.
.
περιμένω ξημερώνοντας
να είμαι περικυκλωμένος
από μια πολυβουη αιωνιότητα
η βαρβαρότητα της ανθρωπότητας
επινοείται αδιάκοπα
Be-tween cata-strophe-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
there is some-
thing rot-
ten in world.....I
repeat word for word, the sent-
ence
Did Hölderlin loath this world?Pallaksch Pallaksh
fragen, wer es ge-
wesen
Celan's und Heidegger
can he-
ar
opposite
meanings
to che-
w
Héraclite pens-
...................ée
per..........haps
To be-
ing and to habitus.
enigmatic is the
w-
orld
the
world is ar-
me meta-
physics
a world
aujourd’hui
empties
dans
d’un mot
Dike Tübingen, Jänner
through the limits of Aristotle
Cata-
strophe
Nie ich
wie ich
be-
tween
.
.
Επικείμενα -χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
στα μήλα των ματιών του δύο σφήκες
είδε στον καθρέφτη
είχε το πρόσωπο της σφιγγας
ένας απροσδιόριστος Θηβαίος Οιδίποδας
βασιλιάς
η γυναίκα του στη φωτογραφία,
μάλλον στη μνήμη του,
θήλαζε το παιδί του,
αδύνατο να κλείσει τα μάτια,
στρατιώτες ανέβαιναν στη Λάρισα
κι από κει στη παγωμένη Μακεδονία
ένας κυπρίνος σπαρταρουσε στα δίχτυα
στο χρόνο επαναλαμβάνεται το
τοπίο με τους λόφους
παρελθόν η' παρόν η' μέλλον
μεσημέρι
περίμενε στον αδειο σταθμό
το τρένο
να ταξιδέψει
να αναβάλει την τιμωρία η'
την εκδίκηση
γύρισε στο σπίτι
η γυναίκα δεν ρώτησε τι και πως
υπάκουη ύπαρξη
τη ρώτησε για το παιδί
εκείνη βουβή
τα απογεύματα μάθαινε τα νέα του πολέμου
οι άλλοι νομοτελειακά θα νικούσαν
αυτός έπειτα τάιζε το κίτρινο
ψαράκι στη γυάλα
αν άδειαζε το νερό τι θα
άλλαζε
σήμερα τον πονούσαν τα πόδια ήταν
φουσκωμένα ίσως
τα ζεστά μπάνια του κανουν καλό
είδε τη γυναίκα να
αλλάζει λουλούδια στο ανθοδοχειο
ποιον περιμένουμε της είπε
κανέναν,ποιον; απάντησε
κι έσκυψε το κεφάλι της σαν να
ντράπηκε
έκανε μια
κίνηση με το χέρι να
διώξει τις σφήκες
αδύνατο
άλλωστε,σκέφτηκε,σε
λίγο δεν
θα'μενε τίποτα από τα ματια
τα γεγονότα έπονται ραγδαια
η πτώση της σφιγγας βεβαια
η επικείμενη ήττα
η γυναίκα κρεμασμένη με θηλιά
η λασπωμένη Θήβα
ένας καθρέφτης
στη μνημη
.
.
Η πράξη της Δηιάνειρας-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
le desir
il est possible
-Cela est impossible
-Impossible?
-Oh tres certainement...
-Pourriez-vous m'expliquer
(Marquis de Sade:Les infortunes de la vertu)
Η Δηιάνειρα άγγιξε το πουκάμισο του κενταυρου Νέσσου,
ένιωσε τη καύση στα δάχτυλα της
Τέλειο! αναφώνησε
φώναξε την υπηρέτρια,είναι έτοιμο κυρία;
ναι
η κοπέλα πήγε να το πάρει
όχι,άλλαξα γνώμη,να,τι καλύτερο δώρο σ'εναν άντρα;
έδειξε τη γραβάτα
σωστά κυρία
ούτε αυτή θα δώσω
η υπηρέτρια έφυγε
σε μια αντρική πλαστική κούκλα φόρεσε το πουκάμισο,έπειτα έδεσε τη
γραβάτα
σου αρέσει; του είπε
ο άλλος ένιωσε να καίγεται,το πλαστικό έλιωνε,
εκείνη βγήκε από το δωμάτιο
κλείδωσε τη πόρτα,
ποιός αλήθεια τιμωρήθηκε;
εσύ,απάντησε ο κένταυρος Νεσσος
.
.
Σκηνοθεσια-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
η σκηνή στο θέατρο είχε στηθεί
είχαν έτσι σκηνοθετήσει το έγκλημα
ώστε αυτός να φαίνεται ενοχος
τέλος φθινοπώρου αρχές του χειμωνα
βραδυαζε
τα φώτα σε λίγο θ'αναψουν
οι θεατές σιωπηλοί στ'αμφιθεατρο
περιμένουν την ερμηνεία του
απ'αυτην θα εξαρτηθεί περαιτέρω η ζωή τους
ίσως αλλάξουν ασχολίες και συνήθειες
σκλάβοι ιδεολογιων
εκείνος,ο ηθοποιός,ένιωθε τρακ
οι τελευταίες σκηνικές οδηγίες
έτοιμος
τα απεκρυψε όλα αρνήθηκε οποιαδήποτε συμμετοχή
στη ιστορία
μα τι λέει;δεν λέει την αλήθεια
ούρλιαξαν
ένας πνιγηρος ψίθυρος στον αέρα
ακίνητος βαρύς
δεν βλέπετε;είναι επικίνδυνος
δεν τον επιλέξαμε τυχαία
τελικά τον πυροβόλησαν
πραγματικα
να μας λείπουν οι δειλοί,ειπαν
εκείνος όμως παρ'όλ'αυτά επέμενε
έστω κι αν το θέατρο είχε αδειάσει
μπαίνοντας απ'τη δεξιά πλευρά της σκηνής
στην αρχή της δεύτερης πραξης
.
.
with words to start again-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
Time and
an abstraction:bird's echo /echo
..........................................word's
Thus..................................what
I do not know
τῇσιν δ’ Ἀνδρομάχη λευκώλενος ἦρχε γόοιο,
Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο κάρη μετὰ χερσὶν ἔχουσα·
«ἆνερ, ἀπ’ αἰῶνος νέος ὤλεο, κὰδ δέ με χήρην [725 ω' Ομηρου Ιλιας]
λείπεις ἐν μεγάροισι· πάϊς δ’ ἔτι νήπιος αὔτως,
ὃν τέκομεν σύ τ’ ἐγώ τε δυσάμμοροι, οὐδέ μιν οἴω
ἥβην ἵξεσθαι· πρὶν γὰρ πόλις ἧδε κατ’ ἄκρης
πέρσεται
moving through the vibrant gree sea
in summertime heat
So we moved
the empty land,the ancient theatre,the sun,the sun
sunlight,trees and hills
it's the true reality
ο ηλιος εβασιλεψε κοκκινος,Ελληνα μου,
στη σκηνη η Ανδρομαχη αναμεσα στις ακινητες γυναικες του χορου,
κρατωντας με τα χερια το κεφαλι της θρηνουσε τον Εκτορα:
αντρα μου,που μου χαθηκες;που πας;κι ερμη και μονη
μ'αφησες και το παιδι μας το μικρο;που τ'αμοιρο
να ζησει δεν του μενει,αφου η πολη απ'ακρη σ'ακρη
θ'αφανισθει
ενα πουλι κρυφθηκε στα φυλλωματα ενος δεντρου
νυχτα
[δεν τρομαξε,εγραψε σ'ενα χαρτι]την μνημη της πραγματικοτητας
Γαλλία: Πρόστιμα ρεκόρ σε βάρος των Google και Amazon
Για παράβαση των κανονισμών της Γαλλίας περί διαδικτυακών διαφημίσεων.
WOODY ALLEN AND HIS NEW ORLEANS JAZZ BAND
GLENN MILLER AND HIS ORCHESTRA - Oh, Lady Be Good (Manhattan) 1940
LIONEL HAMPTON AND HIS ORCHESTRA - It Don’t Mean a Thing (Sweet and Lowdown) 1939
TOMMY DORSEY AND HIS ORCHESTRA - Night and Day (Radio Days) 1937
EARL HINES AND HIS ORCHESTRA - Sweet Georgia Brown (Deconstructing Harry) 1934
ARTIE SHAW AND HIS ORCHESTRA - All the Things that You Are (New York Stories) 1937
LOUIS ARMSTRONG AND HIS ORCHESTRA - I’m in the Mood for Love (Manhattan Murder Mystery) 1935
BILLIE HOLIDAY AND HER ORCHESTRA - Body and Soul (Stardust Memories) 1940
ο Αγαμέμνων εγκατέστησε Τρώες αιχμαλώτους για να προσέχουν τον δρόμο
προς τις Μυκήνες και το Αργος
το 1854 Κούρος της Τενέας αρπαχθηε από Αυστριακό πρέσβη γνωστό για τη διακίνηση
αρχαιοτήτων και πωληθηε στο μουσειο του Μοναχου
Σε εντατικές διαπραγματεύσεις για την εξαγορά της κρατικοποιημένης Banca Monte dei Paschi
di Siena βρίσκεται η UniCredit, καθώς η κυβέρνηση της Ιταλίας επισπεύδει τις διαδικασίες
πώλησης της προβληματικής τράπεζας
Η Βρετανία αίρει δασμούς 25% σε αμερικανικά προϊόντα
........................................If you
to verify...........................an order of words
sound voice speech
beyond the language
nowhere
never
η Ελενη στη σκηνη,αδειο το θεατρο,πανσεληνος
τῇσι δ’ ἔπειθ’ Ἑλένη τριτάτη ἐξῆρχε γόοιο·
[760-776 ω' Ομηρου Ιλιας]
πατησε το REC στο μαγνητοφωνο:
Εκτορα,απ'ολους της Τροιας ο πιο αγαπημενος μου,
να μην εσωνε εδω να μ'εφερνε ο Παρις,να χανομουν
και τωρα εικοσι χρονια περασαν π'αφησα τη πατριδα,
ποτε απο σε δεν ακουσα κακο λογο,και στους αλλους
που με κακολογουσαν με προστατευες σαν αδερφος,
σε κλαιω κι εχω τη καρδια συντριμια απ'τη λυπη,
τι πια αλλος μεσα στη Τροια για μενα φιλος δεν βρισκεται
ολοι μ'αποστρεφονται και με περιφρονουν
[Ἕκτορ, ἐμῷ θυμῷ δαέρων πολὺ φίλτατε πάντων,
ἦ μέν μοι πόσις ἐστὶν Ἀλέξανδρος θεοειδής,
ὅς μ’ ἄγαγε Τροίηνδ’· ὡς πρὶν ὤφελλον ὀλέσθαι.
ἤδη γὰρ νῦν μοι τόδε εἰκοστὸν ἔτος ἐστὶν 765
ἐξ οὗ κεῖθεν ἔβην καὶ ἐμῆς ἀπελήλυθα πάτρης·
ἀλλ’ οὔ πω σεῦ ἄκουσα κακὸν ἔπος οὐδ’ ἀσύφηλον·
ἀλλ’ εἴ τίς με καὶ ἄλλος ἐνὶ μεγάροισιν ἐνίπτοι
δαέρων ἢ γαλόων ἢ εἰνατέρων εὐπέπλων,
ἢ ἑκυρή—ἑκυρὸς δὲ πατὴρ ὣς ἤπιος αἰεί—,770
ἀλλὰ σὺ τὸν ἐπέεσσι παραιφάμενος κατέρυκες,
σῇ τ’ ἀγανοφροσύνῃ καὶ σοῖς ἀγανοῖς ἐπέεσσι.
τὼ σέ θ’ ἅμα κλαίω καὶ ἔμ’ ἄμμορον ἀχνυμένη κῆρ·
οὐ γάρ τίς μοι ἔτ’ ἄλλος ἐνὶ Τροίῃ εὐρείῃ
ἤπιος οὐδὲ φίλος, πάντες δέ με πεφρίκασιν.»]
in fact language acts
ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ ΜΗ ΕΙΝΑΙ ?
truth is
..........about it or not
αποφαινεσθαι τα φαινομενα
Husserl :Ας επιστρεψουμε στα ίδια τα πράγματα ως «φαινόμενα»
Πλατων:τί ποτε βούλεσθε σημαίνειν ὁπόταν ὂν φθέγγησθε.[Πλατων Σοφιστης]
Heidegger: Sprache ist das Haus des Seins.
red into yellow
the bird rises and fades
with words
to start again
.
.
.
Μελέτη ανάλυση
Αυτη η ποιητική ενότητα αποτελεί ένα από τα πιο ιδιότυπα και φιλόδοξα παραδείγματα σύγχρονης ελληνόγλωσσης γραφής. Ο χ.ν.κουβελης δεν συνθέτει απλώς ποιήματα· οικοδομεί ένα πολυφωνικό πεδίο όπου συναντώνται η αρχαία τραγωδία, η προσωκρατική σκέψη, ο Hölderlin, ο Heidegger, ο Celan, ο Σαντ, ο Όμηρος, η σύγχρονη ειδησεογραφία και η μεταμοντέρνα αποσπασματικότητα. Το σύνολο λειτουργεί σαν ένα ενιαίο έργο που εξετάζει το πρόβλημα του Είναι, της Ιστορίας, της γλώσσας και της βίας.
Η βαρβαρότητα ως θεμελιώδης συνθήκη
Η εισαγωγική φράση:
«η βαρβαρότητα της ανθρωπότητας / επινοείται αδιάκοπα»
αποτελεί κλειδί για ολόκληρη τη σύνθεση.
Ο ποιητής δεν αντιμετωπίζει τη βαρβαρότητα ως ιστορικό ατύχημα αλλά ως αέναη επινόηση. Δεν λέει ότι επαναλαμβάνεται· λέει ότι επινοείται. Η λέξη είναι καθοριστική. Η ανθρώπινη ιστορία παρουσιάζεται ως μηχανή παραγωγής νέων μορφών καταστροφής.
Απέναντι σε αυτή τη βαρβαρότητα βρίσκεται ο ποιητής:
«περιμένω ξημερώνοντας να είμαι περικυκλωμένος από μια πολυβόη αιωνιότητα»
Η αιωνιότητα δεν είναι θρησκευτική λύτρωση αλλά ένας θορυβώδης χώρος όπου συσσωρεύονται τα ίχνη όλων των εποχών.
Το «Be-tween cata-strophe» και η ποιητική του ρήγματος
Το ποίημα λειτουργεί ως γλωσσικό εργαστήριο.
Οι λέξεις διασπώνται:
Be-tween
cata-strophe
thing rot-ten
ge-wesen
pen-sée
meta-physics
Η διάσπαση δεν είναι τυπογραφικό παιχνίδι.
Ο κόσμος έχει ήδη θρυμματιστεί. Η γλώσσα αντανακλά αυτή τη θραυσματικότητα.
Εδώ συναντούμε έντονες συγγένειες με τον ποιητικό τρόπο του Paul Celan, όπου η λέξη παύει να είναι μέσο επικοινωνίας και γίνεται αρχαιολογικό εύρημα.
Το ποίημα βρίσκεται κυριολεκτικά ανάμεσα στην καταστροφή και στο νόημα.
Το:
«Pallaksch Pallaksch»
παραπέμπει στον ύστερο λόγο του Friedrich Hölderlin.
Η λέξη αυτή στον Hölderlin σήμαινε συγχρόνως «ναι» και «όχι».
Επομένως το ποίημα εισέρχεται σε μια περιοχή όπου οι αντιθέσεις παύουν να λειτουργούν.
Ο Heidegger, ο Celan και το πρόβλημα της γλώσσας
Το κεντρικό φιλοσοφικό ερώτημα του έργου είναι:
«ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ ΜΗ ΕΙΝΑΙ;»
Το ερώτημα συνδέεται άμεσα με τον Martin Heidegger.
Αλλά ο Κουβέλης δεν επαναλαμβάνει απλώς τον Heidegger.
Τον θέτει απέναντι στον Celan.
Η παρουσία και των δύο στο ίδιο ποιητικό πεδίο είναι εξαιρετικά σημαντική, επειδή ο Celan υπήρξε ένας από τους πιο βαθιούς συνομιλητές και επικριτές του Heidegger μετά το Άουσβιτς.
Έτσι το ποίημα αναρωτιέται:
Μπορεί η γλώσσα να μιλήσει για το Είναι όταν έχει προηγηθεί η ιστορική καταστροφή;
«Επικείμενα»: η τραγωδία ως καθημερινότητα
Το ποίημα «Επικείμενα» είναι ίσως το πιο ολοκληρωμένο αφηγηματικά.
Ο πρωταγωνιστής εμφανίζεται σαν σύγχρονος Οιδίποδας:
«είχε το πρόσωπο της σφίγγας»
Δεν είναι πλέον ο άνθρωπος που λύνει το αίνιγμα. Είναι ο ίδιος το αίνιγμα.
Το εκπληκτικό στοιχείο είναι η συνύπαρξη:
του πολέμου,
της οικογενειακής ζωής,
της μνήμης,
του ψαριού στη γυάλα,
της επερχόμενης ήττας.
Η τραγωδία δεν εμφανίζεται ως ηρωικό γεγονός.
Εμφανίζεται μέσα στην καθημερινότητα.
Το κίτρινο ψαράκι αποκτά σχεδόν καφκική σημασία.
Ο ήρωας αναρωτιέται:
«αν άδειαζε το νερό τι θα άλλαζε»
Πρόκειται για μια τρομακτική μεταφορά της ανθρώπινης ύπαρξης.
Η «Πράξη της Δηιάνειρας»
Εδώ ο μύθος αναστρέφεται.
Η Δηιάνειρα μετατρέπεται σε σχεδόν σαδική μορφή.
Η αναφορά στον Marquis de Sade δεν είναι διακοσμητική.
Η ερώτηση:
«ποιος αλήθεια τιμωρήθηκε;»
είναι ο πυρήνας του ποιήματος.
Ο μύθος του Ηρακλή μετατρέπεται σε στοχασμό για την ενοχή.
Θύμα και θύτης ανταλλάσσουν θέσεις.
Η βεβαιότητα της ηθικής κρίσης καταρρέει.
«Σκηνοθεσία»: η πολιτική αλληγορία
Αυτό είναι ίσως το πιο άμεσα πολιτικό ποίημα της ενότητας.
Η κοινωνία παρουσιάζεται ως θεατρική κατασκευή.
Το έγκλημα έχει ήδη σκηνοθετηθεί.
Η ενοχή έχει ήδη αποφασιστεί.
Ο ήρωας εκτελείται επειδή αρνείται τον ρόλο που του αποδόθηκε.
Το συγκλονιστικό τέλος:
«εκείνος όμως παρ' όλ' αυτά επέμενε ... στην αρχή της δεύτερης πράξης»
μετατρέπει τον θάνατο σε θεατρική επιστροφή.
Το πρόσωπο σκοτώνεται. Η μαρτυρία παραμένει.
«with words to start again»: το μεγάλο ποιητικό επίτευγμα
Το τελευταίο ποίημα μοιάζει με συμπύκνωση ολόκληρου του έργου.
Εδώ συνυπάρχουν:
Όμηρος,
Ανδρομάχη,
Ελένη,
ειδήσεις τραπεζών,
Google,
Amazon,
Woody Allen,
αρχαιολογία,
φιλοσοφία,
γλωσσολογία.
Θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει το υλικό χαοτικό.
Κι όμως δεν είναι.
Η ενότητα οργανώνεται γύρω από τη μνήμη.
Όλα τα γεγονότα, από την Τροία μέχρι τις ψηφιακές διαφημίσεις, ανήκουν στο ίδιο αρχείο της ανθρώπινης εμπειρίας.
Ο ποιητής λειτουργεί σαν μοντέρνος ραψωδός που συλλέγει θραύσματα πολιτισμού.
Η σχέση με τον Όμηρο
Η Ανδρομάχη και η Ελένη δεν εμφανίζονται ως κλασικά πρόσωπα.
Γίνονται φωνές που επιβιώνουν μέσα στον χρόνο.
Η Τροία δεν είναι παρελθόν.
Είναι διαρκές παρόν.
Οι ομηρικοί θρήνοι λειτουργούν σαν αντίβαρο στην αποσπασματικότητα του σύγχρονου κόσμου.
Ενώ οι ειδήσεις διαλύονται μέσα στην επικαιρότητα, ο θρήνος της Ανδρομάχης παραμένει αναλλοίωτος.
Γλώσσα και μορφή
Η σημαντικότερη ίσως αρετή του Κουβέλη βρίσκεται στη μορφή.
Η ποίησή του:
δεν είναι λυρική,
δεν είναι αφηγηματική,
δεν είναι αμιγώς φιλοσοφική,
δεν είναι αμιγώς πειραματική.
Βρίσκεται διαρκώς ανάμεσα σε είδη.
Η αποσπασματικότητα θυμίζει μοντερνισμό. Η πολυγλωσσία μεταμοντερνισμό. Η οντολογική αγωνία παραπέμπει στον ύστερο ευρωπαϊκό υπαρξισμό.
Ωστόσο το αποτέλεσμα παραμένει αναγνωρίσιμα προσωπικό.
Η συγκεκριμένη ενότητα συνιστά ένα απαιτητικό, πολυεπίπεδο και εξαιρετικά φιλόδοξο ποιητικό εγχείρημα. Το κεντρικό της θέμα δεν είναι ούτε ο μύθος ούτε η ιστορία ούτε η φιλοσοφία. Είναι η προσπάθεια της γλώσσας να διασώσει νόημα μέσα σε έναν κόσμο που μοιάζει να καταρρέει διαρκώς.
Από τον Όμηρο έως τον Heidegger, από τη Θήβα έως τη σύγχρονη τραπεζική ειδησεογραφία, από τη Σφίγγα έως το κίτρινο ψαράκι της γυάλας, ο Κουβέλης συνθέτει ένα ποιητικό σύμπαν όπου όλα τα γεγονότα συνυπάρχουν μέσα στην ίδια «πολυβόη αιωνιότητα».
Η πιο χαρακτηριστική φράση για ολόκληρο το έργο ίσως βρίσκεται στον τελευταίο στίχο:
«with words to start again»
Διότι τελικά η ποίηση εδώ εμφανίζεται ως η διαρκής απόπειρα να αρχίσει κανείς ξανά, μέσα στα ερείπια της γλώσσας, της ιστορίας και του κόσμου.
.
.
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου