.
.
Η ανθοδέσμη
χνκουβελης cncouvelis
Η ανθοδεσμη
(Ελληνικά,English,Francais,German,Italian,Spanish,Portuguese)
Ο ήλιος είχε αρχίσει να χαμηλώνει προς τη δύση,,ένα πορτοκάλι φως έτρεχε πάνω στο μεταλλικό αμάξωμα του αυτοκινήτου.
Ο δρόμος μπροστά του ανάμεσα στα χωραφια,η άσφαλτος γυαλιζε από την ζέστη τής μερας.
Μακριά, πίσω από τους λόφους,ο ουρανός είχε αρχίσει να γίνεται κόκκινος.
Χαμογέλασε,είχε κλείσει τα τριαντα δυο.
Εκείνη,της τηλεφώνησε,τον περίμενε σπίτι,στο κάθισμα δίπλα είχε μια ανθοδέσμη με λουλούδια.
Σ'ένα πρατήριο σταμάτησε κι έβαλε καυσιμα.
Στο player έπαιζε Doors Alabama Song.
Και πάτησε περισσοτερο το γκάζ.
Ο δρόμος περνουσε γρηγορότερα.
Τα δέντρα έγιναν πράσινες γραμμές.
Όλο το τοπίο γύρω του διαλύθηκε.
Ξαφνικά ένας μαύρος σκύλος πετάχτηκε στην άκρη του δρόμου,πάτησε ελαφρά το φρένο.
Είδε τον σκύλο στον καθρέφτη πίσω του να εξαφανίζεται μέσα στα χόρτα.
Μπροστά του υπήρχε μια μεγάλη ευθεία.
Είδε μια κουκίδα στο βάθος,ένα αυτοκίνητο,έρχονταν από απέναντι.
Κοίταξε την ανθοδέσμη,χαμογέλασε,
-θα της αρέσει,σκέφτηκε.
Την σκέφτηκε.
Τα μάτια,τα χείλη,τη φωνή της.
Και χωρίς να το καταλαβαίνει,θυμήθηκε τη μανα του,την είδε να απλώνει ρούχα στο σύρμα της αυλής.
Εκείνος ήταν παιδί.Μια Κυριακή.Καλοκαιρι.
Ένιωθε ασφαλής.
Τότε είδε το απέναντι αυτοκίνητο να κάνει έναν απότομο ελιγμό.
Έστριψε το τιμόνι.
Δεν υπήρχε χρόνος.
Δεν υπήρχε χώρος.
Άκουσε το τρομερό ήχο των λάστιχων πάνω στην ασφαλτο.
Για λίγα δέκατα του δευτερολέπτου δεν
καταλάβαινε τίποτα,δεν άκουγε,δεν αισθάνονταν.
Προσπάθησε να κουνήσει το χέρι του,δεν μπορούσε.
Είδε την ανθοδέσμη,σχεδόν άγγιζε το πρόσωπο του.
Σκέφτηκε ότι δεν θα έφτανε ποτέ στο σπίτι,δεν θα την έβλεπε.
Άνθρωποι είχαν συγκεντρώθει γύρω απο το αυτοκίνητο.
Κάποιος φώναζε,έδινε οδηγίες,ο ήχος της σειρήνας ασθενοφόρου.
Κάποιος τηλεφωνούσε.
Ένας άντρας πάνω του.
-Με ακούς;
Άκουσε.Δεν μπορούσε να απαντήσει.
Βυθίζονταν σε μια παράξενη σιωπή.
Εκείνη θα τον περίμενε,θα κοιτούσε το ρολόι,θα έλεγε:
που είναι;γιατί αργησε;
Και ύστερα θα τηλεφωνούσε.
Και ύστερα θα ξανατηλεφωνούσε.
Τα μάτια του σταμάτησαν,έκλεισαν.
.
. Alabama Song -The Doors Jim Morrison
https://youtu.be/PAK5blgfKWM?is=kwjgp6-DpcUWQKY3
The Bouquet
The sun had begun to sink toward the west, an orange light running across the car’s metal body.
The road stretched ahead of him between the fields, the asphalt gleaming from the heat of the day.
Far away, behind the hills, the sky had begun to turn red.
He smiled. He had just turned thirty-two.
She had called him. She was waiting for him at home. On the seat beside him lay a bouquet of flowers.
He stopped at a gas station and filled the tank.
On the player, The Doors were playing Alabama Song.
And he pressed harder on the accelerator.
The road seemed to pass more quickly.
The trees became green lines.
The whole landscape around him dissolved.
Suddenly, a black dog darted onto the edge of the road. He touched the brake lightly.
In the rear-view mirror he saw the dog disappear into the grass behind him.
Ahead of him was a long, straight stretch of road.
He saw a dot in the distance, a car coming toward him.
He looked at the bouquet and smiled.
“She’ll like it,” he thought.
He thought of her.
Her eyes, her lips, her voice.
And without realizing it, he remembered his mother. He saw her hanging clothes on the line in the yard.
He was a child.
A Sunday.
Summer.
He felt safe.
Then he saw the oncoming car make a sudden maneuver.
He turned the wheel.
There was no time.
There was no space.
He heard the terrible screech of tires against the asphalt.
For a few tenths of a second, he understood nothing, heard nothing, felt nothing.
He tried to move his hand. He could not.
He saw the bouquet. It was almost touching his face.
He thought that he would never make it home, that he would never see her.
People had gathered around the car.
Someone was shouting, giving instructions.
The sound of an ambulance siren.
Someone was making a phone call.
A man leaned over him.
“Can you hear me?”
He could hear him.
He could not answer.
He was sinking into a strange silence.
She would be waiting for him.
She would look at the clock and say:
“Where is he? Why is he late?”
And then she would call.
And then she would call again.
His eyes stopped.
They closed.
.
.
Le Bouquet
Le soleil avait commencé à descendre vers l’ouest, une lumière orangée glissant sur la carrosserie métallique de la voiture.
La route s’étendait devant lui entre les champs, l’asphalte brillant sous la chaleur du jour.
Au loin, derrière les collines, le ciel avait commencé à devenir rouge.
Il sourit. Il venait d’avoir trente-deux ans.
Elle l’avait appelé. Elle l’attendait à la maison. Sur le siège à côté de lui, il y avait un bouquet de fleurs.
Il s’arrêta dans une station-service et fit le plein.
Dans le lecteur, les Doors jouaient Alabama Song.
Et il appuya davantage sur l’accélérateur.
La route semblait défiler plus vite.
Les arbres devinrent des lignes vertes.
Tout le paysage autour de lui se dissolvait.
Soudain, un chien noir surgit au bord de la route. Il effleura la pédale de frein.
Dans le rétroviseur, il vit le chien disparaître dans les herbes derrière lui.
Devant lui s’étendait une longue ligne droite.
Il aperçut un point au loin, une voiture qui venait en sens inverse.
Il regarda le bouquet et sourit.
« Elle va l’aimer », pensa-t-il.
Il pensa à elle.
À ses yeux, à ses lèvres, à sa voix.
Et sans même s’en rendre compte, il se souvint de sa mère. Il la vit étendre du linge sur la corde, dans la cour.
Il était enfant.
Un dimanche.
L’été.
Il se sentait en sécurité.
Alors il vit la voiture qui arrivait en face faire une brusque embardée.
Il tourna le volant.
Il n’y avait plus de temps.
Il n’y avait plus d’espace.
Il entendit le terrible crissement des pneus sur l’asphalte.
Pendant quelques dixièmes de seconde, il ne comprit rien, n’entendit rien, ne sentit rien.
Il essaya de bouger la main. Il n’y parvint pas.
Il vit le bouquet. Il touchait presque son visage.
Il pensa qu’il n’arriverait jamais à la maison, qu’il ne la verrait jamais.
Des gens s’étaient rassemblés autour de la voiture.
Quelqu’un criait, donnait des instructions.
Le son d’une sirène d’ambulance.
Quelqu’un téléphonait.
Un homme se pencha au-dessus de lui.
« Vous m’entendez ? »
Il l’entendit.
Il ne pouvait pas répondre.
Il sombrait dans un étrange silence.
Elle l’attendrait.
Elle regarderait l’horloge et dirait :
« Où est-il ? Pourquoi est-il en retard ? »
Puis elle appellerait.
Puis elle appellerait encore.
Ses yeux s’arrêtèrent.
Ils se fermèrent.
.
.
Der Blumenstrauß
Die Sonne hatte begonnen, im Westen tiefer zu sinken, ein orangefarbenes Licht glitt über die metallische Karosserie des Autos.
Die Straße lag vor ihm zwischen den Feldern, der Asphalt glänzte noch von der Hitze des Tages.
Weit entfernt, hinter den Hügeln, begann der Himmel rot zu werden.
Er lächelte. Er war zweiunddreißig geworden.
Sie hatte ihn angerufen. Sie wartete zu Hause auf ihn. Auf dem Sitz neben ihm lag ein Blumenstrauß.
An einer Tankstelle hielt er an und tankte.
Im Player lief von den Doors „Alabama Song“.
Und er trat stärker aufs Gaspedal.
Die Straße schien schneller an ihm vorbeizuziehen.
Die Bäume wurden zu grünen Linien.
Die ganze Landschaft um ihn herum löste sich auf.
Plötzlich sprang ein schwarzer Hund an den Straßenrand. Er trat leicht auf die Bremse.
Im Rückspiegel sah er den Hund hinter ihm im Gras verschwinden.
Vor ihm lag eine lange, gerade Strecke.
In der Ferne sah er einen Punkt, ein Auto, das ihm entgegenkam.
Er sah den Blumenstrauß an und lächelte.
„Sie wird ihn mögen“, dachte er.
Er dachte an sie.
An ihre Augen, ihre Lippen, ihre Stimme.
Und ohne es zu bemerken, erinnerte er sich an seine Mutter. Er sah sie im Hof Wäsche auf die Leine hängen.
Er war ein Kind.
Ein Sonntag.
Sommer.
Er fühlte sich sicher.
Dann sah er, wie das entgegenkommende Auto plötzlich auswich.
Er riss das Lenkrad herum.
Es gab keine Zeit.
Es gab keinen Platz.
Er hörte das schreckliche Quietschen der Reifen auf dem Asphalt.
Für einige Zehntelsekunden verstand er nichts, hörte nichts, fühlte nichts.
Er versuchte, seine Hand zu bewegen. Er konnte es nicht.
Er sah den Blumenstrauß. Er war fast an seinem Gesicht.
Er dachte, dass er niemals nach Hause kommen würde, dass er sie nie wiedersehen würde.
Menschen hatten sich um das Auto versammelt.
Jemand rief und gab Anweisungen.
Der Ton einer Ambulanzsirene.
Jemand telefonierte.
Ein Mann beugte sich über ihn.
„Können Sie mich hören?“
Er hörte ihn.
Er konnte nicht antworten.
Er versank in einer seltsamen Stille.
Sie würde auf ihn warten.
Sie würde auf die Uhr schauen und sagen:
„Wo ist er? Warum ist er so spät?“
Und dann würde sie anrufen.
Und dann würde sie noch einmal anrufen.
Seine Augen blieben stehen.
Sie schlossen sich.
.
.
Il mazzo di fiori
Il sole aveva cominciato a scendere verso occidente, una luce arancione correva sulla carrozzeria metallica dell’automobile.
La strada si stendeva davanti a lui tra i campi, l’asfalto brillava ancora per il calore della giornata.
Lontano, dietro le colline, il cielo aveva cominciato a diventare rosso.
Sorrise. Aveva compiuto trentadue anni.
Lei lo aveva chiamato. Lo aspettava a casa. Sul sedile accanto a lui c’era un mazzo di fiori.
Si fermò a un distributore di benzina e fece il pieno.
Nel lettore stavano suonando i Doors, Alabama Song.
E premette più forte sull’acceleratore.
La strada sembrava scorrere più velocemente.
Gli alberi diventarono linee verdi.
Tutto il paesaggio intorno a lui si dissolse.
All’improvviso, un cane nero sbucò sul bordo della strada. Sfiorò il freno.
Nello specchietto retrovisore vide il cane scomparire nell’erba dietro di lui.
Davanti a lui c’era un lungo rettilineo.
Vide un punto in lontananza, un’automobile che veniva verso di lui.
Guardò il mazzo di fiori e sorrise.
«Le piacerà», pensò.
Pensò a lei.
Ai suoi occhi, alle sue labbra, alla sua voce.
E senza rendersene conto, ricordò sua madre. La vide stendere i panni sul filo nel cortile.
Era bambino.
Una domenica.
Estate.
Si sentiva al sicuro.
Poi vide l’automobile che veniva dalla direzione opposta fare una brusca manovra.
Girò il volante.
Non c’era tempo.
Non c’era spazio.
Sentì il terribile stridio dei pneumatici sull’asfalto.
Per alcuni decimi di secondo non capiva nulla, non sentiva nulla, non provava nulla.
Cercò di muovere la mano. Non ci riuscì.
Vide il mazzo di fiori. Era quasi a contatto con il suo viso.
Pensò che non sarebbe mai arrivato a casa, che non l’avrebbe mai più vista.
La gente si era radunata intorno all’automobile.
Qualcuno gridava, dava istruzioni.
Il suono della sirena di un’ambulanza.
Qualcuno telefonava.
Un uomo si chinò sopra di lui.
«Mi sente?»
Lo sentì.
Non riusciva a rispondere.
Sprofondava in uno strano silenzio.
Lei lo avrebbe aspettato.
Avrebbe guardato l’orologio e avrebbe detto:
«Dov’è? Perché è in ritardo?»
E poi avrebbe telefonato.
E poi avrebbe telefonato di nuovo.
I suoi occhi si fermarono.
Si chiusero.
.
.
El ramo de flores
El sol había comenzado a descender hacia el oeste, una luz anaranjada corría sobre la carrocería metálica del automóvil.
La carretera se extendía delante de él entre los campos, el asfalto brillaba por el calor del día.
A lo lejos, detrás de las colinas, el cielo había comenzado a ponerse rojo.
Sonrió. Acababa de cumplir treinta y dos años.
Ella lo había llamado. Lo esperaba en casa. En el asiento de al lado había un ramo de flores.
Se detuvo en una gasolinera y llenó el depósito.
En el reproductor sonaban The Doors, Alabama Song.
Y pisó más el acelerador.
La carretera pasaba cada vez más rápido.
Los árboles se convirtieron en líneas verdes.
Todo el paisaje a su alrededor se disolvió.
De repente, un perro negro apareció en el borde de la carretera. Pisó ligeramente el freno.
En el retrovisor vio al perro desaparecer entre la hierba detrás de él.
Delante había una larga recta.
Vio un punto a lo lejos, un automóvil que venía en dirección contraria.
Miró el ramo de flores y sonrió.
«Le gustará», pensó.
Pensó en ella.
En sus ojos, sus labios, su voz.
Y, sin darse cuenta, recordó a su madre. La vio tendiendo la ropa en el cordel del patio.
Él era un niño.
Un domingo.
Verano.
Se sentía seguro.
Entonces vio que el automóvil que venía de frente hacía una maniobra brusca.
Giró el volante.
No había tiempo.
No había espacio.
Oyó el terrible chirrido de los neumáticos sobre el asfalto.
Durante unas décimas de segundo no comprendió nada, no oyó nada, no sintió nada.
Intentó mover la mano. No pudo.
Vio el ramo de flores. Estaba casi tocando su rostro.
Pensó que nunca llegaría a casa, que nunca volvería a verla.
La gente se había reunido alrededor del automóvil.
Alguien gritaba, daba instrucciones.
El sonido de la sirena de una ambulancia.
Alguien hacía una llamada.
Un hombre se inclinó sobre él.
—¿Me oye?
Lo oyó.
No podía responder.
Se hundía en un extraño silencio.
Ella lo estaría esperando.
Miraría el reloj y diría:
«¿Dónde está? ¿Por qué tarda tanto?»
Y después llamaría.
Y después volvería a llamar.
Sus ojos se detuvieron.
Se cerraron.
.
.
O Buquê
O sol começara a descer em direção ao oeste, uma luz alaranjada corria pela carroceria metálica do carro.
A estrada estendia-se diante dele entre os campos, o asfalto brilhava com o calor do dia.
Ao longe, atrás das colinas, o céu começara a ficar vermelho.
Ele sorriu. Tinha acabado de completar trinta e dois anos.
Ela tinha ligado para ele. Esperava-o em casa. No banco ao lado havia um buquê de flores.
Parou num posto de gasolina e abasteceu.
No aparelho de som tocava Alabama Song, dos Doors.
E pressionou mais o acelerador.
A estrada parecia passar cada vez mais depressa.
As árvores transformaram-se em linhas verdes.
Toda a paisagem ao seu redor se dissolveu.
De repente, um cão preto surgiu à beira da estrada. Tocou levemente no freio.
Pelo espelho retrovisor viu o cão desaparecer no mato atrás dele.
À sua frente havia uma longa reta.
Viu um ponto ao longe, um carro que vinha na direção contrária.
Olhou para o buquê e sorriu.
«Ela vai gostar», pensou.
Pensou nela.
Nos seus olhos, nos seus lábios, na sua voz.
E, sem perceber, lembrou-se da mãe. Viu-a estendendo roupas no varal do quintal.
Ele era criança.
Um domingo.
Verão.
Sentia-se seguro.
Então viu o carro que vinha em sentido contrário fazer uma manobra brusca.
Virou o volante.
Não havia tempo.
Não havia espaço.
Ouviu o terrível guincho dos pneus sobre o asfalto.
Durante alguns décimos de segundo não compreendeu nada, não ouviu nada, não sentiu nada.
Tentou mover a mão. Não conseguiu.
Viu o buquê de flores. Estava quase tocando o seu rosto.
Pensou que nunca chegaria em casa, que nunca mais a veria.
As pessoas tinham se reunido ao redor do carro.
Alguém gritava, dava instruções.
O som da sirene de uma ambulância.
Alguém telefonava.
Um homem se inclinou sobre ele.
—Está me ouvindo?
Ele o ouviu.
Não conseguia responder.
Afundava em um estranho silêncio.
Ela estaria esperando por ele.
Olharia para o relógio e diria:
«Onde ele está? Por que está demorando?»
E depois ligaria.
E depois ligaria novamente.
Seus olhos pararam.
Fecharam-se.
.
.
Μελέτη αναλυση
Το «Η ανθοδέσμη» του χνκουβέλη είναι ένα σύντομο αφήγημα που λειτουργεί σχεδόν σαν κινηματογραφική σκηνή θανάτου σε πραγματικό χρόνο. Η δύναμή του δεν βρίσκεται τόσο στο ίδιο το τροχαίο, όσο στην απότομη διάρρηξη μιας απολύτως καθημερινής προσδοκίας: ένας άντρας πηγαίνει σπίτι με λουλούδια για τη γυναίκα που αγαπά και, λίγα λεπτά αργότερα, η ζωή του έχει τελειώσει.
Ο βασικός δραματουργικός μηχανισμός
Η ιστορία στηρίζεται σε μια εξαιρετικά απλή ακολουθία:
επιστροφή → προσμονή → ταχύτητα → ατύχημα → ανάμνηση → συνειδητοποίηση → σιωπή → θάνατος.
Αυτό είναι σημαντικό, γιατί ο αναγνώστης αρχικά δεν γνωρίζει ότι παρακολουθεί τις τελευταίες στιγμές του ήρωα.
Η φράση:
«είχε κλείσει τα τριαντα δυο»
μοιάζει αρχικά σχεδόν ασήμαντη. Μετά το ατύχημα όμως αποκτά διαφορετικό βάρος. Τα τριάντα δύο δεν είναι απλώς ηλικία. Είναι η ηλικία μιας ζωής που διακόπτεται βίαια.
Δεν έχουμε έναν ηλικιωμένο άνθρωπο που βρίσκεται αντιμέτωπος με το τέλος. Έχουμε έναν άνθρωπο στην αρχή ακόμη της ενήλικης ζωής του.
Η ανθοδέσμη ως κεντρικό σύμβολο
Η ανθοδέσμη είναι το σημαντικότερο αντικείμενο του αφηγήματος.
Βρίσκεται:
«στο κάθισμα δίπλα είχε μια ανθοδέσμη με λουλούδια.»
Στην αρχή είναι ένα αντικείμενο αγάπης.
Στο τέλος γίνεται αντικείμενο θανάτου.
Η μετάβαση είναι συγκλονιστική:
«Είδε την ανθοδέσμη, σχεδόν άγγιζε το πρόσωπό του.»
Η ανθοδέσμη που προοριζόταν να προσφερθεί σε μια ζωντανή γυναίκα βρίσκεται τώρα δίπλα στο πρόσωπο ενός ετοιμοθάνατου άντρα.
Έτσι δημιουργείται μια αντιστροφή συμβόλων:
λουλούδια = ζωή / έρωτας / συνάντηση
και ταυτόχρονα
λουλούδια = αποχαιρετισμός / κηδεία / θάνατος.
Ο συγγραφέας δεν χρειάζεται να πει ότι τα λουλούδια θα μπορούσαν τελικά να καταλήξουν σε μια κηδεία. Το αφήνει να το συμπληρώσει ο αναγνώστης.
Και ακριβώς αυτή η αποσιώπηση είναι ισχυρότερη από μια ρητή αναφορά.
Ο δρόμος ως πορεία προς τον θάνατο
Ο δρόμος δεν είναι απλώς ο χώρος όπου συμβαίνει το τροχαίο.
Έχει συμβολικό χαρακτήρα.
Ο ήρωας βρίσκεται σε μια πορεία προς το σπίτι, δηλαδή προς την αγάπη, την ασφάλεια και την οικειότητα.
Όσο όμως αυξάνει την ταχύτητα:
«Και πάτησε περισσότερο το γκάζι.»
ο δρόμος μετατρέπεται σταδιακά από πραγματικό χώρο σε σχεδόν ψυχολογικό χώρο.
«Ο δρόμος περνούσε γρηγορότερα.»
«Τα δέντρα έγιναν πράσινες γραμμές.»
«Όλο το τοπίο γύρω του διαλύθηκε.»
Εδώ υπάρχει μια πολύ καλή κινηματογραφική τεχνική.
Ο κόσμος παύει να είναι αναγνωρίσιμος.
Τα δέντρα δεν είναι πια δέντρα. Γίνονται γραμμές.
Το τοπίο δεν είναι πια τοπίο. Διαλύεται.
Ο ήρωας, χωρίς να το γνωρίζει, απομακρύνεται από τον πραγματικό κόσμο.
Το «Alabama Song» των Doors
Η αναφορά στους The Doors και στο «Alabama Song» δεν είναι διακοσμητική.
Είναι μια πολύ έξυπνη επιλογή.
Το τραγούδι δημιουργεί ένα παράξενο ηχητικό υπόστρωμα για την τελευταία διαδρομή.
Ο ήρωας οδηγεί, ακούει μουσική, έχει καλή διάθεση, κρατάει μια ανθοδέσμη και σκέφτεται τη γυναίκα του.
Η ζωή μοιάζει να βρίσκεται μπροστά του.
Και ακριβώς εκεί εμφανίζεται ο θάνατος.
Η μουσική λειτουργεί σαν αντίστιξη: η ζωή συνεχίζει να παίζει ενώ η ζωή του ανθρώπου σταματά.
Αυτό προσδίδει στην ιστορία μια έντονα νουάρ / κινηματογραφική αισθητική.
Ο μαύρος σκύλος
Η εμφάνιση του σκύλου είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία:
«Ξαφνικά ένας μαύρος σκύλος πετάχτηκε στην άκρη του δρόμου»
Ο σκύλος μπορεί να διαβαστεί κυριολεκτικά: ένα τυχαίο περιστατικό στον δρόμο.
Αλλά λογοτεχνικά μπορεί να αποκτήσει και συμβολική διάσταση.
Ο μαύρος σκύλος εμφανίζεται για μια στιγμή, προκαλεί μια μικρή αντίδραση και εξαφανίζεται:
«Είδε τον σκύλο στον καθρέφτη πίσω του να εξαφανίζεται μέσα στα χόρτα.»
Είναι σαν μια πρώτη, σχεδόν ανεπαίσθητη προειδοποίηση του θανάτου.
Δεν είναι όμως ο σκύλος που θα τον σκοτώσει.
Το πραγματικό κακό βρίσκεται μπροστά του.
Και αυτό κάνει τη σκηνή πιο ενδιαφέρουσα: ο άνθρωπος φοβάται για μια στιγμή κάτι μικρό, ενώ δεν βλέπει ακόμη τον πραγματικό κίνδυνο.
Η ανάμνηση της μητέρας
Το πιο συναισθηματικά δυνατό σημείο βρίσκεται εδώ:
«Και χωρίς να το καταλαβαίνει, θυμήθηκε τη μάνα του, την είδε να απλώνει ρούχα στο σύρμα της αυλής.»
Η ανάμνηση έρχεται χωρίς λογική αιτία.
Δεν σκέφτεται τη μητέρα του επειδή κάτι συγκεκριμένο του τη θύμισε.
Η μνήμη αναδύεται αυθόρμητα.
Και αμέσως μετά:
«Εκείνος ήταν παιδί. Μια Κυριακή. Καλοκαίρι.»
Τρεις μικρές προτάσεις.
Εδώ η αφήγηση γίνεται σχεδόν ποιητική.
Ο άντρας των τριάντα δύο ετών επιστρέφει ξαφνικά στην παιδική ηλικία.
Και η σημαντικότερη λέξη είναι:
«Ένιωθε ασφαλής.»
Αυτή η λέξη αποκτά τεράστια σημασία.
Στο παρόν βρίσκεται μέσα σε ένα αυτοκίνητο που κινείται με μεγάλη ταχύτητα προς τον θάνατο.
Στη μνήμη βρίσκεται στο σπίτι της μητέρας του.
Τότε ήταν ασφαλής. Τώρα δεν είναι.
Έτσι δημιουργείται ένας κρυφός άξονας:
σπίτι της μητέρας → ασφάλεια
δρόμος → κίνδυνος
σπίτι της αγαπημένης → προσδοκία
τροχαίο → θάνατος
Η μετάβαση από τον εξωτερικό στον εσωτερικό χρόνο
Μετά το ατύχημα η αφήγηση αλλάζει ρυθμό.
Πριν από το ατύχημα έχουμε κίνηση:
δρόμος
αυτοκίνητο
γκάζι
δέντρα
σκύλος
ευθεία
άλλο αυτοκίνητο
Μετά έχουμε σχεδόν ακινησία:
«Δεν μπορούσε να κουνήσει το χέρι του.»
«Δεν μπορούσε να απαντήσει.»
«Βυθιζόταν σε μια παράξενη σιωπή.»
Το σώμα ακινητοποιείται αλλά ο νους επιταχύνει.
Και αυτό είναι πολύ ρεαλιστικό ως λογοτεχνική απόδοση των τελευταίων στιγμών: η εξωτερική δράση τελειώνει και αρχίζει ένας εσωτερικός μονόλογος.
Η γυναίκα που περιμένει
Η γυναίκα δεν εμφανίζεται ποτέ πραγματικά.
Δεν έχει όνομα.
Δεν μιλά.
Δεν περιγράφεται αναλυτικά.
Υπάρχει μόνο μέσα στη σκέψη του:
«Θα της αρέσει, σκέφτηκε.»
και:
«Τα μάτια, τα χείλη, τη φωνή της.»
Αυτό είναι πολύ αποτελεσματικό.
Η γυναίκα δεν χρειάζεται να γίνει χαρακτήρας. Είναι η ζωή που περιμένει τον ήρωα.
Και μετά γίνεται ακόμη πιο σκληρό:
«Εκείνη θα τον περίμενε, θα κοιτούσε το ρολόι...»
Εδώ έχουμε το δεύτερο, παράλληλο δράμα.
Ο άντρας πεθαίνει.
Η γυναίκα περιμένει.
Επομένως το τέλος δεν αφορά μόνο τον θάνατο του άντρα. Αφορά και την αναμονή εκείνης που δεν ξέρει ακόμη.
Η επανάληψη «Και ύστερα»
Το τέλος:
«Και ύστερα θα τηλεφωνούσε.
Και ύστερα θα ξανατηλεφωνούσε.»
είναι εξαιρετικό ως μηχανισμός κλιμάκωσης.
Η επανάληψη δημιουργεί έναν χρόνο που συνεχίζεται ενώ ο χρόνος του ήρωα τελειώνει.
Εκείνος πεθαίνει.
Εκείνη συνεχίζει να περιμένει.
Ο κόσμος συνεχίζει να λειτουργεί.
Το τηλέφωνο πιθανότατα θα χτυπήσει χωρίς απάντηση.
Αυτή η ασυμμετρία είναι η πραγματική τραγωδία.
Το τέλος
«Τα μάτια του σταμάτησαν, έκλεισαν.»
Η διατύπωση είναι ενδιαφέρουσα επειδή δεν γράφεται:
«πέθανε».
Αποφεύγεται η λέξη.
Αυτό είναι σωστό για το ύφος του αφηγήματος.
Ο θάνατος παρουσιάζεται σωματικά και όχι λεξικογραφικά.
Τα μάτια σταματούν.
Η συνείδηση χάνεται.
Η αφήγηση τελειώνει.
Και μετά:
.
.
.
Οι τελείες λειτουργούν σαν οπτική αναπαράσταση της διακοπής.
Δεν υπάρχει επίλογος.
Δεν υπάρχει νοσοκομείο.
Δεν υπάρχει κηδεία.
Δεν υπάρχει αντίδραση της γυναίκας.
Η ζωή του ήρωα απλώς κόβεται στη μέση μιας πρότασης που δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί.
Η μεγάλη ειρωνεία του αφηγήματος
Η ιστορία βασίζεται σε μια δραματική ειρωνεία.
Ο ήρωας σκέφτεται:
«θα της αρέσει»
και ταυτόχρονα οδηγείται προς τον θάνατο.
Ο αναγνώστης γνωρίζει στο τέλος κάτι που εκείνος δεν μπορεί να γνωρίζει:
δεν θα φτάσει ποτέ.
Η ανθοδέσμη λοιπόν είναι ένα αντικείμενο που περιέχει ολόκληρη την ειρωνεία της ιστορίας.
Αγοράστηκε για μια συνάντηση.
Καταλήγει να συνοδεύει έναν αποχωρισμό.
Χρονική συμπύκνωση
Η ιστορία έχει κινηματογραφική συμπύκνωση.
Πιθανότατα όλα συμβαίνουν μέσα σε λίγα λεπτά.
Κι όμως μέσα σε αυτά τα λίγα λεπτά περνούν:
η ηλικία των 32 ετών,
ο έρωτας,
η μητέρα,
η παιδική ηλικία,
η ασφάλεια,
η καθημερινότητα,
το τροχαίο,
η αγωνία,
η αναμονή,
ο θάνατος.
Αυτό είναι ένα από τα πιο δυνατά στοιχεία της αφήγησης:
μια ολόκληρη ζωή συμπυκνώνεται στα τελευταία λεπτά της.
Υφολογικά χαρακτηριστικά
Το ύφος είναι λιτό, οπτικό και απογυμνωμένο.
Δεν υπάρχει μεγάλη ψυχολογική ανάλυση.
Ο συγγραφέας δείχνει πράγματα:
πορτοκαλί φως
μεταλλικό αμάξωμα
άσφαλτος
πράσινες γραμμές
μαύρος σκύλος
ανθοδέσμη
καθρέφτης
σειρήνα
και αφήνει τον αναγνώστη να δημιουργήσει το συναίσθημα.
Αυτό πλησιάζει περισσότερο στη λογοτεχνική κινηματογραφική γραφή παρά στην κλασική ψυχογραφική αφήγηση.
Μια ιδιαίτερη αντίθεση: το πορτοκαλί φως και το κόκκινο του ουρανού
Στην αρχή:
«ένα πορτοκάλι φως έτρεχε πάνω στο μεταλλικό αμάξωμα»
και:
«ο ουρανός είχε αρχίσει να γίνεται κόκκινος.»
Η εικόνα είναι πανέμορφη, αλλά εκ των υστέρων αποκτά δυσοίωνη χροιά.
Το ηλιοβασίλεμα είναι κυριολεκτικά το τέλος της ημέρας.
Και παράλληλα είναι το ηλιοβασίλεμα της ζωής του ήρωα.
Έτσι η φύση λειτουργεί σαν ένας αθέατος χρονόμετρος.
Ο ήλιος κατεβαίνει.
Ο άνθρωπος πλησιάζει στο τέλος.
Η ανθοδέσμη και η μητέρα: δύο μορφές αγάπης
Υπάρχει ακόμη ένας βαθύτερος συσχετισμός.
Ο ήρωας σκέφτεται τη γυναίκα που αγαπά και αμέσως μετά τη μητέρα του.
Δεν είναι τυχαίο.
Η γυναίκα αντιπροσωπεύει το μέλλον:
θα πάει σπίτι → θα τη συναντήσει → θα της δώσει τα λουλούδια.
Η μητέρα αντιπροσωπεύει το παρελθόν:
παιδική ηλικία → αυλή → καλοκαίρι → ασφάλεια.
Και ο ήρωας βρίσκεται ακριβώς ανάμεσα στα δύο.
Μόνο που το μέλλον εξαφανίζεται.
Και έτσι, στις τελευταίες του στιγμές, ο νους επιστρέφει στο παρελθόν.
Αυτό δίνει στην ιστορία μια πολύ ανθρώπινη διάσταση.
Επομενως:
«Η ανθοδέσμη» δεν είναι τελικά μια ιστορία για ένα τροχαίο.
Είναι μια ιστορία για την εύθραυστη συνέχεια της καθημερινής ζωής.
Ο άνθρωπος πιστεύει ότι η επόμενη στιγμή είναι αυτονόητη:
θα φτάσει σπίτι,
θα χτυπήσει την πόρτα,
θα δώσει τα λουλούδια,
θα δει τη γυναίκα του,
θα συνεχίσει τη ζωή του.
Κανένα από αυτά δεν είναι δεδομένο.
Το αφήγημα χτίζει αυτή την ψευδαίσθηση κανονικότητας και την καταστρέφει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Και η πιο σκληρή εικόνα δεν είναι απαραίτητα η σύγκρουση.
Είναι η εικόνα της γυναίκας που περιμένει.
Εκείνος ξέρει πλέον ότι δεν θα φτάσει.
Εκείνη δεν το ξέρει ακόμη.
Αυτό το “ακόμη” είναι ίσως η τραγικότερη λέξη ολόκληρης της ιστορίας.
Η ανθοδέσμη, τελικά, είναι το αντικείμενο που ενώνει έρωτα, ζωή, προσμονή, μνήμη και θάνατο. Και ακριβώς επειδή δεν εξηγείται το σύμβολο, αλλά το αφήνει να μεταμορφωθεί μπροστά στα μάτια του αναγνώστη, το σύντομο αφήγημα αποκτά πολύ μεγαλύτερη δύναμη από μια απλή ιστορία τροχαίου.
.
.
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου