξέρω τι σε θέλει

να πας Λενιώ μου για νερο

να πιουν τα παλικάρια 

διψούν τα παλικάρια


εδώ σε τούτα τα καλύβια

τ'ακους κουμπάρα μου

έχω μια σεβαστικια

κουμπαρουλα μου γλυκειά 

όλοι μου λένε να την πάρω

είν' τα έξοδα βαριά

εξήντα λίρες η αρραβώνα 

κι εκατό η παντρεια


κάτω στα πέντε μάρμαρα

μαργαριταρενια μου 

στις δεκαπέντε βρύσες 

κόρη μ' να μας χαιρετήσεις

μια λυγερή κοιμότανε 

βαρειά ήταν νυχτωμενη 

κόρη μικροπαντρεμένη 

για σηκ' απάνω λυγερή

και μη βαριοκοιμασαι 

οι συμπεθεροι ήρθανε 

ήρθανε να σε παρουν 

και δική τους να σε κάνουν 


φουντωτό μου,μάρε ρουσα μ',

φουντωτο μου κυπαρισσι 

και μονόκλωνο δεντρι μου

πόσα ξοδιασα για σένα

να σε φέρω στην αυλή μου

να σε στήσω κυπαρισσι

να'χω και μια κρυα βρύση

να ριζώσεις και ν'απλώσεις

την αυλή μου να ισκιωσεις


κάτω στο κάμπο τον πλατύ 

τόν έρημο τον τόπο 

εκεί καθονταν δυο όμορφες 

να χτίσουν μοναστηρι


καλά έκανες νυφουλα μου

κι ήρθες στο σπιτικό μας

σαν κυπαρισσι να σταθείς

σαν δέντρο να ριζώσεις

και σαν μηλια χρυσή μηλια

ν'ανθίσεις να προκόψεις

να κάνεις γιους σταυραητους

κορες σαν περδικουλες


βασιλικός πουλάκι μου

βασιλικός μυριζ'εδω

κάποια τον έχει στο χορό

βασιλικό και ματζουράνα

μ'ενα πουλί θα στείλω γράμμα

τον έχει η κόρη του παπα

κρυμμένο μέσα στα μαλλιά 

βασιλικός μεσ'στα κλωναρια

μαραίνεις γέρους παλικάρια 


στη γειτονιά μου μια βραδιά 

βγήκε ένα λουλούδι 

τη μέρα βγαίνει κόκκινο 

τη νύχτα κιτρινίζει 

κλέφτης θα γίνω μια βραδιά 

να κλέψω το λουλούδι 

να το φορώ στο κόρφο μου

να το'χω στη καρδιά μου 


κινησ' ο Γιώργης κίνησε

στη ξενιτιά να πάει 

κι η μάνα του Γιώργη μου του'λεγε

κρυφά τονε διαταζει

πάρε Γιώργη μ'τα ρούχα σου

πάρε και τ'αρματα σου 

.

.

.

-

χνκουβελης cncouvelis

μεταφραζοντας

Όμηρος Ιλιάδα ραψωδία Μ'

στίχοι 309-328

-Τα λόγια του Σαρπηδόνα στον Γλαύκο για το ήθος και το καθήκον των κυβερνώντων-


κι ευτύς μίλησε στον Γλαύκο τον γιο του Ιππολοχου:

Γλαύκε,γιατί άραγε εμείς οι δυο

έχουμε τόσο πολύ τιμηθει;

και με θέση και με κρέατα καθώς 

και με περισσότερα κυπελλα

στη Λυκία

κι όλοι σαν θεούς μας βλέπουν;

και τέμενος κατέχουμε πολύ μεγάλο

στου Ξάνθου τις όχτες

ωραίο με δέντρα φυτεμένα 

και με σιτοφορα καλλιεργήσιμη γη;

γι'αυτό λοιπόν τώρα πρέπει

αφού μέσα στους Λυκιους στους πρώτους

ειμαστε

όρθιοι να στεκόμαστε και την καυτερη

ν'αντιμετωπιζουμε μάχη

ώστε κάποιος απ'τους γερά θωρακισμένους Λυκιους

αυτά δω να πει:

δεν κυβερνούν τη Λυκία χωρίς δόξα 

οι δικοί μας βασιλιάδες

και που παχιά τρώνε προβατα

κι εξαίρετο κρασί γλυκό σαν μέλι (πίνουν)

όμως κι η δύναμή τους αριστη

αφού μέσα στους Λυκιους στους πρώτους

μαχονται, 

γιατί αγαπημένε φίλε αν αυτόν εδώ τον πόλεμο

αποφεύγοντας 

και πάντοτε επρόκειτο αγέραστοι

κι αθάνατοι να είμαστε,

ούτε κι εγώ ο ίδιος μέσα στους πρώτους

δεν θα μαχομουν

κι ούτε σένα στη μάχη πους τους άντρες δοξαζει

θα'στελνα,

τώρα όμως αφού ετσι κι αλλιως 

πάνω μας στέκονται μύριες

οι Κήρες του θανατου,

τις οποίες ο θνητος δεν γίνεται ν'αποφυγει

ούτε με τέχνασμα να ξεγελασει,

ας προχωρήσουμε λοιπόν 

κι είτε εμείς τη δόξα της νίκης

σε κάποιον θα προσφέρουμε,

είτε κάποιος σε μας


αὐτίκα δὲ Γλαῦκον προσέφη παῖδ’ Ἱππολόχοιο·

«Γλαῦκε, τίη δὴ νῶϊ τετιμήμεσθα μάλιστα310

ἕδρῃ τε κρέασίν τε ἰδὲ πλείοις δεπάεσσιν

ἐν Λυκίῃ, πάντες δὲ θεοὺς ὣς εἰσορόωσι,

καὶ τέμενος νεμόμεσθα μέγα Ξάνθοιο παρ’ ὄχθας,

καλὸν φυταλιῆς καὶ ἀρούρης πυροφόροιο;

τὼ νῦν χρὴ Λυκίοισι μέτα πρώτοισιν ἐόντας315

ἑστάμεν ἠδὲ μάχης καυστείρης ἀντιβολῆσαι,

ὄφρά τις ὧδ’ εἴπῃ Λυκίων πύκα θωρηκτάων·

“οὐ μὰν ἀκλεέες Λυκίην κάτα κοιρανέουσιν

ἡμέτεροι βασιλῆες, ἔδουσί τε πίονα μῆλα

οἶνόν τ’ ἔξαιτον μελιηδέα· ἀλλ’ ἄρα καὶ ἲς320

ἐσθλή, ἐπεὶ Λυκίοισι μέτα πρώτοισι μάχονται.”

ὦ πέπον εἰ μὲν γὰρ πόλεμον περὶ τόνδε φυγόντε

αἰεὶ δὴ μέλλοιμεν ἀγήρω τ’ ἀθανάτω τε

ἔσσεσθ’, οὔτέ κεν αὐτὸς ἐνὶ πρώτοισι μαχοίμην

οὔτέ κε σὲ στέλλοιμι μάχην ἐς κυδιάνειραν·325

νῦν δ’ ἔμπης γὰρ κῆρες ἐφεστᾶσιν θανάτοιο

μυρίαι, ἃς οὐκ ἔστι φυγεῖν βροτὸν οὐδ’ ὑπαλύξαι,

ἴομεν ἠέ τῳ εὖχος ὀρέξομεν ἠέ τις ἡμῖν.»

.

.

.



χνκουβελης cncouvelis

μεταφράζοντας

Ευριπίδης Ηρακλειδαι

Αποσπασματα

και

Ευριπίδης Ηρακλειδαι

στίχοι 574-596


Ευριπίδης

Ηρακλειδαι

τραγωδία

διδάχτηκε το 430 π.Χ

1055 στίχοι


Τα παιδιά του Ιολαου,οι Ηρακλείδες,είναι ικέτες στην Αθήνα,στο ναό του Δια.

Γιατί ο Ευρυσθενης μετά το θάνατο του Ηρακλή τους καταδιώκει για να τους σκοτώσει.

Ένας κήρυκας του Ευρυσθέα τραβα τον γερο Ιολαο με βία από τον βωμό,ο χορός,γέροντες της Αθήνας,τον εμποδίζει να το κάνει.

Ο βασιλιας της Αθήνας,ο Δημοφών αρνειται την παράδοση των ικετων,ενώ ο κήρυκας τον απειλει ότι θα προκληθεί πολεμος.

Ο Δημοφων ετοιμάζει τον στρατό του,και λέει στον Ιολαο πως για να νικήσουν οι Αθηναίοι πρέπει μια κόρη να θυσιαστεί,τότε η Μακαρία,κόρη του Ηρακλή και της Δηιανειρας,δέχεται να θυσιαστει.

Ο Ιόλαος θέλει να πολεμήσει,και δεν ακούει την Αλκμήνη τη μητέρα του Ηρακλή να μην το κάνει.

Ο αγγελιοφόρος φέρνει την είδηση της νίκης των Αθηναίων και ο Ιόλαος μεταμορφώνεται σε νέο.

Η Αλκμήνη διατάζει ο αλυσοδεμένος Ευρυσθέας να σφαγει.

.

.

Ο γραμματικός Ωρίωνας,450 μ.Χ,στην Ανθολογία του Ευριπίδη,αναφέρει 5 στιχους σημειώνοντας τους ως: Ευριπίδη Ηρακλειδαι


Όποιος όμως στη ζωή  εκείνους που τον γέννησαν

σεβεται

αυτός είναι και ζωντανός και πεθαμένος

στους θεούς αγαπητος

όποιος όμως εκείνον που τον γέννησε

δεν θέλει να τιμα

μήτε να γίνει με μένα μαζί 

να θυσιασει στους θεους

μήτε στη θάλασσα να ετοιμάσει κοινό μαζί μου 

να κάνει ταξιδι 


Ὅστις δὲ τοὺς τεκόντας ἐν βίῳ σέβει

ὅδ' ἔστι καὶ ζῶν καὶ θανὼν θεοῖς φίλος,

ὅστις δὲ τὸν φύσαντα μὴ τιμᾶν θέλει,

μή μοι γένοιτο μήτε συνθύτης θεοῖς,

μήτ' ἐν θαλάσσῃ κοινόπλουν στέλλοι σκάφος

.

.

Ο Στοβαιος στο Ανθολογιο του αναφέρει με την επιγραφή:Ευριπιδης Ηρακλειδαι 

4 στίχους:


Τρεις είναι οι αρετές 

τις οποίες πρέπει ν'ασκεις,παιδί μου,

και τους θεούς να τιμας,

και τους γονείς που σε γεννησαν

και τους κοινούς της Ελλάδας νομους,

κι αυτά πραττωντας

θα'χεις πάντοτε το πιο ωραίο στεφάνι

της ένδοξης φημης


Τρεῖς εἰσὶν ἀρεταί τὰς χρεών σ' ἀσκεῖν, τέκνον,

θεούς τε τιμᾶν, τοὺς τε φύσαντας γονεῖς,

νόμους τε κοινοὺς Ἑλλάδος, καὶ ταῦτα δρῶν

κάλλιστον ἕξεις στέφανον εὐκλείας ἀεί

.

.

ο Πλούταρχος στα Ηθικά του έχει 2 στιχους χωρίς όνομα ποιητή,

όμως στο Ανθολογιο του Στοβαίου ειναι αναφερόμενοι ως:

Ευριπίδης Ηρακλει


όμως το να σφαγει κάποιος είναι φοβερο,

αλλα ένδοξη φήμη εχει

το να μην πεθάνει κάποιος είναι δειλία,

αλλά εχει μεσα του την ηδονή της ζωης


τὸ μὲν σφαγῆναι δεινόν, εὔκλειαν δ' ἔχει,

τὸ μὴ θανεῖν δὲ δειλόν, ἡδονὴ δ' ἔνι.

.

.

Ο σχολιαστής του  Αριστοφάνη αναφέρει ότι ο στιχος 214 στη κωμωδία:Ιππείς του Αριστοφάνη παρωδεί το ιαμβικό τριμετρο των Ηρακλειδων


ανακατεψε και χωσ'τα μαζι στο έντερο για λουκανικα

τα πραγματα


τάραττε καὶ χόρδευ ὁμοῦ τὰ πράγματα

.

.



Ευριπίδης Ηρακλειδαι

στίχοι 574-596


Παρθένος


χαίρε,σεβασμιε γέροντα,και διδαξε για χάρη μου

τέτοιοι τούτα δω τα παιδια 

σ'ολα σοφοι να γινουν,

οπως εσύ ακριβώς,όχι περισσότερο, 

γιατί τους είναι αρκετο,

και προσπαθησε να τους σώσεις

να μην πεθανουν,

δειχνωντας προθυμία,

παιδιά σου είμαστε,στα χέρια σου έχουμε ανατραφεί,

βλέπεις όμως κι εμένα 

την ώρα του γάμου μου

να προσφερω αντί αυτών εδώ

να πρόκειται να πεθανω,

κι εσείς,των αδελφών μου η παρούσα συντροφιά,

να ευτυχισετε,

και μακάρι να σας συμβούν όσα

η δική μου καρδιά προηγουμενα απέτυχε να'χει,

και τον σεβασμιο γέροντα και την γερόντισσα

μέσα στο σπίτι να τιμάτε,

την Αλκμήνη του πατέρα μου τη μητερα

κι αυτούς εδώ τους ξένους,

κι αν απαλλαγή απ'τα βάσανα

και επιστροφή στη πατρίδα σας δωθεί ποτέ 

απ'τους θεους,

να θυμάστε τη σωτειρα πως πρέπει να τη θαψτε,

το πιο καλό και δικαιο,

δεν σας παραστάθηκα γιατί 

βοήθειας

ανάγκη  είχα,

αλλά πρώτη για χάρη του γένους πεθανα,

αυτά αντί παιδιών είναι για μένα

ενθυμια

και της παρθενιας,

αν βέβαια κάτι κάτω απ'τη γη

υπάρχει,

μακάρι πάντως τίποτα να μην υπάρχει,

γιατί αν κι εκεί έχουμε 

εμείς οι πεθαμένοι απ'τους θνητούς εγνοιες

δεν ξέρω προς τα πού κανεις θα στραφεί ,

γιατί ο θάνατος των συμφορών 

το πιο μεγάλο φάρμακο

νομιζεται


Παρθένος


Ὦ χαῖρε, πρέσβυ, χαῖρε καὶ δίδασκέ μοι

[575] τοιούσδε τούσδε παῖδας, ἐς τὸ πᾶν σοφούς,

ὥσπερ σύ, μηδὲν μᾶλλον· ἀρκέσουσι γάρ.

Πειρῶ δὲ σῶσαι μὴ θανεῖν, πρόθυμος ὤν·

σοὶ παῖδές ἐσμεν, σαῖν χεροῖν τεθράμμεθα.

Ὁρᾷς δὲ κἀμὲ τὴν ἐμὴν ὥραν γάμου

[580] διδοῦσαν ἀντὶ τῶνδε κατθανουμένην.

Ὑμεῖς τ', ἀδελφῶν ἡ παροῦσ' ὁμιλία,

εὐδαιμονοῖτε, καὶ γένοιθ' ὑμῖν ὅσων

ἡμὴ πάροιθε καρδία σφαλήσεται.

Καὶ τὸν γέροντα τήν τ' ἔσω γραῖαν δόμων

[585] τιμᾶτε πατρὸς μητέρ' Ἀλκμήνην ἐμοῦ

ξένους τε τούσδε. Κἂν ἀπαλλαγὴ πόνων

καὶ νόστος ὑμῖν εὑρεθῇ ποτ' ἐκ θεῶν,

μέμνησθε τὴν σώτειραν ὡς θάψαι χρεών·

κάλλιστά τοι δίκαιον· οὐ γὰρ ἐνδεὴς

[590] ὑμῖν παρέστην, ἀλλὰ προύθανον γένους.

Τάδ' ἀντὶ παίδων ἐστί μοι κειμήλια

καὶ παρθενείας, εἴ τι δὴ κάτω χθονός·

εἴη γε μέντοι μηδέν. Εἰ γὰρ ἕξομεν

κἀκεῖ μερίμνας οἱ θανούμενοι βροτῶν,

[595] οὐκ οἶδ' ὅποι τις τρέψεται· τὸ γὰρ θανεῖν

κακῶν μέγιστον φάρμακον νομίζεται.

.

.

.



χνκουβέλης cncouvelis

μεταφράζοντας 

Αισχύλος Πέρσαι 

στίχοι 302-330

-ο Αγγελιοφόρος αναγγέλει στην βασίλισσα Ατοσα  τις απώλειες των αρχηγών στην ναυμαχία της Σαλαμίνας


Αγγελιοφορος 


κι ο Αρτεμβαρης ο διοικητής ιππέων μυρίων

στις απόκρημνες ακτές των Σιληνιων

χτυπιεται

κι ο χιλίαρχος Δαδακης από δόρυ πληγωμενος

μ'ελαφρυ σαλτο

έξω πεταχτηκε απ'το πλοίο,

κι ο Τενάγων ο άριστος των Βακτρίων 

γνήσιος γόνος

στο θαλασοδαρμενο του Αίαντα νησί

περιπλανιέται,

ο Λιλαιος,κι ο Ἀρσάμης κι ο Ἀργήστης τρίτος,

αυτοί δω γύρω απ'το νησί

που θρέφει περιστέρια στροβιλιζομενοι 

προσκρούουν στην τραχεια γη,

κι απ'τους Αιγύπτιους που στις πηγές 

του Νείλου γειτονεύουν

ο Αρκτεύς,ο Αδεύης και τρίτος ο Φαρνούχος,

που την ασπίδα φέρει,

αυτοί δω απο ένα πλοίο επεσαν,

ο Μάταλλος απ'τη Χρυσή

ο αρχηγός μυρίων πεθαίνοντας,

επικεφαλής τρισμυρίων μαύρων ίππων, 

την πυρομορφη πυκνή δασια

γενειάδα εβαφε,

αλλάζοντας το χρώμα με πορφυρή βαφη,

και ο Μάγος ο Άραβας,κι ο Ἀρτάβης απ'τη Βακτρια,

κάτοικος τραχιας γης,

εκεί χάθηκαν, 

κι ο Ἄμιστρις ο Ἀμφιστρεύς που το κουραστικο 

καλά χειρίζονταν δόρυ

κι αυτός ο γενναίος  Ἀριόμαρδος

που στις Σάρδεις έφερε πένθος,

καθώς κι ο Σεισάμης απ'τη Μυσια,

κι ο Θάρυβις πέντε φορές επί πενήντα καραβιών

επικεφαλης,

το γένος απ'τη Λυρνα,όμορφος άντρας,

πεθαμένος κείτεται ο κακομοιρος 

καθόλου τυχερός,

κι ο Συέννεσίς ο πρῶτος στην άντρεια,

αρχηγός των Κιλικων,

ένας άντρας που στους εχτρους 

πολύ μεγάλο πονο προκαλεσε, 

ένδοξα χαθηκε,

τόσους λοιπον τώρα απ'τους επικεφαλεις ανεφερα

κι ενώ πολλά υπάρχουν κακά λίγα αναγγέλλω


Αγγελιοφορος


302 Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου βραβεὺς

στύφλους παρ᾽ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.

χὠ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

305πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·

Τενάγων τ᾽ ἄριστος Βακτρίων ἰθαιγενὴς

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

Λίλαιος Ἀρσάμης τε κἀργήστης τρίτος,

οἵδ᾽ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

310νικώμενοι κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα·

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

Ἀρκτεύς, Ἀδεύης, καὶ  φρεσεύης τρίτος

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

315ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας,

πυρσὴν ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

ἔτεγγ᾽, ἀμείβων χρῶτα πορφυρᾷ βαφῇ.

καὶ Μᾶγος Ἄραβος, Ἀρτάβης τε Βάκτριος,

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

320Ἄμιστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ

νωμῶν, ὅ τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσι

πένθος παρασχών, Σεισάμης θ᾽ ὁ Μύσιος,

Θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

325κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ᾽ εὐτυχῶς·

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

Κιλίκων ἄπαρχος, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

ἐχθροῖς παρασχών, εὐκλεῶς ἀπώλετο.

τοιῶνδ᾽ ἄρ᾽ ὄντων ‹ὧν› ὑπεμνήσθην πέρι,

330πολλῶν παρόντων ὀλίγ᾽ ἀπαγγέλλω κακά.

.

.

.

Beethoven Sonata quasi una fantasia no.14 opus 27 no.2-moonlight-

Valentina Lisitsa

https://youtu.be/ITidiBe-0T0?is=_LSdQ1OosW0m1Q7m


χνκουβέλης  cncouvelis

Ludwich van Beethoven

Sonata quasi una fantasia

 αρ. 14, έργο 27 αρ. 2, 


η γυναίκα  περιμένει στο δωμάτιο.

ο άντρας δεν πρόκειται να επιστρεψει

adagio sostenuto

-κουραστηκα να περιμένω,

λέει η γυναικα, 

κάποτε φύτευα βασιλικούς στις γλάστρες,

στο ανθοδοχειο στο τραπεζι του σαλονιού

είχα πάντα λουλουδια, 

ταιζα το κίτρινο ψαράκι στη γυαλα

allegretto

χόρευαν,

θυμήθηκε το χέρι του στη μέση της 

-ηθελα να ξυπνω,είπε,χωρίς 

να θυμαμαι

presto agitato

έπαψε να βγαίνει, 

αισθάνονταν ότι κάτι εγκαταλείπει

στη μοναξιά του


κάποιος κοιμάται στο κρεβάτι της

είναι το σώμα του

φωτισμένο από τη σελήνη,

απο το δρόμο ακούστηκε

να φωνάζουν ένα ονομα

το δικό της

-κανεις δεν θα επιστρέψει από εκεί,ειπε

.

.

.



χνκουβέλης cncouvelis

μεταφραζοντας

Ιωάννης Στοβαιος (5ος αι. μ.Χ)Ανθολογιο

Ευριπίδης Ηρακλειδαι 


από παλιά,εδώ και καιρό,

αυτή τη γνώμη έχω σχηματισει,

ο δίκαιος είναι απ'τη φύση του 

για τους συνανθρωπους του ανθρωπος,

ενώ αυτος που στο κέρδος έχει το μυαλό του

παραδομενο

και στους τους φίλους αχρηστος

και στις συναλλαγές ακαταλληλος


Πάλαι ποτ' ἐστί τοῦτό μοι δεδογμένον·

ὁ μὲν δίκαιος τοῖς πέλας πέφυκ' ἀνήρ,

ὁ δ' εἰς τὸ κέρδος λῆμ' ἔχων ἀνειμένον

φίλοις τ' ἄχρηστος καὶ συναλλάξαι βαρύς

.

.

.



painting

χνκουβέλης cncouvelis

Η Κλυταιμνήστρα στον Αγαμεμνονα


γύρισες,

ο χρόνος είναι καράβι που επιστρεφει

δέκα χρόνια δεν κοιμόμουν τις νύχτες

κι εσύ γύρισες δοξασμένος

εκπορθητης 

με μια ξένη κοπέλα λάφυρο

κι εγώ σε ρωτάω για την Ιφιγένεια μου

ξέρω,ο πόλεμος θα πεις,

η ευκλεια των Ελληνων,

δικαιολογίες,

όμως η φωνή της λείπει απ'την αυλή μου

το κρεβάτι σου κρύωνε το κορμί μου

εγώ υπάκουη τώρα σου ετοιμάζω το λουτρό

το νερό χλιαρό

το λάδι ν'αλειψεις το κορμί

το αρωματικό σαπούνι να μυρίζεις στην Τρωισα


εμείς που μείναμε πίσω

θυμόμαστε τα παντα

.

.

.


Νεμεσις

λατρευτικό άγαλμα από τη Ραμνούντα Αττικής,

το πρωτότυπο αποδίδεται στον Αγορακριτο,μαθητή του Φειδία,περίπου το 430 π.Χ,

ρωμαϊκό αντίγραφο 2ου αι. μ.Χ,

συλλογή Farnese, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο,Νάπολη,Ιταλία.  


χνκουβέλης cncouvelis

μεταφραζοντας

Ησίοδος Θεογονία 

στίχοι 211-232

Νὺξ δ᾽ ἔτεκε


κι η Νύχτα γέννησε και τον στυγερό Μορο

και την μαύρη Κηρα

και τον Θάνατο,γέννησε και τον Ύπνο,

γέννησε και το γένος των Ονειρων

δεύτερα έπειτα  τον Μωμο 

και την Οιζυ που φερνει οδυνη

χωρίς με κάποιον να κοιμηθεί απ'τους θεους

τους γέννησε η Νύχτα η σκοτεινη

και τις Εσπερίδες,οποίες τα μηλα 

περα απ'τον ξακουστό Ωκεανό 

τα όμορφα χρυσά φροντίζουν

και τα δέντρα που καρπό φέρουν, 

και τις Μοίρες και τις Κηρες γέννησε

τις αμείλικτες τιμωρους

(και την Κλωθώ και την Λάχεση και την Άτροπο

και οι οποίες στους θνητούς όταν γεννιούνται

δίνουν να'χουν και το καλό και το κακό)

και οι οποίες και των ανθρώπων και των θεών

τις παραβάσεις ελεγχουν

και ποτέ δεν παύουν οι θεές

απ'την φοβερη οργή τους

πριν να δώσουν σ'οποιον αμαρτάνει 

σκληρή ανταποδοση

γέννησε δε και τη Νέμεση  συμφορά για τους θνητούς

ανθρωπους 

η Νύκτα η ολέθρια,

και το Γήρας το καταραμένο και την Έριδα γέννησε

την σκληρόψυχη,

κι έπειτα η στυγερή Έριδα γέννησε τον Πόνο που φέρνει οδυνη

και τη Λήθη και τον Λιμο και τ'Αλγη

που δάκρυα φερνουν

και τις Συμπλοκες τις Ύσμινες και τις Μάχες 

και τους Φόνους και τις Ανθρωποκτονίες και τις Φιλονικίες 

και τα Ψεύδη και τους Λόγους και τις Αντιλογιες

και την Δυσνομια και την Ατη 

που μαζί συνηθίζουν να'ναι,

και τον Όρκο,οποίος περισσοτερο απ'ολα

τους ανθρώπους που ζουν πάνω στη γη βλάπτει,

όταν κανεις εκουσιως επιορκα ορκιστει


Νὺξ δ᾽ ἔτεκε στυγερόν τε Μόρον καὶ Κῆρα μέλαιναν 211

καὶ Θάνατον, τέκε δ᾽ Ὕπνον, ἔτικτε δὲ φῦλον Ὀνείρων.

δεύτερον αὖ Μῶμον καὶ Ὀιζὺν ἀλγινόεσσαν

οὔ τινι κοιμηθεῖσα θεῶν τέκε Νὺξ ἐρεβεννή,

Ἑσπερίδας θ᾽, αἷς μῆλα πέρην κλυτοῦ Ὠκεανοῖο 215

χρύσεα καλὰ μέλουσι φέροντά τε δένδρεα καρπόν·

καὶ Μοίρας καὶ Κῆρας ἐγείνατο νηλεοποίνους,

[Κλωθώ τε Λάχεσίν τε καὶ Ἄτροπον, αἵ τε βροτοῖσι

γεινομένοισι διδοῦσιν ἔχειν ἀγαθόν τε κακόν τε,]

αἵ τ᾽ ἀνδρῶν τε θεῶν τε παραιβασίας ἐφέπουσιν,220

οὐδέ ποτε λήγουσι θεαὶ δεινοῖο χόλοιο,

πρίν γ᾽ ἀπὸ τῷ δώωσι κακὴν ὄπιν, ὅστις ἁμάρτῃ.

τίκτε δὲ καὶ Νέμεσιν πῆμα θνητοῖσι βροτοῖσι

Νὺξ ὀλοή· μετὰ τὴν δ᾽ Ἀπάτην τέκε καὶ Φιλότητα

Γῆράς τ᾽ οὐλόμενον, καὶ Ἔριν τέκε καρτερόθυμον.225

αὐτὰρ Ἔρις στυγερὴ τέκε μὲν Πόνον ἀλγινόεντα

Λήθην τε Λιμόν τε καὶ Ἄλγεα δακρυόεντα

Ὑσμίνας τε Μάχας τε Φόνους τ᾽ Ἀνδροκτασίας τε

Νείκεά τε Ψεύδεά τε Λόγους τ᾽ Ἀμφιλλογίας τε

Δυσνομίην τ᾽ Ἄτην τε, συνήθεας ἀλλήλῃσιν,230

Ὅρκόν θ᾽, ὃς δὴ πλεῖστον ἐπιχθονίους ἀνθρώπους

πημαίνει, ὅτε κέν τις ἑκὼν ἐπίορκον ὀμόσσῃ·232

.

.

.



χνκουβέλης cncouvelis

Fragmenta 


και κείνος της νύφης 

μήνυσε

με τριανταφυλλο

με ρόδο:

πέρδικα όμορφο πουλί 

κι αεροφτερουγατο 

την τόση σου θαμαζω 

ομορφαδα


δεν το'χω που παντρεύεσαι

μόνο πως καλεσμένο μ'εχεις

.

.

.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου