.
.
Ο -Poetry Ποιηση
-χ,ν,κουβέλης c.n.couvelis
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Αρμονία Αντισυμμετρίας Αντινομίας λόγοι
η λέξη γεννιέται διχασμένη στο ρήγμα
τών ακροαιφνων εξαιρεσεων
σπειροειδώς σε άναρχη τάξη
εξελκωμενων σωματων
όπου εκτρέφεται το άμωμον και το αμόλυντον
τής αδηφάγου έλλειψης
και η αιωνιοτητα η πιο εκλεπτυσμένη μορφή φθοράς.
ιδιοκαταληκτη εκκωφαντική
πλεισμονή τού ελλείποντος
περίσσεια τού κενού
λευκή αδρανής πανταχού παρούσα βαρβαροτητα
αείμαχου χρόνου διαπρακτου
διατέμνωντα φωνήεντα αντιλογιων,
ως εκ τών αδιαιρέτων το Εν
ως εκ τών διαιρετών η ονείρωξη τού πραγματικού,
αεί ορατη
συμμετρία αντιφρονούντων στο χείλος
τής αειρροου ρηξης
ως πειθαρχημένη εκρυθμη απόκλιση
.
.
.
Ο θάνατος τού Άδωνη
(σαρκοφάγος,2ος αι. μ.Χ.
Mantua,Ducal Palace)
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
μεταγράφοντας
Βιωνος Σμυρναίου(120 πΧ-57πΧ):
Επιτάφιος Αδώνιδος
Ο Επιτάφιος τού Αδωνη
ο όμορφος χαθηκε Αδωνης,
ποτέ πια μην κοιμηθείς Κυπριδα
στα πορφυρα σεντόνια σου
τα μαύρα βάλε ρούχα
και δυνατα τα στήθια χτυπα
θρηνωντας:
ο όμορφος χαθηκε Άδωνης
θρηνω τον Άδωνη
στα όρη δαγκωμενος βρίσκεται ο όμορφος Αδωνης
στο μηρό
στον άσπρο του από δόντι ασπρο τρυπημένος
και μόνη τη Κυπριδα αφήνει ξεψυχωντας
απ'την χιονατη σαρκα
το αίμα μαύρο στάζει
τα μάτια κάτω απ'τα φρύδια σβήνουν
και το ροδινο χάνεται απ'τα χείλη χρωμα
θρηνω τον Άδωνη
κακιά στο μηρό πληγή ο Άδωνης έχει κακιά,
μα μέσ'στη καρδιά τής Κυθέρεια
πιο βαριά η πληγή
και απ'τον νιο άντρα γυρω
τα πιστα σκυλιά του κλαινε
και η Αφροδίτη με τα μαλλιά λυμένα
τρελη μέσ'στα δάση περιπλανιεται
ξυπόλητη αχτενιστη θλιμένη
και τ'αγκαθωτα βάτα καθως περνα
την σχιζουν
και με θεϊκό της ποτιζονται αιμα,
και δυνατα σκουζοντας θρηνοντας
δώθε κειθε στα βαθιά τρεχει φαράγγια
τον Ασσύριο τον άντρα της φωνάζει,
τον νιο καλει
στον αφαλό του γύρω
το μαύρο αναβλυζε αιμα
κι έβαφε απ'τους μηρούς κόκκινα τα στήθια
κι αυτοί τού Άδωνη οι μαστοί,
χιονάτοι πριν,κόκκινοι γινονταν
ωιμε στη Κυθερεια
τον όμορφο έχασε άντρα
και μαζί του την θεϊκή έχασε ομορφιά της,
όσο ο Άδωνης ζούσε ομορφη
η Κυπριδα ήταν,
όμως μαζί με τον Άδωνη
η ομορφιά της πέθανε
ωιμε στη Κυπριδα,
λένε όλα τα όρη τα βουνά
και ωιμε στον Άδωνη τα δεντρα
κι οι ποταμοί για το πενθος τής Αφροδίτης
κλαίνε,
κι οι πηγές στα όρη για τον Άδωνη δακρυζουν,
απ'τον πόνο τ'ανθη κοκκινιζουν
και σ'ολα τα πλάγια σ'ολα τα λαγκάδια
η Κυθέρεια μοιργιολογαει
ωιμε στη Κυθερεια
ο όμορφος χαθηκε Αδωνης
ὤλετο καλὸς Ἄδωνις
μηκέτι πορφυρέοις ἐνὶ φάρεσι Κύπρι κάθευδε·
ἔγρεο, δειλαία, κυανόστολα καὶ πλατάγησον
5στήθεα καὶ λέγε πᾶσιν, ἀπώλετο καλὸς Ἄδωνις
αἰάζω τὸν Ἄδωνιν
κεῖται καλὸς Ἄδωνις ἐν ὤρεσι μηρὸν ὀδόντι,
λευκῷ λευκὸν ὀδόντι τυπείς, καὶ Κύπριν ἀνιῇ
λεπτὸν ἀποψύχων· τὸ δέ οἱ μέλαν εἴβεται αἷμα
10χιονέας κατὰ σαρκός, ὑπ᾽ ὀφρύσι δ᾽ ὄμματα ναρκῇ,
καὶ τὸ ῥόδον φεύγει τῶ χείλεος·
15αἰάζω τὸν Ἄδωνιν·
ἄγριον ἄγριον ἕλκος ἔχει κατὰ μηρὸν Ἄδωνις,
μεῖζον δ᾽ ἁ Κυθέρεια φέρει ποτικάρδιον ἕλκος.
τῆνον μὲν περὶ παῖδα φίλοι κύνες ὠρύονται
ἁ δ᾽ Ἀφροδίτα
20λυσαμένα πλοκαμῖδας ἀνὰ δρυμὼς ἀλάληται
πενθαλέα νήπλεκτος ἀσάνδαλος, αἱ δὲ βάτοι νιν
ἐρχομέναν κείροντι καὶ ἱερὸν αἷμα δρέπονται·
ὀξὺ δὲ κωκύοισα δι᾽ ἄγκεα μακρὰ φορεῖται
Ἀσσύριον βοόωσα πόσιν, καὶ παῖδα καλεῦσα.
25ἀμφὶ δέ νιν μέλαν αἷμα παρ᾽ ὀμφαλὸν ᾀωρεῖτο,
στήθεα δ᾽ ἐκ μηρῶν φοινίσσετο, τοὶ δ᾽ ὑπὸ μαζοὶ
χιόνεοι τὸ πάροιθεν Ἀδώνιδι πορφύροντο.
«αἰαῖ τὰν Κυθέρειαν»,
ὤλεσε τὸν καλὸν ἄνδρα, σὺν ὤλεσεν ἱερὸν εἶδος.
30Κύπριδι μὲν καλὸν εἶδος ὅτε ζώεσκεν Ἄδωνις,
κάτθανε δ᾽ ἁ μορφὰ σὺν Ἀδώνιδι.
«τὰν Κύπριν αἰαῖ».
ὤρεα πάντα λέγοντι, καὶ αἱ δρύες «αἴ τὸν Ἄδωνιν»·
καὶ ποταμοὶ κλαίοντι τὰ πένθεα τᾶς Ἀφροδίτας,
καὶ παγαὶ τὸν Ἄδωνιν ἐν ὤρεσι δακρύοντι,
35ἄνθεα δ᾽ ἐξ ὀδύνας ἐρυθαίνεται,
ἁ δὲ Κυθήρα
πάντας ἀνὰ κναμώς, ἀνὰ πᾶν νάπος οἰκτρὸν ἀείδει,
«αἰαῖ τὰν Κυθέρειαν· ἀπώλετο καλὸς Ἄδωνις»·
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Ηλεκτρα
στέκομαι ακίνητη στο ημιφως,έρημος γύρω μου,
νιώθω ξερό δέντρο,
ακούω κάποιον να ψιθυρίζει,αδιάκοπα,γιατί δεν σταματά;
ο πατέρας στο λουτρό πνιγμένος,βατράχια κολυμπούν στα νερά,
φύκια
φυτρώνουν στους βολβούς τών ματιών του,
στο διαδρομο ένα παιδί,κουλουριασμένο όπως βρέφος στη μήτρα,
αγέννητο,
η σκιά τής μητέρας,με μάσκα θεάτρου,αγγίζω με τα χείλη τη θηλή
τού στήθους της,
με σπρώχνει,δεν κλαίω,
-μανα,φωνάζω,θα σε σκοτώσω,
ακούω να γελάει δυνατά,
-δεν μπορεις να το κάνεις,λέει,είσαι δειλη,
άναψαν τον προβολέα,το δυνατόν φως με τύφλωσε,πρέπει να'ταν τρεις,
-δεν τελειωσε η ανάκριση,άκουσα έναν να λέει,
-γδυσ'την,φώναξε ένας άλλος,
χέρια μού άνοιξαν τα πόδια,ήταν μεθυσμένοι βρωμουσαν, τούς κλώτσησα,
δόντια μου στο λαιμό τους,τα νύχια μου στη πλατη τους,ματαια,
όταν τελείωσαν έφυγαν,
ποτέ δεν θα φύγει το σκοταδι
η φωνή της έσπασε σε κομμάτια,θραύσματα,
σαν να την κυνηγούσε κάτι που μόνο εκείνη έβλεπε,
το δείπνο θυμόνταν,όχι δεν ηταν μύθος.Το τραπέζι,τα πιάτα γεμάτα
με τις μαγειρεμένες σάρκες τών παιδιών,κι εκείνη ήξερε.
Την εξανάγκασαν να φάει,μια γλυκειά και φρικτή οσμή.
Τα χέρια της ήταν λερωμένα,εκείνη είχε προσφέρει το δείπνο,
όχι οι Ατρείδες,
εκείνη.
-Εγώ το έκανα,εγώ είμαι η ένοχη τού Θυεστειου δείπνου,είπε.
Κι ύστερα στο λουτρό,βλέπει ξανά και ξανά το νερό,τον ατμό,
τον πατέρα της ανυποψίαστο.
Εκείνη μπήκε μέσα στη σκηνή,τα χέρια της κρατούσαν το δίχτυ,
το τύλιγε γύρω του,
το σώμα του αντιστέκονταν,πάλευε,σαν το ψάρι σπαρταρουσε,
κι εκείνη δεν ένιωθε τρόμο,αλλά μια παράξενη σκοτεινή βεβαιότητα τού φόνου.
-Μητέρα ήμουν εγώ που σε σκότωσα,έλεγε.
Κι αλλάζοντας μάσκα βγήκε στη σκηνή,το αμφιθέατρο άδειο από θεατές,
το φεγγάρι πανσέληνο ανέτειλε,ένα ψηλό λεπτό κυπαρίσσι έσφαζε
τον ουρανό,
μια κραυγή πουλιού εκτινάχτηκε.
Δεν ήξερε ποια ήταν.Η κόρη που θρηνούσε ή η γυναίκα που σκότωσε.
Και το αίμα στα δάκτυλα της ζεστό..
Κάποτε γελούσε,μιλούσε για κείνον,τον Αίγισθο,πως βρέθηκε
στο κρεβάτι του,
πως άκουγε την ανάσα του,πως δεν ένιωθε βάρος αμαρτίας,
δεν ήταν η εκδίκηση,ουτε η έλξη τής εξουσίας,
ήταν κάτι αλλο,ο πόθος τής γυναίκας για τον άντρα.
Και τότε μέσα στο ημίφως η σκηνή,το μαχαίρι στο χέρι της,
η πράξη βουβή,χωρίς κραυγή,η πληρωμή ενός κρίματος,
-Ολα εγώ τα έκανα,έλεγε,μην ψάξτε αλλού.
Εγώ η κόρη. Εγώ η μητέρα. Εγώ ο φονιάς.
Η ανάσα της καυτή,τα μάτια της γυάλιζαν σκοτεινά.
Τίποτα δεν είχε τελειώσει.
Όλα συνέβαιναν ξανά και ξανά.
Η ίδια πάντα ήταν εκεί παρούσα,αμετακίνητη.
.
.
.
My own empire of Heteronyma Paintings
-ο νεκρός Εκτορας-
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Τρεις Επιτάφιοι
Άδωνις Έκτορας Αστυανακτας
στα λαγκάδια που κυνηγούσε ο Άδωνις τα δόντια ενός αγριόχοιρου
τρύπησαν τις σάρκες στο πόδι,το αίμα χύθηκε στη γη σαν σπόρος,και
κόκκινες παπαρούνες φύτρωσαν τον Μάη καιρο,
στη μεγάλη της θλίψη και λύπη η Κύπριδα σε μικρά πήλινα δοχεία γεμάτα χώμα φυτεψε σπόρους,που φύτρωσαν γρήγορα,αλλά και γρήγορα μαραθηκαν,
οι κήποι τού Άδωνη,ο κύκλος της φθοράς και τής αναστασης,
τής Τροίας ήτανε στύλος ο Έκτορας,της πόλης τής γυναίκας τού παιδιού του,
πόσο φοβερός φαίνονταν με την αρματωσιά τού πολέμου στον μικρό
Αστυανακτα του,και πόσο το βρέφος τρόμαξε όταν το σήκωσε το πήρε
στην αγκαλιά του και η περικεφαλαία γυαλισε ελαμψε και η χαίτη σείστηκε,
εκείνος τοτε γέλασε αγκαλιάζοντας το,
ύστερα γυρίζοντας η μοίρα ο Αχιλλέας νεκρό σκοτωμένο στ'αρμα και
στ'αλογα του έδεσε και γύρω έφερνε στα τείχη τής Τροίας πάνω
στις πέτρες στα χώματα στη σκόνη,
και ο μικρός Ασυανακτας δεν πρόλαβε δεν γνώρισε το μέλλον,σταμάτησε
η ολιγοήμερη ζωή του όταν οι Αχαιοί στη πτώση τού Ιλίου από τα τείχη
κάτω τον πέταξαν πάνω στα βράχια ,κομμάτια τ'αγουρο κορμάκι,τροφή
πουλιων και ορνιων τ'ουρανου
όλη η ζωή μέσα στη φθορά πορευεται
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Τρία κενά
Νύχτα. Εκείνη ξαπλωμένη στο κρεβάτι,το τηλέφωνο στο χέρι.
Περιμένει.Το τηλέφωνο βουιζει.
Περιμένει.
Σηκώνεται.Πηγαινει στον καθρέφτη.Μακιγιαρεται.
Με το κόκκινο κραγιόν γράφει στο γυαλί:
Αν δεν με βλέπουν,δεν υπάρχω.
μέσα στον σκοτεινό δωμάτιο,
γελάει δυνατά,σπάει ένα ποτήρι με ποτό πάτωμα,ξαπλώνει
πάνω στα σπασμένα γυαλιά,
Αν νιώθω τόσο έντονα, γιατί νιώθω άδεια; σκέφτεται.
Νυχτα.Εκεινη κουλουριασμένη στον καναπέ.
-Θέλω να σταματήσω να πονάω.
Το σκοταδι.
Μπροστά στον καθρέφτη.Αγγιζει το πρόσωπο της.
Ενα κενό πίσω από τη μάσκα,λέει.
ανάβει τσιγάρο,το πετάει.
Κλείνει τα μάτια.
Ο κόσμος έξω.
.
.
.
η Ανάσταση
Είναι η Λαμπρή δυνατότητα ζωής που δεν ακυρώνεται
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Πόσοι άνθρωποι τού Alberto Giacometti δεν ζουν πια ανάμεσά μας;
Θυμήθηκα τον πατέρα μου στα χωραφια,πιο αδύνατος κάθε μέρα,
μια αόρατη βαρύτητα τον τραβούσε προς τη γη.
Θυμήθηκα τη μάνα μου στο λεωφορείο,κοίταζε έξω από το παράθυρο,
τον κόσμο να περνάει.
Και τότε κατάλαβα.
Οι άνθρωποι δεν είναι νεκροί.
Περπατούν ακόμη,δεν έχουν χάσει το βάρος τής παρουσίας τους.
Όμως έγιναν πιο λεπτοί,σαν τις φιγούρες τού Alberto Giacometti.
Και τότε δεν φοβήθηκα το θάνατο.
Η Ανάσταση είναι εκείνη η αργή αθόρυβη επανεμφάνιση,
που σε μετατρέπει σε έναν από τούς ανθρώπους τού Giacometti.
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Ο Θάνατος και η Ανάσταση τού Ακριτη
στων ακρών τ'αγρια τα όρη
στις εσχατιές τού κόσμου
στέκει Ακρίτης μοναχος
τρεις νύχτες δεν κοιμήθηκε
τρεις μέρες δεν εμίλη
αυτος οπού σε χίλιους εβγαινε
γιατί τον κάλεσε ο μαύρος Χάροντας
στου κάτω κόσμου τα σκαλιά
στους ανήλιαγους τούς τοπους
ελα Ακριτη κανείς δεν ξέφυγε τη μοίρα,
κι εκείνος έτσι τού αποκρινεται
τού κραινει
εγώ δεν εφοβήθηκα ποτέ
ούτε θεριά μηδε χίλιους πολεμισταδες,
κι αν θέλεις εβγα δω στο φως μπροστά
φανερωμενος
όχι κρυμμένος στις σκιές στα αραχνα
τα σκοτη
κι ως το ‘πε εσείστη η γη δεντρα ξεριζώθηκαν
ποτάμια επάγωσαν τ'ανθη εμαραθηκαν
κι ο Χάροντας ταχιά εφάνηκε
σε μαύρο άλογο καβαλα
κι άρχισε η πάλη κι η φονερη αμαχη
τρεις μέρες μάχονταν σκληρά
τρεις νύχτες αναπαμο δεν είχαν
σπαθί αλυγιστα αντάμωναν και δόρυ
ο ήλιος εσταματησε στη μέση στα ουράνια
και στο τρίτο χάραμα τής γής
ο Χάροντας βρίσκει στην καρδιά του
και ετρανταχτη ο ακρίτης σαν βουνό
έπεσε σαν ξεριζωμένο δέντρο
και λαβωμενο φεύγει πουλί η ψύχη του
ταχιά όμως αέρας τότε φύσηξε
στα στήθια ξανά ζωή τού δινει
ο Ακρίτης αναστήθηκε προτού ο ηλιος δυσει
σηκώθηκε και κοίταξε τον Χαροντα
και είπε,
όσο δω πάνω θα κρατά η γης
εγώ σε πολεμάω
χαλιεμαι χάνομαι και πάλι ανασταινομαι
και στου απατου γκρεμού το βάραθρο
ο Χάροντας μαύρος ξαναγυρίζει.
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
μεταφράζοντας
Θουκυδίδης, Ιστορία τού Πελοποννησιακού Πολέμου
Βιβλίο Γ',83
-Κερκυραικα,Η Παθολογια τού Πολεμου
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Εμφύλιο Σύμπτωμα
είχαν ναρκοθετησει ολες τις θέσεις
κανεις σκοτωμένος ένθεν και ένθεν
δεν δικαιούται αναστασης
νεκροί είναι
έτσι κάθε ειδος επικράτησε ηθικής διαστροφής εξαιτίας των εμφυλίων
συγκρούσεων στον ελληνικό κόσμο,και η ευπρέπεια τού ήθους,που με την
ανωτερότητα τού χαρακτήρα συνδέεται,αφού γελοιοποιήθηκε εξελιπε,ενώ η αναμεταξύ τους αντιπαράθεση τής δυσπιστίας πολύ διήρκησε.
γιατί για να φέρει λύση δεν υπήρχε ούτε λόγος αξιόπιστος ούτε δεσμευτικός
όρκος,αλλά αν και όλοι πολύ ικανοί ήταν στη λογική κάτι ανέλπιστο στην
ασφαλεια τους να μην πάθουν μαλλον έπαιρναν μέτρα,παρά εμπιστοσύνη
μπορούσαν να έχουν.
και οι χειρότεροι στη σύνεση συνήθως επικρατούσαν,γιατί φοβούμενοι και την
δική τους ανεπαρκεια και τών αντιπαλων την ικανότητα,μηπως υστερήσουν στα
επιχειρήματα και εξαιτίας της πολυμήχανης σκέψης τους προφθάσουν να τους
επιβουλευτουν,χωρίς δισταγμό στη δράση προχωρούσαν.
αυτοί όμως που σε αυτά δεν εδιναν σημασια και οτι να προβλέψουν μπορούσαν
και ότι καμία δράση αυτοί δεν πρεπει να αναλάβουν για όσα με τη λογική
αντιμετωπίζονται,απροστάτευτοι σε μεγάλο αριθμό σκοτωνονταν.
83] [83.1] Οὕτω πᾶσα ἰδέα κατέστη κακοτροπίας διὰ τὰς στάσεις τῷ Ἑλληνικῷ, καὶ τὸ εὔηθες, οὗ τὸ γενναῖον πλεῖστον μετέχει, καταγελασθὲν ἠφανίσθη, τὸ δὲ ἀντιτετάχθαι ἀλλήλοις τῇ γνώμῃ ἀπίστως ἐπὶ πολὺ διήνεγκεν· [83.2] οὐ γὰρ ἦν ὁ διαλύσων οὔτε λόγος ἐχυρὸς οὔτε ὅρκος φοβερός, κρείσσους δὲ ὄντες ἅπαντες λογισμῷ ἐς τὸ ἀνέλπιστον τοῦ βεβαίου μὴ παθεῖν μᾶλλον προυσκόπουν ἢ πιστεῦσαι ἐδύναντο. [83.3] καὶ οἱ φαυλότεροι γνώμην ὡς τὰ πλείω περιεγίγνοντο· τῷ γὰρ δεδιέναι τό τε αὑτῶν ἐνδεὲς καὶ τὸ τῶν ἐναντίων ξυνετόν, μὴ λόγοις τε ἥσσους ὦσι καὶ ἐκ τοῦ πολυτρόπου αὐτῶν τῆς γνώμης φθάσωσι προεπιβουλευόμενοι, τολμηρῶς πρὸς τὰ ἔργα ἐχώρουν. [83.4] οἱ δὲ καταφρονοῦντες κἂν προαισθέσθαι καὶ ἔργῳ οὐδὲν σφᾶς δεῖν λαμβάνειν ἃ γνώμῃ ἔξεστιν, ἄφαρκτοι μᾶλλον διεφθείροντο.
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
μεταφράζοντας
Ομήρου Οδύσσεια,ραψωδία ω',στίχοι 328-344
-η αναγνώριση πατέρα και γιου
(Λαέρτη και Οδυσσέα)
και τότε ο Λαέρτης τού αποκριθηκε και μιλησε:
αν ο Οδυσσέας λοιπόν πραγματικά έχεις έρθει,
κάποιο σημάδι τώρα καθαρό πες μου για να πειστω
κιpι αποκρινομενος ο πολυμηχανος τού'πε Οδυσσέας:
πρώτα πρωτα την ουλή αυτή δω στα μάτια σου θα δείξω
που στον Παρνασσό αγριόχοιρος με δάγκωσε με το λευκό του δοντι
εκεί όταν πήγαινα,που εσύ κι η σεβαστή μάνα με στειλατε
στον παππού Αυτολυκο τής μάνας τον αγαπημένο,
δωρα για να λάβω,που όταν εδώ ήρθα
σε μένα υποσχέθηκε και επιβεβαιωσε,
και ελα και για τα δέντρα στο περιποιημένο να σού πω το περιβολι
που κάποτε σε μένα εδωκες,κι εγώ παιδί οντας για το καθένα
σε ρωτούσα ένα προς ένα,στο κήπο καθώς σ'ακολουθουσα,
κι ανάμεσα τους περπατούσαμε,κι εσύ ονομαζες και το καθένα έλεγες
ένα προς ενα,
σε μένα αχλαδιες εδωκες δεκατρειςκαι μηλιές δεκα
συκιές σαράντα και σειρές κλήματα σε μεναξεχώριζες πενηντα
να δωσεις με διαφορετική τρύγου εποχή τρύγου να'χει το καθένα,
κι εκεί κάθε λογής τσαμπια σταφύλια ήτανε,
όταν κάθε φορά τού Δια οι εποχές με καρπούς από πάνω
τα φορτωνουν
τὸν δ' αὖ Λαέρτης ἀπαμείβετο φώνησέν τε·
«εἰ μὲν δὴ Ὀδυσεύς γε, ἐμὸς πάϊς, εἰλήλουθας,
σῆμά τί μοι νῦν εἰπὲ ἀριφραδές, ὄφρα πεποίθω.»
τὸν δ' ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·330
«οὐλὴν μὲν πρῶτον τήνδε φράσαι ὀφθαλμοῖσι,
τὴν ἐν Παρνησῷ μ' ἔλασεν σῦς λευκῷ ὀδόντι
οἰχόμενον· σὺ δέ με προΐεις καὶ πότνια μήτηρ
ἐς πατέρ' Αὐτόλυκον μητρὸς φίλον, ὄφρ' ἂν ἑλοίμην
δῶρα, τὰ δεῦρο μολών μοι ὑπέσχετο καὶ κατένευσεν.335
εἰ δ' ἄγε τοι καὶ δένδρε' ἐϋκτιμένην κατ' ἀλῳὴν
εἴπω, ἅ μοί ποτ' ἔδωκας, ἐγὼ δ' ᾔτευν σε ἕκαστα
παιδνὸς ἐών, κατὰ κῆπον ἐπισπόμενος· διὰ δ' αὐτῶν
ἱκνεύμεσθα, σὺ δ' ὠνόμασας καὶ ἔειπες ἕκαστα.
ὄγχνας μοι δῶκας τρεισκαίδεκα καὶ δέκα μηλέας,340
συκέας τεσσαράκοντ'· ὄρχους δέ μοι ὧδ' ὀνόμηνας
δώσειν πεντήκοντα, διατρύγιος δὲ ἕκαστος
ἤην; ἔνθα δ' ἀνὰ σταφυλαὶ παντοῖαι ἔασιν,
ὁππότε δὴ Διὸς ὧραι ἐπιβρίσειαν ὕπερθεν
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Fragmenta
αιώνια τρυφερά δεν αγγιζομαστε
ύπαρξη αιθέρια
.
και όταν θελήσεις
να μικρύνεις
τις ενδιάμεσες θάλασσες
πλάσμα ακεραιο
στον θρίαμβο σου
.
απο τον Προκρούστη μάθαμε
τα όρια
τού σώματος μας
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n couvelis
Σημερα είναι τ'Αη- Γιωργιού το Πανηγύρι
στ'Απριλιού όπου η γης ανθίζει
και καθαρωτατη ώρα λαμπρή ανοιγει
ήρθε καβαλάρης αδελφός μας
και τον δρακο ως περα ετρυπησε
την όμορφη λυτρωνοντας τη κορη
και ποτίζοντας τα χωματα το νερό
εκυλησε
εκείνη τη μερα παλαιόν ήτο έθος
και αρχαία συνηθεια
εορταζοντας
τ'αλογα να ευλογούν και να βγαζουν στο λιβάδι,
ελεύθερα να τρέχουν δείχνοντας
δύναμη και χάρη
και νέοι καβαλάρηδες πανω σ' αυτά
όμοιοι τ'αγίου
κι ολος λαός εσταυροκοπιονταν,
Κάνε Κύριε να μην ερθει στο σπιτι μας
ο δρακος
κακό να μην έχουμε.
κι ένας τότε ετραγουδησε
τού καβαλάρη το τραγούδι:
απ'τις άκρες τών ακρών
σαν άνεμος καβαλάρης έρχεται
ο Γιώργης με υψωμένο το σπαθί
άγριο δεν φοβείται δράκοντα
μήτε φωτιά που λιώνει σιδερα
ατρόμητος χυμά και παίρνει την καρδιά του
σείεται η γης το θεριο ως ξεψυχά
στα τάρταρα τα σκοτεινά γκρεμιεται
κι η κόρη η λευκή που τη μοιρα της θρηνει
ροδισε εις το μαγουλακι
και τα νερα ελύθηκαν τα και κύλησαν
τη ξερή διψασμένη γης ποτίζοντας
ανοίγοντας τού πάνω κόσμου
όλες τις χαρές
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
μεταφράζοντας
Ομήρου Οδύσσεια ραψωδία ζ' στίχοι 115-141
-Η εμφάνιση τού Οδυσσέα στην Ναυσικα-
μπάλα η βασιλοπούλα σε μια κοπέλα
έρριψε τής συνοδείας της
αστόχησε όμως τη κοπέλα
και στο βαθύ τού νερού στρόβιλο τη πετάει,
αυτές τότε δυνατη έσυραν φωνη
κι ο Οδυσσέας ξυπνησε και ξαπλωμένος αυτά
στο νου και στη ψυχή σε σκέψη είχε,
αλίμονο μου,σε τι ανθρώπων να'ρθα χώρα;
να'ναι ασεβείς κι άγριοι κι ούτε δίκαιοι
η' να'ναι φιλόξενοι και στο νου θεοφοβουμενοι;
και γύρω μου σαν κοριτσιών θηλυκή ν'αντηχει φωνή,
Νυμφων,που στων βουνών τις αποκρημνες
κατοικουν κορφες
και στις πηγές τών ποταμών και στα χλοερα λιβαδια
η' μηπως κοντά κάπου να'μαι σ'ανθρωπους
που μιλουνε,
αλλά ας πάω ο ίδιος να εξετάσω και να δω,
έτσι λέγοντας μέσ'απ'τους θάμνους
ο ένδοξος βγήκε Οδυσσέας,
κι απ'το δάσος το πυκνό ένα κλαδί με φυλλσ σπάζει
με το γερό του χέρι
για να καλύψει στο σώμα του τ'αντρικά του μελη,
και σαν λιοντάρι να βγει μπροστα κίνησε
που στα όρη τρέφεται,
και πιστη στη δύναμη του έχοντας
μέσ'στη βροχή και στον άνεμο προχωρα
και στα ματια του μέσα φωτιά καίει,
στα βόδια καταπάνω ορμά
η' στα πρόβατα η' στ'αγρια τα λαφια,
κι η κοιλιά του σε κοπάδια το σπρώχνει ζώων να πεσει
και σε μαντρι κλειστό να μπει,
έτσι ο Οδυσσέας επρόκειτο στις ομορφομάλλουσες
να εμφανιστεί κοπέλες,
αν και γυμνός,γιατι η ανάγκη εκεί τον έφερε,
όταν λοιπόν σ'αυτες φοβερός φάνηκε
απ'την αλμύρα ταλαιπωρημενος τής θάλασσας
πανικόβλητες έτρεξαν άλλη από δω άλλη από κει
στ'ακρωτηριου τις ακτες,
και μοναχα τ'Αλκινοου η θυγατέρα έμεινε,
γιατί σ'αυτη η Αθηνά στο νου μέσα θαρρος έβαλε,
κι αφού σταματησε αντίκρυ του σταθηκε
σφαῖραν ἔπειτ' ἔῤῥιψε μετ' ἀμφίπολον βασίλεια·115
ἀμφιπόλου μὲν ἅμαρτε, βαθείῃ δ' ἔμβαλε δίνῃ.
αἱ δ' ἐπὶ μακρὸν ἄϋσαν· ὁ δ' ἔγρετο δῖος Ὀδυσσεύς,
ἑζόμενος δ' ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν·
«ὤ μοι ἐγώ, τέων αὖτε βροτῶν ἐς γαῖαν ἱκάνω;
ἤ ῥ' οἵ γ' ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι οὐδὲ δίκαιοι,120
ἦε φιλόξεινοι καί σφιν νόος ἐστὶ θεουδής;
ὥς τέ με κουράων ἀμφήλυθε θῆλυς ἀϋτή,
Νυμφάων, αἳ ἔχουσ' ὀρέων αἰπεινὰ κάρηνα
καὶ πηγὰς ποταμῶν καὶ πίσεα ποιήεντα·
ἦ νύ που ἀνθρώπων εἰμὶ σχεδὸν αὐδηέντων.125
ἀλλ' ἄγ' ἐγὼν αὐτὸς πειρήσομαι ἠδὲ ἴδωμαι.»
ὣς εἰπὼν θάμνων ὑπεδύσετο δῖος Ὀδυσσεύς,
ἐκ πυκινῆς δ' ὕλης πτόρθον κλάσε χειρὶ παχείῃ
φύλλων, ὡς ῥύσαιτο περὶ χροῒ μήδεα φωτός.
βῆ δ' ἴμεν ὥς τε λέων ὀρεσίτροφος, ἀλκὶ πεποιθώς,130
ὅς τ' εἶσ' ὑόμενος καὶ ἀήμενος, ἐν δέ οἱ ὄσσε
δαίεται· αὐτὰρ ὁ βουσὶ μετέρχεται ἢ ὀΐεσσιν
ἠὲ μετ' ἀγροτέρας ἐλάφους· κέλεται δέ ἑ γαστὴρ
μήλων πειρήσοντα καὶ ἐς πυκινὸν δόμον ἐλθεῖν·
ὣς Ὀδυσεὺς κούρῃσιν ἐϋπλοκάμοισιν ἔμελλε135
μείξεσθαι, γυμνός περ ἐών· χρειὼ γὰρ ἵκανε.
σμερδαλέος δ' αὐτῇσι φάνη κεκακωμένος ἅλμῃ,
τρέσσαν δ' ἄλλυδις ἄλλη ἐπ' ἠϊόνας προὐχούσας.
οἴη δ' Ἀλκινόου θυγάτηρ μένε· τῇ γὰρ Ἀθήνη
θάρσος ἐνὶ φρεσὶ θῆκε καὶ ἐκ δέος εἵλετο γυίων.140
στῆ δ' ἄντα σχομένη
.
.
.
Εκαβη-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
μεταφραζοντας
Όμηρος Ιλιαδα ραψωδία ω' στίχοι 200-216
-Ο λόγος τής Εκάβης στον Πριαμο,πριν εκείνος πάει στον Αχιλλέα να τον
παρακαλέσει για να πάρει το νεκρό σώμα τού γιου του Εκτορα
(με συντακτική ανάλυση και ετυμολογικό λεξικό)
έτσι μίλησε,τότε δυνατα η γυναίκα θρηνησε
κι αποκριθηκε με λογο
ωιμε,που άραγε το μυαλό σου πήγε,
που πριν δοξαζονταν στους ανθρωπους
ξένους και σ'όσους βασιλεύεις;
πώς στών Αχαιών τα καράβια μόνος σου
να πας θέλεις;
μπροστά στα μάτια ενος άντρα που πολλούς
και γενναίους γιους σου σκότωσε τα όπλα αφαίροντας,
αλήθεια σίδερο η καρδιά σου,
γιατί αν σε πιάσει και σε δει στα μάτια του
ο ωμοφαγος κι αδιστακτος αυτός δω αντρας
δεν θα σε λυπηθει,
ούτε καθόλου θα σε σεβαστεί,
τώρα λοιπον από δω μακρυα ας κλαιμε
στο σπίτι καθισμένοι,
γιατί σ'αυτον έτσι κάποτε η ακατανίκητη Μοίρα
όταν γενιονταν
τού υφανε το νήμα,
όταν κι εγώ η ίδια τον γενουσα,
απ'τα γοργοποδα σκυλιά να κατασπαραχτει
μακρυά απ'τους δικούς του γονείς ,
στην εξουσία ενός άντρα κυριαρχου,
που αν εγώ μπορούσα το συκώτι μέσα του
ν'αρπαξω
κολλώντας το στόμα μου να το φαω,
τότε ανταπόδοσης πράξεις για τον γιο μου θα γίνονταν,
αφού δειλιασμένον δεν τον σκοτωσε,
αλλά μπροστά στους Τρώες και στις βαθυκολπες Τρωαδιτισσες
ενώ στεκόνταν
ούτε στο νου το φόβο να'χει ούτε τη φυγη
Ὣς φάτο, κώκυσεν δὲ γυνὴ καὶ ἀμείβετο μύθῳ·200
«ὤ μοι, πῇ δή τοι φρένες οἴχονθ’, ᾗς τὸ πάρος περ
ἔκλε’ ἐπ’ ἀνθρώπους ξείνους ἠδ’ οἷσιν ἀνάσσεις;
πῶς ἐθέλεις ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἐλθέμεν οἶος,
ἀνδρὸς ἐς ὀφθαλμοὺς ὅς τοι πολέας τε καὶ ἐσθλοὺς
υἱέας ἐξενάριξε· σιδήρειόν νύ τοι ἦτορ.205
εἰ γάρ σ’ αἱρήσει καὶ ἐσόψεται ὀφθαλμοῖσιν,
ὠμηστὴς καὶ ἄπιστος ἀνὴρ ὅ γε, οὔ σ’ ἐλεήσει,
οὐδέ τί σ’ αἰδέσεται. νῦν δὲ κλαίωμεν ἄνευθεν
ἥμενοι ἐν μεγάρῳ· τῷ δ’ ὥς ποθι Μοῖρα κραταιὴ
γιγνομένῳ ἐπένησε λίνῳ, ὅτε μιν τέκον αὐτή,210
ἀργίποδας κύνας ἆσαι ἑῶν ἀπάνευθε τοκήων,
ἀνδρὶ πάρα κρατερῷ, τοῦ ἐγὼ μέσον ἧπαρ ἔχοιμι
ἐσθέμεναι προσφῦσα· τότ’ ἄντιτα ἔργα γένοιτο
παιδὸς ἐμοῦ, ἐπεὶ οὔ ἑ κακιζόμενόν γε κατέκτα,
ἀλλὰ πρὸ Τρώων καὶ Τρωϊάδων βαθυκόλπων215
ἑσταότ’, οὔτε φόβου μεμνημένον οὔτ’ ἀλεωρῆς
.
.
.
Συντακτική αναλυση:
Ὣς φάτο
κώκυσεν δὲ γυνή
καὶ ἀμείβετο μύθῳ
τρεις κύριες προτάσεις σε παρατακτική σύνδεση:
Ὣς: τροπικό επιρρημα
φάτο: ρημα,αόριστος μέσης φωνής, γ΄ ενικό)
κώκυσεν: ρήμα,αόριστος ενεργητικής φωνης
γυνή: υποκείμενο
δέ: αντιθετικός/
καί: συμπλεκτικός σύνδεσμος
ἀμείβετο: ρημα,παρατατικος μέσης φωνής
μύθῳ: δοτική οργάνου/τρόπου
ὤ μοι, πῇ δή τοι φρένες οἴχονθ’, ᾗς τὸ πάρος περ
ἔκλε’ ἐπ’ ἀνθρώπους ξείνους ἠδ’ οἷσιν ἀνάσσεις;
επιφωνηματική εισαγωγή:
ὤ: επιφώνημα θρήνου/οδύνης
μοι: δοτική προσωπική
κύρια ερωτηματική πρόταση:
πῇ: ερωτηματικό επίρρημα τόπου
δή: μόριο έμφασης
τοι: δοτική προσωπική
φρένες: υποκείμενο
οἴχονθ’ ,οἴχονται): ρήμα,
παρακείμενος με σημασία ενεστώτα
Αναφορική πρόταση:
ᾗς: αναφορική αντωνυμία ,δοτική πληθυντικού θηληκου γένους,
τὸ πάρος περ:
χρονικός προσδιορισμός
ἔκλε’ ,ἔκλεο):
ρήμα ,παρατατικός)
ἐπ’: πρόθεση + αιτιατική
ἀνθρώπους: αντικείμενο
ξείνους: επιθετικός προσδιορισμός
ἠδ’ ,καί): σύνδεσμος
οἷσιν: αναφορική αντωνυμία ,δοτική πληθυντικού
ἀνάσσεις: ρήμα
πῶς ἐθέλεις ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἐλθέμεν οἶος,
ἀνδρὸς ἐς ὀφθαλμοὺς ὅς τοι πολέας τε καὶ ἐσθλοὺς
υἱέας ἐξενάριξε·
κύρια ερωτηματική πρόταση:
πῶς: ερωτηματικό επίρρημα τρόπου
ἐθέλεις: ρήμα
ἐλθέμεν: απαρέμφατο αορίστου
αντικείμενο/συμπλήρωμα τού ἐθέλεις
οἶος: κατηγορηματικός προσδιορισμός στο υποκείμενο (εσύ)
προσδιορισμοί:
ἐπί + αιτιατική, κατεύθυνση
νῆας: αντικείμενο τής πρόθεσης
Ἀχαιῶν: γενική κτητική
δευτερεύουσα αναφορική πρόταση (ἐπεκτατική του 'ἀνδρός'):
ἀνδρός: γενική αντικειμενική (εξαρτάται από 'ἐς ὀφθαλμούς')
ἐς ὀφθαλμούς: εμπρόθετος προσδιορισμός
ὅς: αναφορική αντωνυμία (υποκείμενο)
τοι: δοτική προσωπική
πολέας τε καὶ ἐσθλούς υἱέας:
αντικείμενο τού ρήματος
πολέας ἐσθλούς : επιθετικοι προσδιορισμοι
ἐξενάριξε: ρήμα,
αόριστος ενεργητικής φωνης
σιδήρειόν νύ τοι ἦτορ.
εἰ γάρ σ’ αἱρήσει καὶ ἐσόψεται ὀφθαλμοῖσιν,
ὠμηστὴς καὶ ἄπιστος ἀνὴρ ὅ γε, οὔ σ’ ἐλεήσει,
οὐδέ τί σ’ αἰδέσεται.
ἦτορ: υποκείμενο (ουδέτερο ενικου βαθμου)
σιδήρειον: κατηγορούμενο τουυ υποκειμένου
τοι: δοτική προσωπική
νύ: επιρρηματικό μόριο έμφασης
Υποθετικός λόγος:
εἰ: υποθετικός σύνδεσμος
γάρ: επεξηγηματικό μόριο
Ρήματα υπόθεσης:
αἱρήσει: μέλλοντας
ἐσόψεται: μέλλοντας μέσης φωνής
σ’: αντικείμενο και τών δύο ρημάτων
ὀφθαλμοῖσιν: δοτική τρόπου
ἀνήρ: υποκείμενο
ὠμηστής: κατηγορούμενο
ἄπιστος: κατηγορούμενο
ὅ γε:
αναφορική αντωνυμία + μόριο έμφασης
οὔ: άρνηση
ἐλεήσει: ρήμα μέλλοντα
σ’: αντικείμενο
υποκείμενο: εννοούμενο 'ἐκεῖνος ἀνήρ'
οὐδέ:αρνηση
τί: αόριστο αντωνυμικό μόριο
σ’: αντικείμενο
αἰδέσεται: μέλλοντας μέσης φωνης
νῦν δὲ κλαίωμεν ἄνευθεν
ἥμενοι ἐν μεγάρῳ· τῷ δ’ ὥς ποθι Μοῖρα κραταιὴ
γιγνομένῳ ἐπένησε λίνῳ, ὅτε μιν τέκον αὐτή
Προτρεπτική πρόταση:
Κύρια πρόταση
νῦν δὲ: χρονικό επίρρημα + μεταβατικό μόριο
κλαίωμεν: ρήμα
υποτακτική προτρεπτική α΄ πληθυντικού
ἥμενοι: μετοχή παρακειμένου μέσης φωνής
κατηγορηματική μετοχή
συμφωνεί με το υποκείμενο (εννοούμενο 'ἡμεῖς')
ἐν μεγάρῳ:
εμπρόθετος προσδιορισμός τόπου
Επεξηγηματική / αιτιολογική αναφορά στη μοίρα.
τῷ: δοτική αναφοράς
δ’: μεταβατικό μόριο
ὥς ποθι: χρονική αόριστη έκφραση
Μοῖρα: υποκείμενο
κραταιὴ: επιθετικός προσδιορισμός (κατηγορούμενο)
γιγνομένῳ:
μετοχή ενεστώτα μέσης
δοτική ενικού
συμφωνεί με 'τῷ'
ἐπένησε:ρήμα αορίστου
κατηγόρημα
λίνῳ:δοτική οργάνου
ὅτε:χρονικός σύνδεσμος
μιν:αντικείμενο («τον»)
τέκον:ρήμα αορίστου
αὐτή:υποκείμενο
ἀργίποδας κύνας ἆσαι ἑῶν ἀπάνευθε τοκήων,
ἀνδρὶ πάρα κρατερῷ, τοῦ ἐγὼ μέσον ἧπαρ ἔχοιμι
ἐσθέμεναι προσφῦσα·
Κύριο εξαρτώμενο σχήμα (από τη Μοίρα):
κύνας:αιτιατική πληθυντικού
αντικείμενο τού απαρεμφάτου
ἀργίποδας:επιθετικός προσδιορισμός
ἆσαι
απαρέμφατο αορίστου του ἄω
τελικό/συμπληρωματικό απαρέμφατο εξαρτώμενο από τη Μοίρα
συμπληρωματικές επεκτάσεις:
προσδιορισμός θανάτου:
ἀπάνευθε τοκήων:
εμπρόθετος προσδιορισμός απομάκρυνσης
ἑῶν:γενική κτητική
προσδιορίζει το «'τοκήων'
προσδιορισμός τόπου/εξουσίας:
πάρα + δοτική:
εμπρόθετος προσδιορισμός
ἀνδρί:
δοτική (προσδιορισμός εξάρτησης)
κρατερῷ:επίθετο,δοτική,
κατηγορηματικός προσδιορισμός
'στην εξουσία ενός κυριαρχου άνδρα'
εκδικητική εικόνα,:
τοῦγενική αναφορική
εξαρτάται από το προηγούμενο «'ἀνδρός'
ἐγώ:υποκείμενο της ευκτικής
ἔχοιμι:ευκτική δυνητική α΄ ενικού
ρήμα κύριας εξάρτησης
ἧπαρ: αντικείμενο
μέσον: κατηγορηματικός προσδιορισμός
ἐσθέμεναι:απαρέμφατο αορίστου
προσφῦσα:μετοχή αορίστου
κατηγορηματική μετοχή τρόπου
τότ’ ἄντιτα ἔργα γένοιτο
παιδὸς ἐμοῦ, ἐπεὶ οὔ ἑ κακιζόμενόν γε κατέκτα,
ἀλλὰ πρὸ Τρώων καὶ Τρωϊάδων βαθυκόλπων215
ἑσταότ’, οὔτε φόβου μεμνημένον οὔτ’ ἀλεωρῆς
Κύρια πρόταση:
τότ’ ἄντιτα ἔργα γένοιτο
γένοιτο:ρήμα,ευκτική αορίστου
δυνητική /ευχετική
ἔργα:υποκείμενο
ἄντιτα:επιθετικός προσδιορισμός
τότε: χρονικό επίρρημα
παιδός:γενική
ἐμοῦ:γενική προσωπική, γενική ταυτότητας
Αιτιολογική δευτερεύουσα:
ἐπεὶ οὔ ἑ κακιζόμενόν γε κατέκτα.
κατέκτα:ρήμα αορίστου
υποκείμενο: εννοούμενο 'ἐγώ'
ἑ: αντικείμενο (τον)
κακιζόμενον:μετοχή παθητική
γε:μόριο έμφασης
ἐπεί:αιτιολογικός σύνδεσμος
Αντιθετική / επεξηγηματική επέκταση
ἀλλὰ πρὸ Τρώων καὶ Τρωϊάδων βαθυκόλπων ἑσταότ'
ἀλλὰ πρὸ Τρώων καὶ Τρωϊάδων βαθυκόλπων:
εμπρόθετος προσδιορισμός:
πρό + γενική
Τρώων: Τρώες (άνδρες)
Τρωϊάδων βαθυκόλπων: Τρωαδίτισσες (γυναίκες)
ἑσταότ’:μετοχή παρακειμένου του ἵστημι
κατηγορηματική μετοχή
Μετοχικές φράσεις:
οὔτε φόβου μεμνημένον οὔτ’ ἀλεωρῆς
μεμνημένον:
μετοχή παρακειμένου μέσης φωνης
φόβου / ἀλεωρῆς:
γενικές αντικειμενικές
δομή:
οὔτε + γενική + μετοχή + οὔτε + γενική
.
.
Ετυμολογικο λεξικό;
Ὣς:
επίρρημα
από τη ρίζα σο- / ho-s (δεικτικό-αναφορικό)
συγγενές με:
λατ. sic (έτσι)
σημασία: έτσι
φάτο:
αόριστος μέσης φωνής του φημί
από ινδοευρωπαϊκή ρίζα bha-μιλώ, λέγω
συγγενή:
λατινικα. fari(ομιλώ)
αγγλικα. ban, fable (έμμεση συγγένεια)
κώκυσεν:
αόριστος του κωκύω, θρηνώ δυνατά
πιθανή ηχομιμητική ρίζα κωκ-/κωκυ-
συνδέεται με ήχους θρήνου (κωκ-ω)
δέ:
μεταθετικό μόριο
ινδοευρωπαϊκα de/deh και, αλλά, τότε
γυνή:
από ινδοευρωπαϊκή ρίζα gwen-γυναίκα
συγγενικα:
αγγλικα.queen (ετυμολογικά ίδια ρίζα)
σανσκριτικά.gnā (γυναίκα, θεά)
καί:
από ινδοευρωπαϊκα kai και,επίσης
συμπλεκτικός σύνδεσμος
ἀμείβετο:
μέσος παρατατικός του ἀμείβω
από ρίζα meib- / ameib- ανταλλάσσω
αρχική σημασία:
ανταλλάσσω ,απαντώ»
μύθῳ:
από μῦθος
ινδοευρωπαϊκηρίζα mew- / mu-μιλώ χαμηλόφωνα
αρχικά: λόγος, ομιλία
όχι 'μύθος' με την σύγχρονη έννοια
ὤ:
επιφώνημα
πιθανή προϊνδοευρωπαϊκή ηχομιμητική προέλευση
έκφραση πόνου/θρήνου
μοι:
δοτική προσωπική τής αντωνυμίας ἐγώ
από ινδοευρωπαϊκη me- εγω
πῇ:
από αναφορικό/ερωτηματικό επίρρημα
συγγενές με πού
ινδοευρωπαϊκη kwo-/kwi- ερωτηματική βάση
δή:
ενισχυτικό μόριο
πιθανή προέλευση από δείκτικο στοιχείο
σημασία:ακριβώς, λοιπόν
τοι:
δευτεροπρόσωπη δοτική
από ινδοευρωπαϊκη toi σου
φρένες:
από ινδοευρωπαϊκή ρίζα phrēn-
σημαίνει αρχικά: διάφραγμα, στήθος
και εξελίσσεται σε:
νους, σκέψη, συνείδηση
συγγενές:
αγγλικα. brain (έμμεση συγγένεια μέσω ινδοευρωπαϊκης)
οἴχονθ’:
παρακείμενος/ενεργητικός σχηματισμός του οἴχομαι
από ρίζα weik- / oik- φεύγω, πηγαίνω
συγγενές:
λατινικα: veho μεταφέρω
ᾗς:
αναφορική αντωνυμία δοτική πληθυντικού
από ινδοευρωπαϊκη yo-/i- αναφορική βάση
πάρος:
από επίρρημα χρόνου
ινδοευρωπαϊκη pro- = πριν, μπροστά
συγγενές με λατινικο prius
περ:
επιτατικό μόριο
από αρχαίο δείκτη έμφασης
σημασία:ακριβώς, πράγματι
ἔκλε’:
παρατατικός του κλέος / κλείω
από ρίζα kleu- ακούω φημίζομαι
συγγενές:
λατινικα:clueo
αγγλικα:listen (μακρινή ινδοευρωπαϊκή συγγένεια στο σημασιολογικό πεδίο)
ἐπί:
πρόθεση
ινδοευρωπαϊκη epi = πάνω σε, προς
ἀνθρώπους
από ἄνθρωπος
πιθανή σύνθεση:
ἀνήρ + ὤψ αυτός που έχει ανθρώπινο πρόσωπο
σημασία: άνθρωποι
ξείνους:
από ξένος
ινδοευρωπαϊκη ghseno- = ξένος, φιλοξενούμενος
συγγενές:
αγγλικα: guest (ίδια ρίζα ghos-ti-)
ἠδ’:
παραλλαγή του ἠδέ και
από ινδοευρωπαϊκη eti / ed (συμπλεκτικό)
οἷσιν:
αναφορική αντωνυμία (δοτική πληθ.)
από ινδοευρωπαϊκη yo- (όπως και ᾗς)
ἀνάσσεις:
από ἄναξ / ἀνάσσω
ινδοευρωπαϊκη ρίζα nek- / h nek- κυβερνώ
σημασία:εξουσιάζεις
πῶς:
από ινδοευρωπαϊκη ερωτηματική βάση kwo- / kwi-
συγγενές με λατινικο quo- (π.χ. quando)
σημασία: πώς
ἐθέλεις:
από ρήμα ἐθέλω / θέλω
πιθανή ινδοευρωπαϊκη ρίζα wel- θέλω, επιθυμώ
συγγενές:
λατινικα:volo θέλω
αγγλικα:will
ἐπί:
πρόθεση από ινδοευρωπαϊκη epi
σημασία:πάνω σε, προς
νῆας:
αιτιατική πληθυντικού του ναῦς
ινδοευρωπαϊκη ρίζα nau- πλοίο
συγγενές:
λατινικα:navis
αγγλικα:navy
Ἀχαιῶν:
από εθνικό Ἀχαιοί
πιθανή προελληνική (μη σαφής ινδοευρωπαϊκη ετυμολογία)
σημασία:Αχαιοί
ἐλθέμεν:
απαρέμφατο αορίστου του ἔρχομαι
ινδοευρωπαϊκη ρίζα ergh- / leudh- κίνησης
συγγενές:
αγγλικα:go (έμμεση εξελικτική σχέση μέσω ινδοευρωπαϊκής ρίζας κίνησης)
οἶος
από ινδοευρωπαϊκη αντωνυμική ρίζα oi- / h oi- μόνος
συγγενές:
αγγλικα. alone (με διπλή ετυμολογική εξέλιξη: all + one)
ἀνδρός:
από ἀνήρ
ινδοευρωπαϊκη ρίζα ner- = άνδρας, ισχυρός
συγγενές:
σανσκριτικά: nṛ-άνδρας
ἐς:
πρόθεση,παραλλαγή του εἰς
ινδοευρωπαϊκη en / es μέσα σε, προς
ὀφθαλμοὺς:
από ὀφθαλμός
πιθανή σύνθεση:
ὄψ (όραση) + θάλλω/θαλμός (ανθίζω, ακμή)
σημασία:μάτια
ὅς:
αναφορική αντωνυμία
ινδοευρωπαϊκη ρίζα yo- / kwo- αναφορική βάση
τοι:
δευτεροπρόσωπη δοτική
ινδοευρωπαϊκη toi σε σένα
πολέας:
από πολύς
ινδοευρωπαϊκη ρίζα pleh-πολύς, πλήρης
συγγενές:
λατινικα. plenus γεμάτος
τε:
συμπλεκτικό μόριο
ινδοευρωπαϊκη kʷe «και»
καί:
επίσης από ινδοευρωπαϊκη kai / kwe
σημασία: και
ἐσθλούς:
από ἐσθλός,καλός, γενναίος
ινδοευρωπαϊκη ρίζα es- / h es-είμαι άξιος/καλός
σημασία εξελικτική:
καλός → ηθικά άξιος → γενναίος
υἱέας:
από υἱός γιος
πιθανή ινδοευρωπαϊκη ρίζα suH-io- παιδί
συγγενές:
.sūnuḥ
ἐξενάριξε:
από ἐξεναρίζω
σύνθεση:
ἐξ- (έξω) + ἔναρα (όπλα τού νεκρού)
ινδοευρωπαϊκη ρίζα ner- / h ner- ανδρική δύναμη/όπλα
σημασία αρχικά:
αφαιρώ τα όπλα του νεκρού
έπειτα:
σκοτώνω στη μάχη
σιδήρειον:
από σίδηρος
πιθανή προελληνική λέξη
σημασία: από σίδηρο
νύ:
επιτατικό μόριο
πιθανή εξέλιξη από δείκτικο μόριο
σημασία:πράγματι
ἦτορ:
από ινδοευρωπαϊκη ρίζα h ētor / kḗr (καρδιά, εσωτερικό)
συγγενές:
λατινικα:cor καρδιά
αγγλικα:heart
εἰ:
υποθετικός σύνδεσμος
ινδοευρωπαϊκη ρίζα ei / h ei αν
συγγενές:
λατινικα:si αν
γάρ:
επεξηγηματικό μόριο
από ινδοευρωπαϊκο δείκτη αιτιολόγησης gar / ge-are
σημασία: διότι, πράγματι
σ’:
εγκλιτική αντωνυμία σε
από ινδοευρωπαϊκη te (β΄ ενικό)
αἱρήσει:
μέλλοντας του αἱρέω, πιάνω, συλλαμβάνω
ινδοευρωπαϊκη ρίζα ser- / sor-παίρνω, αρπάζω
συγγενές:
λατινικα:se- (in-serere)
καί:
από ινδοευρωπαϊκη kʷe = και
ἐσόψεται:
μέλλοντας μέσης φωνής τού ὁράω
ινδοευρωπαϊκη ρίζα wer- / or- βλέπω
συγγενές:
λατινικα:video βλέπω,ορω
ὀφθαλμοῖσιν:
από ὀφθαλμός
πιθανή σύνθεση:
ὄψ (όραση) + θαλμός (ακμή, άνθος)
σημασία: μάτια
ὠμηστής:
από ὠμός ,ωμός, άγριος + ἐσθίω ,τρώω
σημασία: ωμοφάγος, άγριος καταστροφέας
ινδοευρωπαϊκη ρίζα:
h em- (ωμός) + ed- (τρώω)
ἄπιστος:
α- (στερητικό) + πιστός
πιστός από ινδοευρωπαϊκη peith- πείθω
σημασία:αυτός που δεν εμπιστεύεται / αναξιόπιστος
ἀνήρ:
από ινδοευρωπαϊκη ρίζα ner-άνδρας, δυνατός
συγγενές:
σανσκριτικά:nṛ- άνδρας
ὅ γε:
αναφορική αντωνυμία + ενισχυτικό μόριο
ινδοευρωπαϊκη yo- αναφορικό στοιχείο
οὔ:
άρνηση
από ινδοευρωπαϊκη ne / ou ,αρνητικό μόριο
ἐλεήσει,:
μέλλοντας του ἐλεέω, λυπάμαι
από ἔλεος,οίκτος
ινδοευρωπαϊκη ρίζα el- σπλαχνίζομαι
οὐδέ:
οὐ + δέ ούτε
συνδυαστικό αρνητικό μόριο
τί:
αόριστη αντωνυμία
ινδοευρωπαϊκη kwi- / kwo-
αἰδέσεται:
μέλλοντας του αἰδέομαι, σέβομαι, ντρέπομαι
από ινδοευρωπαϊκη ρίζα aid-σεβασμός, ντροπή
νῦν:
από ινδοευρωπαϊκο δείκτη χρόνου nu τώρα
δέ:
μεταβατικό μόριο
ινδοευρωπαϊκη de και, αλλά
κλαίωμεν:
υποτακτική ενεστώτα τού κλαίω
ινδοευρωπαϊκη ρίζα kla- = κλαίω, θρηνώ
συγγενές:
λατινικα:clamare φωνάζω
ἄνευθεν:
επίρρημα
από ἀν- + ἔχω / ἔυ- (χωρίς)
σημασία: χωριστά, χωρίς παρουσία άλλων
ἥμενοι:
μετοχή παρακειμένου του ἧμαι,κάθομαι
ινδοευρωπαϊκη ρίζα sed- κάθομαι
συγγενές:
λατινικα:sedere
αγγλικα: sit
ἐν:
πρόθεση
ινδοευρωπαϊκη en μέσα σε
μεγάρῳ:
από μέγαρον ,παλάτι μεγάλη αίθουσα
πιθανή προελληνική ρίζα
σημασία: κεντρικός χώρος ανακτόρου
τῷ:
δοτική του άρθρου
ινδοευρωπαϊκη so/to- δεικτική βάση
λειτουργία: αναφορά (γι’ αυτόν)
δέ:
μεταβατικό μόριο
ινδοευρωπαϊκη de και, αλλά
ὥς:
από ινδοευρωπαϊκη so-/ho- αναφορική-δεικτική βάση
σημασία:έτσι
ποθι:
άτονη χρονική/τοπική αόριστη μορφή τού πού
ινδοευρωπαϊκη kwo- ερωτηματική ρίζα
Μοῖρα:
από ρίζα μείρομαι μοιράζω
ινδοευρωπαϊκη mer- «μερίζω, μοιράζω
σημασία:πεπρωμένο μερίδιο ζωής
κραταιὴ:
από ινδοευρωπαϊκη
kret- δύναμη
συγγενές με:
κράτος εξουσία
σημασία: ισχυρή
γιγνομένῳ:
μετοχή μέσης φωνης τού γίγνομαι
ινδοευρωπαϊκη ρίζα gen-γεννώμαι, γίνομαι
συγγενές:
αγγλικά:genesis
ἐπένησε:
αόριστος τού πηνίζω/πηγνύω
πιθανή ετυμολογία από ρίζα pen-/peg-υφαίνω, πλέκω
σημασία: ύφανε/όρισε
λίνῳ:
από λίνον ,νήμα, λινάρι
πιθανή προελληνική λέξη
σημασία: νήμα ζωής
ὅτε:
χρονικός σύνδεσμος
ινδοευρωπαϊκη kʷote όταν
μιν:
εγκλιτική αντωνυμία: αυτόν
ινδοευρωπαϊκη men / min-αντωνυμική βάση
τέκον:
αόριστος τού τίκτω
ινδοευρωπαϊκη tek-/tok- γεννώ
συγγενές:
τεκνον,παιδί
αὐτή:
αντωνυμία έμφασης
ινδοευρωπαϊκη au- ίδιος
ἀργίποδας:
σύνθετο:
ἀργός ,γρήγορος/λαμπρός
πούς ,πόδι
ινδοευρωπαϊκη arg- + pod-
σημασία:γοργοπόδαρος
κύνας:
από ινδοευρωπαϊκη ḱuon- σκύλος
συγγενές:
λατινικα:canis,μυών
ἆσαι:
αόριστο απαρέμφατο του5 ἄω
πιθανή ρίζα as- κατασπαράζω
σημασία: να γίνει βορά
ἑῶν:
κτητική αντωνυμία
ινδοευρωπαϊκη swe- δικός του
ἀπάνευθε:
από ἀ- + ἄνευ
ινδοευρωπαϊκη neu- χωρίς
σημασία:μακριά απο
τοκήων:
από τίκτω ,γεννώ
ινδοευρωπαϊκη tek-
σημασία:γονείς
ἀνδρί:
από ἀνήρ
ινδοευρωπαϊκη ner- άνδρας
πάρα:
πρόθεση από παρά
ινδοευρωπαϊκη per- / para-δίπλα
κρατερῷ:
από κρατός ,κράτος
ινδοευρωπαϊκη kret- δύναμη
τοῦ:
γενική αντωνυμία
ινδοευρωπαϊκη to-
ἐγώ:
προσωπική αντωνυμία
ινδοευρωπαϊκη eg-εγώ
μέσον:
από μέσος
ινδοευρωπαϊκη medhyo- μέσος
ἧπαρ:
πιθανή ινδοευρωπαϊκη ρίζα h ep-σπλάχνο
συγγενές:
λατινικα:iecur ήπαρ
ἔχοιμι:
ευκτική τού ἔχω
ινδοευρωπαϊκη segh- κρατώ
συγγενές
αγγλικα:have
ἐσθέμεναι:
απαρέμφατο αορίστου του ἐσθίω
ινδοευρωπαϊκη ed- τρώω
συγγενές:
αγγλικά:eat
προσφῦσα:
μετοχή αορίστου τού προσφύω
από πρός + φύω
ινδοευρωπαικη bheu- φυτρώνω,προσκολλώ
τότ’:
από τότε
ινδοευρωπαϊκη to + te τότε
ἄντιτα:
από ἀντί
ινδοευρωπαϊκη ant- απέναντι
ἔργα:
από ἔργον
ινδοευρωπαϊκη werg- έργο, πράξη
Συγγενες:
αγγλικά:work
γένοιτο:
ευκτική τού γίγνομαι
ινδοευρωπαϊκη gen- γίνομαι
παιδός:
από παῖς
ινδοευρωπαϊκη pa(i)- παιδί
ἐμοῦ:
αντωνυμία
ινδοευρωπαϊκη me-εγώ
κακιζόμενον:
από κακίζω
κακός + -ίζω
ινδοευρωπαϊκη kak- κακός
κατέκτα:
αόριστος τού κατακτείνω
ινδοευρωπαϊκη kten- σκοτώνω
πρὸ:
πρόθεση
ινδοευρωπαϊκη pro-πριν, μπροστά
Τρώων:
πιθανή προελληνική ρίζα
εθνικό όνομα
Τρωϊάδων:
παράγωγο τού Τρώες
σημασία:γυναίκες της Τροίας
βαθυκόλπων:
βαρύ + κόλπος
ινδοευρωπαϊκη kolp- κόλπος, αγκαλιά
σημασία:με βαθύ κόρφο
ἑσταότ’:
μετοχή παρακειμένου τού ἵστημι
ινδοευρωπαϊκη sta- στέκομαι
φόβου:
από φόβος
ινδοευρωπαϊκη bhegw- τρέπω σε φυγή
μεμνημένον:
παρακείμενος τού μιμνήσκω
ινδοευρωπαϊκη men- θυμάμαι
ἀλεωρῆς:
από ἀλεωρή φυγή αποφυγή
πιθανή προελληνική λέξη
σημασία: φυγής
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Τα Αρχιλοχικα
μεταγραφη στα αρχαία ελληνικα-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
σαν τον άνεμο που σπάει τα πανιά
έτσι κι η ψυχή μου νόμους αψηφά
πότε γελά,πότε τη μοίρα βρίζει
αν πέσω δεκάρα δεν με νοιαζει
στέκω πάλι όρθιος πανω με χώμα
στα δόντια,σας το λέω καθαρα
για ήσυχη ζωή εγω δεν ειμαι
ὥς τε ἄνεμος ὅς τε νηῶν ἱστία ῥήγνυσιν,
ὣς ἐμὴ θυμὸς νόμους οὐκ ἐθέλει πείθεσθαι·
ἄλλοτε μὲν γελᾷ, ἄλλοτε δὲ μοῖραν ὀνείδει,
καίπερ πεσὼν οὐδὲν με μέλει·
αὖτις δ’ ὀρθὸς ἵσταμαι, χθονὸς ἐκ κονίης
ἐν δονάκεσσιν εἶπον ἐτήτυμα πάντα
οὐκ ἐγὼ ἥσυχον βίον ἐράω.
τον φίλο λένε στο κρασί
τον δοκιμάζεις
και στης μάχης την ανταρα
στο πρώτο όλος να γελά
μα αν στη δεύτερη να τρέμει
εγώ καθόλου δεν κατηγορώ
άλλωστε αν και κρασοκανατας
κάποτε ριψασπις υπηρξα
φασὶ φίλον γινώσκεσθαι ἐν οἴνῳ,
καὶ δοκιμάζειν αὐτὸν ἐν πολέμοιο θορύβῳ·
ὃς μὲν ἐν πρώτῃ ἀγορῇ γελᾷ,
ἐν δὲ δευτέρῃ τρόμος αἱρεῖ,
οὐκ ἐγὼ τοῦτον ψέγω·
καὶ γὰρ αν και οἰνοβαρὴς
αὐτὸς ποτὲ ἐγενόμην ριψασπις
να κλάψω αυτά που η τύχη πίσω πήρε
μεγάλη ανοησία είναι,δάνεια ήταν
οχι παντοτινά κτηματα
σήμερα φτωχός,αύριο,γιατί όχι,πλουσιος.
ολος κόσμος σαν τροχός γυρίζει
αυτό,φίλε,είναι νόμος και μην το ξεχνας
οὐκ ἄξιον κλαίειν τὰ ὅσσα τύχη ἀφείλετο·
δάνεια γάρ ἐστιν, οὐκ ἀΐδια κτήματα βροτῶν.
σήμερον μὲν πένης, αὔριον δ’ ἴσως πολυχρυσος·
τροχὸς γὰρ βίου πάντα περιτρέπεται ἀνθρώπων
τοῦτο, φίλε, νόμος ἐστὶ μέγας, μὴ λανθάνειν
τον εχθρό με λόγια κοφτερά έβρισα
κι αυτό πιο πολύ τον πειραξε
παρά αν στο χέρι κρατουσα μαχαίρι
το σίδερο,να ξέρεις,δίχως νου
αξια καμιά δεν έχει,
καλλίτερα με γλώσσα πικρή να νικας
παρα με χέρι που απ'τον φόβο τρεμει
ἐχθρὸν μὲν λόγοισι δριμείοις ἐνείκασα,
καὶ μᾶλλον ἤλγησεν ἢ εἰ ξίφος ἔσχον·
σίδηρος γὰρ ἄνευ νόου οὐδὲν ἀλκὴν ἔχει.
βέλτερον γλώσσῃ πικρῇ νικᾶν ἢ χειρὶ τρέμουσῃ·
ἡ γλῶσσα γὰρ μάχης ἀνδρῶν ἀμείνων ὅπλον
ποτέ στον έρωτα όρκος δεν κρατά πίστη
ευκαιρίες δευτερες παψε να δίνεις σ'απατες
αν το γυάλινο σπάσει κύπελλο ξανα
δεν γινεται
φυλαξου,γιατι τα θραύσματα του οποιος
τ'αγγιξει βαθια τον κοβουν
οὐκ ἔστιν ἔρως ὅστις ὅρκους ἀεὶ φυλάσσει·
μηκέτι δὲ δίδου καιρὸν δευτέρην ἀπάτῃ.
εἰ δὲ ποτὲ κύαθος κρυστάλλινος ῥαγῇ,
οὐκέτι συντίθεται οὐδὲ γίγνεται ἔμπαλιν.
φύλαξαι· τὰ γὰρ θραύσματα χεῖρας τέμνει
τῶν ἁπτομένων βαθέως
.
.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Fragmenta
η επίμονη ανάμνηση τής βροχής
η αρχαία μοναξιά του
μια περίεργη συνύπαρξη
τα μεταλλικά ανάγλυφα τού χρόνου
η βροχή είχε σταματήσει
.
η νύχτα χωρίς δραματικότητα
επιβεβαιώνει την απουσία τού σκοταδιού
Omnia mutantur,nihil interit
(Οβιδιος,Μεταμορφώσεις βιβλίο XV,στίχος 165)
omnia mutantur,nihil interit
παρά μόνο το βάρος
τής μνήμης μας
οι άνθρωποι είναι πια αναμνήσεις ενός άλλου κόσμου
HURRY UP PLEASE IT’S TIME
για την κατάρρευση τού χρόνου
.
.
.













Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου