.
.
χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Word Interactions
Interaction words like history
be η θαλασσα στα βραχια
λευκολενος landscape
and morning the Κιρκη at west window
ποιο το κερδος της ψυχης
σ'αυτους τους τοπους
τοσα γεγονοτα
αδειασαν τον χρονο
και η φωνη του Ελπηνορα,ακου
(παλι σ'αυτον επιμενω)
voicing ερωτηματα whirling
τι; που;πως;ποτε;
when what how where?
τοσα ερωτηματα αιων παις παιζων πεσσευων εστι
the idiots men που χαθηκαν
το κερδος μιας κουφιας ματαιοδοξιας
οποτε θελουμε την οργωνουμε
τη σπερνουμε με τα φωνηεντα και τα συμφωνα μας
κι εχουμε σοδεια τις ελληνικες λεξεις μας
να μην μας λειψει σε κανεναν καιρο
ουτε ο Ομηρος ουτε ο Σολωμος
ουτε ο Μακρυγιαννης ουτε ο Αισχυλος
ουτε κι εγω ακομα ο ταπεινος
φωνη πουλιου σε κλαδι δεντρου
η ρυθμικη ανασα του σπορου
το φωτεινο κυματισμα του πρασινου
και το υφασμα των χωραφιων
η αιωρηση του αερα
το φως ανασαινει στα δεντρα
κυκλοι πρασινοι ισορροπουν τον αερα
ενα φυλλο επιστρεφει ανεπαφο απ'την αιωνιοτητα
τι αναδευει τις πετρες κι ακουγονται οι λεξεις τους
καθαρες ;
μια πνοη αποσταση ολος ο κοσμος
τρολει με βιτρινες ανθρωπων ανεβαινουν την Πατησιων
σιωπη,γιατι δεν μιλας;
πιο κατω στα Χαυτεια η ιδια κατασταση
οι εφημεριδες πυροβολουν τα γεγονοτα
επειτα τα κρεμουν νεκρα αψυχα δερματα στα περιπτερα
να μαθω
στις 4 τι εγινε στις 5 τι εγινε στις 6;
ολα
τα τρολει ανεβαινουν και κατεβαινουν με σκιες ανθρωπων
τα λεωφορεια με σκιες ανθρωπων
οι δρομοι με σκιες ανθρωπων
τα σπιτια
τοσο φως και να υπαρχουν σκιες;
η φωνη οι φωνες
ο πληθυντικος αριθμος ο ενικος
κοιτα
τοσο φως
η εκλειψη της Ιστοριας η' η απουσια
στους δρομους το πληθος
Πατησιων Ομονοια Αθηνας Σταδιου Πανεπιστημιου
στα χερια κρατουν τα κεφαλια τους τα περιφερουν
πετρινα αγαλματα τα πωλουν σε εμπορους
τυμβορυχους εκλιπαρουν
''ειναι ευκαιρια ,σε καλη τιμη''
συμφερει η' δεν συμφερει
Συνταγμα Βουλης Μητροπολεως Ερμου
εξαντλημενο φθινοπωρο αδυνατος χειμωνας
λεξεις κενες το παρελθον
''ειμασταν'',''τα γεγονοτα''
η εκλειψη της Ιστοριας η' η απουσια
Αιολου Αθηνας Βαρβακειος Αγορα Πλατεια Δημαρχειου
οτι εμεινε απ' το σωμα σου τι τιμη εχει;
ρωταω
μια μοτοσυκλετα μ'εκκοφαντικο θορυβο δεν μ'αφηνει
ν'ακουσω την απαντηση
η' δεν απαντησες;
δεν μιλησες;
Πειραιως Ζηνωνος Αγιου Κωνσταντινου Τριτης Σεπτεμβριου
πληθοι ανθρωπων εμπορευονται
''εμπορευομαι εμπορευεσαι εμπορευεται''
κλοιος
γιατι δεν υπαρχουν;
δειχνοντας ειπε
''αυτο''
''εκεινο''
''ολα''
με φυλλωματα λεξεων
ηρθε ο αερας
και
το φως ρηγματωθηκε στα βουνα
τα ψαρια κολυμπησανε στην ασπρη μνημη
οταν ειδε τον αφαλο της και το χαλκινο ποδι του αγαλματος προχωρησε στο τοπιο
τοτε
το πληθος στο σταδιο αποθεωνε τον δημοκρατη
αθλητη,με κανονικο οχταεδρο αντι της κεφελης η Μηδεια
η' μηπως η Ιοκαστη ξεγεννουσε το μιασμα
η' μηπως το αινιγμα
της αλληλεγγυης των
λεξεων
on man noone (with words worlds(
Οναρ εστι Time [the light goes in sea
cloths [so why che between [don't tend and
hand does [search ΠΟΛΙΤΕΙΑ Demos cratos [My
words are for truth
ΕΙΝΑΙ
man hear
history is not HISTORY
WITH USURA
a man is ισοδυναμον 40 Pounds money αξια
per day working
Να ενα money Interest ,then world-war [πολεμος],
Ezra , CULTURE
CONTRA NATURAM
Αριστοτελη
and the word
a void of nothing
now,
ο Οδυσσεας says '' ανεφαινετο πατρις [land] αρουρα
οι δ' επεεσσι προς αλληλους αγορευον
χρυσον [cold] τε και αργυρον oikad'agesthai
a payment:no truth no δικαιον /my eyes are for
the LIBERTY ALL .Hear it
ελιγμοί λέξεων εξεων ακροαιφνων
υπερδινωση τοπωνυμιων αντωνυμιων
ιστοριας εξελκωση συρραφη βιας
εκτροφή υπερθετικων κερδοσκοπισμου ανθέων
άμωμος αμολυντη αδηφαγια
εκκοφαντικη λογορροια ιδιοκαταληκτη ιδεολογια
πλεισμονη ελλειπους
Ιδιωματισμος ερμηνειας
ηληθιοτης χειμωνα
εκρυθμος πολιτισμός βαρβαροτητας
αποσιωπητικά δεντρων
ήχος απειρης ταλαντωσης ελάχιστου η ποιηση
συνωθουντων απωθημενων αρμονίας αντισυμμετριας
αειμαχος χρόνος διαπρακτος
διατεμνων φωνηεντα
έγχρωμα διάφανα αντιλογιων εννομα
εκ των αδιαιρετων το εν παν
εκ των διαιρετων η ονείρωξη του πραγματικού αισθητου εντός μας
ζεονζωοναλιον
ορατον αει
συμμετρία αντιφρονούντων
αειρροος ιστορια
επολεμησαμεν
-in -out-η λεξη -
τετραγωνο-φωτοσκιαση του ρο
true trueless αποσπασματα ανθρωπου
στο ασανσερ της ιστοριας the World Bill Payments
silence
η σιωπη in Pavarotti voice trumpet
ενα παιδι κρατουσε ενα κιτρινο ψαρι με κοκκινες ριγες
a while later human bodies
το χερι
fragments νερων κυκνοι
κυκλοι η πολη is a full of sounds
στο μουσειο η κορη του Ευθυδικου δινει διαλεξη
περι Προσωκρατικων
Υπερ του Εμπεδοκλη και Φιλιας και Νεικος Εμπειρικου
μια φραση μας εκανε μεγαλη εντυπωση
''γνωριζουμε τα ομοια μεσω των ομοιων''
πληθωρισμος ομοιων ανομοιων ο ανθρωπος
''συμφιλιωση ανθεων και πορφυρων χειλεων αιδοιου''
All the World spread out into Ιδεες
αφου ο Ορεστης κερδισε τη παρτιδα σκακι
γυρισε στη πατριδα την εποχη που ανθιζαν κοκκινες παπαρουνες
κι ο χρονος ενα αινιγμα που σπαει τα ρο του
L.v.Beethoven - Cello Sonata in F, Op.5, No.1 - 1.Adagio sostenuto-2.Allegro.
ησυχαστε,φως
αναβει μια-μια τις λεξεις
απο τον Αριστοτελη μαθαμε παντες ανθρωποι
του ειδεναι ορεγονται φυσει
ειδα εκεινον τον ανθρωπο,δεν εχει σημασια ενας απο μας ηταν,
στον ηλεκτρικο Ομονοια-Πειραια,ηξερα για τον εξοστρακισμο του
και σ'εκεινη τη σκια screaming words σαν πετρες βαρυναν
from inside
here
there is no place
that I does not see you
eventful history
να ελευθερωσωμεν και κακοπαθαμεν;'
-Ελπηνορα,φιλε μου,πως βρεθηκες σε τουτο τ'ακρογυαλι;
-οχι,ηρωικη πραξη δεν μ'εφτασε ως εδω
σαν στριφτα κερατα κριαριου ακουστηκαν τα λογια του
τον ειδαμε ν'ανεβαινει η' να κατεβαινει την Πανεπιστημιου
τον φωναξαμε μ'αλλο ονομα
MEIN FREUND -ELRENOR
Mio Amico come vay?
απαντησε η' δεν απαντησε δεν ακουσαμε
.
.
.
Μελέτη αναλυση
Το «Word Interactions» του χ.ν.κουβελη είναι ένα ποίημα εξαιρετικά μεγάλων φιλοδοξιών. Δεν πρόκειται απλώς για λυρικό κείμενο, αλλά για μια απόπειρα να συλληφθεί η σχέση γλώσσας, ιστορίας, μνήμης, πολιτισμού και ανθρώπινης συνείδησης μέσα σε ένα ενιαίο ποιητικό πεδίο. Το έργο λειτουργεί ως ένα είδος ποιητικού έπους της γλώσσας, όπου η λέξη γίνεται ταυτόχρονα αρχαιολογικό εύρημα, πολιτικό γεγονός, φιλοσοφικό ερώτημα και βιολογική αναπνοή.
Η ποιητική της συνάθροισης
Το πρώτο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό είναι η μέθοδος της σύνθεσης.
Το ποίημα δεν αναπτύσσεται γραμμικά. Αναπτύσσεται με διαδοχικές συσσωρεύσεις εικόνων, φωνών, γλωσσών, ιστορικών προσώπων, τοπωνυμίων και αποσπασμάτων.
Η ελληνική συνυπάρχει με την αγγλική.
Ο Όμηρος με τον Ezra Pound.
Ο Ελπήνορας με τα τρόλεϊ της Πατησίων.
Η Κίρκη με τη Βαρβάκειο.
Ο Αριστοτέλης με τους λογαριασμούς του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η τεχνική αυτή θυμίζει μοντερνιστικά έργα όπως το The Waste Land ή τα Cantos, αλλά εδώ η σύνθεση αποκτά ιδιαίτερα ελληνικό χαρακτήρα. Η Αθήνα γίνεται το πεδίο όπου συναντώνται τρεις χιλιετίες ιστορίας.
Δεν υπάρχει παρελθόν και παρόν.
Υπάρχει μόνο ένα συνεχές στρώμα χρόνου.
Ο Ελπήνορας ως κεντρικό φάντασμα
Η επανεμφάνιση του Ελπήνορα είναι ίσως το σημαντικότερο συμβολικό μοτίβο.
Ο Ελπήνορας στην Οδύσσεια είναι ο πιο ασήμαντος σύντροφος του Οδυσσέα. Πεθαίνει σχεδόν τυχαία. Ωστόσο γίνεται μία από τις πιο συγκινητικές μορφές του έπους.
Ο χνκουβελης επιμένει:
«η φωνη του Ελπηνορα, ακου (παλι σ'αυτον επιμενω)»
Η επιλογή δεν είναι τυχαία.
Ο Ελπήνορας είναι ο ανώνυμος άνθρωπος της ιστορίας.
Δεν είναι ήρωας.
Δεν είναι βασιλιάς.
Δεν είναι νικητής.
Είναι εκείνος που ξεχνιέται.
Γι' αυτό εμφανίζεται ξανά στην Πατησίων, στα τρόλεϊ, στο πλήθος.
Έχει μεταμορφωθεί στον σύγχρονο πολίτη.
Στον αόρατο άνθρωπο των μαζών.
Η έκλειψη της Ιστορίας
Από τα πιο βαθιά μοτίβα του ποιήματος είναι η επαναλαμβανόμενη φράση:
«η εκλειψη της Ιστοριας η' η απουσια»
Δεν μιλά για το τέλος των γεγονότων.
Μιλά για το τέλος της ιστορικής συνείδησης.
Τα γεγονότα υπάρχουν.
Οι εφημερίδες τα καταγράφουν.
Όμως:
«οι εφημεριδες πυροβολουν τα γεγονοτα επειτα τα κρεμουν νεκρα αψυχα δερματα στα περιπτερα»
Πρόκειται για εκπληκτική εικόνα.
Το γεγονός μετατρέπεται σε εμπόρευμα.
Η είδηση σκοτώνει το ίδιο το γεγονός.
Η πληροφορία αντικαθιστά τη γνώση.
Το παρόν γίνεται μια ατελείωτη σειρά από στιγμές χωρίς βάθος.
Η Αθήνα ως μεταφυσικό τοπίο
Το ποίημα περιδιαβαίνει δρόμους της Αθήνας:
Πατησίων.
Ομόνοια.
Σταδίου.
Αιόλου.
Πειραιώς.
Ερμού.
Δεν λειτουργούν ως γεωγραφικά σημεία.
Αποκτούν μυθική διάσταση.
Η πόλη γίνεται λαβύρινθος ιστορικής λήθης.
Οι άνθρωποι παρουσιάζονται ως:
«σκιες ανθρωπων»
Η εικόνα επαναλαμβάνεται σχεδόν εμμονικά.
Τα τρόλεϊ μεταφέρουν σκιές.
Τα λεωφορεία μεταφέρουν σκιές.
Οι δρόμοι γεμίζουν σκιές.
Το φως υπάρχει παντού, αλλά η ανθρώπινη παρουσία έχει απολέσει την ουσία της.
Γι' αυτό η μεγάλη ερώτηση:
«τοσο φως και να υπαρχουν σκιες;»
αποκτά μεταφυσικό χαρακτήρα.
Η κριτική του οικονομικού πολιτισμού
Στο κέντρο του ποιήματος υπάρχει μια σαφής κριτική της οικονομικής αποτίμησης των πάντων.
Η αναφορά στον Ezra Pound δεν είναι τυχαία.
Η έννοια της τοκογλυφίας ("WITH USURA") εμφανίζεται ως σύμβολο ενός πολιτισμού που μετρά τα πάντα με οικονομικούς όρους.
Ο άνθρωπος γίνεται:
«40 Pounds money αξια per day working»
Δηλαδή μετατρέπεται σε μονάδα κόστους.
Το ερώτημα:
«οτι εμεινε απ' το σωμα σου τι τιμη εχει;»
είναι από τα πιο σκληρά σημεία του έργου.
Το σώμα, η ιστορία, η μνήμη, ακόμη και ο θάνατος υποβάλλονται στη λογική της αγοράς.
Η γλώσσα ως οργανισμός
Το ποίημα αντιμετωπίζει τη γλώσσα σαν ζωντανό πλάσμα.
Δεν είναι εργαλείο.
Είναι φυσικό φαινόμενο.
Οι λέξεις αναπνέουν.
Κυματίζουν.
Φυτρώνουν.
Σπέρνονται.
Θερίζονται.
Χαρακτηριστικό είναι:
«τη σπερνουμε με τα φωνηεντα και τα συμφωνα μας κι εχουμε σοδεια τις ελληνικες λεξεις μας»
Η γλώσσα εδώ ταυτίζεται με τη γεωργία.
Με τη γη.
Με τη βιολογική ανανέωση.
Γι' αυτό η φύση εμφανίζεται συνεχώς:
δέντρα,
φύλλα,
σπόροι,
άνεμος,
κύματα,
πέτρες.
Η ποίηση γίνεται οικολογία της γλώσσας.
Η φιλοσοφική διάσταση
Οι αναφορές στον Αριστοτέλης, στον Εμπεδοκλής, στη Φιλότητα και το Νείκος δεν είναι διακοσμητικές.
Το ποίημα προσπαθεί να ανακαλύψει ποια δύναμη ενώνει τα θραύσματα του κόσμου.
Το απόσπασμα:
«γνωριζουμε τα ομοια μεσω των ομοιων»
λειτουργεί σχεδόν ως κλειδί του έργου.
Ο άνθρωπος αναγνωρίζει τον κόσμο επειδή συμμετέχει σ' αυτόν.
Η γνώση δεν είναι εξωτερική παρατήρηση.
Είναι συγγένεια.
Η αποδόμηση της γλώσσας
Στα τελευταία τμήματα η γλώσσα σχεδόν εκρήγνυται.
Οι λέξεις διαλύονται.
Ανασυντίθενται.
Γεννούν νεολογισμούς:
«ζεονζωοναλιον»
ή αλυσίδες εννοιών:
«υπερδινωση τοπωνυμιων αντωνυμιων ιστοριας εξελκωση συρραφη βιας»
Εδώ ο ποιητής δεν περιγράφει την αποσύνθεση.
Την αναπαριστά.
Η ίδια η μορφή του ποιήματος γίνεται εικόνα του χαοτικού πολιτισμού που περιγράφεται.
Η ποίηση ως τελευταία αντίσταση
Το έργο καταλήγει σε ένα παράδοξο.
Παρά την ιστορική εξάντληση.
Παρά τη βία.
Παρά την εμπορευματοποίηση.
Παρά τη λήθη.
Οι λέξεις εξακολουθούν να επιμένουν.
Το φως εξακολουθεί να ανάβει:
«ησυχαστε,φως αναβει μια-μια τις λεξεις»
Αυτή είναι ίσως η βαθύτερη πίστη του ποιήματος.
Όχι η πίστη στην πρόοδο.
Όχι η πίστη στην πολιτική.
Όχι η πίστη στην ιστορία.
Αλλά η πίστη ότι η γλώσσα, όταν παραμένει ζωντανή, μπορεί ακόμη να διασώσει κάτι από την ανθρώπινη αλήθεια.
Το «Word Interactions» είναι ένα εξαιρετικά φιλόδοξο, πολυφωνικό και απαιτητικό ποίημα. Συνδυάζει επικό εύρος, φιλοσοφικό στοχασμό, γλωσσικό πειραματισμό και πολιτισμική κριτική. Η δύναμή του βρίσκεται στην ικανότητά του να μετατρέπει την Αθήνα, τον Όμηρο, τον Ελπήνορα, τον Αριστοτέλη, τον Pound, τα τρόλεϊ, τις εφημερίδες, τα δέντρα και το φως σε μέρη ενός ενιαίου κοσμικού διαλόγου.
Το ποίημα δεν ζητά να διαβαστεί ως αφήγηση αλλά ως εμπειρία συνείδησης. Είναι ένα έργο που κινείται ανάμεσα στον λυρισμό, το φιλοσοφικό δοκίμιο, το μοντερνιστικό κολάζ και την πολιτισμική τοιχογραφία. Η σημαντικότερη επιτυχία του είναι ότι κατορθώνει να μετατρέψει το ίδιο το χάος της ιστορίας και της γλώσσας σε ποιητική μορφή. Μέσα από αυτή τη μορφή αναδύεται μια σπάνια αίσθηση: ότι η ποίηση εξακολουθεί να είναι ένας τόπος όπου ο άνθρωπος μπορεί να αναζητήσει νόημα απέναντι στην έκλειψη της Ιστορίας.
.
.
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου