.
.
-ποιητικοι ελκυσμοι
χνκουβελης cncouvelis
ποιητικοι ελκυσμοι
ο κύκλος του ήλιου
ακροβατεί στη σέλα ποδηλάτου ενός κρίνου
.
.
σε αυτή τη φράση:
ο κύκλος του ήλιου
ακροβατεί στη σέλα ποδηλάτου ενός κρίνου
ποιητικά επινοείται:
ότι αφού ο ήλιος είναι κύκλος,
ο κύκλος παραπέμπει στον τροχό ποδηλατου,
άρα στη σέλα του που μετακινείται,και επειδή ο ηλιος φωτίζει μετακινούμενος τον κρίνο,δηλαδή ακροβατεί πάνω του,
τοτε ο κρίνος είναι η σέλα ποδηλατου.
Αποκαλύπτεται ότι η εικόνα δεν είναι αυθαίρετη.
Εχει μια εσωτερική ακολουθία μετασχηματισμών.
Η ποιητική της λειτουργία μπορεί να αποδοθεί έτσι:
ήλιος → κύκλος → τροχός → ποδήλατο → κίνηση → σέλα → κρίνος
Αλλά υπάρχει και μια δεύτερη,φωτεινή ακολουθία:
ήλιος → φως → φωτίζει τον κρίνο → η φωτεινή κίνηση
δημιουργεί το :ακροβατεί.
Επομενως η φράση δεν λέει απλώς ότι:
ο ήλιος είναι πάνω σε έναν κρίνο.
Κατασκευάζει ένα προσωρινό σύστημα μεταμορφώσεων, μέσα στο οποίο κάθε προηγούμενο στοιχείο επιτρέπει το επόμενο.
Το κρίσιμο σημείο:
ο κρίνος είναι σέλα
Στη συμβατική πραγματικότητα:
κρίνος ≠ σέλα ποδηλάτου.
Μέσα όμως στην ποιητική πραγματικότητα:
κρίνος → σέλα
Η ταυτότητα αυτή δεν είναι κυριολεκτική.
Είναι μεταμορφωτική.
Ο κρίνος δεν παριστάνεται απλώς σαν σέλα.
Για τη διάρκεια της εικόνας γίνεται σέλα.
Και τότε ολόκληρη η πρόταση αποκτά μια νέα εσωτερική γραμματική:
-ο ήλιος είναι ο κύκλος,
-ο κύκλος είναι ο τροχός,
-ο τροχός ανήκει στο ποδήλατο,
-το ποδήλατο έχει σέλα,
-ο κρίνος γίνεται σέλα,
-και ο ήλιος,καθώς κινείται και τον φωτίζει,ακροβατεί επάνω του.
ήλιος
↓ σχήμα
κύκλος
↓ αναλογία μορφής
τροχός
↓ αντικείμενο
ποδήλατο
↓ μέρος του αντικειμένου
σέλα
↓ ποιητική μεταμόρφωση
κρίνος
Έτσι το:ακροβατεί,
δεν είναι διακοσμητικό ρήμα. Είναι ο κινητηριος ιμαντας που κάνει όλο το σύστημα να κινηθεί.
Και συμβαίνει κάτι σημαντικό:
η εικόνα δεν χρειάζεται να εξηγήσει αυτή την ακολουθία στον αναγνώστη.
Η ποιητική της δύναμη βρίσκεται ακριβώς στο ότι ο αναγνώστης μπορεί να αισθανθεί την ακολουθία πριν την αναλύσει.
Επομενως έχουμε μια μορφή ποιητικού συλλογισμού
Όχι:
Α = Β επειδή αυτό είναι λογικά αληθές.
Αλλά:
Α → Β → Γ → Δ → Ε
όπου κάθε βέλος είναι μια ποιητική επινόηση σχέσης.
Η τελική εικόνα,ενώ ξεκίνησε από μια σειρά απίθανων ταυτίσεων,αποκτά εσωτερική αναγκαιότητα.
Θα μπορούσε επομένως να ονομασθει αυτή η διαδικασία:
ποιητική συνεπαγωγή.
Όχι συνεπαγωγή της τυπικής λογικής,αλλά μια συνεπαγωγή της εικόνας:
Αν ο ήλιος είναι κύκλος,
και ο κύκλος μπορεί να γίνει τροχός,
και ο τροχός ανήκει στο ποδήλατο,
τότε η ποιητική φαντασία μπορεί να κατασκευάσει μια σέλα,
και η σέλα μπορεί να γίνει ο κρίνος.
Το:τότε,εδώ δεν είναι επιστημονικό ή λογικό.
Είναι ποιητικό τότε.
Η ποίηση δημιουργεί έναν κόσμο όπου η απιθανότητα μπορεί να μετατραπεί σε πιθανότητα μέσω της ίδιας της ακολουθίας των εικόνων.
Γι' αυτό η φράση δεν είναι απλώς μια:υπερρεαλιστική εικόνα.
Είναι ένα μικρό μοντέλο μιας ποιητικής μεθόδου.
Επομένως:
Η φράση:
ο κύκλος του ήλιου
ακροβατεί στη σέλα ποδηλάτου ενός κρίνου
μπορεί πράγματι να θεωρηθεί υπόδειγμα μιας ιδιαίτερης ποιητικής διαδικασίας.
Όχι επειδή η εικόνα είναι απλώς «παράξενη», αλλά επειδή η παραδοξότητά της παράγεται με διαδοχικά βήματα.
Η ποιητική συνεπαγωγη μπορεί ορισθεί έτσι:
Ποιητική συνεπαγωγή είναι η διαδικασία κατά την οποία ένα ποιητικό στοιχείο, μέσω μιας ακολουθίας μορφολογικών, αναλογικών, συνεκδοχικών και μεταμορφωτικών σχέσεων, παράγει ένα επόμενο στοιχείο, έτσι ώστε η τελική απίθανη εικόνα να αποκτά εσωτερική αναγκαιότητα.
Και η συγκεκριμένη ποιητική
δεν επινοεί απλώς εικόνες: επινοεί τις σχέσεις που κάνουν τις εικόνες δυνατές.
Το ποίημα δεν κατασκευάζει μόνο ποιητικά αντικείμενα. Κατασκευάζει και μια ποιητική φυσική:
ένα προσωρινό σύστημα νόμων μέσα στο οποίο ο ήλιος μπορεί να γίνει κύκλος, ο κύκλος τροχός,ο τροχός ποδήλατο,το ποδήλατο σέλα, η σέλα κρίνος και ο ήλιος, τελικά,ακροβάτης
.
.
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου