.
.
-Pop Story
Modes
-χνκουβελης cncouvelis
Pop Story
έπινε εσπρέσο στο Μιλάνο φορούσε λευκό πουκάμισο, μαύρο παντελόνι,γυαλιά ηλίου και το ακριβό άρωμα, στο κινητό της μηνύματα από τρεις πόλεις:
Παρίσι:Dinner tonight;
Λονδίνο:Can you make it tomorrow?
Νέα Υόρκη:We need to talk.
χαμογέλασε,
δεν απαντούσε ποτέ αμέσως, η καθυστέρηση είναι μια μορφή πολυτέλειας,
αγαπούσε τα αεροδρόμια,τις πτήσεις,
στο αεροπλάνο για Παρίσι άνοιξε το περιοδικό που είχε αγοράσει στο Μιλάνο,μια διάσημη ηθοποιός δήλωνε:
στα σαράντα μου κατάλαβα ποια είμαι,
στο Παρίσι φόρεσε ένα κόκκινο φόρεμα,στο καφε ο άντρας απέναντί της ήταν αρχιτέκτονας,μιλούσε για το σώμα της γυναίκας σαν να ήταν γεωμετρικο στερεο,
όταν γύρισε στο ξενοδοχείο, έβγαλε τα παπούτσια της και ξάπλωσε με τα ρούχα στο κρεβάτι,είδε το είδωλο της στον καθρέφτη,σήκωσε ψηλά τα πόδια,έμεινε σε μια στάση γιόγκα,
την άλλη μέρα όταν ξύπνησε ανοιξε το κινητό,
μηνύματα.
καρδιές.
προσκλήσεις.
φωτογραφίες από γιοτ, πάρτι,παραλίες,
και ένα μήνυμα από τη μητέρα της:
πότε θα έρθεις να σε δω;
ακύρωσε ένα δείπνο στο Λονδίνο
μια φωτογράφιση στη Νέα Υόρκη,
έκλεισε το κινητο,
ένιωσε ότι ζούσε σε μια πολύ επικίνδυνη πολυτελεια,
έκλεισε εισιτήριο να δει τη μητέρα της,
.
.
Μελέτη Ανάλυση
Το «Pop Story» του χνκουβέλη είναι ένα πολύ συμπυκνωμένο πεζό ποίημα που χρησιμοποιεί τη γλώσσα της κοσμοπολίτικης ζωής —Μιλάνο, Παρίσι, Λονδίνο, Νέα Υόρκη, αεροδρόμια, ξενοδοχεία, περιοδικά, γιοτ, πάρτι— για να μιλήσει τελικά για κάτι σχεδόν αντίθετο: την ανάγκη επιστροφής σε μια πραγματική, μη εμπορεύσιμη σχέση.
1. Η επιφάνεια: ένα pop life
Το κείμενο αρχίζει σαν σελίδα περιοδικού lifestyle:
«έπινε εσπρέσο στο Μιλάνο φορούσε λευκό πουκάμισο, μαύρο παντελόνι, γυαλιά ηλίου και το ακριβό άρωμα»
Η ηρωίδα δεν παρουσιάζεται με βιογραφικά στοιχεία. Παρουσιάζεται μέσω σημείων κύρους. Το Μιλάνο, ο εσπρέσο, το λευκό πουκάμισο, τα γυαλιά, το ακριβό άρωμα κατασκευάζουν μια εικόνα.
Δεν γνωρίζουμε ποια είναι· γνωρίζουμε πώς φαίνεται.
Αυτό είναι θεμελιώδες για την αισθητική του κειμένου: η ταυτότητα της γυναίκας παράγεται από αντικείμενα, πόλεις, μετακινήσεις και βλέμματα.
Το «Pop» λοιπόν δεν σημαίνει απλώς «δημοφιλές». Σημαίνει ότι η ζωή έχει μετατραπεί σε εικόνα προς κατανάλωση.
2. Οι τρεις πόλεις ως τρεις επιθυμίες
Τα μηνύματα είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό εύρημα:
Παρίσι: Dinner tonight?
Λονδίνο: Can you make it tomorrow?
Νέα Υόρκη: We need to talk.
Εδώ ο κόσμος ολόκληρος γίνεται inbox.
Τρεις πόλεις, τρία μηνύματα, τρεις διαφορετικές απαιτήσεις:
Παρίσι → επιθυμία
Λονδίνο → διαθεσιμότητα
Νέα Υόρκη → κρίση
Και εκείνη απαντά με την απόλυτη χειρονομία του ανθρώπου που έχει γίνει αντικείμενο ζήτησης:
«δεν απαντούσε ποτέ αμέσως, η καθυστέρηση είναι μια μορφή πολυτέλειας»
Αυτή είναι ίσως η κεντρική φράση του διηγήματος.
Η καθυστέρηση, κάτι που κανονικά θα μπορούσε να είναι αδιαφορία ή αναβλητικότητα, μετατρέπεται σε status symbol. Δεν έχει σημασία τι θέλει· σημασία έχει ότι οι άλλοι περιμένουν.
Η εξουσία της βρίσκεται στον χρόνο που τους στερεί.
3. Η γυναίκα ως κατασκευασμένη εικόνα
Ενδιαφέρον είναι ότι η ηρωίδα δεν έχει όνομα.
Δεν χρειάζεται.
Στο pop σύμπαν το πρόσωπο μπορεί να είναι ανώνυμο, επειδή η ταυτότητα δημιουργείται από το branding της ζωής της.
Αυτό συνδέεται με την παρακοινωνική σχέση: το πρόσωπο παύει να είναι άνθρωπος και γίνεται επιφάνεια προβολής.
Εδώ όμως υπάρχει μια σημαντική αντιστροφή.
Η ηρωίδα δεν είναι απλώς θύμα της εικόνας. Απολαμβάνει την εικόνα.
Γι' αυτό το κείμενο είναι πιο ενδιαφέρον από μια απλή κοινωνική καταγγελία.
4. Το αεροπλάνο και η ζωή σε transit
«αγαπούσε τα αεροδρόμια, τις πτήσεις»
Το αεροδρόμιο είναι ο κατεξοχήν χώρος της σύγχρονης κοσμοπολίτικης ύπαρξης.
Δεν είναι ούτε εδώ ούτε εκεί.
Η ηρωίδα βρίσκεται συνεχώς ανάμεσα σε ταυτότητες.
Μιλάνο → Παρίσι → Λονδίνο → Νέα Υόρκη.
Η γεωγραφία γίνεται ψυχολογία.
Δεν ταξιδεύει απλώς από πόλη σε πόλη. Αποφεύγει να εγκατασταθεί κάπου.
Το transit γίνεται τρόπος ζωής.
5. Η φράση της ηθοποιού
Στο περιοδικό:
«στα σαράντα μου κατάλαβα ποια είμαι»
Η φράση είναι σχεδόν κλισέ lifestyle περιοδικού. Αλλά μέσα στο διήγημα αποκτά ειρωνική λειτουργία.
Η ηρωίδα βρίσκεται ακριβώς στην αντίθετη κατάσταση:
δεν ψάχνει ποια είναι· κατασκευάζει συνεχώς ποια είναι.
Το περιοδικό προσφέρει μια έτοιμη φιλοσοφία αυτογνωσίας, όπως προσφέρει έτοιμα πρότυπα ομορφιάς, επιτυχίας και ευτυχίας.
Έτσι δημιουργείται μια ωραία αντίθεση:
«κατάλαβα ποια είμαι»
vs.
«παίζω συνεχώς τον ρόλο αυτού που είμαι».
6. Ο αρχιτέκτονας και το σώμα ως γεωμετρία
Η συνάντηση στο Παρίσι είναι από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία:
«ο άντρας απέναντί της ήταν αρχιτέκτονας, μιλούσε για το σώμα της γυναίκας σαν να ήταν γεωμετρικό στερεό»
Εδώ υπάρχει μια πολύ καλή μεταφορά.
Ο αρχιτέκτονας δεν βλέπει το σώμα ως πρόσωπο αλλά ως μορφή.
Το σώμα γίνεται αρχιτεκτονική:
όγκος, καμπύλη, επιφάνεια, αναλογία, συμμετρία.
Και αυτό συνδέεται με ολόκληρη την αισθητική του κειμένου: η γυναίκα βρίσκεται μέσα σε έναν κόσμο όπου όλα σχεδιάζονται — κτίρια, ρούχα, φωτογραφίες, σώματα, ταξίδια, κοινωνικές σχέσεις.
Ακόμη και ο έρωτας αποκτά αισθητική μορφή.
7. Η σκηνή του καθρέφτη
Εδώ το κείμενο αλλάζει ελαφρά θερμοκρασία:
«είδε το είδωλό της στον καθρέφτη»
Για πρώτη φορά δεν υπάρχει κοινό.
Δεν υπάρχει Παρίσι, αρχιτέκτονας, κινητό, μήνυμα, περιοδικό.
Υπάρχει εκείνη και το είδωλό της.
Η στάση γιόγκα λειτουργεί σχεδόν σαν μια μικρή performance. Το σώμα συνεχίζει να είναι εικόνα ακόμη και όταν δεν το βλέπει κανείς.
Αυτό δημιουργεί μια πολύ λεπτή ειρωνεία:
έχει εσωτερικεύσει τόσο πολύ το βλέμμα των άλλων, ώστε συνεχίζει να σκηνοθετεί τον εαυτό της ακόμη και μόνη.
Ο καθρέφτης είναι το τελευταίο social medium.
8. Η δεύτερη μέρα: η υπερβολή
Το πρωί:
«μηνύματα.
καρδιές.
προσκλήσεις.
φωτογραφίες από γιοτ, πάρτι, παραλίες»
Η σύνταξη σπάει σε μικρές μονάδες.
Σαν notifications.
Σαν feed.
Η γλώσσα μιμείται τη λειτουργία του κινητού.
Δεν περιγράφει απλώς την ψηφιακή ζωή· μορφοποιείται από αυτήν.
Αυτό είναι ένα από τα ισχυρότερα τεχνικά στοιχεία του κειμένου.
9. Και ξαφνικά: η μητέρα
Και τότε έρχεται το μήνυμα που καταστρέφει όλη αυτή την αισθητική:
«πότε θα έρθεις να σε δω;»
Είναι εξαιρετικό επειδή είναι απολύτως κοινό.
Δεν έχει glamour.
Δεν έχει αγγλικά.
Δεν έχει αεροδρόμιο, γιοτ, φωτογράφιση ή VIP τραπέζι.
Έχει μόνο:
«να σε δω».
Αυτό το μικρό μήνυμα αποκαλύπτει ότι πίσω από ολόκληρο το pop σύμπαν υπάρχει ένας άνθρωπος που περιμένει κάποιον άλλον άνθρωπο.
Και ξαφνικά όλα τα προηγούμενα φαίνονται λιγότερο σημαντικά.
10. Η μεγάλη αντιστροφή
Η ηρωίδα:
«ακύρωσε ένα δείπνο στο Λονδίνο
μια φωτογράφιση στη Νέα Υόρκη»
Αυτή είναι η πραγματική κορύφωση.
Δεν χρειάζεται δράμα.
Δεν χωρίζει. Δεν καταρρέει. Δεν κλαίει. Δεν κάνει κάποια θεαματική πράξη.
Απλώς ακυρώνει.
Και ακριβώς επειδή η προηγούμενη ζωή της βασιζόταν στην αδιάκοπη διαθεσιμότητα, η ακύρωση γίνεται πράξη ελευθερίας.
11. «Μια πολύ επικίνδυνη πολυτέλεια»
Η καλύτερη ίσως φράση του τέλους:
«ένιωσε ότι ζούσε σε μια πολύ επικίνδυνη πολυτέλεια»
Η «πολυτέλεια» εδώ δεν είναι οικονομική.
Είναι η πολυτέλεια να μπορείς να έχεις τα πάντα και να μη χρειάζεσαι τίποτα — μέχρι τη στιγμή που καταλαβαίνεις ότι μπορεί να έχεις πάρα πολλά και να μην έχεις κανέναν.
Το «επικίνδυνη» μετατρέπει το lifestyle σε υπαρξιακή κατάσταση.
Η πραγματική απειλή δεν είναι η φτώχεια.
Είναι η αποσύνδεση από το πραγματικό.
12. Η αισθητική του κειμένου
Το «Pop Story» βρίσκεται ανάμεσα σε:
flash fiction,
prose poem,
lifestyle αφήγημα,
κινηματογραφικό μοντάζ,
διαφημιστικό κείμενο,
κοινωνική σάτιρα.
Η γλώσσα είναι επίτηδες επίπεδη και κινηματογραφική. Δεν ψυχολογεί υπερβολικά την ηρωίδα. Την αφήνει να αποκαλυφθεί μέσα από τις πράξεις και τα αντικείμενα.
Αυτό είναι σημαντικό: αν εξηγούσε περισσότερο τα συναισθήματά της, το κείμενο θα γινόταν συμβατικό.
Η δύναμή του βρίσκεται στην αφαίρεση.
13. Το βαθύτερο θέμα: από το «με θέλουν» στο «με περιμένουν»
Υπάρχει μια πολύ όμορφη κρυφή μετατόπιση.
Στην αρχή:
όλοι τη θέλουν.
Στο τέλος:
η μητέρα της την περιμένει.
Αυτά τα δύο δεν είναι το ίδιο.
Το «με θέλουν» ανήκει στην αγορά της επιθυμίας.
Το «με περιμένουν» ανήκει στη σχέση.
Και το διήγημα, χωρίς να το δηλώνει διδακτικά, επιλέγει το δεύτερο.
14. Ο τίτλος «Pop Story»
Ο τίτλος είναι ειρωνικός.
Μοιάζει να υπόσχεται μια ιστορία για μια glamorous γυναίκα, αλλά τελικά χρησιμοποιεί το pop λεξιλόγιο για να μιλήσει για τη μοναξιά που κρύβεται πίσω από το glamour.
Θα μπορούσε μάλιστα να διαβαστεί και ως μια μικρή παρωδία του σύγχρονου Sex and the City κόσμου: οι μεγάλες μητροπόλεις, τα εστιατόρια, τα φορέματα, οι άντρες, τα ταξίδια, η αυτονομία.
Μόνο που εδώ, αντί για το επόμενο πάρτι, υπάρχει τελικά η μητέρα.
Το κείμενο λειτουργεί καλύτερα όταν δεν το διαβάζουμε ως ιστορία μιας πλούσιας γυναίκας αλλά ως μικρή αλληγορία της σύγχρονης κατασκευασμένης ταυτότητας.
Η ηρωίδα έχει μετατρέψει τη ζωή της σε ένα αδιάκοπο feed:
Μιλάνο — Παρίσι — Λονδίνο — Νέα Υόρκη — ξενοδοχεία — σώμα — μηνύματα — γιοτ — προσκλήσεις.
Και μέσα σε αυτό το feed εμφανίζεται ξαφνικά μια πρόταση που δεν μπορεί να γίνει content:
«πότε θα έρθεις να σε δω;»
Εκεί ακριβώς το Pop Story παύει να είναι pop.
Και γίνεται ανθρώπινο.
Το τέλος με το εισιτήριο για τη μητέρα είναι ιδιαίτερα επιτυχημένο επειδή δεν κλείνει το νόημα· το ανοίγει. Δεν ξέρουμε τι θα γίνει όταν φτάσει. Ξέρουμε μόνο ότι, για πρώτη φορά, η ηρωίδα δεν ταξιδεύει για να γίνει περισσότερο επιθυμητή.
Ταξιδεύει για να συναντήσει κάποιον που την αγαπά χωρίς να χρειάζεται να την κοιτάζει.
Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το ουσιαστικό κέντρο του «Pop Story».
.
.
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου