.
.
τού Hieronymous Bosh
-Calvary τού Pseudo Jan Wellens de Kock
-Ανάσταση
τού Κωνσταντίνου Παρθένη
-χ.ν.κουβελης c.n.couvelis
χνκουβελης cncouvelis
Ecco Homo
τού Hieronymous Bosh
Ο πίνακας «Ecce Homo» τού Hieronymus Bosch είναι μια έντονα δραματική και συμβολική απεικόνιση της στιγμής όπου ο Χριστός παρουσιάζεται στο πλήθος πριν από τη σταύρωση.
Στο κέντρο της σύνθεσης στέκεται ο Χριστός, πληγωμένος, με το σώμα του γυμνό στο πάνω μέρος, φορώντας το ακάνθινο στεφάνι. Το βλέμμα του είναι ήρεμο αλλά βαθιά θλιμμένο, σχεδόν αποστασιοποιημένο από τη βία που τον περιβάλλει. Η στάση του αποπνέει μια εσωτερική αξιοπρέπεια και αποδοχή της μοίρας του.
Δίπλα του βρίσκεται ο Πόντιους Πιλατους, ο οποίος, με μια χειρονομία προς το πλήθος, «παρουσιάζει» τον Χριστό λέγοντας «Ιδού ο άνθρωπος» (Ecce Homo). Η μορφή του Πιλάτου αποπνέει αμφιβολία ,και μια ψυχρή αποστασιοποίηση, σαν να μεταθέτει την ευθύνη στο πλήθος.
Το πλήθος καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της σκηνής. Τα πρόσωπα είναι παραμορφωμένα, σχεδόν καρικατουρίστικα, με έντονα χαρακτηριστικά που αποδίδουν κακία, ειρωνεία ,βία. Αυτή η παραμόρφωση είναι χαρακτηριστική του ύφους του Bosch: δεν αποδίδει απλώς ανθρώπους, αλλά την ηθική τους κατάσταση — τη διαφθορά, την αγριότητα, την πνευματική τύφλωση.
από τα στοματα τών μορφών φαινεται να βγαίνουν φωνές όπου εκφράζεται η καταδίκη («σταύρωσον αυτόν»). Αυτό προσδίδει μια σχεδόν θεατρική, αφηγηματική διάσταση στο έργο.
Στο βάθος, η αρχιτεκτονική είναι αυστηρή και ψυχρή, δημιουργώντας μια αντίθεση ανάμεσα στη σταθερότητα του χώρου και το χάος των ανθρώπινων παθών στο προσκήνιο.
Ο Bosch δεν ενδιαφέρεται για μια ρεαλιστική αναπαράσταση, αλλά για μια ηθική και πνευματική αλληγορία:
ο Χριστός ως σύμβολο αθωότητας και θυσίας, απέναντι σε μια ανθρωπότητα αλλοιωμένη από το μίσος και την άγνοια.
.
.
.
χνκουβελης cncouvelis
Η εικόνα «Calvary» τού Pseudo Jan Wellens de Kock (περ. 1520) ανήκει στην παράδοση της βόρειας αναγεννησιακής ζωγραφικής και αποδίδει τη σκηνή της Σταύρωσης με έντονη δραματικότητα και αφηγηματική πυκνότητα.
Στο κέντρο δεσπόζει ο σταυρός του Ιησού Χριστου, υψωμένος πάνω στον λόφο του Γολγοθά. Το σώμα του είναι αποδυναμωμένο, με εμφανή τα σημάδια του μαρτυρίου, ενώ η στάση του αποπνέει ταυτόχρονα πόνο και μια υπερβατική γαλήνη.
Δεξιά και αριστερά υψώνονται οι σταυροί των δύο ληστών, που εντείνουν την τραγικότητα της σκηνής. Κάτω από τον σταυρό συγκεντρώνεται πλήθος μορφών:
Η Παναγία, συντετριμμένη, συχνά λιποθυμά ή υποβαστάζεται, εκφράζοντας τον απόλυτο μητρικό θρήνο.
Ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής στέκεται κοντά της, με στάση πένθους και περισυλλογής.
Άλλες γυναικείες μορφές (Μυροφόρες) εκδηλώνουν έντονα συναισθήματα θρήνου.
Γύρω τους απλώνεται ένα πολυπληθές και χαοτικό πλήθος στρατιωτών, ιππέων και θεατών. Οι μορφές αυτές αποδίδονται με λεπτομέρεια, χαρακτηριστική της φλαμανδικής ζωγραφικής: εκφράσεις, ενδυμασίες και κινήσεις δημιουργούν μια ζωντανή, σχεδόν θεατρική αφήγηση.
Η σύνθεση είναι πολυεπίπεδη, με έντονη προοπτική που οδηγεί το βλέμμα από το πλήθος προς τον σταυρό.
Τα χρώματα είναι συχνά σκούρα και γήινα, με αντιθέσεις φωτός–σκότους που υπογραμμίζουν τη δραματικότητα.
Η λεπτομερής απόδοση (πρόσωπα, πανοπλίες, τοπία) φανερώνει την επίδραση της φλαμανδικής σχολής.
Η εικόνα δεν παρουσιάζει μόνο ένα θρησκευτικό γεγονός, αλλά μια κοσμική τραγωδία:
η ανθρώπινη σκληρότητα, η αδιαφορία του πλήθους και ο απόλυτος πόνος συνυπάρχουν με τη σιωπηλή ιερότητα της θυσίας.
Ο θεατής καλείται να κινηθεί ανάμεσα σε δύο κόσμους:
τον θορυβώδη, βίαιο κόσμο των ανθρώπων
και τον υπερβατικό, σχεδόν ακίνητο κόσμο του Εσταυρωμένου
Πρόκειται για ένα έργο που συνδυάζει:
αφηγηματική πολυπλοκότητα
έντονη συναισθηματική φόρτιση
και θεολογικό βάθος
χαρακτηριστικά που κάνουν τη σκηνή της Σταύρωσης όχι απλώς μια εικόνα, αλλά μια δραματική εμπειρία θέασης.
.
.
.
χνκουβελης cncouvelis
Ανάσταση
τού Κωνσταντίνου Παρθένη
Η «Ανάσταση» του Κωνσταντίνου Παρθένη, είναι ένα έργο που συνδυάζει τη βυζαντινή πνευματικότητα με μοντερνιστική, εξπρεσιονιστική γραφή.
Στο κέντρο δεσπόζει η μορφή του Ιησού Χριστου, όρθιος, επιμήκης, σχεδόν αιωρούμενος. Το σώμα του αποδίδεται με φωτεινές, ψυχρές αποχρώσεις (λευκά, γαλάζια, πρασινωπά), που του δίνουν μια άυλη, πνευματική διάσταση. Δεν είναι ένα σώμα βαρύ και γήινο· μοιάζει να έχει ήδη υπερβεί τη φθορά και τον θάνατο. Πίσω του σχηματίζεται μια αψιδωτή, φωτοειδής μορφή, σαν αύρα ή μανδύας δόξας, που υποδηλώνει τη θεϊκή του φύση.
Γύρω του κινούνται στρατιώτες,φρουροί του τάφου,που αποδίδονται με έντονη παραμόρφωση και ένταση. Στα αριστερά, δύο μορφές σαν να αιφνιδιάζονται από το θαύμα,η στάση τους είναι γεμάτη φόβο και σύγχυση. Στο κέντρο αριστερά, ένας στρατιώτης με πράσινο ένδυμα στρέφεται προς τον αναστημένο Χριστό, μεταξύ απορίας και εγρήγορσης. Στα δεξιά, άλλη μορφή υψώνει το δόρυ της,μοιάζει αποσβολωμένη.
Το τοπίο στο βάθος είναι σχηματοποιημένο: λόφοι, δέντρα και αρχιτεκτονικά στοιχεία αποδίδονται με γεωμετρική λιτότητα και διακοσμητικό ρυθμό. Οι γραμμές είναι έντονες, κοφτές, ρυθμικές, επιρροές από τον μοντερνισμό και τον συμβολισμό.
Η σύνθεση είναι κάθετη και ιεραρχική:
στο κέντρο το θείο, φωτεινό και ήρεμο
γύρω του το ανθρώπινο, ταραγμένο και ασταθές
Το έργο δεν επιδιώκει ρεαλισμό αλλά πνευματική ένταση. Η Ανάσταση δεν παρουσιάζεται ως ιστορικό γεγονός, αλλά ως κοσμική μεταμόρφωση: η νίκη τού φωτός πάνω στο σκοτάδι, της ζωής πάνω στον θάνατο.
.
.
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου